قدرت نظامی ایالات متحده بیش از هر چیز در دو بعد آسمان و دریا جلوه دارد؛ دو حوزه‌ای که حفظ برتری در آن‌ها، به سرمایه‌گذاری‌های نجومی نیاز دارد. تنها یک ناو هواپیمابر کلاس Nimitz بیش از ۹ میلیارد دلار ارزش دارد؛ هر ناوشکن کلاس Arleigh Burke حدود ۲٫۵ میلیارد دلار. در آسمان نیز جنگنده‌های F-22 Raptor با بهای نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار برای هر فروند، و هواپیماهای پیشرفته‌ی AWACS به ارزش نیم میلیارد دلار پرواز می‌کنند. در آسمان، نیروی هوایی آمریکا یکی از گران‌ترین ناوگان‌های تاریخ بشر را در اختیار دارد. جنگنده‌ی F-35 Lightning II، که در سه مدل برای نیروی هوایی، دریایی و تفنگداران دریایی طراحی شده، میانگین قیمتی حدود ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار دارد. بمب‌افکن پنهانکار B-2 Spirit، با توانایی نفوذ در سامانه‌های پدافندی دشمن و حمل تسلیحات هسته‌ای، قیمتی بالغ بر ۲ میلیارد دلار برای هر فروند دارد و هنوز پس از سه دهه، در خدمت ارتش آمریکا هستند. حتی هواپیماهای قدیمی‌تر مانند B-52 Stratofortress — که نخستین‌بار در دهه‌ی ۱۹۵۰ پرواز کرد — با صرف میلیاردها دلار بازسازی، هنوز بخش مهمی از توان تهاجمی استراتژیک آمریکا را تشکیل می‌دهد. #آمریکا #متفرقه @Barlabeietarikh

در دریا نیز، نیروی دریایی ایالات متحده به‌تنهایی از مجموع ناوگان‌های چندین کشور بزرگ، قدرتمندتر است. هر ناو هواپیمابر کلاس Gerald R. Ford حدود ۱۳ میلیارد دلار هزینه ساخت دارد و عملاً شهری شناور با ظرفیت بیش از پنج هزار نفر به‌شمار می‌آید. ناوشکن‌های کلاس Arleigh Burke با قیمت حدود ۲ میلیارد دلار و زیردریایی‌های اتمی کلاس Virginia با بهایی نزدیک به ۳ میلیارد دلار، ستون فقرات نیروی دریایی مدرن آمریکا را تشکیل می‌دهند. @Barlabeietarikh

باید برویم برلن. رسیدیم به گار برلن. فرمان‌فرما و همهٔ صاحب‌منصبان، کل اعیان و اشراف شهر حاضر بودند. چهار خواهر هم حاضر بودند، در کمال لطافت. بعد از تعارفات سوار واگون شدیم. در راه افتادن ترن، چهار خواهر به‌خصوص یکی که از همه بهتر است وداع بسیار شیرینی کردند که افسوس داد به طرفین، و مثل برق از نظرها غایب شدند و ما رفتیم رو به برلن؛ آن‌ها ماندند عقب. عکس‌های خود را فرستاده بودند، در واگون آوردند. خلاصه افسوس‌خوران می‌رفتیم. طرفین راه‌ها همه سبز و خرم پرگل آباد پرحاصل است. دیدی دلا که آخر پیری و زهد و علم با من چه کرد دیده‌ی معشوقه‌باز من خاطرات ناصرالدین‌شاه جمادی‌الاول ۱۲۹۵ سفر دوم فرنگ #ناصرالدین_شاه #قاجار @Barlabeietarikh

🔻 قرارداد دارسی؛ نقطه‌ی آغاز نفت در ایران در آغاز قرن بیستم، ایران تحت سلطنت مظفرالدین‌شاه قاجار قرار داشت (۱۸۹۶ تا ۱۹۰۷ م). در آن دوران، نظام سیاسی کشور مبتنی بر سلطنت مطلقه بود و دولت مرکزی، با مشکلات مالی گسترده روبه‌رو بود. برای تأمین هزینه‌های دربار و سفرهای خارجی شاه، دولت به واگذاری امتیازهای اقتصادی به اتباع خارجی روی آورد. اقتصاد ایران عمدتاً کشاورزی بود و صنعت مدرن در کشور شکل نگرفته بود. درآمد دولت بیشتر از مالیات زمین، گمرک و اجاره‌ی معادن تأمین می‌شد. در همین زمان، نفوذ روسیه در شمال و بریتانیا در جنوب کشور رو به گسترش بود؛ دو قدرتی که با اعطای وام، تأسیس بانک و کسب امتیازهای اقتصادی، نقش پررنگی در امور داخلی ایران ایفا می‌کردند. در نواحی جنوب و جنوب‌غربی ایران از جمله مسجدسلیمان، قصرشیرین و دالکی آثار طبیعی نفت و قیر به‌صورت سنتی مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما هیچ ساختار صنعتی یا سازمان‌یافته‌ای برای استخراج آن وجود نداشت. 🔹 ویلیام دارسی ویلیام ناکس دارسی (۱۸۴۹–۱۹۱۷) در انگلستان زاده شد و در جوانی به استرالیا مهاجرت کرد. او در آن‌جا با سرمایه‌گذاری در معادن طلا ثروت عظیمی به‌دست آورد و به یکی از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه‌ی منابع طبیعی بدل شد. با گسترش اهمیت نفت در صنایع جهانی، دارسی به دنبال سرمایه‌گذاری در خاورمیانه بود. از طریق واسطه‌ای به نام آنتوان کتابچی با دربار ایران ارتباط یافت و در نهایت، در سال ۱۹۰۱ میلادی موفق شد امتیاز انحصاری اکتشاف، استخراج و فروش نفت و گاز طبیعی در سراسر ایران به‌جز پنج استان شمالی را برای ۶۰ سال به‌دست آورد. @Barlabeietarikh

. 🔸 طبق مفاد این قرارداد، دارسی موظف بود: ۲۰ هزار لیره نقد به دولت ایران بپردازد ۲۰ هزار لیره سهام شرکت به ایران واگذار کند ۱۶ درصد از سود خالص سالانه را به‌عنوان حق‌الامتیاز بپردازد و پس از پایان مدت ۶۰ ساله، تمام دارایی‌های شرکت را به دولت ایران منتقل کند. در ۷ خرداد ۱۲۸۰ (۲۸ مه ۱۹۰۱)، مظفرالدین‌شاه این قرارداد را در کاخ صاحب‌قرانیه امضا کرد — قراردادی که سرنوشت اقتصادی ایران را برای دهه‌ها تحت تأثیر قرار داد. 🔹 فوران نخستین چاه نفت دارسی پس از امضا، عملیات اکتشافی را در مناطق قصرشیرین، دالکی و شوشتر آغاز کرد. این تلاش‌ها تا سال‌ها بی‌نتیجه ماند تا آن‌که سرانجام در ۲۶ مه ۱۹۰۸ در منطقه‌ی مسجدسلیمان، نخستین چاه نفت ایران فوران کرد. این رویداد نه‌تنها آغاز صنعت نفت ایران، بلکه نقطه‌ی عطفی در تاریخ انرژی خاورمیانه بود. در پی این موفقیت، شرکت نفت ایران و انگلیس (AIOC) تأسیس شد و بهره‌برداری صنعتی از نفت ایران آغاز گردید. بیشتر نفت استخراج‌شده به بریتانیا صادر شد و سوخت اصلی ناوگان دریایی این کشور را تأمین کرد. در سال ۱۹۱۴، دولت بریتانیا ۵۱ درصد از سهام شرکت را خرید و آن را به «شرکت ملی نفت بریتانیا» تبدیل نمود. 🔸در سال ۱۹۳۲، رضاشاه به‌دلیل نارضایتی از سهم اندک ایران، قرارداد دارسی را لغو کرد. اما پس از فشار سیاسی بریتانیا و میانجی‌گری جامعه‌ی ملل، در سال ۱۹۳۳ قرارداد تازه‌ای میان ایران و شرکت نفت انگلیس امضا شد؛ قراردادی که اگرچه در ظاهر اصلاح‌شده بود، اما همچنان در عمل به سود بریتانیا تمام شد. #نفت #دارسی #ایران #قاجار #پهلوی @Barlabeietarikh