👆👆👆 🌀تعامل علّی ذهن و بدن در نظریه دوئالیسم و راهکار حکمت متعالیه (۱) ✅ در فلسفه ذهن دوئالیسم یا دوگانه‌انگاری ذهن (نفس) و بدن، با رنه دکارت شناخته می‌شود، اگرچه سابقه‌ای به طول یونان باستان و «فیدون» افلاطون دارد. این نظریه بر آن است که ذهن غیر از بدن بوده و دو جوهرِ از بنیاد متفاوت (یکی فیزیکی و دیگر متافیزیکی) در جهان موجود است. (ادیانی، ۱۳۸۱: ۱۷۸) بنابر این نظریه اگرچه ذهن و بدن کاملاً مجزا هستند اما در عین حال با یکدیگر تعامل نیز دارند. هنگامی که با یک پدیده حسی مواجه می شویم، اندام حسی به واسطه عصب‌های مربوطه، داده های حسی را به مغز منتقل کرده و مغز آن را به جوهری دیگر (ذهن) که غیر فیزیکی است ارسال می‌کند. (ریونزکرافت، ۱۳۹۸: ۱۹) در مقابل ذهن هنگامی که فعلی مانند نوشیدن را اراده می کند، طی دستوری به مغز، اعصاب و اندام‌ مرتبط را به حرکت وا می دارد. ❎ [اشکال الیزابت] الیزابت (شاهزاده بوهمیا)، با زیر سوال بردن نحوه تعامل ذهن متافیزیکی و بدن فیزیکی، سعی در کنار گذاشتن دوگانه انگاری جوهری داشته است. او در یکی از نامه های خود به دکارت چنین می‌نویسد: «نفس آدمی چگونه می تواند... افعال ارادی را در بدن پدید بیاورد؟... به نظر می‌رسد هرگونه ایجاد حرکتی از طریق تحریک شیء متحرک رخ می‌دهد که این تحریک یا به این شیوه است که محرک، متحرک را هل میدهد یا به واسطه ویژگی‌ها و شکل خاص سطح بیرونی محرک است. در حالت نخست، برخورد فیزیکی لازم است و در حالت دوم امتداد ضرورت دارد. [حالت اول منتفی است چون ذهن متافیزیکی است و حالت دوم نیز ممکن نخواهد بود چون] شما امتداد را به کلی از مفهوم نفس کنار نهاده اید که در این صورت، تعامل (یعنی برخورد فیزیکی) [میان امر مادی یعنی بدن] با امر غیر مادی [یعنی ذهن] به نظر من ناسازگار است.» (shapiro,2007: 62) ✅ به این ترتیب رابطه نفس و بدن در نظریه دوئالیسم دچار یک اشکال آشکار است مبنی بر اینکه دوئالیست‌ها تصویر شفافی از این رابطه ارائه نمی‌دهند و از چگونگی ارتباط و تعامل علّی میان دو موجود کاملاً متفاوت و نامسانخ سخن به میان نیاورده‌اند. ✳️[نظریه حکمت متعالیه] ملاصدرا بر اساس دو اصل بنیادین حکمت متعالیه یعنی اصالت وجود و تشکیک در وجود، رابطه نفس و بدن را طوری تنظیم کرده است که هیچ خلأ یا مرزی میان آن دو وجود ندارد تا به واسطه آن امکان تاثیر و تاثر میان دو موجود فیزیکی و متافیزیکی از بین برود. ✅ وی نفس را موجودی ذومراتب معرفی می‌کند که از پایین‌ترین مراتب مادیت آغاز شده و تا بالاترین مرتبه تجرد عقلانی کشیده می شود. در نگاه صدرا اگرچه بدن و مرتبه تجرد تام (در انسان‌های نادر) یا تجرد مثالی (در اکثر انسان‌ها) دو نقطه ابتدا و انتهای حد وجودی انسان را ترسیم می‌کند، اما وی میان این دو نقطه مراتب کثیری را ترسیم کرده است که واسطه میان آنهاست. ✅ این مراتب تشکیکیِ متصل که واسطه بدن و بالاترین نقطه نفس قرار گرفته‌اند، نه مجرد تام‌اند و نه مادی محض، بلکه همواره مراتبی از تجرد و مادیت را برخوردارند. هر چه مرتبه‌ای به نفس نزدیک‌تر باشد تجردش بیشتر و مادیتش کمتر است و هر چه به بدن نزدیک تر باشد از تجرد کمتر و مادیت بیشتری برخوردار است. (عبودیت، ۱۳۹۵، ج۳: ۳۰۸) این حقیقت سبب می‌شود یک موجود تماما متافیزیکی از تاثیر مستقیم بر موجود تماما فیزیکی بی‌نیاز شود و حرکات و تاثیرات خود را بر مراتبی بگذارد که سنخیت بیشتری با او دارند و به راحتی امکان تاثیر پذیری را فراهم آورند. ✅ به این ترتیب حکمت متعالیه با کمک اصول بنیادین خود به راحتی قادر به حل رابطه و تعامل علّی میان نفس و بدن است در حالی‌که فیلسوفانی همچون دکارت در پاسخ به پرسش الیزابت دچار مشکل شده‌اند. (عبودیت، همان) 📕 ایان ریونزکرافت، ۱۳۹۸، فلسفه ذهن؛ یک راهنمای مقدماتی، ترجمه شیخ‌رضایی، انتشارات صراط. 📗 یونس ادیانی، ۱۳۸۱، فلسفه ذهن و معنی، انتشارات نقش جهان. 📙 عبدالرسول عبودیت، ۱۳۹۵، درآمدی به نظام حکمت صدرایی، سمت. 📘 The correspondence between Princess Elisabeth of Bohemia and Rene Descartes, Edited and translated by Lisa Shapiro, The University of Chicago press. 🖋 محمدمهدی رفیعی #دوئالیسم #تعامل_ذهن_و_بدن 🖥@ZehnShenakht

کانال رسمی "قطب فلسفه دین اسلامی" در ایتا افتتاح شد، جهت اطلاع از: 🔻 آخرین دستاوردها در حوزه فلسفه دین 🔻 اخبار و اطلاعیه اساتید سرشناس فلسفه دین اسلامی 🔻 مسائل نوپدید و شبهات جدید این عرصه 🔻آشنایی با شبکه عظیم کنشگران و اساتید حوزه فلسفه دین اسلامی 🔻رصد دینداری در ایران معاصر 🔻 تحلیل محیط رقابتی عرصه فلسفه دین 🔻 یادداشت های روزانه متخصصین فلسفه دین 🔻 سیاستگذاری شورای علمی قطب 🔻آخرین تحولات در مورد کارگروه فلسفه دین و کلام جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی 🔻آخرین اخبار و اطلاعیه های همایش قرآن و علوم شناختی 🔻 معرفی نخبگان جوان عرصه فلسفه دین 🔻 معرفی منابع اصیل در حوزه فلسفه دین و.... 👈به ما بپیوندید 🆔 @FalsafeDin_ir

آقای موزون اولین پژوهشگری هستند در ایران که همت کرد و این پژوهش بزرگ (تجربه های نزدیک به مرگ NDE) رو انجام داد و از ۱۵ سال پیش شروع کرد به بررسی های دقیق تجربی و علمی افرادی که در کما، تجربه های آبجکتیو(objective ) بسیار دقیق و نزدیک داشتند و واقعا تونست تاثیرات عمیقی بر باورهای مردم بگذاره. تجربه گرهایی که به برنامه دعوت می‌شوند بعضاً با ۶۰ پارامتر راستی آزمایی میشن و این برنامه و این پژوهش میتونه جدالی قوی در برابر نظریه های فیزیکال و تبیینی بر پدیده دشوار آگاهی باشه

🔴عباس موزون در حال آشنا کردن ما با سطوح لطیف تری از زندگی می کند. شاید این زندگی، از #متاورس، زیباتر باشد. روبروی آن مقاومت نکردید! اینجا هم کمی تحمل کنید. #زندگی_پس_از_زندگی دکتر حمیدرضا مقصودی 🔴به پویش #بیداری_ملت بپیوندید👇 http://eitaa.com/joinchat/963837952Cb758f6bd13

🎥خاطره ها ▪️روایت تجربه گر از اتفاقی که 5 سال قبل از تولدش اتفاق افتاد 👤تجربه‌گر: خانم الهام موحدی ✅کانال زندگی پس از زندگی👇 https://eitaa.com/joinchat/1979252750C33ed740bf9

💠 وجود و خلق روح قبل از بدن و تولد 👤آیت الله فیاضی ✅کانال زندگی پس از زندگی👇 https://eitaa.com/joinchat/1979252750C33ed740bf9

💡‏#تجربیات_نزدیک_مرگ #بخش_1 📺گزارشگر: #بروس_گریسون 🌐وی Bruce Greyson‎ (م ۱۹۴۶) #استاد_روانپزشکی و #علوم عصب-رفتاری در دانشگاه ویرجینیا است....🔰🔰🔰 🆔@Brain_Mind

💡#تجربیات_نزدیک_مرگ #بخش_2 گزارشگر:#بورس_گریسون 📝او یکی از نویسندگان کتاب ذهن غیرقابل تقلیل (۲۰۰۷) و هندبوک «#تجارب_نزدیک_به_مرگ» (۲۰۰۹) است. 📚 گریسون مقالات علمی زیادی در این باره نوشته است...🔰🔰🔰 🆔@Brain_Mind

💡#تجربیات_نزدیک_مرگ #بخش_3 گزارشگر: #بروس_گریسون 🎥وی اذعان میکند بیش از 40 سال است که بر روی هزاران مورد از تجربه گران مطالعه کرده است....🔰🔰🔰 🆔@Brain_Mind

‏ 💡#تجربیات_نزدیک_مرگ #بخش_4 گزارشگر: #بروس_گریسون ❇️وی در این مدت به حقایقی حیرت انگیزی دست یافته اینکه انسان نمی تواند همین بدن باشد... ❇️بلکه انسان علاوه بر بدن دارای حقیقت دیگری است... 🆔@Brain_Mind

💡تعامل علّی ذهن و بدن در نظریه دوئالیسم و راهکار حکمت متعالیه 2️⃣ 👇👇👇

👆👆👆 🌀تعامل علّی ذهن و بدن در نظریه دوئالیسم و راهکار حکمت متعالیه 2️⃣ 📄در شماره گذشته از این یادداشت اشکال الیزابت به نظریه دکارت مطرح شد و راهکاری که بر اساس مبانی حکمت متعالیه قابل طرح بود، ارائه گشت. در این شماره نگارنده درصدد ارزیابی راهکار حکمت متعالیه برآمده و بر آن است که میزان کارگشایی این نظریه را بررسی کند. 💡نوشتار را با این سوال آغاز می‌کنیم که محور اشکال الیزابت چه بود؟ آیا مشکل صرفا آن بود که تاثیر و تاثر میان یک امر تماما فیزیکی و یک امر تماما متافیزیکی ناممکن است؟ یا آن‌که اصل مطلب عدم سنخیت میان موثر و متاثر است؟ اگر اشکال ناظر به سوال نخست باشد، راهکار حکمت متعالیه کاملاً کارساز بوده و با واسطه های نیمه مجرد ـ نیمه مادی [۱] این اشکال را پاسخ داده است. اما در صورتیکه محل اشکال سوال دوم باشد، راهکار مذکور کارساز نخواهد بود. 💡بر مخاطب گرامی پوشیده نیست که آنچه الیزابت را در مقابل دوئالیسم مخالف نگاه داشته است، عدم سنخیت میان ذهن و بدن است و مشکل فقط تجرد یکی و مادیت دیگری نبوده است. به عبارتی مشکلِ عدم امکان تاثیرگذاری مجرد بر ماده ناشی از همین عدم سنخیت است. 💡در راهکار حکمت متعالیه گفته شد میان نفس و بدن مراتبی وجود دارد که نیمه مادی و نیمه مجردند. این مراتب چون واسطه نفس و بدن هستند، نفس را از تاثیر گذاری بر بدن و بدن را از تاثیرگذاری بر نفس (به شکل مستقیم) بی نیاز می‌سازند. بدین ترتیب ممکن است گفته شود تاثیر ماده بر مجرد و مجرد بر ماده قابل حل است. اما نکته قابل توجه آن است که آیا مسئله سنخیت نیز با این راهکار قابل حل است؟ از نظر نگارنده؛ خیر. 💡فرض میکنیم میان نفس و بدن ده مرتبه وجود دارد. در این هنگام نفس برای تاثیر گذاری بر بدن نخست بر مرتبه یکم اثر می گذارد، بعد به واسطه این مرتبه در مرتبه دوم و همینطور تا بدن. 💡در این فرض اگرچه نفس با واسطه فرمان را به مغز رسانده است، اما فرمان او که یک فرمان مجرد است چگونه بر یک جسم مادی اثر گذاشته است؟ 💡یا مغز پس از دریافت یک داده حسی از اندام، چگونه این داده مادی را به نفسِ مجرد رسانده است؟ (حتی با لحاظ واسطه؟) 💡به عبارت دیگر اساساً سنخ این داده ها متفاوت است (برای مثال داده‌های مغز از جنس شیمیایی و الکتریکی هستند)، پس چگونه فرایند انتقال صورت میگیرد؟ 💡هر یک از مراتب نیمه مادی ـ مجرد هنگامی که داده ای را از بدن دریافت میکند از آن جهت که مادی است دریافت کرده است و نه از آن جهت که مجرد است. پس هنگام انتقال آن به مرتبه بالاتر نیز باید یک مرتبه مادی برای آن مرتبه وجود داشته باشد تا امکان پذیرفتن این داده را (که از سنخ ماده است) داشته باشد. همینطور است هنگامی که از نفس داده‌ای به بدن منتقل شود. 👇👇👇