فرصتها را دریابید، از ترس بگریزید!
حکمت ۲۱
وَ قَالَ (علیه السلام): قُرِنَتِ الْهَيْبَةُ بِالْخَيْبَةِ، وَ الْحَيَاءُ بِالْحِرْمَانِ؛ وَ الْفُرْصَةُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ، فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَيْرِ.
امیر گلها، که درود خدا بر او باد، فرمود: ترس نابجا همیشه به یأس و ناامیدی میانجامد، و شرم بیمورد فرد را از دست یابی به نعمتها و فرصتهای ارزشمند زندگی محروم میسازد. فرصتهای گرانبها مانند ابرهایی زودگذر از کنار ما میگذرند، پس باید آنها را غنیمت شمرد و هرگز اجازه ندهیم که از دست بشوند.
واژه ها:
قُرِنَتِ : همراه شد، پیوسته گردید، ضمیمه شد
الْهَيْبَةُ : ترس، هراس، دلهره
بِالْخَيْبَةِ :(بِ+الْخَيْبَةِ) با ناامیدی، با شکست، با ناکامی
وَ : و، همچنین، و نیز
الْحَيَاءُ : شرم، حیا، خجالت
بِالْحِرْمَانِ : (بِ+الْحِرْمَانِ)با محرومیت، با از دست دادن، با بیبهرهگی
وَ : و، همچنین، و نیز
الْفُرْصَةُ : فرصت، موقعیت، شانس
تَمُرُّ : میگذرد، عبور میکند
مَرَّ : به سرعت، به شکل، به گونه
السَّحَابِ : ابر، ابرها، بارانزا
فَانْتَهِزُوا : (فَ+انْتَهِزُوا)غنیمت بشمارید، استفاده کنید، بهره ببرید
فُرَصَ : فرصتها، موقعیتها، شانسها
الْخَيْرِ : خیر، نیکیها، خوبیها
شرح:
ریشههای ترس و شجاعت
هر بوتهای، چه گل باشد و چه خار، ریشه دارد و تمام داشتههایش از ریشه است. شجاعت مانند بوته گل، ریشهای مستحکم دارد و ترس مانند بوته خار، از ریشه خود تغذیه میکند. امیرالمؤمنین (ع) ریشه ترس را مشخص کرده و در نتیجه، ریشه شجاعت نیز روشن میشود.
ایشان فرمودند:
قُرِنَتِ الْهَیْبَةُ بِالْخَیْبَةِ
ترس و ناامیدی همواره در کنار هم هستند، چرا که ترس ریشه در ناامیدی دارد. ابتدا انسان مأیوس و ناامید میشود، سپس میترسد.
کسی که از جبران شکست ناامید شود، از شکست خواهد ترسید.
کسی که از رحمت خدا ناامید شود، از خدا خواهد ترسید.
به همین دلیل قرآن کریم میفرماید:
لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ (یوسف: ٨٧)
وَلَا تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ (زمر: ۵٣)
یعنی ناامید نباشید، چرا که ناامیدی شما را به ترس و عقبنشینی میکشاند.
معنای حقیقی ترس از خدا
شاید این سؤال پیش بیاید که پس چرا میگویند از خدا بترسید؟
بله درست گفتهاند اما ما درست نگرفتهایم
بترسید از خدا یعنی بترسید از اینکه خدا را از دست بدهید! که اگر خدای رحمان، رحیم، غفار و ستار را از دست بدهید، چه چیزی جای آن را خواهد گرفت؟
یعنی همان که حافظ میگفت:
ذرهای خاکم و در کوی توام جای خوش است
ترسم ای دوست که بادی ببرد ناگاهم
هیبت و عظمت، بازدارنده دشمنان
البته این سخن امام علیه السلام که فرمود: الْهَیْبَةُ بِالْخَیْبَةِ یک معنای لطیف دیگری هم دارد و آن اینکه هیبت و شکوه، دشمن را مأیوس میکند. اگر کسی هیبت و مهابت داشته باشد، دشمن حتی هوس تعرض به او را هم نخواهد کرد. در روایتی آمده است:
دَعَا رَسُولُ اللَّهِ (ص) لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (ع) فِی آخِرِ صَلَاتِهِ، رَافِعًا بِهَا صَوْتَهُ یُسْمِعُ النَّاسَ:
اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِعَلِیٍّ الْمَوَدَّةَ فِی صُدُورِ الْمُؤْمِنِینَ، وَالْهَیْبَةَ وَالْعَظَمَةَ فِی صُدُورِ الْمُنَافِقِینَ
خدایا، محبت علی را در دلهای مؤمنان و هیبت و عظمت او را در دلهای منافقان قرار بده.
و البته هیبت، ویژگیای است که هر کسی میتواند به آن دست یابد، اما لازمههای خود را دارد.
الف) بینیازی
بینیازی، مایه مهابت آدمی است. دریا را ببینید، چقدر باشکوه است! چون بینیاز است، برخلاف حوضهای کوچک. در حدیثی آمده است:
پنج چیز از ۵ کس و پنجمین آن الْهِیْبَةُ مِنَ الْفَقِیرِ مهابت داشتن نیازمند است
و این یعنی هیبت داشتن برای فرد نیازمند، ناممکن است. یعنی بینیازی مایه مهابت و هیبت است و دیگر هیچ فرق نمیکند که این بینیازی در فرد باشد یا در جامعه.
جامعه ای که وابسته باشد، هیچ هیبتی ندارد. به همین دلیل، قرآن فرمود:
وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ (انفال: ۶٠)
تا میتوانید قدرتمند باشید، چرا که قدرت، مانند نخ تسبیحی است که اگر باشد، تمام دانهها در اختیار شما خواهد بود.
ب) کم سخن گفتن
امیرالمؤمنین (ع) میفرماید: بِکَثْرَةِ الصَّمْتِ تَکُونُ الْهِیْبَةُ
سکوت زیاد، موجب هیبت میشود. کوه را ببینید، چه هیبت و مهابتی دارند، چون کوه غرق سکوت است. اما اگر از دامن همین کوه سنگ های چند غلطان فرو افتند و صدایی به راه اندازند، دیگر آن شکوه و مهارت را ندارد.
ج) نیکخواهی و صفای باطن
رسول خدا (ص) فرمودند:
مَنْ وُلِّیَ مِنْ أُمُورِ أُمَّتِی شَیْئًا، فَحَسُنَتْ سَرِیرَتُهُ، رَزَقَهُ اللَّهُ الْهِیْبَةَ فِی قُلُوبِهِمْ
کسی که مسئول باشد و مسئولیتی داشته باشد و خیرخواه مردم باشد، خداوند هیبت و مهابت را نصیب او خواهد کرد.
و فرمود:
وَالْحَیَاءُ بِالْحِرْمَانِ
در بهار، درختی که پر از شکوفه است، اگر شکوفههایش بشکفند، باز شوند و دهان بگشایند و در معرض بادها و زنبورها قرار بگیرند، گردهافشانی میشوند و در نتیجه به میوه تبدیل خواهند شد. اما اگر غنچه بمانند، دهان باز نکنند و گردهافشانی نشوند، از میوه شدن محروم خواهند شد.
آدمی نیز همچون شکوفه است. اگر شرم کند، حیای بیجا به خرج دهد و دهان نگشاید، از آنچه باید به دست آورد محروم خواهد شد. درست مانند کسی که از پرسیدن شرم کند و در نتیجه از دانش، دانستن و آگاهی محروم بماند. از این رو فرمودند: الْحَیَاءُ بِالْحِرْمَانِ.
و چه زیبا در جمله نخست فرمودند:
قُرِنَتِ الْهَیْبَةُ بِالْخَیْبَةِ
اولی که ترس باشد، ریشه در دومی که ناامیدی است، دارد. یعنی وقتی کسی امید به پیروزی نداشته باشد، از خطرات و شکستها خواهد ترسید.
اما در جمله دوم که فرمودند:
الْحَیَاءُ بِالْحِرْمَانِ
دومی که محرومیت است، ریشه در اولی که حیا و شرم است، دارد. یعنی محرومیت، ریشه در حیا، شرم و کمرویی بیجا دارد.
و این یعنی کسی که بیش از حد شرم داشته باشد و جرأت ابراز نداشته باشد، از بسیاری از نعمتها و فرصتها محروم خواهد شد.
و فرمود: وَالْفُرْصَةُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ، فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَیْرِ
به محض شکفتن گلها، زنبورها باید به سراغ آنها بروند، گردههای گل را جمع کنند و گردهافشانی نمایند. اما اگر دیر بجنبند، باد تندی خواهد وزید و گردهها را با خود خواهد برد. در نتیجه، چرخه تولید شهد و عسل تعطیل شده و گیاه نیز فرصت باروری خود را از دست خواهد داد.
از این رو میتوان گفت: فرصتهای خوب و فرصتهای خیر، همچون ابرهای آسمان هستند؛ میآیند، اما نمیمانند و نمیپایند. فرصتها همچون ابر میروند و اگر بروند، همچون ابر باز نخواهند گشت. از این رو فرمود فرصتها را غنیمت شمارید.
پیامبر (ص) فرمودند:
نَفَحَاتُ اللَّهِ فِی أَیَّامِکُمْ، أَلَا فَتَعَرَّضُوا لَهَا
نسیمهای رحمت الهی در زندگی شما میوزد، خود را در معرض آن قرار دهید. یعنی فرصتها را از دست ندهید.
گفت پیغمبر که نفحتهای حق
اندر این ایام میآرد سبق
گوش و هوش دارید این اوقات را
درربایید این چنین نفحات را
نفحه آمد مر شما را دید و رفت
هر که را میخواست جان بخشید و رفت
یک کشاورز که یک کیسه از دانههای گندم دارد، اگر در بهار فرصت را غنیمت بداند و آنها را بکارد، در تابستان خوشههای طلایی درو خواهد کرد. اما اگر تعلل کند و فصل بذرپاشی را از دست بدهد، حتی اگر بهترین دانهها را هم داشته باشد، دیگر فرصتی برای رشد نخواهد یافت.
فرصت مانند فصلهای طبیعت است؛ اگر از آن استفاده نکنی، از دست خواهد رفت و از کف خواهد شد.
نتیجهگیری:
۱. ترس، ریشه در ناامیدی دارد. پس اگر نمیخواهید بترسید، ناامید نشوید.
۲. ترس از خدا، یعنی ترس از دست دادن او، نه ترسیدن از او.
۳. هیبت و شکوه، دشمن را ناامید میکند و امنیت میآورد.
۴. بینیازی، کمگویی و نیکخواهی، موجب هیبت است.
۵. شرم بیش از حد، انسان را از فرصتها محروم میکند.
۶. فرصتها مانند ابر درگذرند؛ آنها را از دست ندهید.
برای پیادهسازی این حکمت در زندگی:
۱. امید را در خود تقویت کنید تا جرأت تصمیمگیری داشته باشید.
۲. از خدا نترسید، بلکه از دور شدن از او بترسید.
۳. در جهت بینیازی و استقلال مالی تلاش کنید.
۴. کم سخن بگویید و بیشتر عمل کنید.
۵. نیکخواه و خیرخواه باشید، زیرا نیت پاک، هیبت میآورد.
۶. فرصتها را غنیمت بشمارید، قبل از آنکه از دست بروند.
@Emam_kh
14.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔴 ویدئوی جدید #حاج_علی ✌️🇮🇷
👈 این قسمت: نقش شبکه نمایش خانگی در ایجاد فتنه در کشور!
#انقلابیون
🇮🇷 @Emam_kh
8.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🌹 صلی الله علیک یا اباعبدالله الحسین(علیهالسلام)
شب جمعه شب زیارتی سیدالشهدا
باز هم ولولہاے در حرم انداختہاے
مادرٺ آمد وغم در دلم انداختہاے
شب جمع ہسٺ سرٺ گرم بہ استقبال اسٺ
نڪند اسم مرا از قلم انداختہاے
شبتون حسینی🍃🌹
@Emam_kh
🍃🌸🍃🌸🍃🌸🍃🌸🍃
اَلسّلامُ عَلَیْکَ یا صاحِبَ الزَّمانِ ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا خَلیفَةَ الرَّحْمانِ ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا شَریکَ الْقُرْآنِ ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا قاطِعَ الْبُرْهانِ . اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا إِمامَ الْإِنْسِ وَ الْجانِّ ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ عَلى آبائِکَ الطَّیِّبینَ ، وَ أَجْدادِکَ الطَّاهِرینَ الْمَعْصُومینَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ.
🍃🌸🍃🌸🍃🌸🍃🌸🍃
❤️ سلام_امام_زمانم❤️
🍃🌸اَمَنْ یُجیبْ...بخوان برایم
حالِ دلم اضطراری است!
🌸🍃در این دنیای شلوغ و هزار رنگ
دل خوشم به بودنت..داشتنت..
🍃🌸کاش می دانستم
این ندیدنٺ کی به پایان می رسد؟
🌸اللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
امير المؤمنين علي عليه السلام :
شَرُّ النّاسِ مَن لا يُرجى خَيرُهُ وَ لا يُؤمَنُ شَرُّهُ ؛
امير المؤمنين علي عليه السلام :
بدترينِ مردم ، كسى است كه به خيرش اميد نرود و از شرّش ايمنى نباشد .
غررالحکم ؛ 5732