" اللّهمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَهَ وَ ابیها وَ بَعلِها و بَنیها وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها بِعَددِ ما احْاطَ بِه عِلْمُکَ"
#کتاب_نور
➕اهداف حضرت زهرا در گرفتن فدک
همانگونه که گفته شد حضرت زهرا با شدت تمام در گرفتن فدک از ابوبکر عمر سعی نمود و از آنجا که او معصوم است و اشتباه نمی کند باید ملاحظه کنیم که چرا حضرت این همه در گرفتن فدک که حق مسلم او بود اصرار نموده است آیا این مسئله تنها جنبه مالی داشته یا جهات دیگری نیز حضرت در این مطالبه در نظر گرفته است.
با تامل می توان به مجموعه ای از این اهداف پی برد که اینک به برخی از آنها اشاره می کنیم👇🏻
1️⃣حضرت در صدد بازگرداندن حق مسلم به رفته خود بود و این برای هر انسانی که به او ظلم شده امری طبیعی است که در مطالبه حق خود از راه های مشروع آن نهایت کوشش خود را به کار ببندد.
2️⃣ حزب حاکم بر تمام حقوق سیاسی و اقتصادی بنی هاشم استیلا پیدا کرده و تمام امتیازهای مادی و معنوی را از آنها قطع کرده بود از همین رو حضرت درصدد بود که یک منبع درآمدی برای آنها در نظر داشته باشد
3️⃣هدف حضرت زهرا از اصرار این بود که راه را برای مطالبه حق به تاراج رفته شوهرش _امامت_ هموار کند حقیقت مطلب این است که فدک همپای خلافت به پیش می رفت و آن رمزی برای خلافت و امامت اسلامی بود که هرکس آن را به دست می گرفت امامت و خلافت را صاحب بود حضرت زهرا(س) با تاکید فراوانی که در پس گرفتن آن از ابوبکر داشت در واقع در صدد تثبیت و هموار کردن خلافت برای شوهرش علی(ع) بود است.
از اینجاست که امام کاظم(ع) بعد از آنکه هارون الرشید اصرار کرد که فدک را از او پس بگیرد فرمود: من آن را پس نمی گیرم مگر با حدودش
هارون گفت: حدودش چه مقدار است؟
حضرت فرمود: حد اول آن عدن، حد دوم سمرقند، حد سوم آفریقا و حد چهارم آن کناره دریای روم و ارمنستان است.
هارون گفت: پس برای ما چیزی باقی نمی ماند...؟¹
از این حدیث استفاده می شود فدک تعبیر دیگر از خلافت اسلامی بوده است لذا حضرت زهرا(س) آن را مقدمه و زمینه لازم برای رسیدن حضرت علی(ع) به خلافت قرار داده است
📌۱_سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج4،ص47(به نقل از ربیع الابرار زمخشری)
4️⃣با اصراری که حضرت زهرا(س) و پیگیری قضیه آن هم در ملا عام دارند این نکته را نیز می خواهند به مردم بفهمانند که ای مردم این کسی که حکومت به حق علی بن ابی طالب را غصب کرده و ادعا می کند که خلیفه رسول خدا بر مسلمین است کسی نیست که حق بر شما حکومت می کند و اصلا شایستگی این مقام را ندارد زیرا اولیات دستورات اسلامی را زیر پا گذاشته و به آن عمل نمی کند حال چگونه می تواند خلیفه مسلمین باشد؟
5️⃣از آنجا که مردم می دانستند فدک ملک خاص رسول خدا(ص) بوده و آن حضرت به دخترش فاطمه زهرا(س) بخشیده است اگر فاطمه آن را از ابوبکر مطالبه نمی کرد در حقیقت تایید حکومت و کمک بر گناه و غصب بود.
از جهتی تقویت بنیه مالی دستگاه حاکم محسوب می شد.
از همین رو حضرت بر این دیدند که حقشان را دنبال کرده و از ابوبکر مطالبه کنند در واقع نوعی مبارزه منفی با دستگاه خلافت انجام دادند.
شهید صدر رحمه الله می فرماید:«منازعه فنگ قیامی علیه اساس حکومت است و فریاد آسمان گیری که فاطمه خواست به وسیله آن سنگ کجی را که تاریخ بعد از ماجرای سقیفه بر آن بنا شد در هم فروشکند.
برای اثبات این معنا کافیست به خطبه ای که حضرت زهرا(س) در مسجد النبی رویاروی خلیفه و در حضور جمعیت انبوهی از مهاجرین و انصار ایراد فرمود نگاهی بیفکنیم در این خطبه بیشتر سخن در مدح علی(ع) و ستایش موضع گیری های اسلامی و جاودانه او و اثبات حق اهل بیت رسول خداست.
آنجا که می گوید👈🏻 آنها وسیله رسیدن انسان ها به خداوند و خاصان و پاکان اویند و گواهان غیبت الهی و میراث بر آن خلافت و حکومت پیامبرانند و در ضمن سرزنش و نکوهش مسلمانان هشدار می دهد که آنان به نگون بختی درافتاده اند و ناشایستی را به خطا و بی تدبیری برگزیده و به آیین گذشتگان خود باز پس گشته اند و به قصد آب به آبشخور دیگران دست زده اند و امر مهم خلافت را به ناحق سپرده و با این کارها به فتنه عظیمی فرو افتادند.
«چگونه رهبری امت را از پایگاه رسالت و قواعد استوار نبوت و مهبط روح الامین دور ساختند و آن را از دست آگاهان دنیا و دین باز گرفتند؟ باید بدانند که این کار زیانی آشکار است...»
سپس می فرماید:«ظن غالب بر این است که حضرت زهرا(س) می توانست در میان پیروان پدرش و یاران برگزیده وی که هیچ گونه تردیدی در صداقت او نداشتند کسی را پیدا کند و به همراه علی بیینه لازم را در اثبات مدعای خود اقامه نماید اما می دانیم که او هرگز چنین نکرد آیا این کار به ما نشان نمی دهد که هدف والای فاطمه که قدرت طلبان به خوبی آن را می شناختند اثبات میراث و مال پدری نبود بلکه وی در محو آثار سقیفه همت گماشت و در رسیدن به این مقصود نه با اقامه بینینه در باب فدک بلکه با افشای گمراهی و خطاکار مردم با ارائه شواهد زنده ای بینینه را در پیشگاه تمامی ملت اقامه نمود آری این بود آن امری که در طول مبارزات هدف اصلی حضرت زهرا(س) را تشکیل می داد.
📌فدک در تاریخ، ص۵۸_۶٠