♦️فقیه طهران | مفاخرنا | فقهی ▫️دقیق‌تر و استوارتر از جواهرالکلام بررسی وزانت فقهی حاج ملّاعلی کنی بر پایه «کتاب‌القضاء» 💠وزانت فقهی ملّاعلی‏ کنی 🔹️🔶️ ▪️ملّاعلی‏ کنی زمانی شروع به تألیف «کتاب‏‌القضاء» کرد که در تهران ساکن شد و منصب قضاوت را بر عهده گرفت. این نکته بسیار مهم است، اهمیت تألیف این کتاب را باید با توجه به مقام و منصبی که شیخ در تهران به دست آورد، در نظر گرفت؛ این موضوع را مدنظر داشته باشید. ▪️شخصیت فقهی خود ملّاعلی‏ کنی را اگر بخواهیم در کلمات اقرانش بررسی کنیم، اول مرحوم سیدحسن صدر است. سیدحسن صدر از جمله همان آیات ثلاثه است که عبارت‌اند از: مرحوم کاشف‏‌الغطاء، سیدحسن صدر و مرحوم آقابزرگ تهرانی؛ این سه نفر بعد از اقدام جورجی زیدان که مدعی شده بود: شیعه هیچ اثری در تمدن اسلامی نداشته، هرکدام مسئولیتی را بر عهده گرفتند: بنا شد مرحوم آقابزرگ تهرانی به جمع‌آوری و معرفی تصنیفات علمای شیعه بپردازد، مرحوم شیخ جعفر کاشف‏‌الغطاء درباره عقاید شیعه کتاب بنویسد و مرحوم سیدحسن صدر هم تأسیس علوم اسلامی توسط شیعه را اثبات کند. ▪️بنابراین، سیدحسن صدر از جمله معاصرین حاج ملّاعلی‏ کنی به شمار می‌رود؛ همان‌گونه که مرحوم آقا بزرگ تهرانی نیز تقریباً معاصر اوست؛ اهمیت سخنان این بزرگان در این است که عباراتی که فردی نزدیک به زمان یا معاصر شخصیت ملّاعلی‏ کنی بیان می‏‌کند، ارزش و اعتبار بسیاری دارد و با عباراتی که من بعد از چندین سال بخواهم درباره شخصیتی بیان کنم خیلی تفاوت دارد؛ سید حسن صدر در «تکمله أمل‌الآمل» -جلد سوم/صفحه ۴۶۰- درباره شخصیت مرحوم حاج ملّاعلی‏ کنی چنین آورده است: «انتهت إليه الرئاسة الشرعيّة بإيران و لا تخاطبه أمناء الدولة الإيرانية إلاّ برئيس المجتهدين. ▪️و ما كانت تنقاد لامتثال أوامر أحد، كما كانت تنقاد لأوامره.»؛ زمانی که ریاست شرعی ایران به ملّاعلی‏ کنی رسید، سران دولت ایران او را جز با عنوان «رئیس المجتهدین» خطاب نمی‌کردند؛ مسئولان و رجال دولت ایران آن‌چنان که مطیعِ حاج ملّاعلی‏ کنی بودند، از هیچ‌کس دیگری این‌چنین فرمان نمی‌بردند، نکته مهم این است که مرحوم حاج ملّاعلی‏ کنی به واسطه دربار یا دخالت درباریان به این جایگاه نرسیده بود؛ بلکه خود شخصیتی مستقل در تهران و در رأس مجتهدین بود، دلیل این سخن آن است که یکی از نخستین تألیفات حاج ملّاعلی‏ کنی، رساله عملیه‌ای است که برای مقلدانش نوشت و در تهران نیز مورد عمل واقع شد. شیخ ابتدا در تهران در میان مردم چنان جایگاهی یافت که دربار هم نسبت به او حرف‌شنوی پیدا کرد چنان‌که گفته شده هیچ‌کس مثل او مورد اطاعت و فرمان‌برداری رجال، امنا و سران دولت ایران نبود؛ «وكان من العلماء العارفين الكاملين بأمور الدنيا و الدين و كان يربّي العلماء و الأمراء و كلّهم يفتخرون بتربيته.» ▪️ملّاعلی‏ کنی علاوه بر اینکه رئیس المجتهدین و محل رجوع مردم بود، به تربیت علما و برخی از امرا هم پرداخت تا جایی که «حتى أنه كان يكتب كلّ سنة للسلطان ما ينبغي أن يكون عليه من تدبير الملك و السياسة.» هر سال نامه‌ای به سلطان وقت یعنی ناصرالدین شاه می‌نوشت و آنچه را که شایسته تدبیر مُلک و سیاست بود به شاه گوشزد می‌کرد. چنین جایگاه و موقعیتی برای حاج ملّاعلی‏ کنی نشان‌دهنده برجستگی علمی، فقهی و نفوذ اجتماعی اوست. 📝گزیده‌ای از متن استاد جعفری مدرس سطوح عالی حوزه علمیه مروی 📍مجله پیام مروی: https://eitaa.com/MagazinesMarvi 🌐مجله پیام مروی: http://jmarvi.ir #نشریه_پیام_مروی #در_مسیر_اعتلای_حوزه_طهران #فقیه_طهران

♦️فقیه طهران | مفاخرنا | فقهی ▫️دقیق‌تر و استوارتر از جواهرالکلام بررسی وزانت فقهی حاج ملّاعلی کنی بر پایه «کتاب‌القضاء» 💠وزانت فقهی ملّاعلی‏ کنی 📝گزیده‌ای از متن استاد جعفری مدرس سطوح عالی حوزه علمیه مروی 📍مجله پیام مروی: https://eitaa.com/MagazinesMarvi 🌐مجله پیام مروی: http://jmarvi.ir #نشریه_پیام_مروی #در_مسیر_اعتلای_حوزه_طهران #فقیه_طهران

♦️فقیه طهران | مفاخرنا | فقهی ▫️دقیق‌تر و استوارتر از جواهرالکلام بررسی وزانت فقهی حاج ملّاعلی کنی بر پایه «کتاب‌القضاء» 💠تعبیر بلند آقابزرگ تهرانی پیرامون کتاب‏‌القضاء 🔹️🔶️ ▪️در مورد کتاب‏‌القضاء ملّاعلی‏ کنی، رفیق ایشان، مرحوم آقا بزرگ تهرانی صاحب کتاب «الذَریعَة الی تَصانیف الشیعة» -که یار غار آقاسیدحسن صدر صاحب کتاب «تأسیسُ الشیعةِ لعلومِ الاسلام» بود- در اثر عظیم خود «الذریعة» به هدف ثبت و معرفی آثار علمای شیعه، تا قرن چهاردهم هجری پرداخته است و هر سده را با عناوینی فهرست کرده است؛ ایشان حاج ملّاعلی‏ کنی را در «الذریعة» به‌واسطه «کتاب‏‌القضاء» معرفی می‌کند و می‌گوید: «و يعرف بكتاب القضاء». ▪️این نکته بسیار قابل توجه است، زیرا حاج ملّاعلی‏ کنی حاشیه‌ علمی دقیقی بر «جواهر» دارد، در بحث استصحاب نیز در نجف تألیفاتی داشت، بعلاوه پس از هجرت به ایران، افزون بر رساله عملیه، دو اثر دیگر نیز نگاشت که در بدو ورود با استقبال علما و طلاب مواجه شد؛ آثاری که به سرعت فروش رفت و حاج ملّاعلی کنی از همین طریق توانست زمینی در منطقه کن خریداری و آباد کند. ▪️این مقدمه‌ای برای توسعه توان مالی او شد اما به هر حال حاج ملّاعلی‏ کنی بیش از هر اثری، با «کتاب‏‌القضاء» شهرت پیدا کرده است. «و يعرف بكتاب القضاء، و هو أدق و أمتن من الجواهر باتفاق من أدركناهم من أساطين العلم فقد شَحنَه بالتحقيقات و التدقيقات البكر التي لم يحُم حولها طائر فكر ولایخفی علی الاجتهاد و التحقیق»؛ می‌گوید به اتفاق اساتیدی که این کتاب و مؤلفش را درک کرده‌اند، همه شهادت داده‌اند که متنی قوی‌تر از جواهر دارد این اثر سرشار از تحقیقات و بررسی‌های نو و بدیعی است که اوج اندیشه و خلاقیت مؤلف را نشان می‌دهد؛ چنان‌که افکار این محقق در آسمان دانش به پرواز درآمده و جولان یافته است. ▪️«و لا یخفی علی أهل الاجتهاد و التحقیق أن الکتابة فی هذا الموضوع تحتاج إلی مطالعات کثیرة و إلی عقل فقهی استنباطی کبیر» همچنین، روشن است که نگارش کتابی در این موضوع، نیازمند مطالعات وسیع و عقل فقهی و استنباطی بزرگ است. «لیمکن له من أن یعوض فیه المؤلف فی آیات الکتاب و فی صحائف الحدیث لیضع بین یدی العلماء والقضات منظومة احکامه ما وصل إلیه من قضایا القضاء» یک همچنین کتابی را پیش رو داریم. ▪️بحثی که می‌خواهیم مطرح بکنیم این است که ما دو نقل قول داریم؛ یکی درباره شخصیت مرحوم ملّاعلی‏ کنی و دیگری درباره کتاب‏‌القضاء ایشان. مرحوم آقا شیخ بزرگ تهرانی، «کتاب‏‌القضاء» مرحوم ملّاعلی‏ کنی را با کتاب «جواهر» مقایسه کرده و در مقام مقایسه گفته است که اهل فکر می‌گویند این کتاب از جواهر أمتن است و پر از تحقیقاتی است که نتیجه مطالعات فراوان و تدقیقات فراوان حاج ملّاعلی‏ کنی است. 📝گزیده‌ای از متن استاد جعفری مدرس سطوح عالی حوزه علمیه مروی 📍مجله پیام مروی: https://eitaa.com/MagazinesMarvi 🌐مجله پیام مروی: http://jmarvi.ir #نشریه_پیام_مروی #در_مسیر_اعتلای_حوزه_طهران #فقیه_طهران