14030711_توسعه سواحل مکران_از سیاست تا عمل.pdf
حجم:
195.5K
#بازخوانی متن کامل ارائه الگوی توسعه سواحل مکران در حضور رهبر انقلاب در تاریخ 11 مهر 1403 که با دستور پیگیری ایشان به معاون رئیس جمهور جهت پیادهسازی و عملیاتی کردن پیشنهادات همراه شد.
https://eitaa.com/Makran_Iran
✍️ پیشرفت و آبادانی سواحل مکران در گرو سازماندهی استقرار نیروهای پیشرفت
🔰 برشی از متن ارائه حضوری به رهبر انقلاب
🔸 توسعه و پیشرفت سواحل مکران نیاز به «تقویت سرمایه انسانی کمی و کیفی منطقه» دارد. ولی قضیه حضور سرمایه انسانی در منطقه با توسعه، قضیه مرغ و تخم مرغ است که تا توسعه ایجاد نشود، جمعیت مهاجرت نمی کند و تا جمعیت کیفی نرود توسعه رخ نمی دهد.
🔹 در بدو امر، این مهم نمیتواند به صورت حضور فراگیر و عمومی مردم ایران رقم بخورد و ابتدا میبایست بخشی از نیروهای متعهد ایران پیشتاز حضور مستمر در مکران باشند اما سؤال اینجاست که کدام بخش از جامعه میتواند «پیشتاز حضور مستمر» در مکران باشد؟
🔸 برای مدیریت این مسئله، یک مسیر معمول این است که سعی کنیم با تسهیلات بانکی و تخفیف مالیاتی و سایر مشوقها، افراد را به سمت مکران سوق بدهیم، که اینها در جای خود لازم است ولی سالها زمان لازم است تا منابع مالی فراهم شود و این مشوقها سر جای خود بنشیند.
🔹 پیشنهاد میکنیم با الگوگیری از مدلهای قبلی، جمعی از نیروهای متعهد، جوان و حرفهای در قالب یک حلقه میانی در منطقه ساکن و مستقر شده (ترجیحا با خانواده) و به صورت متمرکز و بلندمدت رسالت پیشرفت مشارکتی و بههمرسانی ظرفیتها را انجام داده و به نوعی متولی پیشرفت منطقه باشد. الگویی مشابه استقرار نیروی دریایی در تأمین امنیت سواحل.
🔸 این حلقه میانی، نه در رأس یک ساختار از بالا به پایین، بلکه در مرکز یک شبکه قرار میگیرد که بههمرسانی ظرفیتها بین صاحبان دانش، فناوری و سرمایه (یا همان رزمنده های عرصه اقتصاد) که اکنون در سطح کشور پراکنده هستند از یک طرف، و دولت و نهادهای حاکمیتی از طرف دیگر را با مشارکت نخبگان بومی منطقه به عهده میگیرد.
🔹 این حلقه میانی بایستی چابک باشد و در عین غیردولتی بودن، «مماس با دولت» حرکت کرده و برخی شئونات حاکمیتی به آن تفویض شود، بدون آنکه در کار دولت مداخله کند. پیشنهاد ما، همانند الگوهای مردمی قبلی، «سازماندهیِ استقرار و پشتیبانی مادی و معنویِ» جمعی از نیروهای متعهد، جوان و حرفهای در زمینه توسعه و پیشرفت منطقهای است که حاضرند سفیران پیشرفت مکران شده و فارغ از تغییر دولتها، به حکم رهبری متولی پیادهسازی و تحقق میدانی سیاستهای توسعه دریامحور باشند.
🔸 از این زاویه، الگوی پیشنهادی، مشابه مأموریت سپاه قدس در «خلق یک جغرافیای مزیتدار برای ایران» است و در امر توسعه نیز همانند مسئله امنیت نیازمند چنین مأموریتهای راهبردی، هدفمند و منطقهای هستیم که به نظر میرسد از توان دولتها خارج است. دولتها موقت هستند و اولویت آنها رتق و فتق امور جاری است و به راحتی امکان پذیرش مسئولیت امری راهبردی مانند توسعه یک منطقه بکر و بدون زیرساخت مانند مکران را پیدا نمیکنند. اما اگر همانند نیروهای امنیتی ما دارای «نیروهای توسعهای» یا «نیروهای پیشرفت» شویم (ولو در حدود 300 نفر نیروی متعهد، جوان و حرفهای در این زمینه) و این افراد «به فرماندهی یک نفر منصوب رهبری یا یکی از نهادهای ذیل رهبری» در منطقه مأموریت یافته و مستقر شوند، میتوانند در کنار و با پشتیبانی دولت و سایر نهادهای حاکمیتی مانند ستاد اجرایی، بنیاد مستضعفان، نیروی دریایی و ... تحول در منطقه را عهدهدار شوند.
🔹 در این صورت فرصتی و عرصهای جدید برای مشارکت و نقشآفرینی همه نخبگان و نیروهای متعهد ایران فراهم شده و موفقیت این نیروها در توسعه یک منطقه راهبردی مانند مکران به منزله اثبات ایده انقلاب اسلامی برای همه مردم ایران در امکان توسعه مستقل (اقتصاد مقاومتی) و ساخت زندگی مردم توسط نیروهای متعهد در میدان عمل است.
🔸 همانطور که سردار شهید، عزم و تصمیم جدیدی را در ایران برای تولید «جغرافیای مقاومت» محقق کرد، شدنی است که نیروهای متعهد پیشرفت، عزم و تصمیم جدیدی برای تولید یک «جغرافیای مولد» محقق کنند. ما نیروهای متعهد پیشرفت باید اراده کنیم و امیدوار باشیم دیر یا زود حاج قاسمهای پیشرفت ایران نیز ظهور کنند.
🔹 امروز همه نخبگان ایران باید توجه کنند که اقتصاد، جنگ زمان است و مکران، خرمشهر زمان. امروز گروهانهای پیشرفت آماده هستند اما پراکندهاند؛ امروز حسن باقریهای پیشرفت حاضرند اما ظاهر نیستند. آنچه نیاز است، «بسیج سازماندهیشده نیروهای مردمی از سراسر کشور» تحت ولایت رهبری و با همراهی و همکاری با دولت است برای تشکیل یک جبهه مردمی و دانشبنیان. امروز، برادران بلوچ ما در جنوب شرق کشور در خط مقدم پیشرفت کشور هستند و ما متعهد میشویم که آنها را در این مأموریت سرنوشتساز تنها نخواهیم گذاشت.
https://eitaa.com/Makran_Iran
⭕️ از امروز سعی میکنیم برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس را در کانال منتشر کنیم.
✅ این کتاب که توسط علی وطندوست و محمدحسین تسخیری و با موضوع «نقد گفتمان فعلی حوزه پیشرفت منطقهای و ارائه تصویری بدیل از آینده آن» نگارش شده، در اردیبهشت ماه 1404 و در سی و ششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب توسط انتشارات کوثر دانشگاه تهران منتشر شد.
✅ مخاطب این کتاب، نیروهای متعهد پیشرفت ایران هستند. چه آنها که در شهرها و روستاهای مرزی و ساحلی مشغول فعالیت در عرصهی عمومی هستند و چه آنها که در شهرهای بزرگِ دور از این شهرها و روستاها فعالیت میکنند. کسانی که بهصورت داوطلبانه و یا حرفهای حاضر شدهاند از دایرهی زندگی شخصی خود خارج شوند و در عرصههای اجتماعی برای پیشرفت ایران، فعالیتهای فکری یا میدانی کنند.
🔻عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
🔻سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
🔻خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
🔰پیشگفتار - 1
🔻دغدغهی مشترک همهی ما، مشارکت عمومی مردم (اعم از نیروهای متعهد و آحاد مردم) در پیشرفت ایران است. گفتمان کنونی پیشرفت و بالأخص گفتمان پیشرفت منطقهای، که هنوز عمر زیادی از آن سپری نشده است، در سالیان اخیر با نقاط قوت و ضعفی همراه بوده است؛ اما آنچه در این کتاب به آن پرداخته میشود، تمرکز بر چند مفهومِ محوری است که به کلی در این گفتمان غایباند و جزو عوامل کلیدی مشارکتآفرین هستند. در کنار این موضوع، به نقد چند مفهوم مخرب که ضد مشارکت آحاد مردم هستند نیز پرداخته خواهد شد.
🔻بدیهی است که پیشرفت و حرکت عمومی ملت ایران امری ساده نیست. شاید دهها و صدها کتاب در رابطه با وضعیت جامعهی ایران و نقاط مثبت و منفی آن پس از انقلاب نوشته شده است که از زوایای مختلفی امکان توسعه و پیشرفت ایران را آسیبشناسی و نسخههایی را ارائه کرده باشند؛ اما عیان است که پس از گذشتِ سالیان ابتدایی انقلاب اسلامی و وجود فرصتهای مشارکت عینی آحاد مردم، امکان ادامهی این حضور و نقشآفرینی سیاسی و اجتماعی فراهم نشده و نقشآفرینی مردم صرفاً در انتخابات خلاصه شده است. گفتمان کنونی پیشرفت منطقهای، بهدلیل قرابت با آحاد مردم در اقصینقاط کشور، ادعا دارد که چنین موجی ملّی را در ایران ایجاد خواهد کرد؛ اما پرسشهای زیادی در این بین وجود دارد.
🔻عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
🔻سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
🔻خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
🔰پیشگفتار - 2
🔻کیفیت مشارکت عمومی و نقشآفرینی حداکثری مردم در عرصههای سیاسی و اجتماعی چگونه است؟ اساساً مردم چرا، با چه چشمانداز و در چه روایتی مشارکت میکنند و چرا تا کنون این امر محقق نشده است؟ این مشارکت چگونه میتواند فراگیر شود؟ نقش حاکمیت در این بین چیست؟ آیا گفتمان پیشرفت منطقهای و مشارکت مردم در نظام دیوانسالاری میگنجد و چه نسبتی با نظام امت و امامت خواهد داشت؟ الگوها و تجارب کنونی این گفتمان چه نقاط ضعفی دارد؟ چه تفاوتی میان این گفتمان و سایر رویکردهای توسعه وجود دارد؟ چه نسبتی میان پیشرفت منطقهای و پیشرفت ملی ایران برقرار است؟
🔻چرا فرآیند برنامهریزی و مشخصاً برنامهریزی مسئلهمحور بهعنوان اولین و اصیلترین گام در گفتمان پیشرفت پذیرفته شده است؟ چرا ما چنین عطشی برای مفاهیمی مانند الگوسازی و جامعنگری داریم؟ آیا بدیلی برای این گفتمان وجود دارد؟
🔻مشابه موارد فوق، تعداد بسیار زیادی سؤال وجود دارد که در این کتاب سعی میشود از طریق تحلیل انتقادی و بازتعریف برخی از مفاهیم رایج در این گفتمان، ازجمله مفهوم پیشرفت، توسعه، سیاست، برنامهریزی، الگو، مسئله، خدمت، مشارکت، منطقه، جامعیت، نهاد، حلقههای میانی، چشمانداز، روایت، تبیین و... به آن پاسخ داده شود تا در این بین بتوان فرصتی برای بازاندیشی، ارتقا و تحول گفتمان پیشرفت ارائه نمود.
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
🔰پیشگفتار - 3
🔻در گفتمان فعلی پیشرفت، مسئلهمحوری جزء لاینفک الگوهای پیشرفت و محور برنامهریزی محسوب میشود؛ درصورتیکه چرایی پذیرش این پیشفرض هنوز میتواند مورد مداقه قرار گیرد. مسئله چیست و چگونه منجر به پیشرفت میشود؟ در عین حال چه تقریری از مسئله میتواند در نقش عنصری ضد پیشرفت عمل کند و نهتنها منجر به حرکت افراد نشود، بلکه همچون مانعی در برابر ایشان قرار گیرد؟
🔻در تبیینِ چیستی و چگونگی مفهوم مشارکت در گفتمان پیشرفت، یکی از مفاهیم محوری، کلیدی و وحدتبخش که به نظر نگارندگان این کتاب، حلقهی مفقودهی این گفتمان است، معرفی خواهد شد. مفهومی که با حضورش میتواند فصل مشترک و نقطهی اتصال گفتمان پیشرفت منطقهای با پیشرفت ملی ایران شود و امکان طرح گفتمان جدید «پیشرفت منطقهای ایران» را فراهم کند.
🔻ورود هر مفهوم جدید به یک گفتمان، منجر به تحول فکری و رفتاریِ باورمندان و کنشگران آن خواهد شد و بخشی از این کتاب به کیفیت این تحول اختصاص دارد؛ اینکه ما نیروهای متعهد پیشرفتِ ایران، بهصورت خودآگاه وضعیت اکنون خود را فهم کنیم و آگاهانه و آزادانه برای آینده خود تصمیم بگیریم. ازاینرو ماهیت تحولخواهانهی گفتمانِ جدید، بسیاری از باورها، تصمیمات و اقدامات قبلی ما را تحتالشعاع قرار میدهد.
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
فصل اول: سراب
🔻 جامعهی انسانی پر از مسئله است. برخی از این مسائل، انسان را میسازد و برخی انسان را مشغول میکند. انسان ذاتاً تشنهی معنویت است؛ تشنهی معنا. انسان از هر مسئلهای معنایی را برداشت میکند تا تشنگی خود را برطرف کند. اگر پراکندگی مسائل جامعه در نقطهای به وحدت نرسند، انسانِ تشنه از هر سو روانهی سراب خواهد شد و این آغاز تشنگی ابدی اوست.
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
فصل اول: سراب - 1
🔻ما «حل مسائل را معادل پیشرفت»، «حل مسائل توسط مردم را پیشرفت مردمپایه» و «حل مسائل منطقهای را پیشرفت منطقهای» میدانیم.
همچنین بین مسئله و مشکل یا معضل تفاوت قائل میشویم و مسئله را «فاصلهی بین وضع موجود و مطلوب» تعریف میکنیم.
از طرف دیگر کوتاهترین و سادهترین تعریف و تعبیر رهبر انقلاب از موضوع پیشرفت (در کنار تفاسیری که در این حوزه ارائه نمودهاند) «تحرکِ دائمی» است.
وجه اشتراک پیشرفت، در معنای «تحرک دائمی»، با پیشرفت، در معنای «حل مسئله»، در این است که هر دو بهدنبال پر کردن شکاف بین وضع موجود و وضع مطلوب هستند؛ یکی با حل مسائل و دیگری با حرکت دائمی. شاید حتی در نگاه اول این دو یک معنا را تداعی کنند و اجتماع تعریف آنها این چنین شود:
«پیشرفت یعنی تحرک دائمی برای حل مسائل»
🔻اما تفاوت ظریفی نیز بین پیشرفت به معنای حل مسئله و پیشرفت به معنای حرکت دائمی نهفته است. برای کشف این ظرافت، لازم است توافق داشته باشیم که غایت پیشرفت، «انسان» است.
از این جهت است که رهبر انقلاب معتقدند پیشرفت، هم راه است و هم هدف؛ یعنی «نفْسِ تحرک دائمی انسان، هدف است.»
همچنین حضرت امام (ره) نیز معتقد بودند که پیشرفت، رشد کمالات انسانی و نفسانی و بااثر بودن مردم در ملت و مملکت است؛ یعنی «نفْسِ مشارکت مردم و بااثر بودن در جامعه به معنای پیشرفت جامعهی انسانی است.»
چرا اینگونه است؟
🔻پیشرفت در معنای تحرک دائمی انسان، راهی است که غایت آن رشد مادی و معنوی انسان و حیات طیبهی دنیوی و اخرویست.
بهعبارتی محور پیشرفت (چه بهعنوان راه و چه بهعنوان هدف)، انسان است. انسان، ابزار پیشرفت و هدف پیشرفت است. نفسِ حرکت انسان، رشد و تعالی و عامل ظهور انسانیتِ انسان است؛ در این لحظه، دو پرسش ذهن ما را به خود مشغول میکند:
«اگر نفسِ تحرک انسان، هدف است پس تمام تمرکز ما باید این باشد که چگونه ممکن است آحاد مردم (انسانها ) حرکت کنند؟»
«آیا هر تحرکی و در هر جهتی توسط آحاد مردم (انسانها)، پیشرفت است؟»
چه چیزی دو سوال فوق را جواب میدهد؟ عامل جهتبخش و محرک انسان چیست؟
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
فصل اول: سراب - 2
🔻 لایبنیتس (فیزیکدان معاصر نیوتن در قرن 17) در باب مفهوم حرکت تعبیر جالبی دارد که قابل تأمل است و یکی از کلیدواژههای محوری این کتاب درون آن نهفته است.
لایبنیتس میگوید: «حرکت، حضور مستمر شیء در مکانهای مختلف و متوالی نیست». چرا؟
دو گوی را تصور کنید؛ گوی اول در نقطهی A، ثابت و بدون حرکت حضور دارد. گوی دوم در حال حرکت بوده و به نقطهی A میرسد. در یک لحظه (اصطلاحاً در یک فریم) تمام مشخصات، شرایط و ویژگیهای این دو گوی با هم برابر میشوند و ناظر بیرونیِ بیخبر از ماجرا هیچ تفاوتی بین این دو قائل نمیشود.
اما درون گوی دوم گنجی نهفته است که لایبنیتس بهدنبال تأکید بر آن است؛ آنچه که باعث میشود اگر گوی دوم را رها کنیم در فریم بعدی حرکت کند؛ در حالی که گوی اول ثابت میماند.
🔻 آن گنج، مفهوم «پتانسیل» است؛ پتانسیل، توان حقیقی اشیا است که هنوز محقق نشده است. توانی که دارد و باید بروز دهد؛ اما هنوز در عرصهی واقعیت جهان بروز پیدا نکرده است.
🔻 حرکت، تجلی پتانسیل است. پتانسیل، پدیدهای طبیعی و دائمالوجود نیست. اگر شیء فینفسه پتانسیل دارد، کافی است موانع حرکت آن برداشته شود؛ اما شیء ساکن، اساساً بدون پتانسیل است.
پتانسیل شیء درحالحرکت ممکن است در برابر مانع از بین برود و شیء ساکن شود و اگر پتانسیل شیء از مقاومت مانع شدیدتر باشد، بر آن غلبه خواهد کرد.
🔻 شیءِ دارای پتانسیل، میل به حرکت دارد؛ حرکت را طلب میکند؛ گویی تمام وجودش آماده است و تمنای حرکت دارد.
حال اگر به شیء بگویید «انسان»
و به حرکت بگویید «پیشرفت»،
آنگاه مفهوم برازندهی پتانسیل، «اراده» است.
تحرک دائمی انسان نیز نیاز به پتانسیل و اراده دارد.
🔻 بنابراین برای تحقق تحرک دائمی انسان و پیشرفت باید به این سوال پاسخ دهیم که:
«پتانسیل و اراده انسان چگونه تولید میشود؟»
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
فصل اول: سراب - 3
🔻 گفتیم که برای تحقق تحرک دائمی انسان و پیشرفت باید به این سوال پاسخ دهیم که «پتانسیل و اراده انسان چگونه تولید میشود؟»
اکنون میتوانیم به مفهوم «مسئله» برگردیم و آن را بهتر فهم کنیم. «پتانسیل و اراده با مسئله تولید میشود.»
اما مسئله چیست؟ عمیق اما ساده فکر کنیم؛ چرا به این معنا و به این حالت انسانی، لغت مسئله اطلاق شده است؟
مسئله، محل سؤال است، محل درخواست، محل طلب، محل میل و محل اراده.
«ارادهی انسان به آنچه باید میبود (وضعیت مطلوب انسان) و اکنون نیست (وضعیت موجود انسان)» و او در این موقعیت دچار مسئله شده است.
بنابراین درون مفهوم مسئله، ارادهمندی انسان نهفته است؛ از این جهت است که گفته میشود پتانسیل و اراده انسانی با مسئله تولید میشود.
🔻 تا اینجا را جمعبندی کنیم:
«انسانِ مسئلهمند، اراده به تحرک دائمی پیدا میکند بهسمت آنچه که باید باشد و اکنون نیست. فارغ از اینکه به آن برسد یا نه، او در مسیر پیشرفت قدم گذاشته است.»
لحظهای که انسان در این جهان، احساس فقدان کرد، احساس فقدان چیزی که باید میبود و اکنون نیست و از این اختلاف پتانسیلِ انسانی، ارادهمند شد، پیشرفت انسانی متولد خواهد شد.
در این معنا، حل شدن یا نشدن مسائل بیرونی جهان موضوعیت ندارد، مسئلهمندی درونی انسان و ارادهمندی اوست که موضوعیت دارد. «مسائل بیرونی جهان زمانی موضوعیت پیدا میکند که منجر به مسئلهمندی درونی انسان و تحریک ارادهی انسانی او شود.»
🔻 ظرافت تمایز بین پیشرفت، به معنای حل مسائل و پیشرفت، به معنای تحرک دائمی انسانها (مردم) در این نهفته است. ممکن است مسائل حل شوند؛ اما پیشرفت به معنای ارادهمندی، مسئلهمندی و تحرک دائمی انسانها رقم نخورد.
این امر چگونه ممکن است؟ چگونه ممکن است مسئلهای حل شود؛ اما آن معنای انسانی را تولید نکند؟ قسمت جذاب و دشوار ماجرا همینجاست که:
«آیا هر مسئلهای، ارادهی انسانی تولید میکند؟»
چنین مسائلی چگونه تولید میشوند؟ مسئله چگونه جهت زندگی انسانها را تعیین میکند؟
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
فصل اول: سراب - 4
🔸 به جهان نگاه کنیم؛ جهان پر است از مسئله؛ اما بر اساس مقدمات مذکور در یادداشتهای قبل، مسئلهای که ارادهی انسان را تحریک نکند و خلأ انسانی او را پر نکند؛ او را از احساس فقدان نجات ندهد و به او پتانسیل دائمی حرکت ندهد، اساساً مسئله نیست.
در این کتاب، چنین مسائل متعدد، جزئی و پراکندهی موجود در جهان، «شبهمسائل» نامیده میشود.
🔹 برای درک تمایز بین مسئله و شبهمسئله به خودمان برگردیم؛
مخاطب این کتاب، نیروهای متعهد پیشرفت ایران هستند. اسلام، انقلاب و هویت ملی سه عاملی است که روایتهای آنها و باورهای ما به آنها، عقد و عهدی را متوجه ارادهی ما کرده است که انسانیت خود را در آن گره زدهایم و اگر از آن دست بکشیم احساس بی«هویت»ی و بی«شخصیت»ی میکنیم. همهی ما دوست داریم قهرمان این داستان باشیم. اطراف ما و زندگی شخصی و شغلی ما، آکنده از شبهمسائلی است که هرکدام از آنها ما را به عافیت، راحت و عادت، روزمرگی و زندگی نرمال فرا میخواند؛ اما قوت چه روایتهایی از اسلام، انقلاب و ایران انسانیت ما را زنده و ما را در این جهان ایستاده نگه داشته است؟
چند گزاره را با هم مرور کنیم تا تمایز بین مسئله و شبهمسائل آشکارتر شود:
➖ «انسانِ بیمسئله، درگیر شبهمسائل میشود»
➖ «شبهمسائل حاضرند و طبیعی، متعددند و متنوع، ارزانند و سطحی؛ اما مسئله، گوهر است و نایاب، پرهزینه است و پرمغز»
➖ «مسئله نقش میدهد، شبهمسائل مشغول میکنند»
➖ «مسئله خودآگاه میکند؛ شبهمسائل غافل»
➖ «مسئله ذاتاً مولد است و ارادهی انسانی تولید میکند؛ شبهمسائل عمدتاً مصرفیاند»
➖ «مسئله انسان را تولید میکند؛ شبهمسائل انسان را مصرف میکنند»
➖ «مسئله، جنگ است و مبارزه؛ مصاف انسان مسئولیتپذیر است علیه سستی»
➖ «مسئله انسان را شهید میکند؛ شبهمسائل انسان را میکشد»
انسان ممکن است «هر لحظه» توفیق مسئلهمند شدن پیدا کند؛ «یک آن» است؛ «لحظهی تولد دوباره انسان»
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303
✍️ برشهایی از کتاب #حوالی_اقیانوس
فصل اول: سراب - 5
🔸 مسئله، از فاصلهی وضع موجود با آمال و آرزوها کشف نمیشود؛ وضع مطلوب، آمال و آرزوهایی نیست که برای مردم تصویر کنیم و از فاصلهی آن با وضع موجود انتظار کشف مسائل را داشته باشیم. مسئله در انسان کشف میشود نه در جهان.
فرض ما این است که برای کشف مسئله باید شاخصهایی تعریف کنیم و از طریق این شاخصها، وضع مطلوب را تصویر کنیم و وضع موجود را اندازه بگیریم؛ اما با شاخصها نمیتوان وضعی مطلوب، واقعی و قطعی برای هر نقطه از کشور بهصورت مجزا و متمایز تصویر نمود.
🔹 با شاخص میتوان وضع موجود را سنجید؛ اما همین سنجش وضع موجود به معنای درگیر شدن در شبهمسائل بیشمار جهان است. وقتی وضع موجود محور باشد، دیگر انسان محور نیست؛ وضع موجود است که ما را جهت میدهد و تکلیف ما را مشخص میکند. شبهمسائل موجود است که ما را مدیریت و ارادهی انسانیمان را حبس میکند.
🔸 این فراز زیبای دعای مکارم الاخلاق حضرت سجاد(ع) را که میفرمایند «وَ اکفِنِی مَا یشغَلنِی الاِهْتِمَامُ بِهِ وَ اسْتَعْمِلنِی بِمَا تَسْأَلُنِی غَداً عَنْهُ وَ اسْتَفْرِغْ أَیامِی فِیمَا خَلَقْتَنِی لَهُ [4]» اینگونه فهمیده میشود: به مشاغل جهان اهتمام نکنم؛ به آن کارهایی که شغل است؛ رتقوفتق امور من است؛ بلکه فراغت داشته باشم. آزاد باشم؛ آزاد از بند وضع موجود؛ آزاد از بند شبهمسائل. شبهمسائل جهان من را مستضعف نگه میدارد. فراغت، غنا میدهد. آزادی، قوی میکند.
🔹 اکنون تفاوت بین پیشرفت به معنای حل مسئله و پیشرفت در معنای مسئلهمند شدن، ارادهمند شدن و تحرک دائمی شفافتر شده است. در تعریف اول، بهواقع پیشرفت به معنای حل مسائل مردم نیست، حل شبهمسائل مردم است.
حل شبهمسائل مردم به مفهوم «خدمت» نزدیکتر است؛ خدمتگزاری برای حل شبهمسائل جزئی و متعدد مردم. هرچند که خدمت نیز میتواند سطوحی داشته باشد؛ اما بزرگترین خدمتی که میتواند در راستای پیشرفت قرار گیرد چیست؟ آیا هر هدیهای ارزشِ انسان را دارد؟
📌 عضویت در کانال نویسنده:
https://eitaa.com/Makran_Iran
📌 سفارش نسخه چاپی کتاب:
https://eitaa.com/ali_VATANdoost
📌 خرید نسخه الکترونیکی کتاب:
https://taaghche.com/book/228303