📌۷۳۰ همت یارانه پنهان سوخت؛ سوخت ارزان، جیب پر از زیان
🔹درحالیکه دولت روزانه میلیونها لیتر بنزین و گازوئیل را با قیمت تمامشده بیش از ۲۰ هزار تومان تولید میکند، این فرآوردهها با نرخهایی بسیار پایینتر در اختیار مصرفکننده قرار میگیرند. نتیجه؟ یارانه پنهان سالانهای معادل ۷۳۰ هزار میلیارد تومان؛ معادل بیش از نصف بودجه عمومی کشور.
🔹بر اساس اطلاعات منتشرشده در سامانه کدال، پالایشگاههای بورسی کشور روزانه حدود ۴۰ میلیون لیتر بنزین و ۷۰ میلیون لیتر گازوئیل تولید میکنند. در این میان، پالایشگاههای اصفهان و بندرعباس با تولید روزانه ۱۳.۵ و ۱۱ میلیون لیتر بنزین و ۲۴ و ۱۸ میلیون لیتر گازوئیل، سهم عمدهای در تولید این سوختهای استراتژیک دارند.
🔹اما این سیاست یارانهای، آنچنان که به نظر میرسد، به نفع همه مردم نیست. هرچه مصرف بیشتر، سود بیشتر؛ به همین دلیل، دهکهای بالای درآمدی که خودروهای بیشتری دارند، بخش عمدهای از این یارانه را میبلعند. در سوی دیگر، اقشار کمدرآمدی که ممکن است اصلاً خودرویی نداشته باشند، از این یارانه عملاً بیبهرهاند.
🔹از سوی دیگر، اختلاف فاحش قیمت سوخت در ایران با کشورهای همسایه، قاچاق سازمانیافته و گستردهای را در پی داشته است. بنزین ۳۰۰۰ تومانی ایران در آن سوی مرزها با نرخهایی چندین برابری به فروش میرسد. این یعنی خون اقتصاد ایران در رگهای قاچاق جریان دارد.
🔹درواقع، یارانه پنهان سوخت بیش از آنکه یک حمایت اجتماعی باشد، به نوعی توزیع ناعادلانه ثروت و رانت است. منابعی که میتوانست صرف آموزش، سلامت، حملونقل عمومی یا زیرساختهای انرژی پایدار شود، اکنون به کام مصرف بیرویه، آلودگی هوا، ترافیک و قاچاق فرو میرود.
🔹اصلاح این وضعیت، نیازمند شجاعت سیاسی، درک اجتماعی و طراحی دقیق است. سبد انرژی مبتنی بر کد ملی، سهمیهبندی هوشمند و ایجاد بازارهای رقابتی انرژی، تنها بخشی از راهکارهایی است که میتواند این موتور پرمصرف و ناکارآمد را به مسیر بهرهوری بازگرداند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌۹ فرصت اقتصادی ایران از دل جنگ تعرفهای ترامپ
🔹افزایش میانگین تعرفههای آمریکا از ۲.۵ درصد به بیش از ۲۲ درصد در دورهی ریاستجمهوری دونالد ترامپ، یکی از جدیترین چرخشهای تجاری آمریکا در چند دهه اخیر بود. این سیاست که با هدف بازگرداندن تولید به داخل، کاهش کسری تجاری و فشار بر اقتصادهای رقیب شکل گرفت، به شکلی کمسابقه ساختار تجارت جهانی را برهم زد. هرچند بسیاری از کشورها از این جنگ تعرفهای آسیب دیدند، اما برای ایران که از کانال تحریمها تا حد زیادی از زنجیره رسمی تجارت جهانی بیرون مانده بود، این وضعیت فرصتهای اقتصادی تازهای ایجاد کرد که به آنها اشاره خواهیم کرد.
۱. باز شدن جای خالی در بازارهای صادراتی آسیایی:
🔹با افزایش تعرفه واردات آمریکا از کشورهایی مثل چین، و در نتیجه کاهش صادرات آنها، بازارهایی در شرق و جنوب آسیا بهدنبال تأمینکنندگان جایگزین میگردند. ایران میتواند با توسعه صادرات به این کشورها، خصوصاً در حوزه مواد خام، پتروشیمی، و کالاهای واسطهای، بخشی از این جای خالی را پر کند.
۲. جذابتر شدن کالاهای ایرانی در بازارهای منطقهای:
🔹افزایش هزینه واردات از آمریکا و اروپا، برای بسیاری از کشورهای منطقه، بهویژه در اوراسیا و خلیج فارس، باعث تغییر در اولویتهای تأمین کالا شده است. در این شرایط، کالاهای ایرانی که از نظر قیمتی رقابتپذیر هستند میتوانند جایگزین مناسبی باشند، بهشرط کاهش موانع صادراتی داخلی و تسهیل در لجستیک.
۳. فرصت برای مشارکت در زنجیرههای تولید آسیایی:
🔹تشدید تنش تجاری میان آمریکا و چین، باعث شده بسیاری از شرکتهای آسیایی بهدنبال تأمینکنندگان جایگزین برای مواد اولیه، قطعات و انرژی باشند. ایران با داشتن منابع عظیم نفت، گاز و مواد معدنی، و همچنین ظرفیتهای تولید صنعتی، میتواند وارد زنجیره تأمین این شرکتها شود.
۴. امکان جذب سرمایهگذاری شرقی در پروژههای انرژی و ترانزیت:
🔹در شرایطی که شرکتهای آسیایی برای کاهش وابستگی به بازار آمریکا بهدنبال مسیرهای ترانزیتی و منابع انرژی پایدار هستند، پروژههایی مانند کریدور شمال–جنوب، بنادر جنوبی ایران و مناطق ویژه اقتصادی، میتوانند محل جذب سرمایهگذاری مشترک باشند.
۵. رشد ظرفیت صادراتی در بستر تهاتر و تجارت غیردلاری:
🔹بیاعتمادی فزاینده به دلار در اثر سیاستهای یکجانبه آمریکا، کشورهایی مانند چین، هند و روسیه را بهسمت استفاده از ارزهای محلی و سازوکارهای تهاتری سوق داده است. این روند، فرصت ارزشمندی برای ایران فراهم میکند تا با فعالسازی تجارت غیردلاری، ظرفیت صادراتی خود را بدون نیاز به نقل و انتقالات رسمی مالی افزایش دهد.
۶. تسهیل ورود به بازارهای کشورهای تحت فشار آمریکا:
🔹در دوره جنگ تعرفهای، کشورهایی مانند ترکیه، روسیه، و حتی برخی اقتصادهای آمریکای لاتین، خود را در معرض فشارهای اقتصادی آمریکا دیدند. این وضعیت، اشتراک منافع تازهای بین این کشورها و ایران بهوجود آورده که میتوان از آن برای گسترش روابط تجاری و صنعتی بهره گرفت.
۷. افزایش تقاضا برای انرژی غیر آمریکایی:
🔹تحریمهای نفتی علیه ایران، همزمان با سیاستهای تعرفهای ترامپ، موجب شد بازار انرژی جهانی وارد دورهای از بیثباتی شود. اما در کنار آن، برخی کشورها بهدنبال تنوعبخشی به منابع تأمین انرژی خود رفتند. ایران میتواند با قراردادهای بلندمدت و پایدار، بهویژه در حوزه گاز طبیعی و LNG، جایگاه خود را در بازارهای هدف تثبیت کند.
۸. صادرات خدمات فنی و مهندسی به کشورهای در حال بازآرایی تجاری:
🔹جنگ تعرفهای باعث شد برخی کشورها زیرساختهای وارداتی و تولیدی خود را بازنگری کنند. ایران با تجربههای فنی در حوزههایی مثل ساخت پالایشگاه، نیروگاه و صنایع سنگین، میتواند در قالب صادرات خدمات مهندسی و پروژهمحور وارد این بازارها شود.
۹. افزایش فرصتهای صادرات مجدد از طریق کشورهای ثالث:
🔹در فضای جدید جهانی، صادرات مستقیم ممکن است دشوار باشد، اما صادرات مجدد از طریق کشورهایی مثل ارمنستان، عمان، یا کشورهای آسیای مرکزی میتواند برای ایران مزیت ایجاد کند. این سازوکارها ضمن دور زدن موانع رسمی، دسترسی به بازارهای دورتر را نیز ممکن میسازد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
غول چینی تولیدکننده پنل خورشیدی از تگزاس خارج شد
غول چینی «ترینا سولار» در بحبوحه افزایش حساسیت آمریکا به استفاده شرکتهای چینی از مشوقهای مالیاتی انرژی پاک، برای فروش کارخانه تولید پنل خورشیدی خود به توافق رسید.
شرکت «فریر باتری»، ۳۴۰ میلیون دلار برای کارخانه مونتاژ پنل خورشیدی پنج گیگاواتی جدید «ترینا سولار» در ویلمر تگزاس و سایر دارایی های تولیدی این شرکت پرداخت خواهد کرد. «ترینا سولار» پس از تکمیل معامله، یک سهم حداقلی در «فریر باتری» خواهد داشت.
قانونگذاران آمریکا، نسبت به سود بردن شرکتهای مرتبط با چین از اعتبارات مالیاتی تحت قانون کاهش تورم، به ویژه مشوق های پیشرفته که از تولید پنلهای خورشیدی، سلولها و سایر فناوریهای انرژی تجدیدپذیر حمایت مالی میکند، شدیدا ابراز نگرانی کردهاند. حتی قبل از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری، اقدام دو حزبی در واشنگتن برای محدود کردن این اعتبار شکل گرفته بود.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌کشف محموله بزرگ سوخت قاچاق در بندرلنگه؛ ۱۰۰ هزار لیتر در سه تریلی نفتکش!
🔹در تازهترین عملیات مقابله با قاچاق سوخت، ۱۰۰ هزار لیتر سوخت قاچاق در بندرلنگه کشف شد؛ این محموله در سه دستگاه تریلی نفتکش بهصورت ماهرانه جاسازی شده بود.
🔹سجاد حسینزاده، دادستان بندرلنگه، با اعلام این خبر گفت: «سوخت کشفشده پس از طی مراحل قانونی، تحویل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی شد تا به چرخه رسمی توزیع بازگردد و نیاز مردم منطقه تأمین شود.»
🔹این پرونده فقط یک نمونه از انبوه سوختیست که روزانه از اقتصاد ملی به کام قاچاق فرو میرود؛ قاچاقی که ریشه در یارانههای سنگین، تفاوت فاحش قیمت سوخت در داخل و خارج کشور و ضعف کنترل هوشمند دارد.
🔹اگر سیاستگذاری انرژی اصلاح نشود، اینگونه کشفیات تنها نوک کوه یخ فساد پنهان در نظام توزیع سوخت کشور خواهند بود.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌صندوق بازنشستگی کشوری در وضعیت قرمز
🔹ضریب پشتیبانی صندوق بازنشستگی کشوری به ۰.۴۶ رسیده؛ یعنی به ازای هر بازنشسته، کمتر از نیم نفر حق بیمه پرداخت میکند! این در حالی است که استاندارد جهانی برای پایداری صندوقها، حداقل ۳ بیمهپرداز به ازای هر مستمریبگیر است و در حالت ایدهآل این عدد باید به ۷ تا ۸ نفر برسد.
🔹مرادی، رئیس کمیته نظارت بر صندوق، هشدار داده که ورودیهای جدید به صندوق به شدت کاهش یافته و اگر چارهای اندیشیده نشود، ادامه پرداخت حقوق بازنشستگان به معجزه شبیه خواهد بود.
🔹در چنین شرایطی، نگاهها به سمت مولدسازی داراییهای صندوق و استفاده از ظرفیتهای تبصره ۵ قانون برنامه هفتم دوخته شده است؛ امیدهایی که اگر با برنامهریزی واقعی همراه نشود، صرفاً مسکّنی موقت برای بحرانی ساختاری خواهد بود.
🔹در کنار آن، مقرر شده مطالبات بازنشستگان از مجموعههای اقتصادی، بهصورت مستقیم به حساب آنان واریز شود و تکلیف کسورات حقوق تا پایان اردیبهشت تعیین شود.
🔹این وضعیت، زنگ خطری جدی برای آینده نظام بازنشستگی کشور است. اگر امروز برای نجات صندوقها تصمیمات اساسی گرفته نشود، فردا ممکن است برای پرداخت حقوق بازنشستگان، حتی خزانه هم پاسخگو نباشد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
هشدار استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی:
زلزله پرقدرت تهران یک فاجعه ملی خواهد شد
🔹مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی که وضع امسال کشور بابت خطر وقوع زمین لرزههای پرقدرت را تحلیل کرده، طی هفتههای اخیر و از ابتدای اسفند پارسال درباره ضرورت مقاومسازی بناها و ایجاد آمادگی فیزیکی و روانی در جمعیت توصیهها و هشدارهایی مطرح کرده بود.
🔹تهران، استانبول و توکیو، نمونههای خاص و مهم از نظر تجمع بزرگ جمعیت در نزدیکی گسل فعال و در معرض آسیبپذیری بالا هستند و البته در این میان، شرایط تهران و استانبول نسبت به توکیو خاصتر است، چون در طول ۹۰ سال اخیر، کشور ژاپن، تنها کشور جهان است که بیشترین سرمایهگذاری و بیشترین انرژی را برای کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری در برابر زلزله انجام داده است.
✅️ @akhbare_fouri
امام صادق علیهالسلام فرمودند :«از جستجوی روزی حلال و کسب معیشت خودداری مکن، زیرا که آن، کمک تو است برای حفظ دینت...».
امالی شیخ مفید ، ص 172.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌 جغرافیای فراموش شده در مسیر هاب گازی ایران
🔹در حالی که رایزنیهای کارشناسی کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و روسیه در مسکو آغاز شده و موضوع "هاب گازی" بهعنوان یکی از محورهای کلیدی در دستور کار قرار گرفته، واقعیت میدانی تبدیل ایران به هاب انرژی چیزی فراتر از توافقات دیپلماتیک است. بدون زیرساخت فیزیکی و صنعتی در جغرافیای استراتژیک کشور، هیچ هاب گازیای شکل نمیگیرد.
🔹شمال کشور، بهویژه سواحل جنوبی دریای خزر، حلقه گمشده این راهبرد بزرگ است. در شرایطی که ایران با ظرفیت بالای واردات گاز از ترکمنستان و صادرات به جمهوری آذربایجان و ارمنستان میتواند محور ترانزیت و تبادل گاز در اوراسیا باشد، نبود صنایع پاییندستی و پتروشیمی در این منطقه، مزیت را عقیم میگذارد.
🔹اگر قرار است تفاهم با روسیه در قالب سند نهایی کمیسیون مشترک، از حالت صرفاً نمادین خارج شود و به قدرت واقعی در بازار انرژی منطقه تبدیل گردد، لازم است احداث زنجیرههای پتروشیمی و پالایشی در شمال کشور فوراً در دستور کار قرار گیرد.
🔹ایجاد پتروشیمی در شمال، نهتنها موجب تکمیل زنجیره ارزش گاز و کاهش خامفروشی میشود، بلکه ایران را به تأمینکننده فرآوردههای با ارزش افزوده بالا برای بازارهای قفقاز، روسیه، آسیای میانه و اروپا تبدیل خواهد کرد.
🔹اکنون که دیپلماسی انرژی ایران با روسیه به نقطه حساسی رسیده، زمان آن است که تصمیمگیران با نگاه فراتر از خط لوله، به سمت خلق زیرساخت واقعی قدرت حرکت کنند؛ جایی در شمال کشور که میتواند هسته عملیاتی هاب انرژی ایران باشد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌اختلال در عملکرد سامانه جامع تجارت / کسی پاسخگو نیست
🔻عملکرد سامانه جامع تجارت با اختلالات گسترده ای مواجه شده است .
🔸بسیاری از ترخیص کاران و بازرگانان در گروه های تخصصی از اختلال در عملکرد سامانه جامع تجارت خبر می دهند . سامانه ای که با هزینههای کلان قرار بود تمامی حوزه های تجارت را برای تسهیل و شفافیت تجارت خارجی کشور پوشش دهد اکنون خود با عملکرد غیر شفاف ، ابهام در چگونگی سهمیه بندی واردات ، شخصی سازی مجوزها و پشت درهای بسته به معظلی بزرگ تبدیل شده و لقب «سامانه مانع تجارت» را به خود گرفته است .
🔸بنابر اعلام ترخیص کاران و بازرگانان؛ سامانه جامع تجارت، بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی در مدیریت و ساماندهی تجارت داخلی و خارجی، مدتهاست با مشکلات جدی مواجه شده است . بر اساس گزارشها اختلالات فنی و قطعیهای پیدرپی در این سامانه، که زیر نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت فعالیت میکند، باعث شده تا بسیاری از فعالان اقتصادی، از تولیدکنندگان گرفته تا واردکنندگان و تأمینکنندگان مواد اولیه، در انجام امور جاری خود با مشکلات جدی روبهرو شوند.
🔸این اختلالات که از حدود پنجاه روز پیش آغاز شده است، همچنان ادامه دارد و اثرات مخرب آن روزبهروز بیشتر احساس میشود. از جمله مشکلات ایجاد شده عدم امکان ویرایش ثبت سفارش،توقف پرونده ها در مرحله کارشناسی،توقف کامل ترخیص کالاهای درصدی و عدم امکان رفع تعهد ارزی واردکنندگان که به دلیل قطعیهای مکرر، امکان انجام عملیات مرتبط با خروج کالاها از گمرک برای تولیدکنندگان و واردکنندگان وجود ندارد. هرچند اعلام شده که کاربران میتوانند از مسیر "ثبت و پیگیری مشکل" برای رفع مشکلات خود اقدام کنند، اما تجربه کاربران نشان میدهد که این بخش نیز کارایی لازم را نداشته و عملاً هیچ گامی در جهت حل مشکلات موجود برداشته نشده است. این وضعیت باعث سرگردانی تجار و ایجاد اختلال در زنجیره تأمین کالاهای ضروری شده است .
🔸 این قطعیها نه تنها هزینههای مستقیم برای فعالان اقتصادی به همراه داشته، بلکه زمان ارزشمند آنها را نیز هدر داده است. بسیاری از واحدهای تولیدی به دلیل عدم امکان تأمین مواد اولیه، با خطر توقف تولید مواجه شدهاند و در عرصه تجارت خارجی، اعتماد طرفهای بینالمللی به روند تجارت ایران نیز آسیب دیده است .
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌وام ۴۰۰ میلیونی مسکن روستایی به بانکها ابلاغ شد
🔹تسهیلات طرح ویژه بهسازی و نوسازی مسکن روستایی با تصویب هیأت عالی بانک مرکزی و افزایش سقف به ۴۰۰ میلیون تومان، به هشت بانک عامل ملت، ملی ایران، بانک صادرات ایران، تجارت، رفاه کارگران، کشاورزی، پست بانک و سپه ابلاغ شد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌تله تعرفهای ترامپ؛ اقتصاد چین زیر فشار
🔹در پی تشدید تنشهای تجاری میان چین و آمریکا، بانک آمریکا پیشبینی خود از رشد اقتصادی چین در سال ۲۰۲۵ را از ۴.۵ درصد به ۴ درصد کاهش داد.
🔹این نهاد مالی معتبر هشدار داده است که شوک ناشی از تعرفههای تازه آمریکایی میتواند شدیدترین اثر خود را در سهماهه دوم سال برجای بگذارد و رشد اقتصادی چین را در این دوره به ۱.۸ درصد تقلیل دهد.
🔹در صورتی که دولت پکن در اجرای سیاستهای محرک اقتصادی تعلل کند، احتمال افزایش فشارهای رکودی در سهماهه چهارم ۲۰۲۵ بهطور جدی وجود دارد. تحلیلگران بر این باورند که اقتصاد چین در برابر این موج جدید از فشارهای خارجی، بیش از گذشته آسیبپذیر شده است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌عقبنشینی آمریکا از ترس قفسههای خالی!
🔹گزارشها از واشنگتن حاکیست که سیاستهای تعرفهای تهاجمی ترامپ در برابر چین با مقاومت در داخل آمریکا مواجه شده است. به گزارش آکسیوس، مدیرانعامل سه خردهفروش بزرگ آمریکا در جلساتی محرمانه به ترامپ هشدار دادهاند ادامه این سیاستها، زنجیره تأمین را به خطر میاندازد، قیمتها را بالا میبرد و قفسه فروشگاهها را خالی میکند!
🔹در همین راستا، والاستریت ژورنال فاش کرده دولت آمریکا در حال عقبنشینی از موضع تند خود است و احتمالاً نرخ پایه تعرفه واردات از چین را از ۱۴۵ درصد به حدود ۵۰ تا ۶۵ درصد کاهش میدهد؛ یعنی بیش از نصف!
🔹اما ماجرا به همین جا ختم نمیشود؛ دولت ترامپ بهدنبال مدلی جدید برای اعمال تعرفههاست، کالاهای «استراتژیک برای منافع آمریکا» مشمول تعرفههای سنگین تا ۱۰۰ درصد خواهند شد، ولی سایر اقلام ممکن است با تعرفههایی در حدود ۳۵ درصد وارد کشور شوند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco