📌لزوم بازسازی سریع بندر شهید رجایی پس از حادثه انفجار 🔹حادثه امروز در بندر شهید رجایی از منظر راهبردی تبعات بسیار فراتری از یک خسارت فیزیکی صرف دارد. بندر شهید رجایی، به‌عنوان مهم‌ترین گلوگاه لجستیکی کشور، سهمی معنادار در شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی ایران ایفا می‌کند ۸۵٪ از عملیات کانتینری، ۷۰٪ از ترانزیت کالا، ۵۸٪ از بارگیری و تخلیه غیرنفتی و ۴۳٪ از فعالیت‌های نفتی از این بندر عبور می‌کند. این حجم از وابستگی، بندر را به ستون فقرات کریدور شمال-جنوب (INSTC) تبدیل کرده است. 🔹با توجه به دسترسی ممتاز بندر شهید رجایی به شبکه ریلی و جاده‌ای سراسری و اتصال سریع آن به تنگه هرمز، این بندر یکی از برگ‌های برنده ایران در رقابت منطقه‌ای ترانزیت کالا محسوب می‌شود. اما هرگونه وقفه در عملکرد این بندر می‌تواند پیامدهای غیرقابل جبرانی برای موقعیت ژئو‌اکونومیک ایران داشته باشد. 🔹در شرایطی که کریدورهای رقیب نظیر کریدور عرب مد (IMEC) با محوریت رژیم صهیونیستی، امارات، عربستان و هند با سرعت در حال سازماندهی و جذب سرمایه هستند، هرگونه تأخیر در بازسازی و راه‌اندازی مجدد بندر شهید رجایی به معنای واگذاری فرصت‌های بزرگ ترانزیتی به رقبای منطقه‌ای است. آی‌مک با پشتوانه مالی قوی و حمایت سیاسی غرب، به دنبال کاهش سهم کریدور ایران در ترانزیت جهانی است. هر روز تأخیر ما، یک گام پیشروی آنها خواهد بود. 🔹بنابراین، بازسازی فوری و بازگرداندن بندر شهید رجایی به مدار عملیاتی باید در اولویت مطلق سیاست اقتصادی و ترانزیتی کشور قرار گیرد. این اقدام نه تنها برای حفظ سهم ایران در تجارت جهانی، بلکه برای اعتبار سیاسی و اقتصادی کشور در رقابت‌های منطقه‌ای حیاتی است. 🔹تعلل در این مقطع، به معنای واگذاری قافیه به رقبایی است که سال‌ها مترصد فرصت برای تضعیف جایگاه ترانزیتی ایران بوده‌اند. ایران باید با بازسازی سریع، ارتقای ایمنی، بهبود زیرساخت و ارتقاء خدمات بندری، نشان دهد که همچنان مسیر برتر، کوتاه‌تر و قابل اطمینان‌تر برای اتصال آسیا به اروپا و فراتر از آن است. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌تحول نظام بانکی ایران با توسعه چک‌های صیادی و الکترونیک 🔹در پی اجرای قانون جدید چک و توسعه زیرساخت‌های الکترونیکی، نظام بانکی ایران گام بلندی در جهت افزایش شفافیت اقتصادی و ارتقای امنیت مبادلات مالی برداشته است. 🔹بانک مرکزی با راه‌اندازی سامانه چک‌های صیادی و معرفی چک الکترونیک، توانسته مشکلات سنتی چک‌های کاغذی را تا حد زیادی کاهش داده و بستر پرداخت‌های غیرحضوری را برای مشتریان فراهم کند. 🔹قانون جدید چک که از ابتدای سال ۱۴۰۰ با هدف افزایش اعتبار چک، کاهش تخلفات مالی و در راستای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی اجرایی شد، نتایج ملموسی به همراه داشته است. طبق گزارش‌های رسمی، این قانون منجر به کاهش چشمگیر ۳۰ درصدی چک‌های برگشتی نسبت به دوره‌های گذشته شده است. 🔹در ادامه این مسیر، بانک مرکزی در آبان ماه ۱۴۰۱ از محصول «چک الکترونیک» رونمایی کرد؛ محصولی فناورانه که با حذف نیاز به مراجعه حضوری، تمام مراحل صدور، انتقال و وصول چک را به صورت الکترونیکی امکان‌پذیر کرده است. 🔹با تداوم حمایت بانک مرکزی از فناوری‌های نوین، انتظار می‌رود که چک الکترونیک به زودی جایگاه خود را به عنوان ابزار اصلی پرداخت‌های غیرنقدی در کشور تثبیت کرده و نقش مهمی در تحول دیجیتال نظام بانکی ایفا کند. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌وام جدید ودیعه مسکن به بانک‌ها ابلاغ شد 🔹بانک مرکزی افزایش سقف کلی تسهیلات کمک‌ودیعه مسکن از ۸۰ همت به ۲۰۰ همت از محل منابع موضوع ماده (۴) قانون جهش تولید مسکن، به ۲۰ بانک شامل بانک های ملت، ملی ایران، صادرات ایران، رفاه کارگران، سپه، تجارت، شهر، سامان، پاسارگاد، خاورمیانه، پارسیان، سینا، کارآفرین، آینده، گردشگری، اقتصاد نوین، ایران زمین، پست بانک، مسکن و موسسه اعتباری غیربانکی ملل را ابلاغ کرد. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌بررسی تحقیق و تفحص از عملکرد بانک مرکزی در کمیسیون اقتصادی مجلس 🔹با تقاضای تعدادی از اعضای کمیسیون اقتصادی، «تحقیق و تفحص از عملکرد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» در روز سه‌شنبه در این کمیسیون انجام می‌شود. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌واریز وجه در معاملات به حساب نفر سوم پولشویی است 🔹طبق اعلام بانک مرکزی واریز یا دریافت وجه از حساب فردی غیر از طرف معامله در زمان انجام معاملات، مشمول مجازات‌های مقررات مبارزه با پولشویی است و عواقب حقوقی و ممنوعیت‌های بانکی را به‌همراه دارد. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌ضربه FATF به شبکه صرافی‌های ایرانی از مسیر ترکیه 🔹در یک افشاگری تازه، میثم ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، از آسیب‌های جدی همکاری ایران با FATF پرده برداشت. ظهوریان اعلام کرد: یکی از نمونه‌های آشکار ضربه اطلاعاتی، به سال ۱۳۹۶ بازمی‌گردد؛ زمانی که به‌دنبال همکاری با FATF، اطلاعات حساس صرافی‌های ایرانی توسط واحد اطلاعات مالی (FIU) ایران به ترکیه منتقل شد. 🔹در جلسه‌ای محرمانه در شورای عالی مبارزه با پولشویی (شعام)، مشخص شد که این اقدام اطلاعاتی، مستقیماً منجر به هدف قرار گرفتن شبکه صرافی‌های ایرانی توسط ایالات متحده شده است. طبق الزامات سختگیرانه FATF، ارائه اطلاعات مالی یکی از شروط اصلی بود که به این رخنه خطرناک انجامید و نهایتاً مسئول وقت FIU از سمت خود برکنار شد. 🔹این اتفاق، تنها یکی از ابعاد پنهان خسارت‌های پیوستن به الزامات FATF برای ایران است. همکاری با این نهاد، با ایجاد کانال‌های نفوذ اطلاعاتی، عملاً زمینه‌ساز تحریم‌های هدفمندتر، تضعیف شبکه‌های مالی داخلی و افزایش شکنندگی بازار ارز کشور شده است. 🔹پذیرش تعهدات FATF بدون در نظر گرفتن واقعیت‌های جنگ اقتصادی، نه تنها به بهبود روابط بانکی منجر نمی‌شود، بلکه در عمل، ابزارهای مالی کشور را در معرض رصد و تخریب دشمنان قرار می‌دهد. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

‍ 📌واردات بنزین؛ یارانه‌ای که به نفع ثروتمندان و به ضرر مردم خرج می‌شود 🔹آمارهای تازه اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد ایران با وجود منابع عظیم نفت و گاز، اکنون بیشتر از ۱۲۹ کشور جهان بنزین وارد می‌کند و در جایگاه ۵۷ جهانی قرار گرفته است. ایران که پیشتر بی‌نیاز از واردات بنزین بود، امسال روزانه ۹۶۰۰ بشکه بنزین از خارج وارد کرده است؛ رقمی بالاتر از کشورهایی چون فرانسه، هند، اسپانیا و سوئیس. 🔹این واردات در شرایطی انجام می‌شود که بنزین در ایران با قیمت بسیار پایین‌تر از نرخ واقعی به فروش می‌رسد؛ به معنای واقعی کلمه، یارانه پنهانی که منابع عمومی کشور را می‌بلعد و بیشتر به نفع دارندگان خودروهای شخصی به‌ویژه خودروهای لوکس و چند خودرویی‌ها تمام می‌شود. 🔹به بیان دیگر، هر کس ماشین بیشتری دارد، یارانه بیشتری از جیب مردم می‌برد. در مقابل، اقشار کم‌درآمد که یا خودرویی ندارند یا مصرف سوخت کمتری دارند، نه تنها سودی نمی‌برند، بلکه بار این هزینه سنگین را نیز به دوش می‌کشند. 🔹این ساختار ناعادلانه نه تنها به نفع قاچاقچیان سوخت به کشورهای همسایه تمام شده، بلکه با افزایش مصرف داخلی و نیاز به واردات بنزین، فشار مضاعفی به منابع ارزی و مالی کشور وارد کرده است. 🔹سیاست‌های نادرست در مدیریت قیمت سوخت، امروز ایران را در کنار کشورهایی چون نیجریه، عربستان و عراق قرار داده که با وجود تولید نفت، همچنان ناچار به واردات بنزین هستند؛ وارداتی که بهای واقعی آن را همه مردم، به ویژه طبقات ضعیف‌تر، می‌پردازند. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌کلید اتصال روسیه به پاکستان در دست ایران 🔹روسیه برای دسترسی پایدار و روان به بازارهای جنوب آسیا، به دنبال اتصال ریلی به پاکستان است؛ مسیری که با توجه به چالش‌های متعدد کریدور ترانس‌افغان، بیش از هر زمان دیگری اهمیت توسعه بخش شرقی کریدور شمال–جنوب از طریق ایران را برجسته کرده است. 🔹در همین راستا، جبار علی ذاکری، مدیرعامل جدید راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، اخیراً از آغاز مسیر ریلی از بلاروس و روسیه به پاکستان از طریق ایران خبر داد. تحولی که نه تنها برای سه کشور ایران، روسیه و پاکستان اهمیت ویژه‌ای دارد، بلکه بستری کلیدی برای اتصال اروپا به چین و منطقه آسه‌آن فراهم می‌کند. 🔹پاکستان که از سال گذشته پیگیر تقویت روابط تجاری ریلی با منطقه بوده، اکنون با آغاز حمل‌ونقل ریلی صادراتی به ایران و سپس ادامه آن به شمال، گام بلندی در این مسیر برداشته است. طبق گزارش رسانه‌های پاکستانی، محصولات کشاورزی، غذایی و نساجی پاکستان از طریق ایران روانه روسیه و آسیای مرکزی خواهد شد و در مقابل، نفت، گاز و فولاد روسیه راهی پاکستان می‌شود. این مسیر با خدمات جدیدی که توسط اپراتور دولتی حمل‌ونقل ریلی پاکستان راه‌اندازی شده، امکان حمل کانتینرهای ۲۲ و ۴۴ تنی را فراهم کرده است. 🔹هرچند پروژه اتصال ریلی ازبکستان–افغانستان–پاکستان (موسوم به ترانس‌افغان) از سال ۲۰۲۲ در دستور کار روسیه، قزاقستان و ازبکستان قرار گرفته و پیشرفت‌هایی مانند امضای نقشه راه و بررسی مطالعات امکان‌سنجی را تجربه کرده، اما این پروژه همچنان با موانع قابل توجهی دست و پنجه نرم می‌کند. از جمله این موانع می‌توان به صعب‌العبوری مسیر کوهستانی افغانستان، نیاز به هزینه‌های سنگین مهندسی، نبود زیرساخت‌های ریلی کافی در پاکستان و البته ناامنی در طول مسیر اشاره کرد؛ عواملی که تحقق این پروژه را بسیار زمان‌بر و پرهزینه کرده و چشم‌انداز موفقیت آن را در کوتاه‌مدت با ابهام مواجه ساخته است. 🔹در چنین شرایطی، نقش ایران به عنوان مسیر جایگزین مطمئن و امن برجسته‌تر از همیشه شده است. ایران، که از سال ۲۰۰۰ به همراه روسیه و هند، کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال–جنوب را توسعه داده، با سه مسیر ترانزیتی غربی (از طریق آذربایجان)، شرقی (از طریق قزاقستان و ترکمنستان) و مسیر دریایی خزر، اکنون توانسته است جایگاه استراتژیک خود را تثبیت کند. 🔹برخلاف مسیر افغانستان که با ناامنی و چالش‌های فنی روبروست، مسیر ایران امکان انتقال کالا از شمال اوراسیا به جنوب آسیا را در کمتر از ۲۰ روز فراهم می‌کند؛ یعنی سه برابر سریع‌تر از مسیرهای دریایی سنتی از طریق دریای سیاه، مدیترانه و دریای سرخ که امروز به دلیل جنگ اوکراین و تنش‌های خاورمیانه ناامن شده‌اند. 🔹از سوی دیگر، زیرساخت‌های راه‌آهن ایران، به‌ویژه مسیرهای قزاقستان–ترکمنستان–ایران، در چارچوب پیمان عشق‌آباد از پیش آماده شده و ظرفیت پذیرش بارهای فزاینده را دارد. این مزیت راهبردی باعث شده است که مسیر ایران، هم از منظر اقتصادی و هم امنیتی، گزینه‌ای بی‌رقیب برای اتصال روسیه به پاکستان و در ادامه به هند و حتی چین باشد. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌خطر در کمین سرمایه‌گذاران ایرانی در ترکیه 🔹در شرایطی که اقتصاد ترکیه با فشارهای ارزی، تنش‌های سیاسی و کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران مواجه شده، موسسه اعتبارسنجی S&P Global Ratings ضمن تثبیت رتبه بدهی بلندمدت این کشور در سطح BB-، نسبت به افت سرمایه‌گذاری، افزایش بیکاری و تهدیدات پیش‌روی رشد اقتصادی هشدار داد. 🔹براساس گزارش بلومبرگ، بازداشت اکرم امام‌اوغلو، شهردار استانبول و یکی از رقبای اصلی رجب طیب اردوغان، موجی از اعتراضات سراسری را در ترکیه به راه انداخته و بازارهای مالی این کشور را دچار نوسانات شدید کرده است. به گفته بلومبرگ اکونومیکس، بانک مرکزی ترکیه برای کنترل بازار ناچار شده طی مدت کوتاهی بیش از ۵۲.۵ میلیارد دلار از ذخایر ارزی خود را صرف حمایت از لیر کند. 🔹در این میان، افزایش ۳۵۰ واحدی نرخ بهره به ۴۶ درصد توسط بانک مرکزی در ماه آوریل نیز نشان‌دهنده تلاش‌های اضطراری برای مهار بحران‌های اقتصادی است. با این حال، S&P هشدار داده که مداخلات اخیر باعث کاهش نقدینگی، افزایش هزینه‌های تامین مالی و در نتیجه، تضعیف چشم‌انداز رشد و سودآوری شرکت‌های ترکیه‌ای خواهد شد. 🔹این تحولات در حالی رخ می‌دهد که S&P رشد اقتصادی ترکیه را در سال ۲۰۲۵ تنها ۲.۷ درصد پیش‌بینی کرده و نسبت به افزایش نرخ بیکاری و افت سرمایه‌گذاری هشدار داده است. موسسه فیچ نیز در گزارشی مشابه بر خطرات ناشی از افزایش نااطمینانی‌های سیاسی تأکید کرده است. 🔹در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران ایرانی که طی سال‌های اخیر حجم قابل توجهی از سرمایه‌های خود را به بازار املاک، کسب‌وکار یا سپرده‌های بانکی ترکیه منتقل کرده‌اند، با ریسک‌های جدی روبه‌رو هستند. در صورت تشدید بحران‌های مالی و سیاسی، نه تنها ارزش دارایی‌های آنها ممکن است کاهش یابد، بلکه تجربه‌های تاریخی در برخی کشورها نشان می‌دهد که در صورت بروز بحران‌های شدید، احتمال مصادره یا اعمال محدودیت بر اموال اتباع خارجی نیز وجود دارد. 🔹ایرانیان دارای سرمایه در ترکیه باید با دقت بیشتری شرایط را رصد کرده و نسبت به بازبینی یا خروج به‌موقع دارایی‌های خود اقدام کنند تا از آسیب‌های مالی و احتمالی حقوقی در امان بمانند. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌نخستین واحد بخار نیروگاه بعثت وارد مدار تولید شد 🔹با اعلام مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، نخستین واحد بخار نیروگاه سیکل ترکیبی بعثت در منطقه پارس جنوبی با ظرفیت کامل به مدار تولید برق پیوست. این مقام مسئول با اشاره به مزایای بهره‌برداری از این واحد گفت: 🔹با راه‌اندازی بخش سیکل ترکیبی نیروگاه بعثت، صرفه‌جویی چشمگیری در مصرف گاز طبیعی برای تولید برق محقق خواهد شد. 🔹بر اساس این طرح، انرژی حرارتی گازهای خروجی از توربین‌های گازی، به جای هدررفت، در فرآیند بازیافت حرارت مورد استفاده قرار گرفته و در توربین‌های بخار به تولید برق اضافه می‌شود. این رویکرد، کارایی نیروگاه را افزایش داده و میزان مصرف سوخت فسیلی را به طرز معناداری کاهش می‌دهد. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌سوءمدیریت ارزی و اختلال سامانه تجارت؛ دلایل تشدید خسارت انفجار بندر شهید رجایی 🔹حادثه انفجار در بندر شهید رجایی نمادی از زنجیره‌ای از سوءمدیریت‌های اقتصادی و ساختاری است که سال‌ها کشور را زمین‌گیر کرده است. 🔹یکی از عوامل اصلی تشدید خسارت در این حادثه، انباشت گسترده کالاها در گمرکات کشور بود؛ مسأله‌ای که ریشه در طولانی شدن فرآیند تخصیص ارز و اختلالات سامانه جامع تجارت دارد. سیاست‌های ارزی تثبیت‌گرایانه‌ای که در سال‌های گذشته بدون توجه به الزامات واقعی اقتصاد اعمال شد، عملاً فرآیند تخصیص منابع ارزی را فلج کرد. 🔹تعلل‌های چندماهه در تخصیص ارز به واردکنندگان، موجب شد حجم عظیمی از کالاها، چه در قالب محموله‌های کامل و چه در حد ۱۰ درصد اظهار شده، پشت دروازه‌های گمرکات کشور متوقف شود. کالاهایی که در شرایط معمول باید بلافاصله ترخیص و توزیع می‌شدند، حالا به بمب‌های خاموشی تبدیل شدند که در روز حادثه، هزینه‌های سنگینی به کشور تحمیل کردند. 🔹از سوی دیگر، اختلالات مزمن سامانه جامع تجارت که از ابتدای سال جاری بارها به بحران‌های ترخیص کالا دامن زده بود، در سکوت مسئولان، روند بحران را تعمیق کرد. سامانه‌ای که قرار بود نماد شفافیت و سرعت‌بخشی باشد، به ابزاری برای تعویق، سردرگمی و افزایش ریسک تبدیل شد. 🔹در این میان، هیچ تردیدی نیست که بخشی از مسئولیت مستقیم خسارات تحمیل‌شده بر کالاها و اقتصاد کشور، متوجه مدیرانی است که با بی‌تدبیری در سیاست‌های ارزی و ضعف در مدیریت زیرساخت‌های تجاری، مسیر بروز چنین فاجعه‌ای را هموار کردند. 🔹چرا در حالی که بارها هشدار کارشناسان اقتصادی درباره ناکارآمدی تخصیص دستوری ارز و ضعف فنی سامانه جامع تجارت مطرح شده بود، هیچ اقدام موثری برای اصلاح این روند صورت نگرفت؟ 🔹بی‌توجهی به سازوکارهای اقتصادی کارآمد، اولویت دادن به تصمیمات سیاسی بر منطق اقتصادی، و نبود پاسخگویی مدیریتی، سه حلقه گمشده‌ای بودند که در نهایت، هزینه‌اش را مردم و اقتصاد ملی پرداختند. 🔹اکنون بیش از هر زمان دیگری نیاز است که مسئولان اقتصادی کشور به جای فرافکنی، با پذیرش مسئولیت، برای اصلاح ساختاری سیاست‌های ارزی و سامانه‌های تجاری دست به کار شوند؛ پیش از آنکه بحران‌های بعدی باز هم پرهزینه‌تر و غیرقابل کنترل‌تر شود. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco

📌نفس تازه در پارس جنوبی 🔹مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس از تکمیل عملیات حفاری و بهره‌برداری از هشتمین چاه فاز ۱۱ پارس جنوبی خبر داد و گفت: برداشت گاز از این فاز به ۲۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافته است. 🔹چهار حلقه چاه باقی‌مانده در این فاز نیز در آینده به بهره‌برداری می‌رسد تا دستیابی به ظرفیت کامل تولید روزانه ۲۸ میلیون مترمکعب گاز در مرز مشترک ایران و قطر محقق شود. ✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف @masaf_eco