📌چگونه سیاست تثبیت ارز، خودش آتشبیار جهش ارزی میشود؟
🔹در حالی که سیاست تثبیت نرخ ارز با هدف «کنترل قیمت دلار» اجرا میشود، در عمل نتیجهای وارونه دارد؛ ارز کمیابتر، صادرکنندگان دلسردتر و بازار آزاد، ملتهبتر!
🔹وقتی دولت نرخ رسمی ارز (مثلاً نیما) را پایین نگه میدارد، صادرکننده انگیزهای برای عرضه ارز خود در این بازار ندارد. به جای آن، با کماظهاری یا دور زدن قانون، ارز را به بازار آزاد میبرد—جایی که سود بیشتری در انتظار اوست.
🔻بر اساس گزارش پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی:
🔹کماظهاری صادرات در ۳۰ قلم عمده صادراتی، با افزایش فاصله نرخ نیما و آزاد، جهش میکند.
🔹در زمستان ۱۴۰۱، با افزایش این فاصله، نرخ کماظهاری به بیش از ۱۲.۱٪ رسید.
🔹تخمین زده میشود بیش از ۵ میلیارد دلار صادرات، به این شیوه کماظهاری شده باشد.
نتیجه چیست؟
🔹سیاست تثبیت نرخ ارز، نهتنها ارز بیشتری وارد کشور نمیکند، بلکه دو ضربه مهلک وارد میکند:
1. کاهش عرضه ارز
2. تضعیف انگیزههای صادراتی
🔹و در نهایت، خود سیاستی که برای مهار نرخ دلار آمده بود، به محرک جهش ارزی تبدیل میشود.
راهکار چیست؟
🔹شناور کردن هوشمند نرخ ارز با حفظ شفافیت و انگیزههای صادراتی، بهجای تثبیت مصنوعی و مداخلهگری مخرب.
🔸دانلود گزارش کامل پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌اولین رشد منفی اقتصاد آمریکا در دو سال اخیر؛ اثر سیاستهای تجاری ترامپ
🔹بر اساس گزارش رسمی دفتر تحلیل اقتصادی آمریکا (BEA)، تولید ناخالص داخلی این کشور در سهماهه نخست سال جاری، با نرخ سالانه ۰.۳ درصد کاهش یافت؛ نخستین انقباض اقتصادی ایالات متحده از سال ۲۰۲۲ تا کنون.
🔹دلایل اصلی این کاهش، جهش کمسابقه واردات در آستانه تعرفههای جدید دولت ترامپ و افت هزینههای دولتی عنوان شدهاند. تنها افزایش واردات، حدود ۵ واحد درصد از رشد GDP کاست؛ رقمی بیسابقه در آمارهای اقتصادی آمریکا.
🔻با این حال، برخی شاخصهای داخلی همچنان قویاند:
۱.مخارج مصرفکنندگان با رشد سالانه ۱.۸ درصدی همراه بوده
۲.سرمایهگذاری شرکتها در ماشینآلات و تجهیزات با جهشی ۲۲.۵ درصدی رکورد جدیدی از سال ۲۰۲۰ ثبت کرده
🔹پیتر ناوارو، مشاور اقتصادی ترامپ این عدد منفی را «بهترین عدد منفی تاریخ» توصیف کرد و گفت: مصرف داخلی هنوز قوی است و کاهش مقررات به رشد اقتصاد کمک خواهد کرد.
🔹در سمت مقابل، کارشناسان هشدار میدهند که تعرفههای سنگین، بهویژه با رسیدن نرخ موثر تعرفهها به ۲۳ درصد (بالاترین سطح در ۱۰۰ سال اخیر)، میتواند زنجیره تأمین را مختل کرده، تقاضا را کاهش دهد و ریسک رکود را در نیمه دوم سال افزایش دهد.
🔹واردات با رشد ۴۱.۳ درصدی (بیشترین میزان در پنج سال اخیر) رکورد زد. شرکتها برای پیشدستی بر تعرفهها، حجم زیادی از کالاها را وارد کردند و همین موضوع باعث جهش کسری تجاری شده است.
🔹در همین حال، هزینههای دولت فدرال ۱.۴ درصد کاهش یافته؛ عمدتاً به دلیل افت ۸ درصدی بودجه نظامی و توقف موقت کمک به اوکراین. نرخ تورم پایه نیز به ۳.۵ درصد رسیده که تصمیمگیری برای کاهش نرخ بهره را برای فدرال رزرو دشوار کرده است.
🔹بازار کار نیز نشانههایی از ضعف نشان میدهد: تنها ۶۲ هزار شغل جدید در بخش خصوصی در ماه آوریل ایجاد شده که پایینترین میزان از ژوئیه گذشته است.
🔹اگرچه برخی متغیرهای داخلی مانند سرمایهگذاری و مصرف همچنان پایداری نشان میدهند، اما فشار تعرفهها، افت هزینههای دولتی، کاهش اعتماد مصرفکننده و کسری تجاری فزاینده، سایه رکود را بر اقتصاد آمریکا پررنگ کردهاند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ثبت و استعلام كدپستی در سامانه ملی املاک و اسكان برای صدور بیمهنامه الزامی شد
🔹از ابتدای خرداد ۱۴۰۴، صدور بیمهنامه در تمامی رشتههای بیمهای برای بیمهگذاران حقیقی تنها با استعلام موفق کدپستی از سامانه ملی املاک و اسکان امکانپذیر خواهد بود.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌تخصیص ۲ میلیارد دلار خط اعتباری برای خرید کالا از آفریقا
دهقان، رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران:
🔹۲ میلیارد دلارخط اعتباری برای خرید کالا از آفریقا اختصاص یافت.
🔹در ایران ستادی به ریاست معاون اول رئیس جمهور به عنوان ستاد آفریقا تشکیل شده است که با حضور جمع قابل توجهی از وزرای اصلی کابینه و دستگاه های ذی ربط توسعه روابط با آفریقا را دنبال میکند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌موافقت عراق با احداث راهآهن بغداد-خسروی
🔹قائم پناه، معاون اجرایی رئیس جمهور در دیدار با مشاور نخست وزیر و معاون وزیر تجارت عراق با یادآوری تفاهمنامه تاریخی میان ایران و عراق درباره اتصال ریلی گفت که اتصال ریلی خسروی ـ بغداد از جمله پروژههای راهبردی است که با توجه به حجم بالای مبادلات تجاری از مرز خسروی، باید به طور جدی پیگیری شود.
حازم خالدی، مشاور نخست وزیر عراق نیز درباره اتصال خسروی به بغداد گفت:
🔹اگرچه در ابتدا مسیر جادهای مدنظر بود، اما در ماههای اخیر دولت عراق با اجرای مسیر ریلی نیز موافقت کرده و در سفر نخست وزیر عراق به اسپانیا، قراردادی با یک شرکت اسپانیایی در این زمینه به امضا رسیده است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌امکان خرید با کالابرگهای الکترونیکی در میادین و بازارهای میوه و تره بار فراهم شد
مدیرعامل سازمان مدیریت میادین میوه و تره بار شهرداری تهران:
🔹از این پس شهروندان تهرانی میتوانند با کالابرگهای الکترونیکی از تمامی بازارها و میادین میوه و تره بار خرید کنند.
🔹اقلام کالا برگ مثل گوشت قرمز و مرغ، برنج ایرانی، حبوبات، شیرکم چرب در میادین و بازارهای میوه و تره بار موجود است.
🔹مرحله دوم طرح توزیع کالا برگ در استان تهران از ۲۰ فروردین ماه آغاز شده است و همچنان ادامه دارد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ظرفیت تولید پتروشیمی ایران تا پایان ۱۴۰۴ به ۱۰۵ میلیون تن خواهد رسید
🔹حسن عباسزاده، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در اظهاراتی جدید اعلام کرد که ظرفیت تولید این صنعت تا پایان سال ۱۴۰۴ به ۱۰۵ میلیون تن خواهد رسید. وی همچنین پیشبینی کرد که صادرات محصولات پتروشیمی به حدود ۳۴.۸ میلیون تن با ارزشی معادل ۱۳.۶ میلیارد دلار خواهد رسید.
🔹در جریان بازدید روز گذشته از پایانهها و مخازن صنعت پتروشیمی در منطقه عسلویه، عباسزاده اعلام کرد که برای پشتیبانی از اسکله شهید رجایی، تدابیر لازم اتخاذ شده و زمینی برای این منظور اختصاص یافته است. همچنین برنامههایی برای تخلیه اضطراری در نظر گرفته شده است تا عملکرد این بخش به صورت بهینه ادامه یابد.
🔹وی همچنین با اشاره به تولیدات صنعت پتروشیمی در سال ۱۴۰۳، از تولید ۷۵.۲ میلیون تن انواع محصولات پتروشیمی خبر داد که به بازارهای داخلی و خارجی عرضه شده است. طبق گفته عباسزاده، ظرفیت تولید این صنعت در سال ۱۴۰۳ به ۹۷ میلیون تن رسید که نشان از رشد قابل توجه این بخش دارد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌کاهش کمسابقه شاخص اعتماد مصرفکننده در آمریکا؛ نگرانیها از چشمانداز اقتصادی افزایش یافت
🔹براساس آخرین دادههای منتشرشده، شاخص اعتماد مصرفکننده در ایالات متحده آمریکا طی ماه آوریل با افتی محسوس به سطح ۸۶ واحد رسید؛ این پایینترین سطح ثبتشده از زمان اوجگیری بحران کرونا در سال ۲۰۲۰ محسوب میشود.
🔹در میان مؤلفههای این شاخص، بخش انتظارات که بازتابدهنده دیدگاه مصرفکنندگان نسبت به شرایط اقتصادی آتی است، به ۵۴.۴ واحد سقوط کرد؛ رقمی که از سال ۲۰۱۱ تاکنون بیسابقه بوده است. این افت، نشاندهنده تشدید نگرانیها در خصوص آینده اقتصاد آمریکا و نیز نااطمینانی نسبت به جهتگیریهای اقتصادی دولت فعلی به ریاستجمهوری دونالد ترامپ است.
🔹تداوم کاهش این شاخص که از زمان آغاز به کار دولت جدید شدت گرفته میتواند نشانهای هشداردهنده برای روند مصرف داخلی، سرمایهگذاری بخش خصوصی و در نهایت نرخ رشد اقتصادی باشد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌وزارت صمت در واردات خودروهای کارکرده هیچ اقدامی نکرد
علی حدادی، دبیر کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از عملکرد وزارت صمت در اجرای طرح واردات خودرو گفت:
🔹هدف اصلی ما از تصویب این مصوبه، افزایش کیفیت خودروهای داخلی و مهار قیمتها بود؛ اما تاکنون تنها حدود ۵۰ هزار دستگاه خودرو وارد شده، درحالیکه انتظار ما واردات حداقل ۲۰۰ هزار دستگاه در سال بود.
وی افزود:
🔹محدودیت در تأمین ارز از سوی بانک مرکزی و عدم تخصیص کافی به وزارت صمت، باعث شد واردات خودروهای نو نیز بهطور کامل محقق نشود؛ درخصوص واردات خودروهای کارکرده هم عملاً هیچ اقدامی صورت نگرفت.
حدادی با تأکید بر ایرادات آییننامه داخلی این طرح گفت:
🔹بخشی از مشکلات به آییننامه و بخشی هم به نبود همکاری لازم در سطح بانک مرکزی و وزارت صمت مربوط است. این در حالی است که یکی از مهمترین ابزارهای کنترل بازار و ارتقای کیفیت، واردات هدفمند و متوازن خودرو بود.
او در پایان تصریح کرد:
🔹ما به دنبال تحقق یک عدد صرف نیستیم؛ مهم این است که عرضه در بازار متناسب با تقاضا باشد، قیمتها کاهش یابد، کیفیت ارتقا پیدا کند و جان مردم در جادهها ایمنتر شود. متأسفانه خودروهای داخلی هنوز از نظر ایمنی و کیفیت در سطح مطلوبی نیستند و وزارت راه نیز باید در بهبود زیرساختهای جادهای جدیتر عمل کند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌فاجعه بندر شهید رجایی؛ زنگ خطر برای لجستیک کشور
🔹انفجار دلخراش در بندر شهید رجایی که جان ۴۶ نفر را گرفت و بیش از هزار نفر را مصدوم کرد، پرده از یک حقیقت تلخ برداشت: بنادر کشور به انبار کالا تبدیل شدهاند، نه مسیر عبور.
🔹مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، پس از بازدید از محل حادثه پرسید: «آیا منطقی است ۱۲۰ هزار کانتینر ماهها در بندر بمانند؟» در مقایسه، بندر جبلعلی با سیاستهای هوشمندانه عبور سریع کالا، تخلیه ۴۰ کانتینر در ساعت را تجربه میکند؛ این عدد در بندر شهید رجایی، تنها ۶ کانتینر است.
🔹راهحل روشن است: توسعه بنادر خشک و تجهیز گمرک به اسکنرهای سیار.
🔹بنادر خشک با انتقال عملیات تخلیه و تشریفات گمرکی به مناطق داخلی، میتوانند تا ۴۰ درصد از حجم انبارش در بنادر اصلی بکاهند و ریسک، هزینه، ترافیک و فساد کالا را بهشدت کاهش دهند. در کنار آن، استفاده از اسکنرهای سیار گمرکی نهتنها سرعت و دقت در بازرسی محمولهها را بالا میبرد، بلکه مانعی مؤثر در برابر قاچاق، فساد و تأخیرهای بیدلیل ایجاد میکند.
🔹تجربه جهانی نیز نشان میدهد تا سال ۲۰۳۰، ۴۵ درصد کانتینرها از طریق بنادر خشک مدیریت خواهند شد. در ایران، بندر خشک آپرین با اتصال ریلی به بنادر اصلی، آماده ایفای نقش کلیدی است—به شرطی که تضاد منافع دستگاهها کنار گذاشته شود و لجستیک کشور از حالت انبارداری خارج شود.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌تا کی قرار است دنبال قاچاقچی بدویم؟
🔹بار دیگر یک محموله عظیم سوخت قاچاق توقیف شد. رئیس کل دادگستری هرمزگان اعلام کرد که رزمندگان نیروی دریایی سپاه، یک شناور حامل ۴۰۱ هزار لیتر سوخت قاچاق را در آبهای خلیج فارس توقیف کردهاند. طبق اعلام رسمی، سوخت کشفشده تحویل شرکت پخش فرآوردههای نفتی شده و به شبکه توزیع برگشته است.
🔹اما سؤال اصلی اینجاست:
🔻تا کِی قرار است هر روز شاهد توقیف شناورهای قاچاق باشیم؟
🔻تا کِی قرار است هزینههای امنیتی، قضایی و انسانی صرف مهار پیامدهای یارانهپردازی غلط شود؟
🔹قاچاق سوخت، نه با زور، بلکه با عقلانیت اقتصادی متوقف میشود. راهحل روشن است حذف تدریجی یارانه پنهان انرژی و تخصیص مستقیم آن به مردم از طریق کد ملی.
🔹اگر انرژی واقعاً قیمت واقعی داشته باشد و منابع بهصورت شفاف به شهروندان برسد، دیگر قاچاق سوخت صرفه اقتصادی نخواهد داشت.
🔹مسیر مبارزه واقعی با قاچاق سوخت، از گران کردن بنزین نمیگذرد؛ از شجاعت مسئولان در اصلاح سیاستهای غلط عبور میکند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ثبت سفارش و گمرک؛ قفلهای زنجیره ترخیص کالا
🔹در حالی که هر روز اخبار جدیدی از دپوی کالا در بنادر کشور منتشر میشود، کارشناسان علت اصلی این بحران را نه کمبود زیرساخت، بلکه ناکارآمدی سیستم ثبت سفارش و فرایندهای پیچیده گمرکی میدانند.
🔹مرکز پژوهشهای مجلس گزارش داده که صدور مجوز ثبت سفارش قبل از تخصیص ارز، منجر به ورود کالاهایی میشود که اصلاً امکان ترخیص آنها وجود ندارد. بسیاری از این کالاها حتی فوریتی هم ندارند و تنها با هدف سودجویی به کشور وارد شدهاند.
🔹مصوبات اجرا نمیشوند در سال ۹۸، شورای عالی امنیت ملی مصوبهای تصویب کرد که نگهداری کالا در بنادر بیش از دو ماه ممنوع شود و امکان ترخیص درصدی کالاها فراهم گردد. اما اجرای این مصوبات همچنان ناقص است و بنادر به انبار کالای بلااستفاده تبدیل شدهاند.
🔹وزارت صمت؛ از تصمیمات خلقالساعه تا مجوزهای بینیازسنجی از دیگر دلایل اصلی دپو، صدور بیضابطه مجوز واردات توسط وزارت صمت است. به گفته مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی ایران، تصمیمات لحظهای و عدم شفافیت این وزارتخانه، بزرگترین مانع ترخیص کالاست.
🔹گمرک و صمت؛ هماهنگ نیستند نبود هماهنگی بین گمرک، بانک مرکزی و وزارت صمت منجر به توقف کالاهایی شده که حتی پول آنها پرداخت شده، اما مجوز ترخیص ندارند.
🔹سیستم مقصر نیست؛ افراد مقصرند به گفته دانشمند عضو اتاق بازرگانی ایران: سامانه جامع تجارت فقط یک ابزار است؛ مشکل آنجاست که برخی افراد یا نهادها پشت صحنه، مانع اجرای صحیح فرآیندها میشوند و شفافیتی در تصمیمگیریها وجود ندارد.
🔹بایستی شناسه ثبت سفارش فقط بعد از تخصیص ارز صادر شود. این سادهترین گام برای پایان دادن به واردات بلاتکلیف و حفظ منابع ارزی کشور است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco