📌تا کی قرار است دنبال قاچاقچی بدویم؟
🔹بار دیگر یک محموله عظیم سوخت قاچاق توقیف شد. رئیس کل دادگستری هرمزگان اعلام کرد که رزمندگان نیروی دریایی سپاه، یک شناور حامل ۴۰۱ هزار لیتر سوخت قاچاق را در آبهای خلیج فارس توقیف کردهاند. طبق اعلام رسمی، سوخت کشفشده تحویل شرکت پخش فرآوردههای نفتی شده و به شبکه توزیع برگشته است.
🔹اما سؤال اصلی اینجاست:
🔻تا کِی قرار است هر روز شاهد توقیف شناورهای قاچاق باشیم؟
🔻تا کِی قرار است هزینههای امنیتی، قضایی و انسانی صرف مهار پیامدهای یارانهپردازی غلط شود؟
🔹قاچاق سوخت، نه با زور، بلکه با عقلانیت اقتصادی متوقف میشود. راهحل روشن است حذف تدریجی یارانه پنهان انرژی و تخصیص مستقیم آن به مردم از طریق کد ملی.
🔹اگر انرژی واقعاً قیمت واقعی داشته باشد و منابع بهصورت شفاف به شهروندان برسد، دیگر قاچاق سوخت صرفه اقتصادی نخواهد داشت.
🔹مسیر مبارزه واقعی با قاچاق سوخت، از گران کردن بنزین نمیگذرد؛ از شجاعت مسئولان در اصلاح سیاستهای غلط عبور میکند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ثبت سفارش و گمرک؛ قفلهای زنجیره ترخیص کالا
🔹در حالی که هر روز اخبار جدیدی از دپوی کالا در بنادر کشور منتشر میشود، کارشناسان علت اصلی این بحران را نه کمبود زیرساخت، بلکه ناکارآمدی سیستم ثبت سفارش و فرایندهای پیچیده گمرکی میدانند.
🔹مرکز پژوهشهای مجلس گزارش داده که صدور مجوز ثبت سفارش قبل از تخصیص ارز، منجر به ورود کالاهایی میشود که اصلاً امکان ترخیص آنها وجود ندارد. بسیاری از این کالاها حتی فوریتی هم ندارند و تنها با هدف سودجویی به کشور وارد شدهاند.
🔹مصوبات اجرا نمیشوند در سال ۹۸، شورای عالی امنیت ملی مصوبهای تصویب کرد که نگهداری کالا در بنادر بیش از دو ماه ممنوع شود و امکان ترخیص درصدی کالاها فراهم گردد. اما اجرای این مصوبات همچنان ناقص است و بنادر به انبار کالای بلااستفاده تبدیل شدهاند.
🔹وزارت صمت؛ از تصمیمات خلقالساعه تا مجوزهای بینیازسنجی از دیگر دلایل اصلی دپو، صدور بیضابطه مجوز واردات توسط وزارت صمت است. به گفته مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی ایران، تصمیمات لحظهای و عدم شفافیت این وزارتخانه، بزرگترین مانع ترخیص کالاست.
🔹گمرک و صمت؛ هماهنگ نیستند نبود هماهنگی بین گمرک، بانک مرکزی و وزارت صمت منجر به توقف کالاهایی شده که حتی پول آنها پرداخت شده، اما مجوز ترخیص ندارند.
🔹سیستم مقصر نیست؛ افراد مقصرند به گفته دانشمند عضو اتاق بازرگانی ایران: سامانه جامع تجارت فقط یک ابزار است؛ مشکل آنجاست که برخی افراد یا نهادها پشت صحنه، مانع اجرای صحیح فرآیندها میشوند و شفافیتی در تصمیمگیریها وجود ندارد.
🔹بایستی شناسه ثبت سفارش فقط بعد از تخصیص ارز صادر شود. این سادهترین گام برای پایان دادن به واردات بلاتکلیف و حفظ منابع ارزی کشور است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ایران رکورددار جهان در یارانه انرژی!
🔹طبق تازهترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، ایران در سال ۲۰۲۲ با پرداخت ۱۲۷ میلیارد دلار یارانه انرژی، به بالاترین نسبت یارانه انرژی به تولید ناخالص داخلی (GDP) در جهان رسیده است؛ رقمی معادل ۳۶ درصد از کل اقتصاد کشور.
🔻این یارانه عظیم در شرایطی پرداخت میشود که:
۵۲ میلیارد دلار به فرآوردههای نفتی،
۴۵ میلیارد دلار به گاز طبیعی،
و ۳۰ میلیارد دلار به برق اختصاص یافته است.
🔹به عبارتی، یارانههای انرژی نهتنها بسیار گستردهاند، بلکه در تمامی حاملهای انرژی به شکل بیهدف توزیع شدهاند؛ بدون آنکه به اثربخشی یا هدفمندی آن توجهی شود.
🔹نکته تکاندهنده اینکه چین با اقتصادی ۴۵ برابر بزرگتر از ایران و جمعیتی ۱۵ برابر بیشتر، تنها ۱۰۴ میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت کرده است؛ یعنی کمتر از ایران!
🔹این وضعیت نشان از یک واقعیت تلخ دارد، یارانههای انرژی در ایران، نهتنها موجب هدررفت منابع ملی شدهاند، بلکه با تحریف سیگنالهای قیمتی، بهرهوری، عدالت و توسعه پایدار را نیز قربانی کردهاند.
🔹بدون اصلاح ساختار یارانهها، اقتصاد ایران همچنان با اتلاف منابع، فشار مالی و اختلال در نظام تولید و مصرف مواجه خواهد بود.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌کاهش دسترسی به تسهیلات بانکی؛ تصمیمی که عدالت مالی را نشانه گرفته است
🔹در حالی که طبق آمار پایگاه رفاه ایرانیان، تنها ۲۵ درصد جمعیت کشور تا سال ۱۴۰۰ موفق به دریافت تسهیلات بانکی شدهاند، اطلاعات منتشرشده نشان میدهد صدک بالای درآمدی بهتنهایی به اندازه مجموع ۳۲ صدک پایین درآمدی، وام دریافت کرده است. این شکاف عمیق در توزیع تسهیلات، بار دیگر مسئله نابرابری در دسترسی به منابع بانکی را برجسته میکند.
🔹یکی از دلایل اصلی این نابرابری، نرخ بهره حقیقی منفی و سازوکار رانتی در تخصیص منابع بانکی است؛ شرایطی که دریافت تسهیلات را صرفاً برای افراد برخوردار از رانت و روابط خاص ممکن کرده است.
🔹در این میان، سپردههای امتیازی توانسته بودند تعادلی میان منابع و مصارف بانکها برقرار کنند و مسیر دریافت تسهیلات را برای عموم مردم هموار سازند. تجربه موفق وام مسکن در دهه ۸۰ و ۹۰، که از طریق سپردهگذاری در بانک مسکن یا خرید اوراق تسه امکانپذیر شده بود، هنوز در حافظه جمعی مردم باقی مانده است.
🔹با این حال، تصمیم اخیر بانک مرکزی مبنی بر محدودسازی انتقال امتیاز این نوع سپردهها، به کاهش جذابیت برای سپردهگذاران و افت دسترسی متقاضیان وام انجامیده است؛ تصمیمی که نهتنها عدالت مالی را تهدید میکند، بلکه میتواند به تعمیق رکود در بازار مسکن و کاهش سرمایهگذاری در بخشهای مولد منجر شود.
🔹راهکار مؤثر، ایجاد بستر امن، شفاف و قانونمند برای انتقال امتیاز این سپردههاست؛ اقدامی که میتواند از طریق بازار سرمایه یا سکوهای مجازی دارای صلاحیت انجام شود و علاوه بر کاهش کلاهبرداری، در توسعه دسترسی به تسهیلات، کاهش ناترازی بانکها و کنترل رشد نقدینگی و هدایت آن به سمت تولید نقشآفرین باشد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📱 توییت استاد #رائفی_پور
✍️ دقیقا آن سالها بی.بی.سی که قطعا خیرخواه ما نیست بهجای عبارت «هدفمندی رایانهها» از عبارت «حذف یارانهها» استفاده میکرد.
🔗 لینک توییت
✅ @masaf
📌ظرفیتهای اقتصادی آفریقا را نمیدانیم
مسعود برهمن، رئیس اتاق مشترک ایران و قاره آفریقا:
🔹قاره آفریقا به عنوان دومین قاره بزرگ جهان با جمعیتی بیش از یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون نفر و ۵۵ کشور، بازاری بسیار گسترده و با ظرفیت است.
🔹گردش مالی صادرات و واردات این قاره حدود ۱۵۰۰ میلیارد دلار و برآورد خدمات فنی و مهندسی آن بیش از ۱۰۰۰ میلیارد دلار است.
🔹بسیاری از کشورها با نگاهی استثماری به غارت منابع آفریقا پرداختهاند اما نگاه جمهوری اسلامی ایران به این قاره، انسانی، برد-برد و مبتنی بر منافع متقابل مادی و معنوی است که مورد استقبال کشورهای آفریقایی نیز قرار گرفته است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ارمنستان پلی برای تجارت ایران با اوراسیا
گاسپار امیرخانیان، دبیر اتاق مشترک ایران و ارمنستان:
🔹بیش از ۳۲ سال است که ایران و ارمنستان روابط تجاری فعالی دارند.
🔹با وجود مرز مشترک، روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ کامیون از این مرز عبور کرده و کالاهای ایرانی شامل مصالح ساختمانی، مواد غذایی، مواد شیمیایی، سوخت و سایر اقلام میشوند.
🔹سقف تجارت سالانه میان ایران و ارمنستان حدود یک میلیارد دلار تعیین شده است. در سال جاری امیدواریم حجم مبادلات تجاری به ۷۵۰ میلیون دلار برسد و در آینده نزدیک این رقم به سه میلیارد دلار در سال افزایش یابد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌بحران مسکن در سایه سکوت وزارت راه؛ آیا استیضاح فرزانه صادق گرهگشا خواهد بود؟
🔹با مطرح شدن استیضاح فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی، بار دیگر نگاهها به یکی از حساسترین و پرچالشترین حوزههای اقتصادی و اجتماعی کشور معطوف شده است مسکن؛ حوزهای که نهتنها از انجام تکالیف قانونی خود بازمانده، بلکه در مسیر اصلاح هم گام برنداشته و در وضعیت فعلی، نشانی از خروج از بنبست دیده نمیشود.
🔹بر اساس آخرین آمار رسمی، قیمت مسکن در تهران به طور میانگین از ۹۰ میلیون تومان در هر متر عبور کرده و کلانشهرهایی مانند اصفهان، مشهد و تبریز نیز با رکوردشکنیهای مشابه مواجهاند. این در حالی است که قدرت خرید مردم، به ویژه دهکهای پایین درآمدی، بهشدت کاهش یافته و حتی هزینه اجارهبها نیز بخش زیادی از درآمد خانوارها را میبلعد. طبق برآوردها، سهم اجارهبها از هزینههای خانوار در برخی دهکها از ۶۰ درصد فراتر رفته که نشاندهنده ورود به مرحله "فقر شدید مسکن" است.
🔹در چنین شرایطی، انتظار میرفت وزارت راه و شهرسازی با مدیریت فرزانه صادق، حداقل در اجرای قوانین بالادستی مانند "جهش تولید مسکن" تحرکی از خود نشان دهد. اما نهتنها اجرای این قانون در هالهای از ابهام مانده، بلکه تنها طرح عملیاتی آن، یعنی نهضت ملی مسکن، نیز عملاً به حالت نیمهتعطیل درآمده است. تعطیلی سامانه ثبتنام این طرح، در حالی که میلیونها خانوار چشمانتظار یک سازوکار حمایتی بودند، نشانهای نگرانکننده از بیعملی و بیبرنامگی است.
🔹از سوی دیگر، سامانه ملی املاک و اسکان که میتوانست ابزار اصلی شفافسازی بازار و مالیاتستانی از خانههای خالی باشد، همچنان ناقص و ناکارآمد است. در کمال تعجب، وزارت راه به جای اجرای قانون مالیات بر خانههای خالی، طرح خرید این خانهها با منابع دولتی را مطرح کرده که عملاً به معنای تن دادن به منطق سوداگرانه بازار و همراهی با دلالان است.
🔹همزمان، بانکها نیز با وجود الزام قانونی برای تامین مالی طرحهای مسکن حمایتی، از پرداخت تسهیلات سرباز زدهاند و وزارت راه و شهرسازی نیز واکنش درخوری به این بدعهدیها نشان نداده است. نتیجه این انفعال، گسترش پدیده فروش امتیاز مسکن حمایتی به دلالان و افزایش فساد در تخصیص واحدهای مسکونی است.
🔹فرزانه صادق که با شعار ادامه طرح نهضت ملی مسکن و اجرای برنامه هفتم توسعه از مجلس رای اعتماد گرفت، در عمل نه تنها به این وعدهها وفادار نماند، بلکه با زیر سوال بردن فلسفه حمایت از مسکن محرومان، عملاً در زمین سیاستهای ناکارآمد گذشته بازی کرده است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌سوخت سیمانیها از گاز به زباله تغییر میکند
نصرتی، معاون وزیر کشور:
🔹روزانه ۵۵ هزار تن زباله در کشور تولید میشود که ۹۷۰۰ تن آن زبالۀ خشک قابل فرآوری است. از این میزان میتوان به عنوان سوخت جایگزین در کارخانههای سیمان استفاده کرد.
🔹تاکنون قراردادهای لازم با ۱۸ کارخانۀ سیمان کشور امضا شده و نخستین واحد در پایان اردیبهشت با حضور رئیسجمهور افتتاح آزمایشی خواهد شد.
🔹این پروژه روزانه منجر به صرفهجویی معادل ۴.۷ میلیون مترمکعب گاز خواهد شد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco