📌فرصت طلایی صادرات، قربانی نبود سیاستگذاری
🔹در حالیکه تولید روزانه مرغ و تخممرغ در کشور از میزان تقاضای داخلی فراتر رفته، نبود سیاستهای صادراتی پایدار و بیتوجهی به فرآوری محصولات، تولیدکنندگان را در آستانه ورشکستگی قرار داده است؛ وضعیتی که اگر بهدرستی مدیریت نشود، نهتنها فرصتی برای صادرات نخواهد بود، بلکه به تهدیدی جدی برای تداوم تولید در کشور تبدیل میشود.
🔹به گفته سید فرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور ایران، روزانه حدود ۴۵۰۰ تن تخممرغ در کشور تولید میشود، در حالیکه مصرف داخلی در فصل بهار و تابستان کمتر از این مقدار است.
🔹در بازار گوشت مرغ نیز وضعیت مشابهی حاکم است؛ قیمت هر کیلوگرم مرغ که در هفته پایانی فروردین ۹۴ هزار تومان بود، در نیمه اردیبهشت به ۸۸ هزار تومان کاهش یافت. صادرات به کشورهای همسایه از اردیبهشتماه از سر گرفته شده، اما همچنان برای تنظیم بازار کافی به نظر نمیرسد.
🔹پرویز فروغی، دبیر کانون پرورشدهندگان مرغ گوشتی، با انتقاد از قیمتگذاری دستوری، هشدار داده است که مرغداران با زیانی حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان در هر کیلوگرم مرغ مواجهاند. قیمت تمامشده مرغ برای تولیدکننده حدود ۷۴ تا ۷۵ هزار تومان است، اما در بازار با قیمتی بسیار پایینتر عرضه میشود. نبود سیاستهای حمایتی برای خرید مازاد تولید و صادرات هدفمند، فشار مضاعفی بر دوش تولیدکنندگان گذاشته است.
🔹برای عبور از این شرایط، باید صادرات مدیریتشده، زمانبندیشده و متناسب با ظرفیت داخلی در دستور کار قرار گیرد. توسعه صنایع فرآوری تخممرغ نیز میتواند ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند و مازاد تولید را از بازار مصرف داخلی خارج کند.
🔹بدون تدوین سیاستهای هوشمندانه در حوزه صادرات و توسعه زنجیره ارزش، این مازاد تولید نهتنها به نفع سفره مردم تمام نخواهد شد، بلکه با خارج شدن تولیدکنندگان از چرخه تولید، زمینهساز کمبود، التهاب بازار و جهشهای قیمتی در آینده خواهد شد.
🔹افزایش ظرفیت تولید، اگر با سیاستهای تنظیمگری هوشمندانه همراه نباشد، میتواند بهجای فرصت، تهدیدی برای کل زنجیره تأمین تبدیل شود. حمایت هدفمند از تولیدکننده، توسعه زیرساختهای صادراتی و تقویت صنایع تبدیلی، از مهمترین اقداماتی است که برای پایداری تولید در صنعت طیور کشور باید در دستور کار قرار گیرد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌نفوذ زیر پوشش امداد
🔹در حالی که بحران انسانی در نوار غزه هر روز ابعاد گستردهتری پیدا میکند، ایالات متحده در اقدامی جنجالی از تأسیس نهادی با عنوان «موسسه خیریه غزه» خبر داده است؛ نهادی با ساختار کاملاً آمریکایی که بدون حضور هیچ نهاد فلسطینی، با همکاری ارتش رژیم صهیونیستی، مدیریت کامل ورود و توزیع کمکهای بشردوستانه را به دست گرفته است.
🔹این موسسه که در فوریه ۲۰۲۵ به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی در ژنو به ثبت رسیده، با ادعای «جایگزینی امن و کارآمد» برای نهادهای بینالمللی، عملاً کنترل کامل زیرساختهای مالی، امنیتی و اطلاعاتی روند امدادرسانی را بر عهده گرفته است. نکته قابل توجه آنکه هیچ نمایندهای از فلسطینیها در هیئتمدیره یا تیم اجرایی آن حضور ندارد.
🔹مدیر اجرایی این موسسه، جیک وود، کهنهسرباز نیروی دریایی آمریکاست و بنیانگذار گروه امدادی روبیکون. دیگر مدیران نیز همگی از میان افراد با سابقه نظامی، امنیتی یا مشاوران ارشد در پروژههای بینالمللی آمریکا انتخاب شدهاند. از جمله دیوید برک (مدیر عملیات و متخصص راهبردی) و جان اکری (مقام سابق USAID). اعضای هیئتمدیره نیز چهرههایی با نفوذ در حوزههای مالی، غذا، فناوری و امنیت بینالمللی هستند.
🔻از جمله:
🔸نیک موک (مدیرعامل پیشین سازمان جهانی آشپزخانه)
🔸رایسا شینبرگ (از مدیران سابق پروژه ارز دیجیتال فیسبوک)
🔸ژنرال مارک شوارتز (هماهنگکننده امنیتی سابق میان اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین)
🔹قرار است چهار نقطه توزیع کمک در جنوب غزه احداث شود که هرکدام خدمات اساسی نظیر غذا، آب، بهداشت و احتمالاً سوخت را به حدود ۳۰۰ هزار نفر ارائه میدهند. سه مسیر (محور موراج، کیسوفیم و نتساریم جنوبی) تاکنون نهایی شدهاند، اما درباره چهارمین نقطه در الشجاعیه، به دلیل ممانعت ارتش اسرائیل از تخلیه جمعیت شمال غزه، هنوز توافقی حاصل نشده است.
🔹امنیت این مراکز از طریق شرکتهای امنیتی خصوصی که متعلق به ارتش و دستگاه امنیتی رژیم صهیونیستی است تأمین میشود. این شرکتها با خودروهای زرهی و تجهیزات پیشرفته، وظیفه حفاظت و مقابله با گروههای مسلح محلی را بر عهده دارند.
🔹در حالی که در دوره آتشبس روزانه تا ۶۰۰ کامیون وارد غزه میشد، حالا این عدد به تنها ۶۰ کامیون کاهش یافته است. روند توزیع نیز نه به صورت گسترده، بلکه متمرکز در مراکز تحت کنترل امنیتی انجام خواهد شد.
🔹رژیم صهیونیستی همچنین با خرید کمکها از داخل فلسطین مخالفت کرده و تنها واردات از اردن (با مشارکت موسسه خیریه هاشمی) را پذیرفته است. خرید از مصر نیز هنوز اجازه رسمی دریافت نکرده است.
🔹فرآیند دریافت، توزیع و حتی شناسایی دریافتکنندگان کمک، تحت نظارت مالی و اطلاعاتی شدید انجام میشود. دادههای امنیتی توسط ارتش رژیم صهیونیستی بررسی میشوند و از فناوری تشخیص چهره برای تحویل بستههای امدادی استفاده خواهد شد.
🔹بر نظام مالی نیز نظارت چندلایه حاکم است از حسابرسی توسط شرکتهای بزرگ بینالمللی مانند Deloitte گرفته تا بانکهای آمریکایی مانند JPMorgan. حتی داشبوردهای عمومی برای رصد لحظهای روند کمکرسانی طراحی شده است.
🔹نهادهای امدادی بینالمللی نسبت به این طرح هشدار دادهاند. سازمان ملل اعلام کرده که این مدل «ابزارسازی از کمکهای بشردوستانه» است که با سوق دادن مردم به مراکز خاص، عملاً آوارگی اجباری را تشدید میکند.
🔹منتقدان همچنین به نبود حضور نهادهای فلسطینی، استفاده از فناوریهای نظارتی و سپردن امنیت به شرکتهای خصوصی هشدار دادهاند. بسیاری این روند را نه امدادرسانی بلکه اجرای یک سازوکار امنیتی-سیاسی برای کنترل جمعیت غزه ارزیابی کردهاند.
🔹تمارا الرفاعی، سخنگوی آنروا، این طرح را از نظر اجرایی «غیرقابل پیادهسازی» و از نظر انسانی «بسیار خطرناک» دانسته است. به گفته او، تلاش برای حذف نهادهای بینالمللی موجود و ایجاد یک سازوکار موازی، نه تنها کمکی به کاهش بحران نمیکند بلکه تهدیدی علیه اصول بنیادین امدادرسانی بشردوستانه است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌آغاز برنامهریزی برای رفع ناترازی خوراک در صنعت پتروشیمی
حسن علیمراد، مدیر برنامهریزی شرکت ملی پتروشیمی:
🔹صنعت پتروشیمی ایران با ۷۳ شرکت تولیدی و سه نیروگاه فعالیت میکند. ظرفیت اسمی این مجموعه ۹۶ میلیون تن است اما ظرفیت واقعی تولید به دلیل ناترازی خوراک حدود ۷۵.۵ میلیون تن است.
🔹اختلاف حدود ۲۰ میلیون تنی بین ظرفیت اسمی و واقعی ناشی از ناترازی خوراک است که مانع دستیابی به ظرفیت کامل تولید شده است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌تعرفه ۸۷ درصد تجارت ایران و اورآسیا صفر شد
«دهنوی» رئیس سازمان توسعه تجارت:
🔹موافقت نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اورآسیا از روز گذشته اجرایی شد. پیشبینی میشود حجم تجارت دوطرفه با ۵ کشور عضو به حداقل ۱۰ میلیارد دلار برسد.
🔹حدود ۸۷ درصد کالاهای مبادلهای میان ایران و ۵ کشور عضو اتحادیه اقتصادی اورآسیا (روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان) از امروز با تعرفه صفر مبادله میشود.
🔹در توافق ترجیحی قبلی، فقط حدود ۴۰۰ ردیف تعرفهای مشمول کاهش تعرفه بودند، اما در توافق تجارت آزاد، این تعداد به حدود ۴۷۰۰ ردیف کالا افزایش یافت و با احتساب کدهای هشت رقمی، به بیش از ۷ هزار قلم کالا میرسد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌اتحادیه اروپا تعرفههای سنگین بر محصولات کشاورزی اوکراین وضع میکند
🔹در اقدامی که نشان از بازنگری جدی اتحادیه اروپا در سیاستهای تجاریاش با اوکراین دارد، بروکسل اعلام کرده که از تاریخ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، واردات شماری از محصولات کشاورزی اوکراینی از جمله ذرت، شکر، عسل و مرغ مشمول تعرفههای سنگین خواهد شد. تصمیمی که به گفته ناظران، نقطه عطفی در روابط اقتصادی دو طرف و نشانهای از فاصلهگیری تدریجی اروپا از سیاستهای حمایتی پیشین است.
🔹این در حالی است که طی سالهای گذشته، اتحادیه اروپا در چارچوب تدابیر ویژه برای حمایت از اقتصاد اوکراین، این محصولات را بدون تعرفه وارد میکرد. اما حالا کمیسیون اروپا اعلام کرده که این معافیتها با «تدابیر انتقالی» جایگزین خواهد شد؛ تدابیری که بار دیگر محدودیتهای تجاری را بازمیگردانند و نرخهای جدید، جهش قابلتوجهی خواهند داشت.
🔹بر اساس اطلاعات منتشرشده، در توافق تجاری جدیدی که در دست تدوین است، سهمیههای سالانه واردات بدون تعرفه به صورت ماهانه تقسیم خواهد شد تا از ورود یکباره و بیرویه محصولات ارزانقیمت اوکراینی جلوگیری شود. کارشناسان میگویند این اقدام، بهویژه بر واردات ذرت و مرغ اوکراینی که بیشترین اعتراضها را از سوی کشاورزان اروپایی برانگیخته، تأثیر مستقیم خواهد داشت.
🔹نقش لهستان در این چرخش سیاستی اتحادیه اروپا انکارناپذیر است. با آغاز ریاست دورهای ورشو بر شورای اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۵، مخالفت با تمدید معافیتهای تجاری اوکراین وارد فاز جدیتری شد. آدام اشلاپکا، وزیر امور اروپایی لهستان، در نشست بروکسل (۱۰ آوریل) صراحتاً اعلام کرد که تصمیم به پایان این معافیتها قطعی است؛ موضعی که بسیاری آن را پاسخی مستقیم به مطالبات کشاورزان لهستانی و سایر کشورهای شرقی اروپا میدانند.
🔹اتحادیه اروپا در مارس ۲۰۲۴ برای سومین سال پیاپی، معافیت تعرفهای واردات از اوکراین را تمدید کرده بود؛ تصمیمی که ریشه در حمایتهای اقتصادی پس از تهاجم روسیه داشت. اما همزمان، برای کاهش تبعات منفی این سیاست بر بازارهای داخلی، تدابیر حفاظتی خاصی نیز در نظر گرفته شد. با وجود این، کشورهایی نظیر مجارستان نیز همچون لهستان، بهطور مستقل محدودیتهایی بر واردات محصولات ارزانقیمت اوکراینی اعمال کردند.
🔹این تغییر رویکرد نه فقط به دغدغههای اقتصادی داخلی کشورها برمیگردد، بلکه نشانهای از افزایش اختلافات درون اتحادیه در خصوص اولویتدهی میان سیاست خارجی و منافع داخلی است؛ اختلافاتی که میتوانند مسیر سیاستگذاری اتحادیه اروپا در قبال اوکراین را در ماههای آینده با چالشهای بیشتری مواجه سازند.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌افزودهشدن موارد از قلم افتاده به قانون بودجه ۱۴۰۴
🔹در تصمیمی تازه، رئیسجمهور با ارسال نامهای رسمی در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴، فهرستی از موارد «از قلم افتاده» در قانون بودجه سال آینده را برای اجرا به سازمان برنامه و بودجه ابلاغ کرد؛ مواردی که حالا بهعنوان بخش دوم بودجه ۱۴۰۴ به سند مالی کشور افزوده میشوند.
🔹یکی از مهمترین این موارد، جدول منابع و مصارف زنجیره تولید نفت و گاز است؛ بخشی کلیدی که بر پایه احکام قانونی و بندهای بودجهای تنظیم شده و نقشی حیاتی در شفافسازی و مدیریت منابع انرژی کشور دارد.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ایران دومین صادرکننده میوه به هند پس از آمریکا
🔹وزارت بازرگانی و صنعت هند از رشد ۴۰ درصدی صادرات میوه ایران به هند در دو ماهه نخست ۲۰۲۵ خبر داد و ایران را دومین صادرکننده میوه به این کشور پس از آمریکا معرفی کرد.
🔹کل مبادلات تجاری هند با ایران در دو ماهه نخست سال جاری میلادی به ۳۰۰ میلیون دلار رسیده است.
🔹مبادلات تجاری ایران و هند در ماههای ژانویه و فوریه ۲۰۲۵، با کاهش ۲۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده است. ارزش تجارت دو کشور در دو ماهه نخست سال ۲۰۲۴ بالغ بر ۳۷۷ میلیون دلار اعلام شده بود.
🔹برنج، میوه و چای مهمترین کالاهای صادراتی هند به ایران در دو ماهه امسال بوده است. هند در این دوره ۱۳۱ میلیون دلار برنج، ۱۴ میلیون دلار میوه و ۶ میلیون دلار چای به ایران صادر کرده است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌افزایش تولید نفت ایران از ابتدای ۲۰۲۵
🔹آژانس بینالمللی انرژی در جدیدترین گزارش ماهانه خود از بازار نفت جهان، از افزایش ۹۰ هزار بشکهای تولید روزانه نفت ایران از ابتدای ۲۰۲۵ با وجود بازگشت سیاست فشار حداکثری از سوی دونالد ترامپ علیه ایران خبر داد.
🔹با وجود کاهش تولید اوپک، تولید نفت ایران در آوریل امسال با افزایش ۷۰ هزار بشکهای نسبت به ماه قبل از آن مواجه شده و به ۳ میلیون و ۴۳۰ هزار بشکه در روز رسیده است. ایران در ماه مارس ۳ میلیون و ۳۶۰ هزار بشکه در روز نفت تولید کرده بود.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌ایران دومین صادرکننده میوه به هند پس از آمریکا
🔹وزارت بازرگانی و صنعت هند از رشد ۴۰ درصدی صادرات میوه ایران به هند در دو ماهه نخست ۲۰۲۵ خبر داد و ایران را دومین صادرکننده میوه به این کشور پس از آمریکا معرفی کرد.
🔹کل مبادلات تجاری هند با ایران در دو ماهه نخست سال جاری میلادی به ۳۰۰ میلیون دلار رسیده است.
🔹مبادلات تجاری ایران و هند در ماههای ژانویه و فوریه ۲۰۲۵، با کاهش ۲۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده است. ارزش تجارت دو کشور در دو ماهه نخست سال ۲۰۲۴ بالغ بر ۳۷۷ میلیون دلار اعلام شده بود.
🔹برنج، میوه و چای مهمترین کالاهای صادراتی هند به ایران در دو ماهه امسال بوده است. هند در این دوره ۱۳۱ میلیون دلار برنج، ۱۴ میلیون دلار میوه و ۶ میلیون دلار چای به ایران صادر کرده است.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌 مصلحتی که امنیت را گروگان میگیرد
🔹پذیرش مشروط کنوانسیون پالرمو توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام، تنها یک تصمیم فنی یا حقوقی نیست؛ بلکه نشانهای است از شکاف عمیق میان ساختارهای تصمیمساز کشور و واقعیتهای میدان در جنگ اقتصادی.
🔹در شرایطی که تحریمها به شکل ترکیبی، زیرساختهای بانکی، ارزی، فناوری و لجستیک کشور را هدف گرفتهاند، انتظار آن بود که مجمع تشخیص بهعنوان آخرین سنگر صیانت از امنیت اقتصادی کشور، بهجای تسلیم در برابر سازوکارهای بینالمللی مشکوک، به بازطراحی ابزارهای بومی برای تابآوری اقتصادی بپردازد. اما ظاهراً منطق تصمیمگیری در مجمع، نه بر تحلیل میدان، بلکه بر امید به تنظیم رابطه با جهان استوار شده؛ جهانی که اساساً بنایی بر همکاری ندارد.
🔹FATF و لوایح زیرمجموعه آن، محصول دوران پساجنگ سردند؛ زمانی که نظم جهانی با پیشفرضهای لیبرالیسم اقتصادی شکل گرفت.
اما امروز، ایران نه در شرایط عادی، بلکه در میدان نبرد ارزی، سایبری و مالی قرار دارد.
🔹نکته تلختر آنجاست که حتی در درون ساختار حاکمیت، نوعی بیمیلی به خواندن متن واقعیت وجود دارد. سادهسازی مسائل پیچیده امنیتی و اقتصادی در قالب دوگانههایی چون مصلحت یا انزوا، یا شفافیت یا تحریم، نهتنها گرهی از کار کشور نمیگشاید، بلکه بستر تصمیماتی را فراهم میکند که امکان بازگشت از آنها دیگر ساده نخواهد بود.
🔹پیوستن به کنوانسیونهایی که تعریف امنیت، تروریسم، و حتی فعالیت اقتصادی مشروع را با ادبیات دشمن تنظیم کردهاند، نه عقلانیت است و نه تدبیر. بلکه نوعی تقلیل استقلال به تعامل است؛ آنهم در حالی که طرف مقابل، هیچگاه حاضر به پذیرش قواعد متقابل نبوده و نخواهد بود.
🔹مجمع تشخیص اگر واقعاً سنگر آخر مصلحت ملت است، باید فراتر از فشار رسانهای، جنجال سیاسی و توصیهها تصمیم بگیرد. زیرا هزینه اشتباه در این نقطه، تغییر مسیر تاریخی حاکمیت اقتصادی ایران خواهد بود.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌وقتی مصلحت، از واقعیت جا میماند
🔹در بزنگاهی تاریخی، مجمع تشخیص مصلحت نظام تصمیم به پذیرش مشروط کنوانسیون پالرمو گرفت؛ تصمیمی که اگرچه در ظاهر با ملاحظات حقوقی و اداری همراه است، اما در باطن میتواند به تغییر مختصات حاکمیت اقتصادی و امنیتی کشور منجر شود. پدیدهای که شاید باید آن را مصلحتبینی بیسپر نامید؛ نوعی از تصمیمسازی که بیشتر تابع فشارهای خارجی و دوگانهسازیهای داخلی است تا واقعیات میدان.
🔹مهم نیست این کنوانسیونها چه عنوانی دارند؛ پالرمو، CFT یا هر سندی با برچسب شفافیت مالی. آنچه اهمیت دارد، معماری قدرتی است که پشت این اسناد قرار دارد ساختاری بینالمللی که قواعدش در نهادهای غیرپاسخگو و متأثر از منافع غربی تدوین شده و مأموریت آن، رصد و کنترل رفتار مالی کشورهایی چون ایران است.
🔹پذیرش این لوایح بدون تضمین، نه نشانه عقلانیت، بلکه نشانه عبور از مرزهای خودتعریفشدهی امنیت ملی است. ما در حال پیوستن به چارچوبی هستیم که در آن، تعریف فعالیت مجاز را نهادهایی تعیین میکنند که سپاه پاسداران را مصداق تروریسم میدانند و از ترور شهید فخریزاده و شهید سلیمانی ابراز خرسندی میکنند. کدام منطق سیاسی اجازه میدهد در چنین میدانی، بازیگر بیاختیار شویم؟
🔹پالرمو و CFT، برخلاف آنچه برخی میپندارند، اسناد صرفاً فنی یا تکنوکراتیک نیستند؛ بلکه ابزارهای تنظیمگری راهبردیاند که هدفشان نه صرفاً مقابله با فساد، بلکه استحاله تدریجی شبکه مالی کشور در منظومه قواعد واشنگتن است.
🔹واقعیت آن است که هیچ تجربهای از برجام تا امروز نشان نمیدهد امتیاز یکطرفه، منجر به گشایش میشود. پس اگر مجمع تشخیص مصلحت، با تصور گشایش، امروز این لوایح را میپذیرد، باید بداند با هر امضای جدید، حلقهای از زنجیر جدید به ساختار تصمیمگیری کشور افزوده میشود.
🔹مسأله FATF، آزمونی برای بلوغ نهاد تشخیص مصلحت است؛ اینکه آیا هنوز میتواند از منافع ملی در برابر تهاجم نرم ساختاری دفاع کند، یا صرفاً به محل تنظیم ملاحظات فرادستی و فشارهای بینالمللی تبدیل شده است.
🔹تصمیمات امروز، شکلدهندهی جغرافیای استقلال فردا خواهند بود. اگر امروز در برابر فشارها کوتاه بیاییم، فردا حتی اختیار عبور از یک تراکنش مالی داخلی هم نیازمند مجوز بیرونی خواهد شد. آن روز، دیگر کار از تشخیص گذشته و به تسلیم رسیدهایم.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco
📌۹۰۰ میلیارد دلار یارانه پنهان؛ فشاری خردکننده بر ستونهای اقتصاد ایران
🔹درحالیکه سفره بودجه کشور هر روز کوچکتر و بار مالی آن سنگینتر میشود، ایران با پرداخت ۹۰۰ میلیارد دلار یارانه پنهان انرژی در سال ۲۰۲۳، به دومین کشور جهان در این زمینه تبدیل شده است؛ رقمی که معادل ۲۰ درصد از کل تولید ناخالص داخلی کشور است و بیهیچ اغراقی، توسعه را متوقف کرده و مسیر آینده را تیره و تار ساخته است.
🔹مصرفکنندگان در ایران فقط یکسوم بهای واقعی انرژی را پرداخت میکنند؛ دوسوم دیگر را دولت از جیب منابع عمومی تأمین میکند. اما واقعیت تلختر اینجاست که بیشترین سهم این یارانه به جیب پردرآمدترین و پرمصرفترین دهکهای جامعه میرود؛ یعنی پولی که باید خرج عدالت شود، ابزار بیعدالتی شده است.
🔻در مقایسهای ساده، کشورهای بزرگ نفتخیز و پرجمعیت، یارانه انرژی را با دقت هدفگذاری کردهاند:
🔸عربستان تنها ۵.۶ درصد تولید ناخالص داخلی خود را به یارانه انرژی اختصاص میدهد
🔸روسیه ۶.۳ درصد
🔸هند ۱.۳ درصد
🔸و چین کمتر از ۰.۳ درصد
🔹اما ایران با اختصاص بیش از یکپنجم تولید ناخالص داخلی به یارانه انرژی، ۱۳ درصد از کل یارانه انرژی دنیا را مصرف میکند.
🔹این روند نهتنها غیرعادلانه و ناکارآمد، بلکه غیرقابلادامه است. ادامه پرداخت یارانه پنهان به این شیوه، فرصت سرمایهگذاری در آموزش، سلامت، زیرساخت و حتی توسعه پایدار صنعت برق را از کشور میگیرد و اقتصاد را در مسیر سراشیبی قرار میدهد.
🔹بجای یارانه بیهدف و گسترده، دولت باید منابع انرژی را بر اساس کد ملی و نظام شفاف هویتی به خانوارها تخصیص دهد تا یارانه فقط به افراد و گروههایی برسد که واقعاً به آن نیاز دارند. این مدل نهتنها عدالت را احیا میکند، بلکه به دولت اجازه میدهد منابع ارزشمندش را در بخشهایی سرمایهگذاری کند که آینده کشور را میسازند، نه آنکه آن را بسوزانند. یارانه باید حق نیازمندان باشد، نه پاداش پرمصرفها.
✅ کانال واحد اقتصاد مؤسسه مصاف
@masaf_eco