💠 آموزش سراسری هوش مصنوعی؛ عربستان چگونه «سواد شناختی–الگوریتمی» را نهادینه می‌کند؟ | Humain Capital | 🔹سازمان داده و هوش مصنوعی عربستان سعودی (SDAIA) از راه‌اندازی یک برنامه درسی ملی و میان‌رشته‌ای در حوزه داده و هوش مصنوعی برای تمامی دانشجویان دانشگاه‌های کشور خبر داد؛ ابتکاری راهبردی که هدف آن، تجهیز نسل دانشگاهی عربستان به حداقل‌های الزامی دانش داده‌ای و AI است. این برنامه با عنوان «برنامه درسی ملی میان‌رشته‌ای داده و هوش مصنوعی برای دانشجویان دانشگاهی» در جریان کنفرانس بین‌المللی توانمندسازی ظرفیت‌های داده و هوش مصنوعی که در روزهای ۲۸ و ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ در ریاض برگزار شد، رونمایی گردید. این کنفرانس به همت SDAIA و با مشارکت علمی دانشگاه ملک سعود برگزار شد و «برنامه توسعه توانمندی انسانی» به‌عنوان شریک دانشی و شرکت Elm به‌عنوان شریک راهبردی در آن حضور داشتند. 🔹بر اساس گزارش ArabNews به نقل از خبرگزاری رسمی عربستان، این برنامه درسی با تمرکز بر مبانی عملی داده و هوش مصنوعی طراحی شده تا دانشجویان بتوانند مفاهیم داده‌ای را درک کرده و از ابزارهای هوش مصنوعی به‌صورت مسئولانه در آموزش، کار و فرآیندهای تصمیم‌گیری استفاده کنند. دامنه این طرح، تمام دانشجویان مقطع کارشناسی در همه رشته‌ها و تمامی دانشگاه‌های عربستان را در بر می‌گیرد؛ بدون محدودشدن به رشته‌های فنی یا علوم کامپیوتر. در چارچوب این سیاست، دانشگاه‌ها مجاز خواهند بود یک درس اجباری داده و هوش مصنوعی را در همه برنامه‌های آموزشی خود بگنجانند. 🔹هدف اصلی، ایجاد یک خط پایه ملی از سواد داده و شایستگی‌های هسته‌ای هوش مصنوعی برای کل نظام آموزش عالی عربستان است؛ اقدامی که عملاً سطح حداقلیِ ادراک فناورانه و شناخت الگوریتمی را در کل جامعه دانشگاهی همگن می‌کند. این برنامه همچنین به‌دنبال گسترش هوش مصنوعی فراتر از دانشکده‌های فنی است. دانشجویان غیرمتخصص با ابزارها، کاربردها و نمونه‌های واقعی استفاده از AI در حوزه‌های مختلف از کسب‌وکار و سلامت گرفته تا مهندسی و علوم انسانی آشنا می‌شوند تا بتوانند AI را در متن رشته خود به‌کار گیرند. 🔹از منظر سیاست‌گذاری کلان، این ابتکار با راهبردهای ملی عربستان برای تقویت توانمندی‌های دیجیتال و آمادگی نیروی کار آینده همسو است. SDAIA با ادغام آموزش داده و AI در تمامی رشته‌ها، در پی آن است که فارغ‌التحصیلان را برای ورود به یک اقتصاد مبتنی بر فناوری، داده‌محور و تصمیم‌سازی الگوریتمی آماده کند. از زاویه جنگ شناختی و حکمرانی فناورانه، این اقدام را می‌توان تلاشی برای نهادینه‌سازی سواد شناختی–الگوریتمی دانست؛ فرآیندی که در آن، نحوه فهم داده، تفسیر خروجی‌های هوش مصنوعی و تعامل با سیستم‌های تصمیم‌یار، از سطح فردی به سطح سیاست عمومی منتقل می‌شود. 🏷 پیوست خبری–تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 نبرد تراشه‌ها ۲۰۲۶؛ گسست ژئوپلیتیک و تسلیحاتی‌شدن هوش مصنوعی چین با سیلیکون آمریکایی 🔹 استراتژی «مهار» واشینگتن در سال ۲۰۲۶ با شکستی سیستماتیک روبرو شده است؛ جایی که فناوری‌های ممنوعه انویدیا (Nvidia) به‌طور مستقیم توان محاسباتی مدل R1 شرکت DeepSeek را تأمین کرده و به بدنه نظامی ارتش آزادی‌بخش چین (PLA) تزریق شده است. این نه‌تنها یک شکست تجاری، بلکه یک رخنه امنیتی است که در آن نوآوری آمریکایی علیه امنیت ملی خود واشینگتن به‌کار گرفته می‌شود. رخنه H200؛ حفره‌ای در قلب تحریم‌ها: تراشه‌های سطح بالای H200، علی‌رغم ممنوعیت‌های شدید، از طریق شبکه‌های سایه و واسطه‌ها به دیتاسنترهای چینی راه یافته‌اند. در حالی که واشینگتن به دنبال قطع دسترسی پکن به توان محاسباتی بود، بازار سیاه با «پرمیوم ۵۰ درصدی»، جریان سیلیکون را زنده نگه داشته است. اما نبرد اصلی در لایه نرم‌افزار است؛ پلتفرم CUDA انویدیا به مثابه یک «دیوار نامرئی»، مهندسان چینی را در اکوسیستم کدنویسی آمریکایی محصور کرده، اما هم‌زمان آن‌ها را به استفاده از سخت‌افزار آن وابسته و توانمند ساخته است. 🔹 DeepSeek R1؛ از اپن‌سورس تا میدان نبرد: مدل R1 دیگر یک تجربه متنی ساده نیست؛ این هوش مصنوعی اکنون در معماری‌های تصمیم‌گیری میدان نبرد ارتش چین، از جمله جنگ الکترونیک و هدایت گروه‌های پهپادی (Drone Swarms) ادغام شده است. این گذار از «هوش مصنوعی تجاری» به «هوش مصنوعی تسلیحاتی»، عملاً تمامی پادمان‌های امنیتی غرب را دور زده است. پولشویی داده‌ای و مکش اطلاعاتی: تحلیل‌ها نشان می‌دهد DeepSeek فراتر از یک چت‌بات، مانند یک «جاروبرقی داده‌ای» عمل می‌کند. ورودی‌های کاربران جهانی مستقیماً به سرورهای مرتبط با نهادهای نظامی چین سرازیر می‌شود. این یک طنز تلخ ژئوپلیتیک است: داده‌های غربی، در حال آموزش دادن به الگوریتم‌هایی هستند که هدفشان تضعیف منافع غرب و تثبیت بقای سیاسی روایت‌های پکن است. 🔺 استراتژی «انبوهه» (Clustering)؛ پاسخ پکن به محاصره: چین با درک ناتوانی در خرید تراشه‌های پیشرفته H100 به تعداد کافی، به «قدرت سخت‌افزاری از طریق اتصال انبوه» روی آورده است. غول‌هایی مثل علی‌بابا و تنسنت با اتصال هزاران پردازنده ضعیف‌تر و قدیمی‌تر، توانسته‌اند قدرت پردازشی معادل تراشه‌های ممنوعه را شبیه‌سازی کنند. مخارج سخت‌افزاری این شرکت‌ها بین ۱۲۳ تا ۱۷۶ درصد افزایش یافته تا خلأ ناشی از تحریم‌ها را با «کمیت» پر کنند. فرجام ۲۰۲۶؛ پایان عصر هوش مصنوعی واحد: تسلیحاتی‌شدن زنجیره تأمین، جهان را به دو بلوک فناورانه تقسیم کرده است. این گسست به معنای پایان همکاری‌های جهانی در پژوهش‌های هوش مصنوعی، افزایش سرسام‌آور قیمت قطعات الکترونیک و ظهور قطب‌های جدیدی مثل هند و ویتنام است. واشینگتن اکنون با یک انتخاب دوتایی روبروست: انسداد مطلق و کامل توان محاسباتی، یا پذیرش این واقعیت که موتور پیشران ماشین جنگی پکن، با سوخت نوآوری‌های آمریکایی حرکت می‌کند. 🏷 پیوست تحلیلی متاکاگ: در جنگ شناختی مدرن، «تراشه» «نورون» اصلی در مغز افزار جنگی است. زمانی که زیرساخت محاسباتی یک کشور (چین) بر پایه معماری رقیب (آمریکا) بنا می‌شود، نوعی «استعمار دیجیتال معکوس» رخ می‌دهد که در آن، ابزار مهار به ابزار قدرت‌نمایی تبدیل می‌شود. همگرایی DeepSeek و ارتش چین نشان می‌دهد که چگونه «دسترسی به کلان‌داده» و «توان پردازشی»، مرز بین ابزار مدنی و سلاح استراتژیک را به‌کلی از بین برده است. 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 دژ الگوریتمی امارات؛ «حاکمیت داده» و صادرات هوش مصنوعی به جنوب جهانی 🔹 امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها یک قطب تجاری نیست، بلکه به یکی از پیشگامان جهانی در بومی‌سازی و صادرات هوش مصنوعی تبدیل شده است. طبق تازه‌ترین گزارش‌ها، این کشور هوش مصنوعی را نه به عنوان یک ابزار، بلکه به عنوان «ستون فقرات حاکمیت ملی» و اقتصاد دیجیتال خود برگزیده است. 🔹 شاخص‌های کلیدی جهش ۲۰۲۶: نفوذ ۹۷ درصدی: طبق «شاخص آمادگی هوش مصنوعی»، نهادهای فدرال امارات به نرخ خیره‌کننده ۹۷٪ در استفاده عملیاتی از ابزارهای هوش مصنوعی دست یافته‌اند. سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری: امارات متعهد به تزریق بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در زیرساخت‌های هوش مصنوعی شده است؛ از جمله پروژه عظیم دیتاسنتر Stargate که هدف آن تولید ۶۰ تریلیون توکن (معادل ۶۰٪ تولید جهانی) است. رشد انفجاری شرکت‌ها: تنها در ابوظبی، تعداد شرکت‌های فعال در حوزه AI با ۶۱٪ رشد در یک سال، به ۶۷۳ شرکت رسیده است. 🔹 تربیت «سربازان شناختی»؛ طرح یک میلیون نفری: شیخ حمدان بن محمد، طرح استراتژیک آموزش یک میلیون نفر در مهارت‌های هوش مصنوعی (به‌ویژه مهندسی پرامپت) را با همکاری غول‌هایی نظیر مایکروسافت کلید زده است. هدف، تبدیل هر شهروند و ساکن به یک اپراتور هوشمند است تا «سرمایه انسانی» به «سرمایه محاسباتی» گره بخورد. 🔺دیپلماسی الگوریتمی و نبرد برای جنوب جهانی، اقدام امارات در راه‌اندازی ابتکار ۱ میلیارد دلاری "AI for Development" برای آفریقا، یک حرکت شطرنج استراتژیک است. امارات با صدور زیرساخت و دانش AI به کشورهای جنوب جهانی، در حال ایجاد یک «بلوک قدرت جدید» فراتر از قطب‌بندی شرق و غرب است. امارات با تکیه بر مدل‌های محلی (Local Models) و مدیریت شبکه‌های آب و برق توسط هوش مصنوعی، در حال ساختن یک «دژ الگوریتمی» است که در آن امنیت ملی با «بهینه‌گی کدها» تعریف می‌شود. این کشور از یک «مصرف‌کننده تکنولوژی» به یک «معمار ادراک دیجیتال» در منطقه تبدیل شده است. امارات در سال ۲۰۲۶ ثابت کرد که توسعه پایدار در عصر جدید، مستلزم عبور از «اقتصاد فیزیکی» به «اقتصاد توکن» است. هر گالن نفتی که فروخته می‌شود، اکنون به «توان محاسباتی» تبدیل می‌گردد تا حاکمیت این کشور در فضای ابری (Cloud) تثبیت شود. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 سایه جنگ و محاصره الگوریتمی؛ از تهدید سخت واشینگتن تا پایش بیومتریک در غزه و بریتانیا 🔹 ضرب‌الاجل ترامپ؛ فشار حداکثری در لایه ادراکی: دونالد ترامپ با احیای تهدید نظامی علیه ایران، پذیرش توافق هسته‌ای جدید را تنها راه اجتناب از درگیری دانست. جابه‌جایی ناوگان‌های آمریکا در نزدیکی تنگه هرمز، فراتر از یک مانور نظامی، یک «عملیات روانی» برای تحمیل محاسبات جدید به تهران است. ایران با رد این اولتیماتوم، هرگونه مذاکره تحت فشار را غیرممکن خوانده و بر پاسخ متقابل به پایگاه‌های منطقه‌ای تأکید کرده است. رفح؛ آزمایشگاه نوین «اشغال دیجیتال»: اسرائیل در حال احداث یک مرکز کنترل پیشرفته در گذرگاه رفح است که مجهز به فناوری‌های شناسایی چهره و بیومتریک خواهد بود. تحلیل‌گران بر این باورند که این سایت، فراتر از یک مرکز امدادی، یک زیرساخت «پایش جمعی» برای کنترل دائمی نوار غزه و مدیریت رفتار جمعیت آواره است؛ ابزاری که بازگشت فلسطینیان به خانه‌هایشان را به عبور از فیلترهای الگوریتمی مشروط می‌کند. 🔹 تثبیت نفوذ روسیه در سوریه پس از اسد: احمد الشرع، رئیس‌جمهور جدید سوریه، در مسکو با پوتین دیدار کرد. هدف اصلی روسیه در این دوره گذار، حفظ پایگاه‌های استراتژیک هوایی و دریایی خود در سواحل مدیترانه است. دمشق با رویکردی عمل‌گرایانه، در حال ایجاد تعادل میان نفوذ مسکو و قدرت‌های غربی است تا ثبات خود را در نظم جدید تضمین کند. 🔹 بریتانیا؛ نرمال‌سازی پایش جمعی با طعم تکنولوژی جنگی: دولت بریتانیا طرح گسترش سراسری فناوری شناسایی چهره در پلیس را کلید زد. گزارش‌ها درباره پیوند این نرم‌افزارها با سیستم‌های نظارت نظامی اسرائیل در غزه، موجی از نگرانی را برانگیخته است. فعالان مدنی هشدار می‌دهند که استفاده از واحدهای سیار پلیس برای شناسایی افراد در لیست‌های تحت‌نظر، گامی به سوی «نظارت مطلق» و فرسایش آزادی‌های فردی است. 🔺 دهمگرایی «نظارت» و «سرکوب» در قرن ۲۱ آنچه در غزه و لندن در حال رخ دادن است، دو روی یک سکه در جنگ شناختی هستند: «فناوری‌های آزمایش‌شده در میدان نبرد (Battle-tested)» اکنون به ابزارهای پلیسی در پایتخت‌های غربی تبدیل می‌شوند. این انتقال فناوری، مرز میان «دشمن خارجی» و «شهروند داخلی» را از بین می‌برد. در سال ۲۰۲۶، نبردها دیگر تنها در میدان‌های فیزیکی نیستند؛ بلکه در «پایگاه‌های داده» رخ می‌دهند. از تهدیدات توییتری ترامپ که هدفش فلج کردن اراده حریف است، تا اردوگاه‌های هوشمند در رفح، همگی نشان‌دهنده یک واقعیت‌اند: «کنترل فیزیکی بدون کنترل شناختی و بیومتریک دیگر معنا ندارد.» 🏷 پیوست تحلیلی متاکاگ 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 سپر هوشمند مصر ۲۰۲۶؛ هوش مصنوعی در خط مقدم دفاع سایبری و حاکمیت شناختی 🔹 اجلاس Ai Everything MEA مصر ۲۰۲۶ (۱۱ و ۱۲ فوریه) در قاهره، با مشارکت بیش از ۶۰ کشور و به میزبانی وزارت ارتباطات مصر و GITEX، به کانون بررسی نقش حیاتی هوش مصنوعی در زیرساخت‌های دیجیتال ملی تبدیل خواهد شد. این رویداد فراتر از یک نمایشگاه تجاری، نقشه راهی برای گذار از امنیت سنتی به «دفاع خودکار» است. 🔹 محورهای کلیدی نبرد هوشمند در سال ۲۰۲۶: پایش نامرئی و مستمر: سیستم‌های هوش مصنوعی به‌صورت لایه‌ای در پس‌زمینه نرم‌افزارهای دولتی و سازمانی فعال شده‌اند تا با تحلیل کلان‌داده‌ها، الگوهای رفتاری غیرعادی را پیش از وقوع فاجعه شناسایی کنند. امنیت تراکنش‌های مالی: استفاده گسترده از ابزارهای خودکار برای نظارت بر پرداخت‌های آنلاین و موبایلی و تطبیق لحظه‌ای با قوانین ضدجرم‌انگاری مالی. تأیید هویت و کنترل دسترسی: توسعه سیستم‌های شناسایی رفتار ورودی (Login) برای جلوگیری از دور زدن مکانیزم‌های احراز هویت. امنیت عملیاتی (OT): حفاظت از زیرساخت‌های صنعتی و ماشین‌آلات متصل (Connected Machines) از طریق تشخیص ناهنجاری در لایه‌های سخت‌افزاری. 🔹 قاهره؛ هاب جدید حاکمیت داده در منطقه: انتخاب قاهره تصادفی نیست. استراتژی ملی هوش مصنوعی مصر (۲۰۲۵-۲۰۳۰) با اولویت‌بخشی به زیرساخت‌های دیجیتال امن، به دنبال تبدیل این کشور به قطب نوآوری در خاورمیانه و آفریقاست. شرکت‌های بزرگی نظیر Fortinet و Sangfor در این اجلاس، راه‌حل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی برای حفاظت از ابر (Cloud) و شبکه‌های سازمانی را ارائه خواهند داد. 🔺هوش مصنوعی به مثابه «سیستم ایمنی شناختی» در پارادایم جنگ‌های نوین، مرز میان «امنیت شبکه» و «امنیت ادراک» در حال محو شدن است. زمانی که هوش مصنوعی مسئولیت پایش سیستم‌ها را بر عهده می‌گیرد، نبرد از لایه‌ی کدهای مخرب به لایه‌ی «منطق تصمیم‌گیری» منتقل می‌شود. این اجلاس نشان می‌دهد که امنیت دیگر یک «پروژه» نیست، بلکه یک «فرایند زیستی-دیجیتال» است. هرچه خدمات دولتی و اقتصادی بیشتر آنلاین می‌شوند، «دقت در تشخیص» به بهای «حاکمیت ملی» تمام خواهد شد. کشورهایی که سیستم ایمنی هوش مصنوعی خود را توسعه ندهند، در برابر حملات شناختی که هدفشان فلج کردن زیرساخت‌های حیاتی از طریق فریب الگوریتم‌هاست، بی‌دفاع خواهند بود. اجلاس ۲۰۲۶ قاهره تأکیدی بر این واقعیت است که هوش مصنوعی نه یک ابزار جانبی، بلکه ستون فقرات «صرفه‌جویی در زمان واکنش» است. در دنیایی که حملات سایبری با سرعت نور رخ می‌دهند، تنها یک ذهن مصنوعی می‌تواند در برابر یک تهدید مصنوعی ایستادگی کند. 🏷 پیوست تحلیلی متاکاگ 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت