مقاله ری ترکت شده (Retracted paper) و آشنایی با مفاهیم آن
مقالات علمی بارها و بارها توسط داوران علمی مجله قبل از اینکه چاپ شوند مورد بررسی دقیق قرار میگیرند. علی رغم این بررسی، احتمال وجود دارد که بعد از چاپ مقاله و به اصطلاح آنلاین شدن آن در وب سایتها و پایگاههای داده مهم، اشکالاتی در مقاله وجود داشته باشد. برخی اشکالات کوچک هستند مانند اشتباه در آدرس ایمیل نویسنده مسئول یا نام هریک از نویسندگان. اما برخی اشکالات دیگر وجود دارند که اعتبار مقاله را زیر سوال میبرند و لازم است که مقاله باز پس گرفته شود. باز پس گیری یا همان Retraction روشی است که به خوانندگان مقاله هشدار میدهد که گرچه مقاله چاپ شده است اما محتوای آن اشکالات اساسی دارد و دیگر سندیت و اعتبار لازم را ندارد. باز پس گیری مقاله رخدادی طبیعی و بخشی از فرآیند چاپ مقاله است و مجلات معتبر میبایست مقالاتی که بعد از چاپ دارای اشکالات عمده هستند را باز پس دهد یا به اصطلاح Retract نماید. در حقیقت وقتی مجله، مقالهای را ری ترکت (Retract) میکند به این معنی نیست که قصد دارد نویسندگان آن مقاله را تنبیه کند، بلکه هدف اصلی جلوگیری از رخداد اشتباه و خطا در ساحت علم است. ری ترکت شدن مقاله صرفاً بازگشت به صفر است، به این مفهوم که مقاله اینبار بعد از مرحله چاپ ریجکت میشود. در این مطلب که با عنوان مقاله ری ترکت شده (Retracted paper) و آشنایی با مفاهیم آن آمده است سعی خواهیم نمود با طرح سوالاتی به مبحث بازپس گیری مقاله یا ری ترکت به صورت جامع بپردازیم.
مقاله ری ترکت شده (Retracted paper) و آشنایی با مفاهیم آن
۱- چرا مقاله ری ترکت یا باز پس فرستاده میشود؟
مقالات تنها زمانی ری ترکت یا باز پس فرستاده می شوند که خطاهای جدی دارند و نمیتوان این خطاها پوشش داد. بر اساس نظر کمیته اخلاق نشر، ادیتور مجله میبایست زمانی مقالهای را ری ترکت نماید که:
الف) شواهدی مبتنی بر این داشته باشند که یافتههای مقاله چه به صورت عامدانه (مانند دیتاسازی) و چه به صورت غیرعامدانه (اشتباه اساسی در محاسبات) از طرف نویسنده یا نویسندگان مخدوش شده است و غیرقابل اتکا هستند.
ب) یافتههای این مقاله قبلاً در جای دیگری چاپ شدهاند؛ در این شرایط یافتههای کنونی مقاله هیچ تفاوتی با یافتههای قدیمی ندارد. مثلاً ارایه یک روش درمانی جدید برای درمان یک بیماری. که بعد از چاپ مشخص میشود این روش درمانی در مقاله دیگری قبلاً منتشر شده است.
ج) مقاله یک سرقت علمی است.
د) محتوای مقاله گزارشی از یک کار غیر اخلاقی است
یک مشکلی که وجود دارد آن است که برخی مجلات دلایلی آشکار برای ری ترکت کردن مقاله اعلام نمیکنند. یعنی مقالهای را ری ترکت کردهاند اما دلیل واضحی برای آن اعلام ننمودهاند که عمدتاً برای حفظ آبرو و اعتبار خود است. برای جلوگیری از این مشکل، ایوان اورانسکی موسس وب سایت Retraction Watch پیشنهاد نمود که شاخص شفافیت ‘transparency index’ برای مجلات محاسبه شود و این شاخص نشان دهد که آنها به چه میزان در باب ریترکت کردن مقالات شفافیت لازم را دارند.
۲- چه کسی مسئول ری ترکت کردن یا باز پس فرستادن مقاله است؟
تصمیم گیرنده نهایی برای ری ترکت کردن یا باز پس فرستادن مقاله ادیتور مجله میباشد. ادیتور مجله موظف است تا با اعلام دقیق مشکلات مقاله چاپ شده، آن را ری ترکت نماید. ادیتور می تواند از نویسندگان مقاله بخواهد تا مقاله را ری ترکت نمایند و در صورتی که آنها نپذیرفتند خود آن را ری ترکت نماید.
۳- وقتی ادیتور مجله تصمیم به ری ترکت کردن مقاله میگیرد چه اتفاقی میافتد؟
وقتی مقاله ری ترکت میشود بر روی آن میبایست علامت هشدار Retracted درج گردد و همچنین دلایل ری ترکت شدن آن نیز بیان شود. علاوه بر آن مقاله ری ترکت شده نباید از دسترس عموم خارج شود و میبایست در وب سایت مجله باقی بماند به این شرط که قویاً در آن ری ترکت شدن مقاله برجسته شده باشد.
کمیته اخلاق در پژوهش اعلام میکند که نحوه آگاه ساختن خوانندگان از اینکه مقاله ری ترکت شده است به این شکل باید باشد:
الف) ری ترکت شدن مقاله در همه نسخهها و تمام مکانهایی که آن مقاله ایندکس شده است مشخص گردد. برای مثال، اگر مجله نسخه کتابی (هاردکپی) و نسخه الکترونیکی از مقاله ارایه میدهد میباید در تمام نسخ ری ترکت شدن مقاله به سمع و نظر خوانندگان برسد.
ب) هشدار ری ترکت شدن مقاله به وضوح و آشکارا چه در بخش عنوان مقاله و چه در بخش نویسندگان مقاله ظاهر شود.
ج) سریعاً باید ری ترکت شدن مقاله اطلاع داده شود تا دیگر پژوهشگران از آن استفاده ننموده و عواقب آن کاسته شود.
د) مجله باید به صورت آزادانه مقاله ری ترکت شده را در دسترس عموم قرار دهد و نه فقط به افرادی که آبونه هستند.
هدایت شده از معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه قم
و) ادیتور مطرح سازد که چه کسی مقاله را ری ترکت کرده است. اگر نویسندگان این کار را نمودهاند باید نام نویسندگان و اگر ادیتور خود این کار را نموده است باید نوشته شود توسط ادیتور مجله ری ترکت شده است
🏴کتاب گویا🏴
سرو غریبستان، کتاب مستندگونه ای است درباره شخصیت امام حسین (ع)؛ سومین امام مسلمانان جهان.
جلد نخست: فضای سیاسی - اجتماعی عصر امام حسین (ع)
🏴ابتدا ضرورت شناخت امام و تفاوت ائمه را با دیگر افراد بیان میکنیم؛ سپس شرایط سیاسی-اجتماعی زندگی امام حسین(ع) را بررسی میکنیم. اگر شرایطی که باعث قیام امام حسین (علیه السلام) شد، بررسی نشود، شکل مبارزه امام نیز قابل درک نخواهد بود. همچنین به تحولاتی که زمینهساز فاجعه عاشورا شد و خفقان سیاسی که از زمان معاویه پیش آمده بود، به اختصار اشاره خواهیم کرد تا حرکت سیاسی اولین زائر اربعین، جابر بن عبداله انصاری، صحابه نامدار پیامبر(ص)، بهخوبی مشخص شود و علت شکلگیری اربعین و تداوم این آیین شکوهمند دینی معلوم گردد.
🏴یادآوری دلیرمردان حق علیه باطل با گذشت بیش از ۱۴۰۰ سال،، مانا، بسیار عظیم و شگفت آور است، شنیدن این کتاب حقایق ناگفته ای را عنوان کرده که شنیدنش خالی از لطف نیست.