نورثروپ F-5E/F تایگر، یک جنگنده‌ی نسل سوّم سبک‌وزن (پشتیبانی نزدیک) خریداری شده در دوران پهلوی هست که به لطف رادار ضعیف و اویونیک قدیمی و ضعف ذاتی در حمل مهمات دقت‌زن (چه هوا به زمین چه هوا به هوا)، عملاً بجز گروهک‌های تروریستی برای درگیری با سایر دشمن‌های منطقه‌ای ارزش عملیاتی نداشت. (حتی به RWR و پرتابگر چف/فلر هم مجهز نبود و پروژه‌های مختلفی که تحت عنوان صاعقه و آذرخش و کوثر برای ارتقای ناوگان انجام شد، از انگشتان ۲ دست فراتر نرفت.) تایگر و مشتقاتش در مشهد (حدوداً ۱۰ فروند) ، دزفول (حدوداً ۴۰ فروند)، تبریز (حدوداً ۱۰ فروند) و بیرجند (۲ الی ۳ فروند دایورتی) مستقر شده بودن که اکثر ناوگان مستقر در دزفول و تبریز طی جنگ‌های ۱ سال اخیر نابود شدن. ‌ 🇮🇷𝗝𝗢𝗜𝗡➣ @SSMBAS1405

مکدانل داگلاس F-4E/D فانتوم (+ فتوفانتوم RF-4E) جنگنده‌ی نسل سوّم چند منظوره‌ی آمریکایی و آچار فرانسه‌ی نهاجا هست که توسط حکومتِ پهلوی خریداری شد و در دورانِ خودش بهترین جنگنده‌ی ساخت بشر برای عملیات‌های مختلف (رهگیری هوایی، بمباران، ضد کشتی، شناسایی و ...) محسوب میشد. (در هیچ چیزی ۱۰ از ۱۰ نبود ولی در همه چیز ۸ از ۱۰ بود.) گرچه در جنگ ۸ ساله با عراق درخشید و عملیات‌های بسیار مهمی رو با موفقیت انجام داد، اما پس از جنگ ارتقای گسترده‌ای نصیب فانتوم نشد و تنها تعداد محدودی تحت پروژه‌ی شهید دوران کمی بروزتر شدن. ورژن D که عملاً فسیل متحرّک محسوب میشد و قابلیت‌های عملیاتی کمتری داشت، در چابهار مستقر گردید و نسخه‌های E در بندرعباس، بوشهر و همدان (کبودرآهنگ) پراکنده شدن. RF-4 فتوفانتوم (نسخه شناسایی غیر مسلّح) در دنیای امروزی که تحت سلطه‌ی ماهواره‌ها و پهپادهاست، یک هواگرد بی‌ارزش و تابوت پرنده‌ی ۲ نفره محسوب میشد و هیچ تلاشی برای افزودن قابلیت رزمی یا تبدیل اونها به نسخه‌ی رزمی انجام نشد. تقریباً ۸۰٪ الی ۹۰٪ از ناوگان فانتوم طی جنگ ۱ سال اخیر از بین رفت. ‌ 🇮🇷𝗝𝗢𝗜𝗡➣ @SSMBAS1405

گرومن F-14/A تامکَت، تنها جنگنده‌ی نسل چهارم آمریکایی عملیاتی در ایران هست که هویت و شرف و شناسنامه‌ی نیروی هوایی ارتش محسوب میشه. ترکیب طلایی رادار آگناین (AN/AWG-9) با موشک AIM-54 فینیکس (فونیکس)، موجب درخشش بیش از حد این جنگنده در قوای هوایی ایران گردید (این درخشش هیچوقت در عملیات‌های رزمیِ خودِ ارتش آمریکا حاصل نشد) و تا اواخر دهه‌ی هشتاد شمسی، سپر دفاعی موثر مملکت در مقابل ناوگان هوایی همسایگان محسوب میشد اما بعدها به دلیل کاهش قطعات قاچاقی در بازار سیاه، افزایش هزینه‌های نگهداری، عدم ارتقای راداری/اویونیکی، عدم برآورد نیازهای عملیاتی نوین توسط موشک فکور و استهلاک قطعات موشک فینیکس، موجب کاهش ارزش عملیاتی این جنگنده‌ی نسل ۴ در مقابل جنگنده‌های نسل ۴+ و ۴++ همسایگان شد. یکی از مهمترین ملزومات تامکت، مخزن سوخت اکسترنال برای افزایش ساعات گشت پروازی بود که حداقل در نمایش‌های عمومی انجام نشد. از ناوگان عملیاتی سالم تامکت اطلاعی در دست نیست اما اکثر نسخه‌های زمینگیر که به عنوان انبار قطعه استفاده میشدن، طی جنگ از دست رفتن. ‌ 🇮🇷𝗝𝗢𝗜𝗡➣ @SSMBAS1405

میکویان MiG-29 فالکروم، تنها جنگنده‌ی نسل چهارم روسی عملیاتی در ایران هست که شامل نسخه‌های پناهنده از عراق و خریداری شده توسط شهید ستاری (ورژن A داون‌گرید شده و ورژن UB) میشه. شاهین‌های نهاجا جزو نسخه‌های اولیه‌ی صادراتی این جنگنده بودن که روس‌ها با بیل از توشون آپشن برداشته بودن. رادار ضعیف، موشک‌های هوا به هوای ضعیف (آلامو ، آرچر ، آفید)، مداومت پروازی بسیار پایین، عدم تطابق قطعات هر فروند با سایر فروندهای مشابه، ضعف ذاتی در هدف قرار دادن اهداف زمینی، تحمل پایین بدنه در هوای شرجی و بسیاری موارد دیگر، باعث شده بود فالکروم‌ها وقت و هزینه‌ی زیادی از نهاجا رو اشغال کنن. گرچه به دلیل توان مانور بالا، مدافع نسبتاً مناسبی برای پایتخت و تبریز محسوب میشدن اما امروزه با از بین رفتن اکثر ناوگان، آسمان شمالغرب و پایتخت حتی در مقابل پهپادهای پهن‌پیکر دشمن نااَمن شده. ‌ 🇮🇷𝗝𝗢𝗜𝗡➣ @SSMBAS1405

سوخو Su-24 فنسر ، یک جت بمب‌افکن ضربتی نسل سوّم هست که تعدادی از ارتش بعث عراق و تعدادی هم بصورت خرید مستقیم (توسط شهید ستاری) به ایران وارد شدن. سبد تسلیحاتی فنسرها در دوران بدو ورود قابل توجه بود (بمب سنگرشکن هدایت لیزری، موشک‌های هدایت تلویزیونی/لیزری Kh-25/29 ، موشک ضد تشعشع/رادار Kh-58 ، کیت سوخترسانی یار به یار یوپاز و ...) اما بعد از دهه هشتاد شمسی، تسلیحات ضد رادار و ضد کشتی نسل نوین دوربرد برای فنسرها تهیه نگردید. فنسرها جای فانتوم‌ها رو در شیراز گرفتن و طی جنگ‌های یک سال اخیر آشیانه‌های نگهداری و اورهال این جت ارزشمند توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شدن و ۲ فروند هم طی حمله به قطر از دست رفتن. (شاید در حد انگشتان ۱ دست در پایگاه زیرزمینی عقاب ۴۴ سالم مونده باشن.) سالها پیش نسل جدیدترِ این جت در روسیه با الهام از خانواده‌ی فلانکر توسعه داده شد و با نام سوخو Su-34 فولبک شناخته میشه اما هیچ رغبتی از سمت روسیه و هیچ تلاشی از سمت ایران برای دستیابی به یک جنگنده‌ی سنگین‌وزن ضربتی مشاهده نشد ... ‌ 🇮🇷𝗝𝗢𝗜𝗡➣ @SSMBAS1405