🌱«الهی، آن‌که را عقل دادی، چه ندادی؟ و آن‌که را عقل ندادی، چه دادی؟» خواجه عبدالله انصاری #عقل #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad 🔗 تلگرام: https://t.me/TafakoreAzad3

🟢 نشانه‌های عقل نظری و عقل عملی در انسان: 🔹الف) نشانه‌های عقل نظری عقل نظری وظیفه شناخت حقیقت را بر عهده دارد. نشانه‌های آن عبارت‌اند از: 1. توانایی استدلال صحیح و منظم. 2. تشخیص درست از نادرست بر اساس دلیل، نه احساس یا تقلید. 3. قدرت تحلیل مسائل پیچیده و کشف روابط میان آنها. 4. پرهیز از تناقض در اندیشه. 5. پذیرش حقیقت هرگاه دلیل روشن بر آن اقامه شود. 6. تفکیک میان یقین، ظن، شک و وهم. 7. دقت در مفاهیم و پرهیز از قضاوت شتاب‌زده. 8. توانایی تعمیم و استنتاج منطقی از مقدمات صحیح. 9. جست‌وجوی حقیقت، نه صرفاً پیروزی در بحث. 10. آمادگی برای اصلاح نظر در برابر برهان قوی‌تر. 🔹ب) نشانه‌های عقل عملی عقل عملی وظیفه تدبیر رفتار و انتخاب درست را بر عهده دارد. نشانه‌های آن عبارت‌اند از: 1. عمل بر اساس آنچه حق می‌داند. 2. کنترل خشم، شهوت و سایر تمایلات نفسانی. 3. دوراندیشی و توجه به عاقبت کارها. 4. عدالت و رعایت حقوق دیگران. 5. وفای به عهد و امانت‌داری. 6. صبر و استقامت در انجام کار درست. 7. پرهیز از اسراف، افراط و تفریط. 8. مسئولیت‌پذیری و پذیرش خطا. 9. هماهنگی گفتار و کردار تا حد امکان. 10. ترجیح خیر و مصلحت واقعی بر لذت‌های زودگذر. 🔸نکته مهم : نباید عقل نظری و عقل عملی را با یکدیگر خلط کرد. ممکن است کسی در عقل نظری بسیار قوی باشد و استدلال‌های صحیح و عمیقی ارائه کند، اما در عقل عملی به علت غلبه هواهای نفسانی، ضعف اراده، عادت‌های نادرست یا عوامل دیگر، دچار خطا شود. بنابراین اشتباه یا ضعف یک شخص در رفتار، به خودی خود دلیل بر نادرستی اندیشه‌ها، استدلال‌ها یا سخنان او نیست؛ همان‌گونه که رفتار خوب یک فرد نیز به تنهایی دلیل بر درستی همه باورها و استدلال‌های او نیست. در ارزیابی افراد باید درستی اندیشه‌ها را با برهان و درستی رفتار را با معیارهای اخلاقی و عملی سنجید، نه اینکه یکی را ملاک قطعی دیگری قرار داد. #عقل_نظری_عملی #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad 🔗 تلگرام: https://t.me/TafakoreAzad3

🔸جوانان خوب : ما جوان‌های خوبی داریم؛ جوان‌هایی که شاید ظاهرشان با تصور رایج بعضی‌ها متفاوت باشد، اما در ژرفای وجودشان خدا را دوست دارند و دل‌بسته دین‌اند. افسوس که دین برای بسیاری از نسل جوان و نوجوان، آن‌گونه که شایسته است تبیین نشده است. کمتر از رحمت، مهربانی و محبت بی‌کران خدا برایشان گفته‌ایم، گاهی دین را سخت و دست‌نیافتنی معرفی کرده‌ایم و گاهی نیز عملکرد نادرست برخی مسئولان، تصویری نادرست از دین در ذهن آنان ساخته است. اگر با زبان محبت، عقلانیت و امید با جوانان سخن بگوییم، خواهیم دید که دل‌های بسیاری از آنان هنوز برای خدا می‌تپد. #جوانان_خوب #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad 🔗 تلگرام: https://t.me/TafakoreAzad3

⭕️ فرق جامعهٔ احساس‌محور و فکرمحور: • جامعهٔ احساس‌محور با هیجان حرکت می‌کند؛ جامعهٔ فکرمحور با عقل و حقیقت. • احساس‌محوری، پیروی از موج‌هاست؛ فکرمحوری، جست‌وجوی حقیقت. • جامعهٔ احساس‌محور زود باور می‌کند؛ جامعهٔ فکرمحور، نخست می‌اندیشد. • احساس‌محوری، واکنش است؛ فکرمحوری، تحلیل. • جامعهٔ احساس‌محور، اسیر شایعات و تبلیغات است؛ جامعهٔ فکرمحور، تابع دلیل و برهان. • احساس‌محوری، حال را می‌بیند؛ فکرمحوری، آینده را نیز می‌نگرد. • جامعهٔ احساس‌محور، شخصیت‌ها را ملاک قرار می‌دهد؛ جامعهٔ فکرمحور، معیار را حق و استدلال می‌داند. • جامعهٔ احساس‌محور، نقد را برنمی‌تابد؛ جامعهٔ فکرمحور، از نقد برای اصلاح بهره می‌گیرد. • هرچه عقل حاکم‌تر، جامعه پایدارتر؛ هرچه احساس حاکم‌تر، جامعه متزلزل‌تر. • جامعه‌ها با هیجان ساخته نمی‌شوند؛ با اندیشه، دانش و خرد ساخته می‌شوند. • احساس، اگر در خدمت عقل باشد، سازنده است؛ اما اگر جای عقل بنشیند، خطا و پشیمانی را افزایش می‌دهد. • تفاوت یک جامعهٔ پیشرو با یک جامعهٔ هیجان‌زده، در این است که پیش از تصمیم، می‌اندیشد و پیش از قضاوت، حقیقت را جست‌وجو می‌کند. #جامعه_فکرمحور #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad 🔗 تلگرام: https://t.me/TafakoreAzad3

🔹جامعهٔ احساس‌محور زودباور، واکنشی و ناپایدار است؛ 🔸جامعهٔ فکرمحور سنجیده، حقیقت‌جو و پایدار. #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad 🔗 تلگرام: https://t.me/TafakoreAzad3

🔹اَلْمُؤْمِنُ دائِمُ الذِّكْرِ، كَثِيرُ الْفِكْرِ، عَلَى النَّعْماءِ شاكِرٌ، وَفِي الْبَلاءِ صابِرٌ. ✍ترجمه: امام علی علیه‌السلام: «مؤمن، همواره به یاد خداست، بسیار می‌اندیشد، بر نعمت‌ها سپاسگزار است و در بلا شکیباست.» #ویژیگی_های_مومن #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad 🔗 تلگرام: https://t.me/TafakoreAzad3

✍ «با کسی که اصول علم منطق و شیوهٔ استدلال را نمی‌شناسد، گفت‌وگوی منطقی معمولاً نتیجه‌بخش نخواهد بود؛ زیرا ابزار لازم برای تبادل منطقی را در اختیار ندارد.» ❌ «بدون ابزار منطق، گفت‌وگو به سوءتفاهم می‌انجامد.» ✅ «با ابزار منطق، گفت‌وگو به فهم و کشف حقیقت می‌رسد.» 📒چند اصل منطقی: ۱. کشف حقیقت، نه کسب منفعت یا پیروزی در بحث. ۲. آوردن دلیل معتبر، متقن و مرتبط با ادعا. ۳. نقد استدلال، نه شخصیت افراد. ۴. پرهیز از تمسخر، تحقیر، برچسب‌زنی و اتهام. ۵. پرهیز از هیاهو، احساسات و تعصب به جای استدلال. ۶.پذیرش حق، هرچند به زیان دیدگاه خود باشد. ۷. اگر دلیلی وجود ندارد، ادعایی هم نباید مطرح شود. ۸. نتیجه باید از مقدمات، به‌درستی به دست آید. ۹. واژه‌ها و اصطلاحات باید روشن و دقیق باشند. ۱۰. پرهیز از تناقض‌گویی. #گفتگوی_منطقی #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad

🟢 اصول عقلایی رجوع به عالم و متخصص : ۱. اصل عقلایی آن است که هر انسان تا حد امکان خود اهل تحقیق، آگاهی و تخصص باشد. از این رو تقلید یا رجوع به متخصص، راهکار اولیه نیست بلکه در جایی است که شخص توانایی لازم برای تحقیق، تشخیص یا استنباط را ندارد. ۲. در صورت نبود تخصص، مراجعه به عالم و متخصص رفتاری کاملاً عقلانی و مورد پذیرش عقلاست. ۳. هیچ متخصصی مصون از خطا نیست و ممکن است نظر او در مواردی مطابق با واقع نباشد. البته احتمال خطای او در مقایسه با افراد غیرمتخصص به مراتب کمتر است و همین امر مبنای عقلانی رجوع به نظر اوست. ۴. نقد علمی و آزاد دیدگاه‌های عالمان و متخصصان نه تنها اشکالی ندارد بلکه از عوامل مهم پیشرفت علم، رشد عقلانیت و اصلاح خطاهاست. ۵. مردم در انتخاب عالم، مرجع یا متخصص خود آزادند و باید تا حد توان با تحقیق و بررسی او را برگزینند. بنابراین سرزنش یا تکفیر افراد صرفاً به دلیل انتخاب یک مرجع یا متخصص، توجیه عقلانی ندارد. ۶.اگر در یک مصداق خارجی، مانند رؤیت هلال ماه، برای شخص از راه مشاهده یا دلیل معتبر اطمینان حاصل شود که تشخیص متخصص نادرست بوده است، پیروی از نظر او در همان مصداق وجه عقلانی ندارد. ۷. اگر با دلیل معتبر، مانند برهان یا تجربه مکرر و قابل اعتماد، نادرستی نظر یا استنباط یک متخصص احراز شود، پیروی از آن نظر وجه عقلانی ندارد، هرچند این امر لزوماً به معنای بی‌اعتباری او در سایر مسائل نیست. ۸. رجوع به متخصص به معنای تعطیل شدن عقل و تحقیق نیست بلکه روشی عقلایی برای دستیابی به نظری است که احتمال مطابقت آن با واقع بیشتر است. از این رو هرگاه دلیل معتبر برخلاف نظر متخصص به دست آید، دلیل مقدم خواهد بود. ✍علیزاده #اصول_رجوع_به_متخصص #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad

ادب و احترام #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad

🔴چه بسیار عالمانی که جاهل‌اند! 🔹شوخی نیست که در حدیثی یک پیشوای مردم بگوید: خدا دو حجت دارد؛ حجت ظاهر و حجت باطن؛ حجت ظاهر انبیا هستند و حجت باطن عقول مردم. این حدیثی است که از مسلّمات احادیث شیعه است. ممکن است بگویید بعضی عمل نکردند. من به آن کار ندارم. 🔹 جهلی که در این حدیث آمده نقطه مقابل عقل است، و عقل در روایات اسلامی آن نیرو و قوّه تجزیه و تحلیل است. 🔹 در غالب مواردی که اسلام جاهل را کوبیده، جاهل در مقابل عالم و به معنی بی‌سواد نیست، بلکه جاهلْ در مقابل عاقل است. عاقل کسی است که از خودش فهم و قدرت تجزیه و تحلیل دارد و جاهل کسی است که این قدرت را ندارد. 🔹 ما خیلی افراد عالم را می‌بینیم که عالم‌اند ولی جاهل‌اند؛ عالم‌اند به معنی اینکه فرا گرفته از بیرون زیاد دارند، خیلی چیزها یاد گرفته‌اند؛ اما ذهنشان یک انبار بیشتر نیست، خودشان اجتهاد ندارند، استنباط ندارند، تجزیه و تحلیل در مسائل ندارند. 🔹 این‌جور اشخاص از نظر اسلام جاهل‌اند یعنی عقلشان راکد است. ممکن است علمش زیاد باشد ولی عقلش راکد است. 📗 استاد مطهری، تعلیم و تربیت در اسلام، ص۱۸۷ #عالم_جاهل #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad

#طالب_صادق #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad

📌نقد استدلال نشانه قدرت علمی است، اما حمله به شخصیت و حرف های احساسی، غالباً نشانه ناتوانی در پاسخ به استدلال است. کسانی که دلیل و استدلال محکم دارند، معمولاً به جای حمله به افراد، سخنان و استدلال‌های آنان را نقد می‌کنند و با دلیل عقلی و نقلی پاسخ می‌دهند. اما کسانی که پاسخ قانع‌کننده‌ای در اختیار ندارند، غالباً به جای پاسخ دادن به اصل بحث، به شخصیت طرف مقابل حمله می‌کنند، او را با برچسب‌های مختلف تخریب می‌کنند، احساسات مخاطب را تحریک می‌کنند و با سخنان هیجانی و خطابه‌های احساسی تلاش می‌کنند ضعف استدلال خود را پنهان کرده و از پاسخ‌گویی به اصل موضوع فرار کنند. چه زیباست کلام قرآن : 👇 «قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ» «بگو اگر راست می‌گویید، برهان خود را بیاورید.» (سوره بقره، آیه ۱۱۱) #نقداستدلال #کانال_تفکر_آزاد 📲عضویت در کانال ⬇️ 🔗 ایتا: https://eitaa.com/TafakoreAzad