🟢 اصول عقلایی رجوع به عالم و متخصص :
۱. اصل عقلایی آن است که هر انسان تا حد امکان خود اهل تحقیق، آگاهی و تخصص باشد. از این رو تقلید یا رجوع به متخصص، راهکار اولیه نیست بلکه در جایی است که شخص توانایی لازم برای تحقیق، تشخیص یا استنباط را ندارد.
۲. در صورت نبود تخصص، مراجعه به عالم و متخصص رفتاری کاملاً عقلانی و مورد پذیرش عقلاست.
۳. هیچ متخصصی مصون از خطا نیست و ممکن است نظر او در مواردی مطابق با واقع نباشد. البته احتمال خطای او در مقایسه با افراد غیرمتخصص به مراتب کمتر است و همین امر مبنای عقلانی رجوع به نظر اوست.
۴. نقد علمی و آزاد دیدگاههای عالمان و متخصصان نه تنها اشکالی ندارد بلکه از عوامل مهم پیشرفت علم، رشد عقلانیت و اصلاح خطاهاست.
۵. مردم در انتخاب عالم، مرجع یا متخصص خود آزادند و باید تا حد توان با تحقیق و بررسی او را برگزینند. بنابراین سرزنش یا تکفیر افراد صرفاً به دلیل انتخاب یک مرجع یا متخصص، توجیه عقلانی ندارد.
۶.اگر در یک مصداق خارجی، مانند رؤیت هلال ماه، برای شخص از راه مشاهده یا دلیل معتبر اطمینان حاصل شود که تشخیص متخصص نادرست بوده است، پیروی از نظر او در همان مصداق وجه عقلانی ندارد.
۷. اگر با دلیل معتبر، مانند برهان یا تجربه مکرر و قابل اعتماد، نادرستی نظر یا استنباط یک متخصص احراز شود، پیروی از آن نظر وجه عقلانی ندارد، هرچند این امر لزوماً به معنای بیاعتباری او در سایر مسائل نیست.
۸. رجوع به متخصص به معنای تعطیل شدن عقل و تحقیق نیست بلکه روشی عقلایی برای دستیابی به نظری است که احتمال مطابقت آن با واقع بیشتر است. از این رو هرگاه دلیل معتبر برخلاف نظر متخصص به دست آید، دلیل مقدم خواهد بود.
✍علیزاده
#اصول_رجوع_به_متخصص
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
ادب و احترام
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
🔴چه بسیار عالمانی که جاهلاند!
🔹شوخی نیست که در حدیثی یک پیشوای مردم بگوید: خدا دو حجت دارد؛ حجت ظاهر و حجت باطن؛ حجت ظاهر انبیا هستند و حجت باطن عقول مردم. این حدیثی است که از مسلّمات احادیث شیعه است. ممکن است بگویید بعضی عمل نکردند. من به آن کار ندارم.
🔹 جهلی که در این حدیث آمده نقطه مقابل عقل است، و عقل در روایات اسلامی آن نیرو و قوّه تجزیه و تحلیل است.
🔹 در غالب مواردی که اسلام جاهل را کوبیده، جاهل در مقابل عالم و به معنی بیسواد نیست، بلکه جاهلْ در مقابل عاقل است. عاقل کسی است که از خودش فهم و قدرت تجزیه و تحلیل دارد و جاهل کسی است که این قدرت را ندارد.
🔹 ما خیلی افراد عالم را میبینیم که عالماند ولی جاهلاند؛ عالماند به معنی اینکه فرا گرفته از بیرون زیاد دارند، خیلی چیزها یاد گرفتهاند؛ اما ذهنشان یک انبار بیشتر نیست، خودشان اجتهاد ندارند، استنباط ندارند، تجزیه و تحلیل در مسائل ندارند.
🔹 اینجور اشخاص از نظر اسلام جاهلاند یعنی عقلشان راکد است. ممکن است علمش زیاد باشد ولی عقلش راکد است.
📗 استاد مطهری، تعلیم و تربیت در اسلام، ص۱۸۷
#عالم_جاهل
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
📌نقد استدلال نشانه قدرت علمی است، اما حمله به شخصیت و حرف های احساسی، غالباً نشانه ناتوانی در پاسخ به استدلال است.
کسانی که دلیل و استدلال محکم دارند، معمولاً به جای حمله به افراد، سخنان و استدلالهای آنان را نقد میکنند و با دلیل عقلی و نقلی پاسخ میدهند. اما کسانی که پاسخ قانعکنندهای در اختیار ندارند، غالباً به جای پاسخ دادن به اصل بحث، به شخصیت طرف مقابل حمله میکنند، او را با برچسبهای مختلف تخریب میکنند، احساسات مخاطب را تحریک میکنند و با سخنان هیجانی و خطابههای احساسی تلاش میکنند ضعف استدلال خود را پنهان کرده و از پاسخگویی به اصل موضوع فرار کنند.
چه زیباست کلام قرآن : 👇
«قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ»
«بگو اگر راست میگویید، برهان خود را بیاورید.»
(سوره بقره، آیه ۱۱۱)
#نقداستدلال
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
هر زمان مشرکان مکه در عصر پیامبر توانسته باشند مسلمانان مدینه را نابود کنند آن روز میتوان گفت: مشرکان و کافران امروز ( آمریکا ، اسرائیل و...) نیز بر مسلمانان ایران پیروز خواهند شد.
آرزو بر جوانان عیب نیست‼️
#مشرکان_مکه_کافران_امروز
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
♦️استدلالهای ضعیف و غلوآمیز نهتنها حقیقتی را اثبات نمیکنند، بلکه غالباً مردم را نسبت به همان حقیقت نیز بیاعتمادتر و بیاعتقادتر میسازند.
♦️مراقب سخنان صرفاً احساسی، غلو، تجهیل و تضلیل باشیم و با اعتماد و اعتقاد مردم بازی نکنیم.
#غلو
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
🌱 فواید گفتوگوی آزاد:
🟢 نزدیکتر شدن به حقیقت از طریق بررسی و نقد دیدگاهها
🧠 تقویت قدرت تفکر، تحلیل و استدلال
🔎 افزایش روحیه پرسشگری و تحقیق
💡 اصلاح خطاهای فکری و شناختی
🌍 آشنایی با دیدگاهها و تجربههای گوناگون
🎙️ تقویت مهارت شنیدن و گفتوگوی منطقی
📚 رشد علمی، فکری و فرهنگی افراد و جامعه
🤝 افزایش تحمل و سعهصدر در برابر نظر مخالف
🧩 کمک به حل مسائل و یافتن راهحلهای بهتر
🚫 جلوگیری از جمود فکری و تقلید کورکورانه
❤️ تقویت همدلی و فهم متقابل میان افراد
⚖️ کاهش تعصب و پیشداوری
✍البته این فواید زمانی حاصل میشود که هدف از گفتوگو، کشف حقیقت باشد، نه صرفاً غلبه بر طرف مقابل یا اثبات خود.
#گفتگوی_آزاد
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
حضرت علی علیه السلام:
اِنَّ رَأيَكَ لا يَتَّسِعُ لِكُلِّ شَئٍ فَفَرِّغْهُ لِلْمُهِمَّ
فكر تو گنجايش هر چيز را ندارد، پس آن را براى آنچه «مهم» است، فارغ گردان
غررالحكم حدیث 3638
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
خانه از پایبست ویران است
خواجه در بند نقش ایوان است‼️
این بیت، تنها یک شعر نیست؛ شرح حال جامعهای است که گاه اصل را فراموش میکند و به فرع میپردازد، ریشه را رها میکند و به شاخهها میآویزد، ستونها را از یاد میبرد و سرگرم و نگران رنگآمیزی دیوارها میشود.
اسلام با توحید آغاز میشود، با عدالت جان میگیرد، با صداقت و امانتداری استوار میماند، با مبارزه با ظلم و فساد زنده میشود و با کرامت انسان معنا پیدا میکند. دفاع از حقوق مردم، مقابله با تبعیض و رانت، امر به معروف و نهی از منکر، اصلاح جامعه و ساختن انسان، ستونهای این بنا هستند. اگر این ستونها فرو بریزند، از اسلام چیزی جز پوستهای بیجان باقی نخواهد ماند.
امر به معروف و نهی از منکر، پیش از آنکه متوجه مردم عادی باشد، متوجه صاحبان قدرت، ثروت و مسئولیت است. بزرگترین معروف، برپایی عدالت، پاسداری از حقوق مردم و مبارزه با فساد است و بزرگترین منکر، ظلم، دروغ، تبعیض، خیانت در امانت، ویژهخواری و سوءاستفاده از قدرت. اگر این منکرها عادی شوند، جامعه از درون فرو میریزد؛ هرچند ظاهر آن آراسته باشد.
اما گاهی چنان اولویتها دگرگون میشود که همه حساسیتها به چند مسئله ظاهری محدود میگردد؛ گویی اگر همان چند مورد حل شود، دیگر نه فسادی وجود دارد، نه فقری، نه تبعیضی، نه بیعدالتی، نه تضییع حقی و نه خیانتی به بیتالمال.
بیتردید حجاب، حکمی الهی و بخشی از شریعت اسلام است و انکار آن سخنی نادرست است. اما فاجعه آنجاست که اسلام را به یک یا چند حکم ظاهری تقلیل دهیم و از ستونهای اصلی آن غفلت کنیم. جامعهای که در آن عدالت قربانی شود، فساد گسترش یابد، صداقت رنگ ببازد، اعتماد عمومی فرو بریزد، حقوق مردم پایمال شود و فاصله طبقاتی هر روز بیشتر گردد، با پرداختن افراطی به مسائل فرعی، اسلامی نخواهد شد.
ای کاش همان فریادی که برای ظاهر مردم بلند میشود، روزی هم برای عدالت بلند میشد. ای کاش همان حساسیتی که نسبت به پوشش دیده میشود، نسبت به دروغ، اختلاس، رانت، تبعیض، پایمال شدن حقوق مردم و شکستن حرمت انسانها نیز وجود داشت. ای کاش وقتی روح دین زخمی میشد، اینگونه بیتفاوت از کنار آن نمیگذشتیم.
جامعهای که عدالت، صداقت، قانونمداری، امانتداری و احترام به حقوق مردم در آن زنده باشد، پذیرش دیگر احکام دین نیز آسانتر و عمیقتر خواهد بود. اما اگر ریشهها بخشکد، آبیاری شاخهها سودی نخواهد داشت.
دین، مجموعهای هماهنگ از عقیده، اخلاق و احکام است. نه اخلاق بدون احکام کامل است و نه احکام بدون عدالت و اخلاق. هنر دینداری آن است که هر چیز در جای خود قرار گیرد و مسائل اصلی، قربانی مسائل فرعی نشود.
اگر قرار است از چیزی بیش از همه بیمناک باشیم، باید از رواج ظلم، فساد، دروغ، تبعیض، خیانت در امانت، ضایع شدن حقوق مردم، فاصله گرفتن جامعه از توحید و اخلاق و نابودی سرمایهای به نام اعتماد عمومی بیمناک باشیم. اینها زخمهایی هستند که اگر درمان نشوند، هیچ جامعهای با پرداختن صرف به ظواهر، به مقصد اسلام نخواهد رسید.
آری، هرگاه پایهها فرو بریزد، آراستن دیوارها سودی نخواهد داشت. اسلام، پیش از آنکه مردم را به اصلاح ظاهر فرا بخواند، آنان را به اصلاح باطن، یعنی توحید، عدالت، صداقت، امانتداری، اخلاق و اصلاح جامعه دعوت کرده است. هرگاه این پایهها استوار شوند، دیگر احکام دین نیز جایگاه حقیقی خود را خواهند یافت؛ اما اگر این پایهها فرو بریزند، هیچ آرایشی، بنای ویران را آباد نخواهد کرد.
(التماس تأمل)
#عدالت_حجاب
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad
🔺 آیا میدانستید یکی از آسیبهای رایج این است که افراد برای اثبات حقانیت باورها و گزارههای خود، به دلایل ضعیف یا حتی بیپایه متوسل میشوند؟
این کار، بیش از آنکه به آن باورها ـ حتی اگر درست باشند ـ خدمت کند، به آنها آسیب میزند؛ زیرا وقتی آن دلیل سست فرو بریزد، بسیاری گمان میکنند خودِ آن باور نیز باطل بوده است؛ در حالی که اشکال از استدلال بوده، نه از حقیقت.
🔸چند مثال عرفی :
1. گفته میشود کبوترها به خاطر وجود حرم امام رضا علیهالسلام در اطراف آن جمع میشوند؛ در حالی که تجمع کبوترها در بسیاری از مکانهای دیگر نیز مشاهده میشود و این پدیده، به تنهایی، دلیلی بر چنین ادعایی نیست.
2. گفته میشود مراجع تقلید نائبان امام زمان عجلاللهتعالیفرجه هستند؛ پس حتماً با آن حضرت در ارتباطاند و دستورات خود را مستقیماً از ایشان دریافت میکنند. در حالی که چنین نتیجهای نیازمند دلیل مستقل و معتبر است و صرف نیابت عام، ارتباط مستقیم را اثبات نمیکند.
3. گفته میشود شفا یافتن در یک مرقد، به خودی خود، دلیل بر حقانیت آن مرقد است؛ در حالی که گزارشهایی از بهبود یا شفای افراد در معابد و آیینهای دیگر، از جمله برخی معابد هندوستان، نیز نقل شده است. بنابراین صرف وقوع چنین رخدادی، برای اثبات حقانیت یک باور یا مکان کافی نیست.
نتیجه آنکه در دفاع از حقیقت، نباید به هر دلیلی تمسک جست. باورهای درست، شایسته استدلالهای محکم و معتبرند؛ زیرا استدلال ضعیف، حتی اگر در دفاع از حق به کار رود، در نهایت به زیان حق تمام میشود.
#دلیل_سست
#کانال_تفکر_آزاد
📲عضویت در کانال ⬇️
🔗 ایتا:
https://eitaa.com/TafakoreAzad