۱.
⭕️ فعالیتهای امام (ع) در دوره خلفا
ب) فعالیتهای علمی و حل مشکلات قضائی و فقهی امّت
۱. جمع آوری قرآن
حضرت علی علیه السلام پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله، طبق وصیت آن حضرت، به جمع آوری قرآن همت گماشت، و آن را برای حفظ از هرگونه دگرگونی گرد آورد.
آن حضرت سوگند یاد کرد که جز برای نماز، رداء بر دوش نگیرد مگر آن گاه که قرآن را فراهم آورد. سه روز از خانه بیرون نیامد تا قرآن را جمع کرد. و آن، نخستین مصحفی بود که مجموع قرآن در آن فراهم آمد.
تفاوت این مصحف، با آن چه در زمان خلافت عثمان جمع آوری شد و اکنون در اختیار مسلمانان جهان است، این بود که حضرت، آن را به ترتیب نزول گرد آورد و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه را مرقوم فرمود، و منسوخ را مقدم بر ناسخ قرار داد و مکیها و مدنیها را نیز مشخص کرد (طبعاً خارج از متن قرآن).
تأویل برخی از آیات و تفسیر آنها را به تفصیل نوشت. همچنین شأن نزول آیات و اوقات نزول آنها را تعیین کرد و عام و خاص و کیفیت قرائت را بیان کرد.
حضرت علی علیه السلام پس از گردآوری، آن را به بزرگان صحابه ارائه کرد و فرمود: این، کتاب پروردگار شما است، همان گونه که بر پیامبرش نازل شد، از آن، حرفی کاسته نشد، و بر آن حرفی افزوده نگشت، ولی آن گروه، آن را نپذیرفتند و نادیده گرفتند و گفتند: ما را به چنین کتابی نیازی نیست.
حضرت علی علیه السلام فرمود: هان! سوگند به خدا، پس از امروز، آن را نخواهید دید، فقط بر من لازم بود که پس از فراهم کردن و جمع آن، شما را آگاه سازم.
۲. تربیت شاگردان برجسته
از کوششهای امام در آن مدت، تربیت شاگردان بزرگ و برجسته و انتقال معارف الهی به آنها بود. شخصیتهای یاد شده در زیر را میتوان نمونههایی از این شاگردان شمرد:
الف. عبدالله بن عباس مفسر نامدار قرآن، ابن عباس که به خاطر علم و دانش فراوانش «بحر»، «حَبْرالعرب» و «حَبرالأمة» و ترجمان القرآن لقب گرفته، و در کتب حدیث، تعداد هزار و ششصد و شصت حدیث از او نقل شده، شاگرد امام بود.
ابن عباس در علم تفسیر، از محضر آن حضرت بهرههای فراوانی برد. او خود میگفت: آن چه از تفسیر قرآن دریافتم، از علی بن ابی طالب علیهماالسلام بود.
ب. میثم تمّار
میثم تمّار از أصحاب امیرمؤمنان علیه السلام بود. او در پرتو بهره مندی از علم و دانش ولائی امیرمؤمنان، از اجلها و بلاها و حوادث آینده خبر داشت. پیشگویی او از شهادتش مشهور است.
او نیز در تفسیر، شاگرد حضرت علی علیه السلام بود. او روزی به عبدالله بن عباس گفت: ای پسر عباس!، هر چه خواستی از تفسیر قرآن از من بپرس، من قرآن را نزد امیرمؤمنان خواندم، و او تفسیر آن را به من آموخت. آن گاه ابن عباس کاغذ و قلم خواست، و آن چه میثم گفت نوشت.
ج. کمیل بن زیاد
کمیل از شیعیان خاص و رازدار امیرمؤمنان علیه السلام بود، امام دعای مشهور کمیل را به او یاد داد و به نام او مشهور شد که دعایی دارای مضامین عالی و عرفانی و بسیار آموزنده و انسان ساز است.
نمونه ای بارز از عنایت خاص امام به کمیل، و آموزش و تربیت او، سخنان گهربار و پر مغز امام به او، در یک فضای اختصاصی معنوی است که در نهج البلاغه منعکس است.
گر چه تعلیم دعای یاد شده، گویا در بصره پس از جنگ جمل، یعنی در زمان خلافت امام علیه السلام بوده و سخنانی هم که در نهج البلاغه آمده، باز احتمالاً در زمان خلافت آن حضرت بوده است، اما سابقه آموزش و تربیت کمیل به سالها پیش برمی گردد.
او طبعاً مراحل شاگردی امام را قبلاً طی کرده، قابلیت لازم را برای دریافت چنین درسهایی در رتبه بالای معرفت کسب کرده بود، و بدون طی این مراحل نمی توانسته از شیعیان خاص و رازدار امام معرفی شود.
👇
۲.
۳. پاسخ گویی به پرسشهای دانشمندان یهود و نصارا
پس از درگذشت پیامبر صلی الله علیه وآله، دانشمندانی از ملل جهان به ویژه از یهود و نصارا، برای تحقیق درباره آیین اسلام، و مناظره با بزرگان مسلمانان وارد مدینه میشدند و سؤالاتی را مطرح میکردند و پاسخگویی، جز حضرت علی علیه السلام که تسلط او بر تورات و انجیل از لابلای سخنانش روشن بود، پیدا نمی شد، و اگر این خلأ به وسیله امام پر نمی شد، جامعه اسلامی در سرشکستگی شدیدی فرو میرفت.
اما هنگامی که امام علیه السلام به کلیه سؤالات آنها پاسخهای روشن و دندان شکن میداد، شادمانی و شکفتگی عظیمی در چهره مسلمانان پدیدار میشد، به عنوان نمونه:
طبق روایت مسند صدوق، پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه وآله، جاثِلیق همراه صد نفر از مسیحیان وارد مدینه شد و سؤالاتی از ابوبکر کرد که او نتوانست پاسخ دهد، آن گاه او را به حضور حضرت علی علیه السلام راهنمایی کرد، و حضرت به پرسشهای او پاسخ داد.
از جمله پرسشهای او این بود: وجه (صورت) پروردگار متعال کجا است؟ در این هنگام حضرت علی علیه السلام هیزمی خواست و آتشی روشن کرد و از جاثلیق پرسید: وجه این آتش کجا است؟ او پاسخ داد: از هر طرف که نگاه کنی، وجه آن است!
حضرت علی علیه السلام فرمود: با این که این آتش ساخته و محصول دست بشر است، صورت مشخصی ندارد، پس خالق آن، که شباهتی به آن ندارد، وجه ندارد. آن گاه حضرت این آیه را خواند: «وَللهِ المَشرق والمغرب فأینما تُوَلّوا فثَمّ وَجه الله...»
جاثلیق پرسید: پروردگار کجاست؟ و کجا بود؟ حضرت علی علیه السلام پاسخ داد: پروردگار، مکانی ندارد، او چنان که بود، هست، و چنان که هست، بود، هرگز در مکانی نبوده، و از مکانی به مکان دیگر منتقل نشده است، و هرگز مکان، او را دربرنگرفته است، بلکه همواره بدون حدّ و اندازه بوده و هست.
جاثلیق تصدیق کرد و پرسید: پروردگار در دنیا است یا در آخرت؟ حضرت پاسخ داد: پروردگار ما قبل از دنیا بوده و تا ابد خواهد بود، او مدبر دنیا و آگاه به آخرت است، هرگز دنیا و آخرت، او را احاطه نمی کنند، اما از آن چه در دنیا یا در آخرت هست، خبر دارد. باز جاثلیق تصدیق کرد.
همچنین روزی یک یهودی به طعنه به او گفت: هنوز پیامبرتان را دفن نکرده درباره او دچار اختلاف شدید. امام علیه السلام فرمود: درباره جانشینی او اختلاف کردیم نه درباره خود او. اما شما هنوز پایتان از آب دریا پس از غرق شدن فرعون در نیل و نجات بنی اسرائیل خشک نشده بود که به پیامبرتان گفتید: این بت پرستان، خدایی دارند، برای ما نیز خدایانی (بت هایی) قرار بده، موسی (علیه السلام) گفت: شما قوم نابخرد هستید.
#مهر #ربیع_الثانی #تاریخ_ائمه
📚 سیرهٔ پیشوایان، مهدی پیشوائی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
جهت ترویج آموزههای شیعی
دوسـتان خـودتان را بــه کانال
«تـقـویـم شـیـعه» دعوت کنید
🔰
https://eitaa.com/joinchat/3735617992Ce5b3b7c480
.
👆
با جست و جوی هشتگ #تاریخ_ائمه میتوانید قسمتهای گذشته مطالب فوق را مشاهده و مطالعه فرمایید..
🙏
.
📜 «تـاریـخ امامان معصوم» علیهمالسلام
با سلام و ادب
خدمت اعضای محترم
احتراما به اطلاع میرساند
در روزهایی که مناسبت خاصی در
تقویم ذکر نشده است یک دوره
«تاریخ امامان معصوم»
علیهم السلام به صورت
اجمالی تقدیم شما
بزرگواران میگردد.
امید است مورد پسند و توجه قرار گیرد..
امام اول، حضرت علی علیهالسلام:
👇
.
⭕️ فعالیتهای امام (ع) در دوره خلفا
ب) فعالیتهای علمی و حل مشکلات قضائی و فقهی امّت
۴. تبیین حکم شرعی رویدادهای نوظهور
پس از رحلت پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، گاهی مسائل تازه ای پیش میآمد که در عصر رسول خدا سابقه نداشت یا قضیه نوظهوری رخ میداد که یا حکم آن روشن نبود و یا به گونه ای پیچیده بود که صحابه از حکم و داوری درباره آنها ناتوان بودند، یا از تفسیر برخی از آیات قرآن پرسش میشد و پاسخ آن را نمی دانستند.
در این گونه موارد، ناگزیر دست به سوی حضرت علی علیه السلام دراز میکردند و آن حضرت با علم عمیق خاص و آگاهی ویژه ای که به شریعت الهی داشت، مشکل را حل میکرد.
این نقطه از نقاط حساس و درخشان زندگی امام است و اگر در میان صحابه، شخصیتی مانند حضرت علی علیه السلام نبود که به تصدیق پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله داناترین امت و آشناترین آنها به موازین قضا و داوری به شمار میرفت، بسیاری از مسائل در صدر اسلام به صورت عقده لاینحل و گره کوری باقی میماند.
همین حوادث نوظهور ایجاب میکرد که پس از رحلت پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله، امام آگاه و معصومی بسان پیامبر که بر تمام اصول و فروع اسلام تسلط کافی داشت، در میان مردم باشد و علم وسیع و گسترده او، امت را از گرایشهای نامطلوب و عمل به قیاس و گمان باز دارد و این موهبت بزرگ به تصدیق تمام یاران رسول خدا صلی الله علیه وآله جز امیرالمؤمنین علیه السلام در کسی نبود.
قسمتی از داوریهای امام و استفاده ابتکاری و جالب وی از آیات قرآن در کتابهای حدیث و تاریخ منعکس است، در این باره به ذکر دو نمونه تاریخی اکتفا میکنیم:
الف) به روایت مسند کلینی، نخستین موردی که در دوره خلافت ابوبکر پیش آمد و او نتوانست حکم شرعی را بیان کند، این بود که مردی را که شراب خورده بود، نزد او آوردند. ابوبکر از او پرسید: آیا شراب خوردی؟ او پاسخ داد: بلی!
گفت: شراب حرام است، چرا آن را خوردی؟ پاسخ داد: از وقتی که من مسلمان شدم، خانهام در میان قومی بود که شراب میخوردند و آن را حلال میدانستند، و اگر میدانستم حرام است، نمی خوردم!
ابوبکر رو کرد به عمر و گفت: درباره این مرد چه میگویی؟ عمر پاسخ داد: مسئله مشکلی است، تنها ابوالحسن (حضرت علی علیه السلام) میتواند آن را حل کند.
ابوبکر به غلامش دستور داد که حضرت را به مجلس او دعوت کند.
عمر گفت: او در خانه خود قضاوت میکند. ناگزیر مرد متهم را نزد حضرت علی علیه السلام بردند در حالی که سلمان نیز آنها را همراهی میکرد. سلمان قضیه را برای حضرت نقل کرد.
حضرت علی علیه السلام به ابوبکر گفت: این مرد را به مجالس مهاجران و انصار بفرست، تا از آنها سؤال شود که آیا کسی از آنها آیه حرمت شراب را برای این مرد خوانده است یا نه؟ اگر کسی این آیه را برای او خوانده، شهادت بدهد، و اگر آیه تحریم شراب برای وی خوانده نشده، او بی گناه است.
ابوبکر به این توصیه عمل کرد و چون هیچ کس شهادت نداد، او را آزاد کرد. سلمان عرض کرد: ارشادشان کردید، حضرت فرمود: خواستم تأکید این آیه را درباره خودم و آنان یادآوری کنم:
«أفمن یهدی إلی الحقّ أحقّ أن یُتَّبَعَ أمّن لا یهدّی إلاّ أن یُهدی فما لکم کیف تحکمون» (یونس، ۳۵)
آیا کسی که به سوی حق رهبری میکند سزاوارتر است مورد پیروی قرار گیرد یا کسی که راه نشان نمی دهد مگر آن که خود هدایت شود، شما را چه شده، چگونه داوری میکنید؟
ب) روزی از ابوبکر، معنای آیه «وَفَاكِهَةً وَأَبًّا» (عبس، ۳۱) را پرسیدند، او اظهار بی اطلاعی کرد و گفت: «چه کنم اگر درباره کتاب خدا، آن چه را که نمی دانم بگویم، معنای «فَاكِهَة» را میدانم اما مقصود از «أبّ» را خدا میداند.
این خبر به امیرمؤمنان علیه السلام رسید، فرمود: سبحان الله! آیا نمی داند که «أبّ»، همان گیاه و چراگاه است؟ و این سخن خداوند (وَفَاكِهَةً وَأَبًّا) در واقع ستایش او از نعمت هایش به مخلوقات میباشد که غذای آنها و چهارپاهایشان را آفریده تا موجب قوام بدن آنها و ادامه حیاتشان باشد.
#مهر #ربیع_الثانی #تاریخ_ائمه
📚 سیرهٔ پیشوایان، مهدی پیشوائی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
جهت ترویج آموزههای شیعی
دوسـتان خـودتان را بــه کانال
«تـقـویـم شـیـعه» دعوت کنید
🔰
https://eitaa.com/joinchat/3735617992Ce5b3b7c480
.
👆
با جست و جوی هشتگ #تاریخ_ائمه میتوانید قسمتهای گذشته مطالب فوق را مشاهده و مطالعه فرمایید..
🙏