🟠 خلاصه کتاب فئودالیسم فناورانه؛ چه چیزی سرمایه‌داری را کشت؟ 🔻نقد یانیس واروفاکیس بر قدرت پسا‌سرمایه‌داری (۲۰۲۳) 🔻مقدمه 🔹یانیس واروفاکیس، اقتصاددان و وزیر پیشین دارایی یونان، مدت‌هاست که از منتقدان سرسخت سرمایه‌داری نولیبرال بوده است. اما در اثر اخیر خود با عنوان *فئودالیسم فناورانه: چه چیزی سرمایه‌داری را کشت؟*، واروفاکیس استدلال می‌کند که خود سرمایه‌داری اکنون توسط سیستمی جدید و حتی موذیانه‌تر در حال کنار زده شدن است: **فئودالیسم فناورانه. 🔹برخلاف نقدهای پیشین که سرمایه‌داری را در حال تغییر شکل تحت تأثیر مالی‌شدن یا جهانی‌شدن می‌دیدند، واروفاکیس معتقد است که دینامیک‌های سنتی بازار، سود و رقابت اکنون جای خود را به نوعی سلطه دیجیتال به سبک فئودالی داده‌اند. 🔹در این مقاله، مفهوم فئودالیسم فناورانه از دید واروفاکیس را شرح داده، نحوهٔ جایگزینی آن با سرمایه‌داری را توضیح می‌دهیم و پیامدهای انتقادی تحلیل او را بررسی خواهم کرد. 🔹از سرمایه‌داری تا فئودالیسم فناورانه سرمایه‌داری، بر مبنای نظریه‌های اقتصادی مارکسیستی و لیبرال کلاسیک، بر تولید و فروش کالاها در بازارهای رقابتی استوار است؛ جایی که سود از سرمایه‌گذاری و استثمار نیروی کار حاصل می‌شود. 🔹واروفاکیس استدلال می‌کند که در اقتصاد دیجیتال امروز، این پویش اساسی به شدت مختل شده است. 🔹او تحول محوری را در ظهور «سرمایه ابری» می‌بیند: پلتفرم‌های الگوریتمی مبتنی بر داده، متعلق به غول‌های فناوری مانند آمازون، گوگل، فیسبوک (متا) و اپل. این پلتفرم‌ها دیگر صرفاً در بازارها محصول نمی‌فروشند؛ آن‌ها خود بازارها را کنترل می‌کنند. 🔹در نظم فئودالی فناورانه، بازارهای سنتی جای خود را به «خان‌نشین‌های دیجیتال» داده‌اند؛ جایی که مالکان پلتفرم‌ها همچون اربابان فئودال، دسترسی به فضاهای دیجیتال، پایگاه‌های مشتری و جریان‌های داده را به اجاره می‌گذارند. به جای رقابت آزاد، کسب‌وکارها باید به این اربابان فناوری «خراج» بدهند (از طریق هزینه‌های تبلیغات، کارمزد فروشگاه‌های اپلیکیشن یا حق دسترسی به داده‌ها). 🔹 مرگ سرمایه‌داری به دست سرمایه ابری واروفاکیس با دقت خاطرنشان می‌کند که سرمایه‌داری نه به سوسیالیسم تغییر یافته و نه به نظام‌هایی چون سوداگری یا اشرافیت کلاسیک بازگشته است. 🔹بلکه به سیستمی تبدیل شده که در آن، سرمایه دیگر سود را عمدتاً از طریق تولید یا تجارت به دست نمی‌آورد، بلکه از طریق مالکیت و کنترل اکوسیستم‌های دیجیتال سودآوری می‌کند. 🔻چند مکانیسم کلیدی این تحول را نشان می‌دهد: 🔹اجاره‌خواهی پلتفرمی: شرکت‌هایی مانند آمازون از فروشندگان برای دسترسی به مشتریان هزینه دریافت می‌کنند، نه از فروش مستقیم کالا. 🔹استخراج داده: کار دیجیتال (تولید محتوا، کلیک‌ها، نظرات و رفتار مصرف‌کننده) به شکلی بدون مزد به ثروت مالکان پلتفرم افزوده می‌شود. 🔹 پویایی برنده-همه‌چیز: اثرات شبکه‌ای موجب سلطه تعداد اندکی غول فناوری شده و رقابت واقعی را تقریباً ناممکن کرده است. 🔹در نتیجه، حیات اقتصادی بیش از پیش توسط اربابان دیجیتال مدیریت می‌شود که همچون بارون‌های قرون وسطایی، بر استفادهٔ همه از سرزمین دیجیتال «عوارض» وضع می‌کنند. 🔹فئودالیسم فناورانه و قدرت ویژگی چشمگیر دیگر در تحلیل واروفاکیس این است که قدرت**، و نه بازار، به مرکز پویایی‌های جامعه فئودالی فناورانه تبدیل شده است. 🔹در حالی که سرمایه‌داری، با همه معایبش، بر مبادله‌ای دوجانبه (هرچند استثماری) میان سرمایه و کار مبتنی بود، فئودالیسم فناورانه مبتنی بر **استخراج یک‌جانبه و کنترل دسترسی است. 🔻به عنوان مثال: 🔹رانندگان اوبر، کارگران انبارهای آمازون، تولیدکنندگان محتوای یوتیوب و اینفلوئنسرهای اینستاگرام همگی تحت قواعد الگوریتمی عمل می‌کنند که خود در تعیین آن نقشی ندارند. 🔹حتی شرکت‌های سنتی نیز به رعایای پلتفرم‌ها تبدیل شده‌اند، چون برای دسترسی به مشتریان و لجستیک به آن‌ها وابسته‌اند. 🔹جامعه‌ای که پیشتر مبتنی بر کنش آزاد بازار بود، اکنون به سیستمی از کنترل سلسله‌مراتبی دیجیتال تبدیل شده است. 🔹 پیامدهای انتقادی تحلیل واروفاکیس واروفاکیس هشدار می‌دهد که فئودالیسم فناورانه، تهدیدی جدی‌تر از سرمایه‌داری برای دموکراسی است. 🔻در این جامعه: 🔹قدرت اقتصادی نامرئی می‌شود: افراد بدون آگاهی از بهره‌کشی، در حال کار کردن یا داده‌سازی برای پلتفرم‌ها هستند. 🔹 حاکمیت ملی فرومی‌پاشد: دولت‌ها برای ارتباطات، زیرساخت‌ها و اطلاعات به پلتفرم‌های خارجی وابسته می‌شوند. 🔹 نابرابری تعمیق می‌یابد: طبقه‌ای کوچک از اشراف دیجیتال ثروتی بی‌سابقه می‌اندوزد، در حالی که قدرت چانه‌زنی کارگران به شدت کاهش می‌یابد. ادامه دارد 🌍 @Talayedaran14

🌍علاوه بر این، ابزارهای سنتی تنظیم سرمایه‌داری (مثل قوانین ضدانحصار، اتحادیه‌های کارگری و مالیات‌های تصاعدی) دیگر توانایی مهار روابط اقتصادی پنهان شده در دل الگوریتم‌ها و حقوق مالکیت فکری را ندارند. 🔻 نتیجه‌گیری 🔹تحلیل یانیس واروفاکیس از فئودالیسم فناورانه چارچوبی نیرومند برای درک تحولات اقتصاد قرن بیست‌ویکم ارائه می‌دهد. 🔹با شناسایی اینکه سرمایه‌داری پلتفرمی چگونه به سیستمی از استخراج اجاره و محصورسازی دیجیتال تکامل یافته، او نشان می‌دهد که وعده‌های فناوری دیجیتال — یعنی گشودگی بیشتر، رقابت، و فرصت — چگونه به شکلی نوین از سلطه بدل شده‌اند. 🔹فراخوان واروفاکیس برای شناسایی و مقابله با فئودالیسم فناورانه هشداری است: بدون تغییرات ساختاری، آینده نه آرمانشهری پسا‌سرمایه‌داری، بلکه دیستوپیایی نئوفئودالی خواهد بود که در آن، آزادی و برابری تنها شعارهایی توخالی خواهند بود. 🔹او تأکید می‌کند که مبارزه با فئودالیسم فناورانه چه از راه اقدام جمعی، چه از راه مالکیت عمومی زیرساخت‌های دیجیتال، و چه از طریق اشکال جدید دموکراسی دیجیتال — شاید به مهم‌ترین نبرد سیاسی عصر ما تبدیل شود. 🌍 @Talayedaran14

🌍 شجاعی، معاون وزیر اسبق صمت: فکر کنید همین الان، کل تحریم‌ها لغو شد، شما اصلا ظرفیت جذب ده‌ها میلیارد دلار سرمایه خارجی را ندارید؛ اصلا مدلی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی دارید؟ ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍شهیدی که صادرات را رونق داد 🔹نقش کلیدی شهید رئیسی در احیا و معرفی جهانی نمایشگاه اکسپو باعث شده تا امسال از ۱۱۰ کشور جهان در این نمایشگاه شرکت کنند. 🔹بعد از چند سال تعطیلی، با حمایت شهید رئیسی، برگزاری دور پنجم و ششم نمایشگاه اکسپو جانی دوباره به اقتصاد ایران داد و امسال هفتمین دوره‌ی این نمایشگاه میزبان نمایندگان اقتصادی بیش از هفت میلیارد نفر از جمعیت جهان است، نمایندگانی که به تماشای پیشتازی ایران در عرصه‌ های مختلف آماده‌اند. ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍 سهم صادرات تهران به عراق ۱۲ میلیارد دلار است 🔹استاندار تهران با اشاره به نقش کلیدی این استان در بخش صادرات گفت: براساس آمارهای موجود، ۱۲ میلیارد دلار صادرات این استان به کشور عراق در سال انجام شده است. 🔹توسعه فعالیت‌های همکاری سیاسی و فرهنگی از جمله دستاوردهای سیاسی اربعین است که یکی از رویدادهای مهم مذهبی در جمهوری اسلامی محسوب می‌شود این توسعه همکاری‌ها برای اولین بار با تعاملاتی که با مجموعه استانداری اربیل برقرار شد، منجر به شکل‌گیری بازگشایی مرزی شد. 🔹نباید خدمات ارزشمندی که در اقلیم کردستان در سه سال گذشته به زائران حضرت اباعبدالله الحسین (ع) ارائه شد فراموش کرد، این اقدامات جای قدردانی دارد و با همین روابط، زمینه توسعه همکاری‌ها فراهم شده است. ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍برق سفارتخانه‌ها بالاخره گران شد 🔻از ابتدای خرداد، تعرفۀ برق محل اقامت دیپلمات‌ها تغییر می‌کند: 🔹مصرف در الگو: ۳۰٪ افزایش 🔹مصرف بالاتر از الگو: تا ۴۰٪ افزایش 🔹در عین حال، طرحی در مجلس در دست بررسی است که بر‌اساس آن، نرخ برق سفارتخانه‌ها بر‌مبنای ارزش برق در کشور متبوع‌شان تعیین خواهد شد. ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍‏نحوه خاموش کردنِ آتش از روی لباس ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍اتخاذ موضع مشترک مقابل تهدیدهای ترامپ؛ محور اجلاس بریکس در برزیل 🔹دیپلمات‌های ارشد کشورهای عضو «بریکس» به منظور اتخاذ موضعی متحد در قبال تهدیدهای تجاری رئیس جمهور آمریکا، امروز(دوشنبه) در برزیل با یکدیگر دیدار می‌کنند. ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍خیز چین برای رتبه یک تولید انرژی هسته‌ای در جهان 🔹شبکه تلویزیونی بریکس گزارش داد: چین برای نخستین بار از نظر ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های اتمی اعم از فعال یا در دست ساخت در رتبه اول جهان قرار گرفت و انتظار می‌رود که در سال ۲۰۳۰ به رتبه یک تولیدکنندگان انرژی از سوخت هسته‌ای نیز دست یابد. 🔹انجمن صنعت انرژی هسته‌ای چین پیش‌بینی کرده است که با توجه به سرعت فعلی اجرای طرح‌ها، پیشرفت‌های تکنولوژیکی جدید و پروژه‌های بزرگ، چین تا سال ۲۰۳۰ میلادی قادر خواهد بود از نظر ظرفیت نصب شده نیروگاه‌های هسته‌ای فعال نیز مقام اول را کسب کند ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍 صادر کنندگان فکر می‌کنند مردم آفریقا نفهمند و هر کالایی به آنجا ببریم بازار دارد/ فکر نکنید هر آشغالی به آفریقا ببرید آن‌ها را می‌خرند 🔹همایون ربانی‌فر، رایزن سابق ایران در کنیا در گفتگو با «اقتصاد ۱۲۰»: در آفریقا شما باید با بهترین شرکت‌های چینی و اروپایی رقابت کنید/ در بازار آفریقا حاضر باشید، از راه دور نمی‌توانید به آفریقا صادر کنید. ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯

🌍 پوست موز «نئولیبرالیسم»! 🔹در آستانه معرفی وزیر جدید اقتصاد که احتمالا جناب سید علی مدنی‌زاده می‌باشد (بخوانید: یکی از «بچه‌های شیکاگو» و از متعلقان به جبهه نئولیبرال‌های ایرانی)، مجددا این هشدار توام با سوال مطرح شده که علت نارضایتی مردم از دولت‌ رئیسی چه بود که به پزشکیان رای دادند؟! 🔹آیا همان علتی که موجب روی‌گردانی از شهید رئیسی و اقبال به پزشکیان شد، بسترساز استیضاح همتی و کاهش محبوبیت پریزیدنت پزشکیان نشده است؟! 🔹قراین متعدد حاکی از این است که مردم در انتخابات اخیر چون دکتر جلیلی را تداوم دولت شهید رئیسی پنداشتند و احتمال دادند که باز هم شاهد استمرار تورم و گرانی باشند، لذا از دکتر جلیلی روی‌گردان شده و به رقیب او (دکتر پزشکیان) رای اکثریت دادند؛ به امید اینکه بهبودی در سفره معیشت تحقیر‌شده آنان بوجود آید! 🔹درست است که مردم ایران شهید رئیسی را از اعماق جان دوست داشته و او را انسانی پرانگیزه، ساده‌زیست، مومن، مخلص، فداکار، انقلابی، متواضع، پاک‌دست، خدمتگزار، خستگی‌ناپذیر و ... می‌دانستند و حتی در غم فقدان این شهید عزیز اشک ریخته و نوحه‌سرایی کردند؛ 👈 اما متاسفانه یک تصمیم بسیار غلط اقتصادی که منبعث از گوش سپردن به مشورت ناصواب عده‌ای وسوسه‌گر نئولیبرال، ریشو، سر‌به‌سجود، آیه‌خوان، حزب‌اللهی‌نما و ... بود، 👈 بسترساز یک اَبَرتورم ۵۰ درصدی شده و لذا این محبوبیت روز به روز تضعیف گشته و پایگاه اجتماعی شهید رئیسی بتدریج کم‌رنگ و نابود شد. 🔹تصمیم دولت سیزدهم برای حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی و سپس حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، 👈 همان تصمیم تورم‌زا، معیشت‌سوز، نابرابری‌ساز و نابجایی بود که دولت سیزدهم مرتکب آن گشت! و همان پاس گلی بود که رئیسی به پزشکیان داد! 🔹یادمان نمی‌رود که در ایام حذف ارز ۴۲۰۰، ذی‌نفعان تورم، صاحبان دلار، دلاری‌فروشان، پتروشیمی‌ها، فولادی‌ها و ... لشکری‌ از رسانه‌ها و اقتصاد‌دانان و ... را به خط کرده و آنها را مامور تمجید و تجلیل از گران‌سازی و شناورسازی و رهاسازی نرخ ارز کردند! 🔹«جریان تحریف» (اعم از اصلاح‌طلب و اصولگرا) چقدر اندر فواید "گران‌سازی دلار" شعر سرودند و داستان‌پردازی کردند و مدعی بودند گران‌سازی دلار دولتی و چسباندن آن به نرخ آزاد، موجب یکسان سازی نرخ ارز شده و در نتیجه مانع از رانت و فساد و قاچاق خواهد گشت!. 🔹 فراموش نمی‌کنیم «جریان تحریف» چقدر برای این تصمیم دولت سیزدهم کف و سوت زده، جیغ و هورا کشیده، از خروس‌خوان صبح تا شغال‌خوان شب در رادیو، تلویزیون، روزنامه‌ها، تریبون‌ها و ... اندر مزایای حذف ارز ترجیحی و گران کردن دلار "بَه بَه" و "چَه‌چَه" کردند!. 🔹از طرف دیگر برای ساکت کردن دلواپسین در بوق و کرنا کردند که: نگران نباشید، این تصمیم تورم‌زا نیست! مشکلی بوجود نخواهد آورد!. حتی برخی ادعا کردند شاید حداکثر ۲درصد بار تورمی بوجود آورد!!! و جز چند قلم کالا چیز دیگری گران نخواهد شد!! و ... 🔹 اما در عمل دیدیم که: "از قضا سرکنگبین صفرا فزود"! متاسفانه این تصمیم فاجعه‌بار نه تنها مانع از رانت و فساد و قاچاق نشد، بلکه مجددا نرخ دلار آزاد به نرخ بالاتری پرواز کرد و مجددا بازار چند نرخی ارز و فاصله‌گزاری بین ارز دولتی و آزاد را تجربه کردیم!. 🔹آری؛ تبعیت دولتمردان سیزدهم از تجویزهای IMF و گوش کردن به ریشوهای نئولیبرال سبب شد که سفره معیشت ملت زخم کاری بخورد؛ اما شکم خام‌فروشان، صاحبان‌دلار و دلاری‌فروشان فربه‌تر گردد! 🔹قرار بود در دولت "سید محرومان"، مردم به نان و نوایی برسند و در عوض سرمایه‌داران زالوصفت لت و پار گردند؛ اما متاسفانه تصمیمات نابجای نئولیبرالی و "افتادن در تله حذف ارز ترجیحی" باعث شد باز هم محرومان لت و پار شوند! 🔹بنابراین راز اقبال مردم به پزشکیان (که نه برنامه داشت و نه کارنامه و نه خودباوری و نه ...) 👈حُبّا لعلی نبود، بلکه بُغضا لمعاویه بود. 🔻نقل است که: 🔹یکی از صدراعظم‌های دوره قاجار دستور ساختن یک دستگاه توپ جنگی را داده بود که معتقد بود از تهران می‌تواند سن‌پطرزبورگ روسیه را هدف‌گیری کند!. هنگام آزمایش آن، گلوله درون لوله توپ گیر کرد و منفجر شد و در نتیجه خدمه را لت و پار کرد. 🔹صدراعظم که دید حسابی خیت کاشته است و به جای دشمن، نیروهای خودی کشته و زخمی شده‌اند؛ به شاه قاجار گفت: ملاحظه فرمودید قربان! 🔹این توپ که خودی‌ها را این‌طور لت و پار می‌کند! حالا تصور بفرمایید که با دشمن چه خواهد کرد؟! 🔹آری؛ «جریان نئولیبرال» در حال لت و پار کردن مردم است؛ خواه در دولت "رئیسی اصولگرا" و خواه در دولت "پزشکیان اصلاح‌طلب"! 🔹خواه با خاندوزی از دانشگاه امام‌صادق! و خواه با همتی از دانشگاه تهران و خواه با مدنی‌زاده از دانشگاه شریف! 🔹پوست موز «نئولیبرالیسم» دارد همه دولت‌ها را زمین می‌زند. 🔻عبرت بگیرید و کاری بکنید! ✍️ رسول رضایی 🌍 @Talayedaran14

🌍 مرگ تدریجی اهالی غزه 🔹یک مقام سازمان ملل گفت مردم غزه به آرامی در حال مرگ هستند زیرا منابع حیاتی انباشت شده رو به اتمام است. 🔹 محاصره اسرائیل از ماه مارس اعمال شده و باعث شده تا کمک‌ها وارد غزه نشود. ﹏﹏⃟🌻﹏﹏ 🌍 کانال بین‌المللی طلایه‌داران بدون مرز (تلگرام_ ایتا_ بله👇) ╭┅┈┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈╼┅╮ 𑁍 @Talayedaran14 𑁍 ╰┅╾┈┈┈ 𑁍◃┈┈┈┈┅╯