eitaa logo
تنبیه الأمة
2.7هزار دنبال‌کننده
177 عکس
82 ویدیو
22 فایل
تنبیه الأمة، #جهادی است در راستای #تبیین حقایق، کوششی در دفاع از حریم دین و مقابله با انحرافاتی که به نام دین رقم می‌خورد. مدیر کانال: @saleh63
مشاهده در ایتا
دانلود
❇️سلسله یادداشتهایی پیرامون «اخلاق انتخابات» 🖊صالح رحمتی 1️⃣یادداشت شماره اول: تفاوت نقد با تخریب 🔹اشاره یکی از مسائلی که در صحنه های سیاسی علی الخصوص انتخابات، بسیار مورد ابتلاء بوده و ذهن متدینین و متشرعین را به خود مشغول میدارد، این است که، آیا در فرآیند انتخابات جواز «نقد» کاندیداهای دیگر وجود دارد یا اینکه، فقط به بیان ایجابی در خصوص کاندیدای مورد قبول خود پرداخت؟ اگر، نقد مجاز است مرزهای نقد تا کجاست؟ آیا فقط شامل «برنامه و فکر» افراد میشود یا اینکه، میتواند شامل «شخصیت»، «سیره عملی» کاندیداها شده و حتی خانواده و افراد منتسب به کاندیداها را هم در بربگیرد؟ این پرسشها و نظایر آنها میتواند موضوع مقاله مفصلی باشد که با رویکرد فقهی به آنها پاسخ داده شود. با این حال، کانال تنبیه الامة به حسب وظیفه طلبگی خود قصد دارد، در چند یادداشت مختصر به تبیین در این مسائل بپردازد. ⁉️نقد چیست؟ در کتب لغت عربی، نقد را به «تمییز» معنا میکنند و در کتب لغت فارسی مانند فرهنگ معین به « جدا کردن خوب و سره از بد و ناسره ». ابن فارس در ترجمه «نقد الدراهم» میگوید: «و ذلك أن يُكشَف عن حالِهِ في جَودته أو غير ذلك‏». (معجم مقائیس اللغة، ج5 ص476) به بیان او، نقد کشف حال و تشخیص وضعیت شیء است. به عبارتی، اگر «نقد» را یک فرآیند چالشی بدانیم، در این فرآیند وضعیت واقعی شیء یا موضوع به دست می آید. مشخص میشود که، دارای چه قوتی و چه ضعفی است. معمولاً این فرآیند چالشی در نسبت با افکار و اعتقادات افراد به کار گرفته شده و از آن به «روش انتقادی» تعبیر میشود. در این روش - در آن وضعیت بسیط و ساده- تلاش شخص منتقد بر این است که، با به چالش کشیدن افکار، ضعف و قوتهای آن را به دست آورده و آشکارسازی نماید. با توجه به معنایی که از نقد گفته شد، پرواضح است که برای تبیین بیشتر و به غرض اینکه رأی انتخاب کنندگان به واقع نزدیکتر گردد، فرآیند «نقد» باید مطمح نظر قرار بگیرد. پس، نه تنها مجاز است بلکه باید انجام بگیرد تا تمهید و زمینه ای برای تحقق «انتخاب مصیب» باشد. ⁉️مرز میان نقد و تخریب شخصیت کجاست؟ 👈👈(نزدیکترین حالت عبد به کفر) متأسفانه، رویه معمول در کارزارهای سیاسی این است که، آنچه که به نام «نقد» انجام میگیرد، فقط بیان «نقاط منفی» است، و با تعریفی که از نقد گفته شد، پرواضح است که چنین رویه اخلاقی اصلاً نمیتواند عنوان «نقد» به خود بگیرد، بلکه، باید به آن «عیب جویی» عنوان داد. عیب جویی، یعنی فردی در رفتار و سیره و زندگی مؤمنین دقت کرده و تلاش نماید عیوب آنها را احصاء کند تا در موقعیتی به نقل آن عیوب پرداخته و چهره ای منفی از برادر دینی ارائه کرد. چهره ای که، ممتلأ از عیوب بوده و از هیچ ظرفیت مثبت و نقطه قوتی برخوردار نیست. این روش، همان فعل شنیعی است که در روایات به عنوان «طلب عثرات المؤمنین و عوراتهم» از آن تعبیر میشود. (الکافی، ج2 ص354) در کافی شریف، روایاتی وارد شده است که، نزدیکترین حالت یک نفر به وضعیت «کفر» را آن صورتی میداند که، فردی خطاها و لغزشهای برادر دینی خود را احصاء میکند تا او را سرزنش نموده و مورد عتاب قرار دهد. با این بیان معلوم میگردد که، نقد به معنای «کشف حال» و «تشخیص واقعیت» در فرآیند «چالش» میتواند ضعفها و قوتها را آشکار نماید. اما آنگاه که، فقط ضعفها و نواقص برجسته میشود، عنوان «نقد» صدق نکرده و به آن «عیب جویی» اطلاق میشود که، براساس اخبار اهل بیت (علیهم السلام) نزدیکترین حالت به کفر است. با این وصف، نقد برای عرصه انتخابات لازم و ضروری است، اما عیب جویی و تخریب شخصیت مؤمن حرام میباشد. https://eitaa.com/Tanbiholomah
❇️سلسله یادداشتهایی پیرامون «اخلاق انتخابات» 🖊 صالح رحمتی 2️⃣یادداشت شماره دوم: گستره نقد 🔹اشاره در یادداشت پیشین گذشت، که عمل «نقد» برای عرصه سیاست و انتخابات جائز بلکه ضروری است. اما این مقدار برای رفتار دینی کفایت نمیکند، بلکه باید به تفصیل روشن شود که، دامنه «نقد» تا کجاست. شخص منتقد چه موضوعاتی را میتواند مورد نقد قرار دهد؟ سه احتمال درباره موضوع نقد به نظر میرسد: 1. نقد افکار و برنامه ها 2. نقد عملکرد و سیره عملی 3. نقد شخصیت 🔹نقد افکار و برنامه ها شاید بتوان گفت، مهمترین مرحله از مراحل نقد که، دارای فوائد فراوان برای جامعه اسلامی است، مرحله «نقد افکار» است. نقد افکار در فرآیندی چالشی که از عمق و ژرفای یک فکر پرده برداشته و خلأ و نقصان آن را آشکار سازد، همیشه مفید فایده بوده و مثمر ثمر است. 🔹نقد عملکرد و سیره عملی درباره عملکرد و سیره عملی افراد دو احتمال وجود دارد؛ عملکردی که در حوزه خصوصی و زندگی شخصی مطرح میشود. عملکردی که در حوزه حاکمیت تعریف میشود. وظیفه ما درباره رفتار و عملکرد افراد در زندگی شخصی، همان «عدم تتبع از لغزشها و خطاها»ی افراد و «دوری از تهمت و سوء ظن» نسبت به ایشان است. روایتی از امیرالمؤمنین (سلام الله علیه) تکلیف افراد را این چنین مشخص می نماید: «ضَعْ أَمْرَ أَخِيكَ عَلَى أَحْسَنِهِ حَتَّى يَأْتِيَكَ مَا يَغْلِبُكَ مِنْهُ وَ لَا تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَخِيكَ سُوءاً وَ أَنْتَ تَجِدُ لَهَا فِي الْخَيْرِ مَحْمِلًا». (الکافی، ج2 ص 362) علیرغم چنین توصیه هایی در حیطه اعمال شخصی افراد، به نظر میرسد درباره سلوک و رفتار حاکمیتی ایشان باید به گونه ای دیگر نگاه کرد. وظیفه عموم مؤمنین در این بخش با «شاورهم فی الأمر»، «الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر»، «النصیحة لأئمة المسلمین» تبیین میگردد. در خصوص اعمال حکومتی مجال نقد فراوان است. مؤمنین باید با همان روش انتقادی که هم قوتها را عیان میکند و هم ضعفها را برجسته میسازد، با اعمال حکومتی افراد مواجهه پیدا کرده و اگر به لغزش و خطایی رسیدند، آنها را نهی از منکر نمایند. یا برای بهتر شدن رویه حکمرانی، به آنها مشورت داده و ایشان را نصیحت نمایند. 🔹نقد شخصیت نقد شخصیت نیز میتواند در دو حوزه تعریف شود؛ 1. نقد شخصیت در آن موقفی که با سیره حکمرانی شخصی پیوند میخورد. مثلاً، فردی در برخورد با مردم «متکبرانه» رفتار میکند. 2. نقد شخصیت افراد بدون آنکه ارتباطی با محیط حاکمیت داشته باشد. پرواضح است که، صورت دوم همان صورت مردودی است که پیشتر به آن اشاره شد و موضوع بسیاری گناهان قرار میگیرد. اما درباره صورت اول نیز باید تا میتوان از ورود در صغریات و مصادیق احتراز نمود. چرا که، امکان دارد توجیهات و محاملی برای برخی رفتارهای شخصیتی وجود داشته باشد و بهتر آن است که با طرح و بیان کبریاتی که در مثل «عهد مالک اشتر» وارد شده، فضای گفتمانی خاصی را برای شکل گیری شخصیت حکمرانی اسلامی در حاکمان ایجاد نمود. https://eitaa.com/Tanbiholomah
❇️ سلسله یادداشتهایی پیرامون «اخلاق انتخابات» 🖊صالح رحمتی 3️⃣ یادداشت سوم: آیا در نقد افراد میتوان به اطلاعات و اسرار محرمانه استناد نمود؟ در یادداشت پیشین روشن شد که، حوزه های مجاز نقد شامل «نقد افکار و برنامه ها»، «نقد اعمال حکومتی» و «نقد شخصیتِ حکومتی» میباشد. حال، پرسش این است که، مستند نقد در این حوزه های مجاز چیست؟ آیا میتوان به هر چیزی - هرچند معتبر- استناد نمود؟ یا اینکه، مستندات باید از صفت «عمومیت» برخوردار باشند؟ و به عبارتی، آیا در نقد افراد میتوان به اطلاعات و اسرار محرمانه معتبر استناد نمود؟ 🔹پاسخ اولیه این است که، مستند نقد باید «عمومیت» داشته باشد و نمیتوان به اطلاعاتی که به صورت خصوصی در برخی مجالس داده شده است، استناد کرد. دلیل این عدم جواز عموم «المجالس بالامانة» و ادله ای نظیر آن میتواند باشد. مرحوم کلینی سه روایت را با همین موضوع ذیل همین عنوان در کافی شریف جمع کرده است.(الکافی، ج2 ص 660) 🔹حضرت آیت الله میرزاجواد تبریزی نیز در استفتائی که از ایشان صورت گرفته، با استناد به همین روایت چنین پاسخ میدهد: «- در حديث است كه «المجالس بالامانة»- اين حديث اگر معتبره است- چه مى‌گويد؟ آيا انسان مجاز نيست مطالبى را كه از كسى مى‌شنود نقل كند؟ بسمه تعالى‌- عبارت «المجالس بالامانة» در روايت صحيح وارد شده است. و چنانچه شخص مطلبى را به عنوان امانت به انسان گفته، نقل آن براى ديگران اشكال دارد، و اللّه العالم.» (استفتائات جدید، ج2 ص 488) ممکن است فردی در یک مجلسی، فکر و عقیده خود را بیان کرده باشد، براساس این روایات که حاکی از یک نوع «تعهد ارتکازی» نیز میباشد، نمیتوان آن گفت و شنود خصوصی را پایه نقد قرار داد و باید مستندی را جست که، در معرض عموم قرار گرفته باشد یا اینکه به صورت کبروی و بدون اشاره به افراد و فقط آن فکر و عقیده مورد انتقاد قرار بگیرد. نقد در حوزه عملکرد و شخصیت نیز همین گونه است و امکان شرعی استناد به جلسات خصوصی و اسرار وجود ندارد. بله، اگر چنانچه مسئله ای به حوزه امنیت و حفظ نظام اسلامی مرتبط گردد، آن اسرار و مجالس خصوصی میتواند مورد استناد قرار بگیرد. اما پرواضح است که، چنین حوزه ای نیز ارتباطی به «نقد» ندارد بلکه بخش مربوط به حافظان امنیت است که قواعد متناسب با خود را دارد. براساس این سخن، واضح میگردد که حوزه نقد، هیچ گاه نباید آلوده به «غیبت»، «بهتان»، «سوءظن» و سایر گناهان گردد. در میان این گناهان، معمولاً دو گناه شیوع بیشتری پیدا میکند؛ غیبت، بهتان. امام خمینی نسبت میان این دو را چنین بیان میکند: «بدگویی پشت سر کسی را غیبت گویند خواه آن عیب در او باشد خواه نباشد؛ اما بهتان، آن است که عیبی که در کسی نیست،‌ به او نسبت داده شود خواه پشت سر او باشد یا در حضور او».(المکاسب المحرمة، ج1 ص 389) پیرامون این دو عنوان حرام، مباحث استدلالی فراوانی مطرح است که نیازی به طرح آنها نیست. آنچه که مهم است، تذکر به این نکته است که نمیتوان، نقد را بهانه ارتکاب حرامی چون «غیبت» و «بهتان» قرار داد. با این وجود، فقها برای غیبت مستثنیاتی را نیز ذکر کرده اند. مانند؛ غیبت فاسق متجاهر، تظلم مظلوم از ظالم، دفع بدعت، نهی از منکر و.... و ممکن است صوری از نقدهای انتخاباتی داخل در مستثنیات از غیبت باشد. https://eitaa.com/Tanbiholomah