هدایت شده از آموزش عروض و قافیه و...
#آرایهی_ترصیع :
اگر سجعهای مقابل یک بیت تماماً #سجعهای #موازی (واژههای هموزن و همقافیه) باشند، #ترصیع پدید میآید؛ مثلا اگر واژگان هر مصراع بیت زیر را جدا کنیم، همهی آنها با واژگان مصراع مقابل هموزن و حروف پایانی مشابهی دارند و به اصطلاح #سجع_موازی برخوردارند:
برگ بیبرگی بوَد ما را نوال
مرگ بیمرگی بوَد ما را حلال
(مولوی)
[برگ ، مرگ] ـ [بیبرگی ، بیمرگی] ـ [بود ، بود] ـ [ما ، ما] ـ [را ، را] ـ [نوال ، حلال]
نمونههایی دیگر از #ترصیع :
هم حرکاتش متناسب به هم
هم خطواتش متقارب به هم
(جامی)
[هم ، هم] ـ [حرکاتش ، خطواتش] ـ [متناسب ، متقارب] ـ [به ، به] ـ [هم ، هم]
ما برون را ننگریم و قال را
ما درون را بنگریم و حال را
(مولوی)
[ما، ما] ـ [برون، درون] ـ [را، را] ـ [ننگریم، بنگریم] ـ [و، و]، [قال، حال] ـ [را، را]
تفاوت #ترصیع و #موازنه :
در این بخش، نمونهای از موازنه را با هم بررسی میکنیم تا بهتر متوجه #تفاوت آرایهی #موازنه با آرایهی #ترصیع شویم.
همانطور که در بیت زیر میبینید، بیشتر واژههای قرینه در این دو مصرع، فقط #هموزن هستند و #حروف_آخر آنها با هم #یکسان_نیست بنابراین #آرایهی این بیت، #موازنه است نه ترصیع.
چرخ ار چه رفیع، خاک پایت
عقل ار چه بزرگ، طفل راهت
🔻 گاهی به مناسبت #قافیه، جایز است که در واژگان آخر در مصراع شعر، به جای #سجع_متوازی، از #سجع_متوازن استفاده شود؛ چنانکه رشید وطواط گفته است:
ای مُنوَّر به تو نجوم جلال
وی مقرر به تو رسوم کمال
بوستانی است صدر تو ز نعیم
آسمانی است قدر تو ز جلال
خدمت تو مُعوّل دولت
حضرت تو مُقبّل اقبال
در کرامت تو را نبوده نظیر
در شهامت تو را نبوده هَمال
تیره پیش فضایل تو نجوم
خیره پیش شمایل تو شمال
شرک را از تو منهدم ارکان
ملک را از تو منتظم احوال
همچو اسکندری به یمن لقا
همچو پیغمبری به حسن خصال
بخشش تو برون شده ز بیان
کوشش تو فزون شده ز مقال
بزمگاه تو منبع لذات
رزمگاه تو مجمع اَهوال
نه مَلَک را ز طاعت تو مَلام
نه فلک را ز خدمت تو ملال
شاعران صنعتگرای، بهویژه شاعران قرنهای پنجم و ششم، همچون: عنصری، امیر معزی، رشید وطواط، مسعود سعد سلمان و خاقانی از دو صنعت #ترصیع_و_موازنه برای زیبایی و گیرایی شعر خویش، بسیار سود بردهاند.
#آرایهی_ترصیع در #نثر :
نمونهی کاربرد آرایهی ترصیع در نثر سعدی:
نیکبخت آنکه خورد و کِشت و بدبخت آنکه مُرد و هِشت.
(گلستان سعدی)
کانال آموزش عروض و قافیه و...
سید محمدرضا شمس (ساقی)
https://eitaa.com/arozghafie
هدایت شده از آموزش عروض و قافیه و...
✅ کانال آمـوزش مبـانی شعــر (ایتا)
#رایگان
🎶 « عروض، قافیه و... » 🎶
🔻غلطهای رایج (درست بنویسیم)
🔻ماده تاریخ (حروف ابجد)
🔻آرایههای ادبی (معنوی ـ لفظی)
🔻و...
سید محمدرضا شمس (ساقی)
https://eitaa.com/arozghafie
✅ کانال ادبخانه (ایتا) :
https://eitaa.com/adabkhane
✅ خانهی تاریخ و ادبیات جهان
#واکاوی_واژگان (یوتیوپ) 👇
دکتر حسین محمدی مبارز (ایلیا)
https://youtube.com/@adabkhane
12.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
کامل فیلم 👇
https://youtu.be/cINamNq_UsM?si=rj_AXwt_nsmN1MSa
🎥 #آدم_هفت_خط یعنی چه؟ ریشهشناسی یک #ضربالمثل جالب ایرانی! 🌟
در این ویدیو با یکی از ضربالمثلهای قدیمی و پرمعنای زبان فارسی آشنا میشیم: "آدم هفتخط".
این اصطلاح پنج معنی مهم و تاریخی داره:
1️⃣ کسی که به هفت اقلیم آگاهه و از سیاست و امور کشورداری سر درمیاره 🌍💼
2️⃣ فردی که به رموز و اسرار جهان آشنایی داره؛ مثل یک دانای کل 🧠🔮
3️⃣ کسی که جام شرابش رو تا خط هفتم پر میکرد! و ریشهای جالب در رسمهای قدیمی داره 🍷✨
4️⃣ زرنگ و باهوش؛ فردی که بهطور خاص در شرایط پیچیده و دشوار توانایی زیادی از خودش نشون میده 💡🧩
5️⃣ حیلهگر و حقّهباز؛ کسی که در موقعیتهای مختلف از فریب و دستکاری برای رسیدن به اهدافش استفاده میکنه 🎭🤥
📌 حتماً تا آخر ویدیو ببین تا ریشههای جذاب این اصطلاح رو بدونی! 🕵️♂️
کامل فیلم 👇
https://youtu.be/cINamNq_UsM?si=rj_AXwt_nsmN1MSa
#شاه_بیت ١٣٨
اولین شرط معلم بودن، عاشق بودن است!
شیخ این مجلس کهن سال است اما پیر نیست
✍فاضل نظری
@adabkhane ⭐
@arozghafie
هدایت شده از اشعار شادروان شمس قمی
«مَن عَلَّمَنی حَرفاً فَقَد صَيَّرَنی عَبداً»
#مقــــام_معــــلّم
ای معلم! جان فدای همت شایان تو
جان فدای همت و آن صبر بی پایان تو
نام زیبایت بوَد جانبخش و نغز و دلربا
برترین عنوان این کشور بوَد عنوان تو
این مباهات تو بس باشد که از بخت رفیع
صاحب این نام و این عنوان با سلطان تو
روح میبخشد به تن انفاس تو عیسیصفت
جانفزا باشد نوای دانش و عرفان تو
غنچههای گلشنت را هیچگه نبوَد خزان
هر سحرگه چونکه بینند آن رخ خندان تو
نونهالان تواند آرایش باغ جهان
حکمت و دانش بوَد محصول باغستان تو
نخبهی تاریخ و ارباب کمالاند این گروه
کاینزمان خوانیمشان اطفال ابجدخوان تو
باشدت چون خاتم علم ای سلیمان خرد
دیو جهل و گمرهی بگریزد از میدان تو
شمع دانش بر فروزان بهر یعقوب وطن
تا که یوسف بازگردد جانب کنعان تو
هیچ عزمی نیست عالیتر ز عزم راسخت
هیچ ایمان نیست محکم پایه چون ایمان تو
درس اخلاق تو باشد لوحهی خلق جهان
هر معمایی مبرهن گردد از برهان تو
چونکه چوگان قلم را در کف قدرت نهی
زهره چون گویی بیفتد در خم چوگان تو
دایماً باشد سخن از عفو و از بخشایشت
نقل هر محفل بوَد شیرینی احسان تو
درّ و گوهر را رباید دزد بد اندیش دهر
لیک نتواند رباید گوهر رخشان تو
گر شناسی قدر خود، از معجز علم و عمل
ثابت و سیار گردد تابع فرمان تو
رشتهی پیمان بسی شد پاره و پایان نیافت
آنکه پایان یافت باشد رشتهی پیمان تو
میخورم افسوس و غم کز کثرت جور و ستم
قدر دانش را نداند دشمن نادان تو
نیست یک تن تا به حکم عدل و انصاف و وداد
خاتمت بخشد بدین اوضاع بی سامان تو
نیست موسایی درین کشور که از روی صفا
وارهاند از میان تیه ِ ذلت، جان تو
گر کسی را گوش اسقای سخن نبوَد چه باک
سامع الاصوات باشد خالق سبحان تو
غم مخور (شمسا) که روز وصل هم خواهد رسید
صبر باید تا سرآید این شب هجران تو
شادروان سید علیرضا شمس قمی
eitaa.com/shamseqomi
#شمس_قمی
برگرفته از روزنامه استوار قم ـ 1337
12.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
واکاوی_واژگان ۲۴
#زن #مرد
کامل فیلم 👇
https://youtu.be/nxOyM1yNC0E
👩🍼 زن، زاینده زندگی است؛ و زندگی از زن آغاز میشود.
در خانهای که زن نباشد، اُنس و محبت نیست 💔 (پروین اعتصامی)
👨👩👧👦 خانواده، با حضور زن معنا میگیرد.
مرد، ریشه در "مردن" دارد ⚰️
اما مردانگی یعنی فدا شدن در راه زندگی، عشق و خانواده ❤️🔥
🗣️ «در جهان نتوان اگر مردانه زیست،
همچو مردان جان سپردن زندگیست.» (اقبال لاهوری)
کامل فیلم 👇
https://youtu.be/nxOyM1yNC0E