سیاره مشتری پنجمین سیاره منظومه شمسی و بزرگترین و غول پیکرترین سیاره است. مُشتَری به نامهای بِرجیس، اورمزد، زاوش یا هُرمُز نیز شناخته میشود.
مشتری، غول گازی با جرم یک هزارم خورشید است، ولی جرمی دو و نیم برابر تمامی دیگر سیارههای سامانهٔ خورشیدی دارد و دومین جسم در سامانهٔ خورشیدی بر پایهٔ جرم و حجم است. از نظر دوری از خورشید، مشتری پنجمین سیاره پس از تیر، ناهید، زمین و بهرام است.
مشتری چند قمر دارد؟
مشتری دارای ۷۹ قمر شناخته شدهاست که ۱۶ ماه آن قطری بیش از ۱۰ کیلومتر دارند. چهار ماه از بزرگترین ماههای مشتری به ترتیب دوری از این سیاره عبارتند از: آیو، اروپا، گانیمد و کالیستو. این چهار ماهک را ماههای گالیلهای مینامند. زیرا ستارهشناس ایتالیایی گالیلئو گالیله آنها را در سال ۱۶۱۰ به وسیله نخستین تلسکوپ پیدا کرد.
در۶ دسامبر ۱۹۹۵، فضاپیمای گالیله متعلق به ناسا به مشتری رسید و نخستین گردش خود از ۳۵ گردش دور سیاره را آغاز کرد. در بیشتر از هفت سال، این فضاپیما ۱۴۰۰۰ تصویر از مشتری و ماهها و حلقههای آن گرفت.
در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۳ فضاپیمای گالیله در یک فرود قابل کنترل قرار داده شد تا مأموریت خود را با سقوط در جو مشتری پایان دهد. علاوه بر ابزارهای عکسبرداری، فضاپیما یک آشکارساز غبار بسیار حساس حمل میکرد که هزاران برخورد از ذرات غبار مسیر خود به سوی حلقه مشتری در سالهای ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ را ثبت کرد. یکی از کشفهای جدید فضاپیمای گالیله کشف ماه تبه بود
اندازه و فاصله سیاره مشتری تا خورشید چه قدر است؟
سیاره مشتری با شعاع 69,911 کیلومتر (43,440٫7 مایل) 11 برابر بزرگتر از زمین است.
از فاصله متوسط 778 میلیون کیلومتری (484 میلیون مایل) مشتری 5٫2 واحد نجومی با خورشید فاصله دارد. یک واحد نجومی که مخفف آن AU است، فاصله خورشید تا زمین است. از این فاصله 43 دقیقه طول میکشد تا نور خورشید از خورشید به سیاره مشتری برسد.
فاصله زمین تا سیاره مشتری چه قدر است؟
از آنجا که هر دو سیاره در یک مسیر بیضوی به دور خورشید حرکت میکنند فاصله مشتری از زمین دائما در حال تغییر است. هنگامی که این دو سیاره در نزدیکترین نقطه نسبت به یکدیگر قرار دارند فاصله زمین تا مشتری فقط 588 میلیون کیلومتر (365 میلیون مایل) است. در این فاصله سیاره مشتری چنان درخشان است که حتی سیاره زهره یا ناهید در مقایسه با آن کم رنگ به نظر میرسد. فاصله این دو سیاره در بیشترین حالت 968 میلیون کیلومتر (601 میلیون مایل) است.
مدار و چرخش سیاره مشتری چه قدر است؟
مشتری در منظومه شمسی کوتاهترین بازه زمانی روشن را دارد. یک روز در مشتری فقط حدود 10 ساعت طول میکشد (مدت زمانی که مشتری یک دور حول محور خودش میچرخد) و همچنین پیمودن یک دور کامل سیاره مشتری حول خورشید یک سال به وقت مشتری است که آن را «جووین» مینامیم. یک سال جووین در حدود 12 سال زمینی (4333 روز زمینی) است.
خط استوای سیاره مشتری با توجه به مسیر مداری خود به دور خورشید فقط 3 درجه انحراف دارد. این بدان معناست که مشتری تقریباً به صورت ایستاده و عمود میچرخد و مانند سیارات دیگر دارای فصلهای آب و هوایی شدید نیست.
ساختار مشتری چگونه است؟
ترکیب سیاره مشتری شبیه به خورشید و بیشتر از هیدروژن و هلیوم است. در اعماق جو این سیاره فشار و دما افزایش مییابد، به گونهای که گاز هیدروژن تبدیل به مایع میشود و بزرگترین اقیانوس منظومه شمسی را در سیاره مشتری تشکیل میدهد. در این اقیانوس به جای آب هیدروژن به صورت مایع وجود دارد.