نپتون چهارمین غول گازی است. از لحاظ اندازه و ساختار شبیه به سیاره همسایهاش، سیاره اورانوس، می باشد.
سیاره نپتون نماد چیست؟
غول یخی نپتون اولین سیارهای بود که بر اساس محاسبات ریاضی کشف شد. این سیاره در سال ۱۸۴۶ بر اساس پیشبینیهای ستارهشناسانی مثل اوربن لو وریه و یوهان گاله کشف شد. نام نپتون برگرفته از نام خدای رومی دریا است که توسط لو وریه پیشنهاد شد.
نپتون چگونه تشکیل شد؟
سیارهی نپتون در حدود ۴/۵ میلیارد سال پیش با جمع شدن گاز و غبار بر اثر گرانش به غولی یخی تبدیل شد. این سیاره هم مانند همسایهاش اورانوس احتمالا در فاصلهی نزدیکتری از خورشید قرار داشته و سپس در حدود ۴ میلیارد سال پیش به منظومهی شمسی خارجی منتقل شد.
بخش زیادی از نپتون را آب، آمونیاک و متان تشکیل میدهد. سیاره سطح جامدی ندارد بلکه دارای هستهای جامد مانند زمین است. نپتون همراه با اورانوس، غولی یخی است. این لقب نپتون را از غولهای گازی مثل مشتری و زحل متمایز میکند زیرا نپتون و اورانوس دارای مقدار بیشتری از مولکولهای سازندهی یخ هستند.
بخش زیادی از جو نمایان نپتون از هیدروژن (بیش از ۸۰ درصد) و هلیوم (۱۵ درصد) تشکیل شده است. در این بخش مقدار کمی متان و مولکولهای دیگر مثل اتان، استیلن و چند هیدروکربن دیگر یافت میشوند.
با اینحال هرچقدر بیشتر به اعماق این سیاره برویم ترکیب آن هم تغییر میکند. بر اساس چگالی کلی نپتون عناصر سنگینتر در اعماق آن قرار دارند؛ بنابراین ده الی بیست درصد از ترکیب کلی اورانوس و نپتون شامل هیدروژن و هلیوم و ۸۰ الی ۹۰ درصد آن عناصر سنگینتر است. عناصر سنگینتر، متان، آمونیاک و آب هستند و همچنین عناصر دیگری که بخشهای سنگی و فلزی را تشکیل میدهند.
نپتون چهارمین سیارهی بزرگ منظومهی شمسی با شعاع ۲۴۶۲۲ کیلومتر است. یک روز نپتون برابر است با ۱۶ ساعت زمینی (یک روز همان چرخش نپتون به دور خود یا اسپین است). یک سال نپتون برابر است با ۱۶۵ سال زمینی. گاهی فاصلهی نپتون از خورشید دورتر از فاصلهی سیارهی کوتولهی پلوتو است. مدار به شدت غیرعادی و بیضی شکل پلوتو هر ۲۴۸ سال زمینی به مدت بیست سال با مدار نپتون تداخل پیدا میکند. بر اثر این جابهجایی، پلوتو نسبت به نپتون در فاصلهی نزدیکتری از خورشید قرار میگیرد. این تداخل برای آخرین بار در بازهی ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۹ رخ داد. با اینحال پلوتو هرگز با نپتون برخورد نمیکند.
قمرهای نپتون:
سیارهی نپتون دارای ۱۴ قمر تأیید شده است. بزرگترین قمر این سیاره، تریتون است که در جهتی مخالف با نپتون به دور آن میچرخد. این مدار معکوس نشان میدهد تریتون همیشه با نپتون همراه نبوده و به عقیدهی پژوهشگرها تقریبا میلیونها سال پیش از کمربند کویپر به دام گرانش نپتون افتاده است. تریتون تنها قمر کروی نپتون است و ۱۳ قمر دیگر این سیاره شکلهایی نامنظم دارند.
دمای سطح تریتون به منفی ۲۳۵ درجهی سانتیگراد میرسد و همین ویژگی آن را به یکی از سردترین نقاط منظومهی شمسی تبدیل میکند. با اینحال وویجر ۲ کشف کرد که تا فاصلهی ۸ کیلومتری یخ فوران کردند و این پدیده نشاندهندهی فضای داخلی گرم تریتون است. دانشمندان همچنین در حال بررسی احتمال وجود اقیانوسی زیرزمینی روی این قمر یخی هستند. دانشمندان در سال ۲۰۱۰ به وجود فصلها در تریتون پی بردند.
نرئید قمر دیگر نپتون، به دلیل مدار خاصش، یکی از عجیبترین قمرهای منظومهی شمسی است. این قمر میتواند در فاصلهی نزدیک به نپتون در فاصلهی ۱/۴ میلیون کیلومتری تا فاصلهی دور ۹/۷ میلیون کیلومتری جابهجا شود.
حلقههای نپتون:
تلسکوپ فضایی جیمز وب، واضحترین تصویر از حلقههای نپتون را ثبت کرد. نپتون با حلقههای عجیبی احاطه شده است که یکپارچه نیستند و تودههای ضخیم و درخشانی از غبار را دربردارند. حداقل پنج حلقه در اطراف نپتون وجود دارند که نام آنها عبارت است از: گاله، لوریه، لاسل، آراگو و آدامز. این حلقهها نسبتا جوان هستند و عمر کوتاهی دارند. رصدهای زمینی نشان میدهند حلقههای نپتون بسیار ناپایدارتر از تصورات گذشته هستند.