امشب ان شاالله درمورد مانی، کسی که در عهد ساسانیان ادعای پیامبری کرد قراره بخونیم🤍🌱
داستان مانی خیلی طولانیه و جا داره که طی یه پرونده جدا بررسی بشه
اما چون در خلال ساسانیان مطرح میکنیم، من سعی میکنم تو ۲ قسمت خلاصه کنم.
قسمت اول که بهش میپردازیم امشب، صرفاً تاریخیه! اینکه که بود و چه کرد؟
قسمت دوم - که به نظر خودم جذابتره و پژوهشیه و منسجم جایی پیدا نمیکنید - اینه که ایین مانی شیطانی بود یا الهی و چرا؟
پدر و مادر مانی، هردو از شاهزادگان اشکانی بودن. خودش توی بابل به دنیا اومد. اون زمانا هنوز آخرای اشکانی بوده و اینا اوضاع خوبی داشتن.
اسم مادرش مریم و اسم باباش پتگ، فاتک و به قولی بابک بوده.
@babooneh0
وقتی مادرش اونو باردار بوده، پدرش ترکش میکنه و به یه فرقه ملحق میشه. فرقهای که کارایی مثل زناشویی رو حروم میدونستن و یهودی - مسیحی بودن. سفید میپوشن و درمورد تغدیه، محدودیتهایی دارن.
+ جالبه که فرقهای با این مشخصات رو ما امروز به نام صابئین میشناسیم و هنوز هستن. ما اهل کتاب میدونیمشون اما اینکه دقیقاً همینا بودن که بابای مانی بهشون پیوست یا نه، نمیدونیم!
@babooneh0
خود مانی هم ۴ساله بوده که به پدرش در این فرقه ملحق میشه. اینجا با کشیشهای مسیحی و فیلسوف ها صحبت میکنه و کودکیش در این وضعیت سپری میشه.
از ۴ سالگی تا ۱۲سالگی، مانی همینطوری در این فضا بوده تا به گفتهی خودش تو ۱۲ سالگی یه چیزی بهش ظاهر میشه👻
@babooneh0
مانی بهش میگه کی هستی و چی هستی؟ فقط خدا میدونه!
اون 👻 بهش میگه نترس، من همزادتم! از طرف پادشاهِ روشنی اومدم بهت خبر بدم که تو از این مردم جدایی و حسابت جداست و خیلی خفنی!
همینطوری به نخوردن گوشت و دوری از جنس مونث و اینا ادامه بده تا ببینیم چی میشه🦦هنوز زمان تو فرا نرسیده🤝
مانی هم میگه یا ابالفضل این دیگه چی بود؟ و ماجرا رو به کسی نمیگه.
+این دوران، دوران اردشیر بابکان بوده که بسیار بر زرتشتیگری سختگیری میکرد.
@babooneh0
زمان میگذره و مانی ۲۴ساله میشه. در این سن، دوباره همزادش بهش ظاهر میشه و میگه دیگه وقتش شده بری بیرون و مردم رو به خودت دعوت کنی!
مانی هم در اولین سفر تبلیغی خودش، سوار کشتی میشه و به هند میره.
در برخورد با هندیا، مانی خیلی موفق بود! چرا که عقیده مشترکی باهاشون داشت به نام تناسخ🤝
مانی خیلی دور نرفت و برگشت، اما آیینش به چین و حتی به ژاپن رسید و آثار مانویت در این بخشها یافت شده!
@babooneh0
مانی بخصوص بعنوان پزشک و هنرمند فعالیت میکرده. میگفت میتونه خیلیا رو شفا بده و آموزههای خودش رو به شکل نقاشی منتقل میکرد به افراد، بخاطر همین هم بعضی شاخههای نقاشی و هنوز بخاطر مانی رشد کردن.
اون میگفت من پزشکی از بابل زمین هستم! در همین اثنا، مانی با شاپور یکم ساسانی هم آشنا میشه!
@babooneh0
همنشینی و صحبت با مانی، برای شاپور جالب بوده! حتی در لشکرکشی علیه والرین هم شاپور مانی رو با خودش همراه میکنه.
دو برابرِ شاپور، پیروز و مهرشاه هم به مانی ایمان آورده بودن. با این حال خود شاپور همچنان زرتشتی بوده.
سیاست شاپور این بود که چون از روم، مردم مسیحی زیادی وارد سرزمینش شدن، یه کمی تساهل مذهبی داشته باشه! از همین جهت، به مانی هم اجازه تبلیغ آیینش رو داد! حمایت دو شاهزاده ساسانی هم مزید بر علت بود🤝
مانی هم کتابی نوشت که خلاصهی عقایدش بود و اسمشو گذاشت شاپورگان و هدیه کرد به شاپور.
با این حال خیلی نگذشت که تحت تأثیر موبدان زرتشتی، شاپور فرمان خروج مانی رو از مرزهای ایران صادر کرد.
@babooneh0
مانی هم به روم و یونان و اونورا رفت. جالبه بدونید آیین مانی عملاً شرق و غرب عالم، از چین و ژاپن(ماچین) تا مصر و یونان و روم رو فرا گرفت!
مانی میگفت دین من برترین دینه و یه سری ادعاها داشت که فردا بررسی میکنیم؛
خلاصه تو همین سفراش بود که پادشاهان ایرانی عوض شدن. شاپور مرد، جانشینش که پسرش بود هم مرد و پسرِ دیگرش، بهرام یکم به سلطنت رسید! بهرام زرتشتی بسیار معتقدی بود!
@babooneh0
بهرام، مانی رو به قصر خودش دعوت کرد و شروع به بازخواستش کرد!
بهش گفت تو دقیقاً به چه درد میخوری؟!
حتی تو پزشکی که خیلی ادعاشو داری هم ماهر نیستی!
[ظاهراً خواهر عزیزی داشته که مانی رو میارن شفاش بده، اما پزشکی مانی کار به جایی نمیبره و دختر میمیره]
و ادعاهات دروغن و فلان.
مانی میگه نه دروغ نیست، من خیلیا رو نجات دادم و فلان. همچنین میگه من چیزایی میگم که کس دیگه نگفته قبل از من!(اما دروغ میگفته، تقریباً از هر دینی یه چیزی رو میگیره)
در نهایت یه گفتگوی استدلالی با کرتیر، موبد بزرگ زرتشتی میکنه و حرفای خود مانی، باعث زندانی شدنش میشن. در واقع به نوعی در استدلال مغلوب میشه در برابر موبد پیر و باهوش و سیاستمداری مثل کرتیر( بعدا درمورد این کرتیر میگم بهتون)
در نهایت مانی در سن ۵۸سالگی، در زندان میمیره.
@babooneh0
بعد از مرگش، آیین مانوی در دنیا طرفداران زیادی پیدا میکنه، اما در نهایت بعد مدتی نابود میشه و از بین میره.
حالا قراره حقانیت و ریشه هاش رو فردا بررسی کنیم، اما همین از بین رفتن دینش و اینکه امروز هیچ پیرویی نداره، نشون میده اون یه پیامبر دروغین بود؛ چرا که ادعا میکرد آیینش ابدی و برای کل دنیاست و با کل دنیا سازگاره! اما دقیقاً سرِ ناسازگاری از بین رفت🤝
@babooneh0