🔻معرفی فیلم
فیلمهایی دربارهٔ انقلاب اسلامی (۲)
🔸شیلات
🔹«خوجهمَمَّد» یکی از ماندگارترین نقشهای داوود رشیدی است. پیرمردی ترکمن که خنده از دهانش نمیافتد، حاضرجواب است و بهلولوار عمر میگذراند. شایعه شده که او مسئول شلوغیهای شیلات است. خوجه اما چیزی را گردن نمیگیرد. او بهقول خودش «فقط خوجهمَمَّد» است، نه چیزی بیشتر یا کمتر.
🔹«شیلات» فیلم سادهای است. با کاراکترهایی تکبعدی و قصهای قابلپیشبینی. آنچه اما فیلم را سرپا نگه میدارد کاراکتر «خوجهمَمَّد» است. پیرمردی که سرنوشت نکبتبارش را پذیرفته و با تلخند، غم دنیا را تحمل میکند.
🔹نوهٔ پرشرّوشور خوجه اما دست از سرزنش او برنمیدارد. عاقبت، خوجه در یخچال «شیلات» به خودش میآید تا بفهمد که بوده و حالا کیست. پایانبندی بهیادماندنی فیلم، انتقامِ تاریخی خوجهمَمَّد از رئیس شیلات و دارودستهاش است.
🔹«شیلات» را بهخاطر خوجهمَمَّد تماشا کنید.
🔰برای دیدن و شنیدن مهمترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید:
🆔 @baftar_resane
🔻فردا تمام خاک،
جغرافیای سبز ایمان تو خواهد شد
مرور شعری از زکریا اخلاقی که از جهانِ بعدِ انقلاب خمینی (ره) میگوید که چه «خواهد شد».
تقویم در تقویم
این فصلها سرشار باران تو خواهد شد
مجلس به مجلس، باز
پیمانهها، لبریز پیمان تو خواهد شد
این فصلهای سبز
انگار تفسیر غزلهای بدیع توست
این عشقهای پاک،
مجلسنشین درس عرفان تو خواهد شد
این بادها چندیست
عطر تو را در باغِ بیداری پراکندهست
این باغِ بیپاییز
دلبستۀ لبهای خندان تو خواهد شد
این کاروان اما
منزلبهمنزل می رود تا بانگ بیداری
نسلی که در راه است
در آستان صبح، مهمان تو خواهد شد
گفتی خدا با ماست
گفتی که فردای جهان، فردای توحید است
فردا تمام خاک
جغرافیای سبز ایمان تو خواهد شد
تو زندهای و عشق
در جلوۀ اندیشههای روشنت زنده است
یک روز، این دلها
پروانۀ شمع شبستان تو خواهد شد
این لالههای سرخ
یک پرده از شرح کرامات لطیف توست
این دشتها آخر
محو تماشای شهیدان تو خواهد شد
نام تو جاوید است
نام تو در افسانههای شهر پاینده است
دلهای بعد از این
آیینه در آیینه حیران تو خواهد شد
عالم همه شور است
با این همه، اینها همه آغاز این مستی است
این جامها یکریز
سرمست از شیدایی جان تو خواهد شد
پیغام تو جاری است
پیغام تو در هفتاقلیمِ زمین جاری است
ای وارثِ خورشید
فردای این آفاق، ازْ آنِ تو خواهد شد
🔹شعر زکریا اخلاقی را با صبح و نسیم و باران و رود و درختهایی میشناسیم که بوی خدا میدهند و این شعرش نیز، به برکت همصحبتی با امام خمینی (ره)، عطرآلود است و پر از سرسبزی و باران. این سروده، با ردیفِ «خواهد شد»، از دنیای بعدِ انقلابِ خمینی (ره) صحبت میکند. تکتک ابیات، از زمین و زمانی میگویند که دیگر مثل قبل نیستند و با خمینی، رنگوبوی دیگری گرفتهاند.
🔹 این شعر، تصویر «جامعی» از امام میسازد؛ از شاعرانگی و تفسیر و عرفان امام میگوید تا کراماتش، که یک گوشه از آن، تربیت شهیدان است. او این ویژگیهای امام را در موقعیتهایی بدیع و متفاوت از استفادههایمرسوم به کار گرفته تا منحصر نبودن تفسیر و عرفان و اندیشهٔ امام در ذهنیتهای مرسوم پیشین را برجسته کند و سرشاری توحید و پر شدن خدا در جایجای جهانِ انقلاب خمینی (ره) را بسراید.
🔹قالب این شعر، «مستزاد معکوس» است. «مستزاد»، در حقیقت غزلی (یا قطعه و رباعی) است که کلمه یا جملهٔ موزون و هماهنگی به آخر تمامی مصراعها اضافه میشود و در «مستزاد معکوس»، به اول مصراعها اضافه میشود.
🔰برای دیدن و شنیدن مهمترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید:
🆔 @baftar_resane
محمدرضا چراغعلیحقیقت.mp3
زمان:
حجم:
2.9M
🎼 ترانۀ «حقیقت» (ایرانزمین) (۱۳۹۲)
آهنگساز: محمدرضا چراغعلی
ترانهسرا: تهمورث شیرمحمد
خوانندگان: رضا رویگری، حامد زمانی، ستار سهرابی و مهرزاد اصفهانپور
🔹بخشی از شعر:
«قسم خوردم به اسم روشن تو که از راه حقیقت برنگردم
بمونم پای خاکت تا همیشه، من عشقمو به تو تقدیم کردم
ببین هرکس که آزادی رو میخواد، صدای بودن ما رو شنیده
حالا دنیا از این کابوس وحشت، کنار تو به بیداری رسیده»
🔹چهار نسل از خوانندگان ایرانی برای بر زبان آوردن «حقیقت» به یکدیگر پیوستهاند؛ بهویژه آنکه حضور رضا رویگری و حامد زمانی، امتدادی از مسیر تحولیافتۀ موسیقی انقلاب و پایداری را ترسیم میکند. در این ترانه که نام دیگرش «ایرانزمین» است، نجوایی صمیمانه و وفادارانه با وطن میشود؛ درحالیکه تحولات حدود سی سال از سرگذشت انقلاب اسلامی، لابهلای آنْ پشت سر گذاشته میشود. در بخشی از مقدمۀ «حقیقت»، آوای اذان با نوای مؤذنان گوناگون میپیچد. سپس هریک از چهار خواننده شخصیت انسان ایرانی را روایت میکنند که باوجود فرازونشیبها و شرارتافروزیهای دشمنان به پای میهن خود مانده است؛ تاجاییکه این پیوند، تبدیل به الگویی برای آزادگان جهان شده است. این قطعه، ایران را نه یک جغرافیای صِرف، بلکه دیار مؤمنان ستمستیز به شمار میآورد که امیدوارانه از دشواریها گذر کرده و افقی روشن از آینده در انتظارشان است. «حقیقت»، همزمان با هفتۀ دفاع مقدس سال ۱۳۹۲ منتشر و در قالب نماهنگ نیز پخش شده است.
🔰برای دیدن و شنیدن مهمترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید:
🆔 https://eitaa.com/joinchat/4285857982C557b3c5b35
قیام علیه نَفْس
واکاوی تابلوی «قنوت»
🔹تعداد نقاشانی که سنگبنای مکتب «هنر انقلاب» را گذاشتند، شاید از انگشتان یک دست فراتر نرود؛ اما هر یک از آنها نابغهای بودند که مفاهیم والای انقلابی را خلاقانه در ساحت یک بوم گنجاندند. حسین خسروجردی (متولد ۱۳۳۶) یکی از همان پیشگامان است؛ هنرمندی که در آثارش بیش از هر چیز به «انسان» توجه کرد.
🔹برخلاف بسیاری از آثار اولیهٔ انقلاب که بر قیامهای جمعی و حضور مردم متمرکز بودند، خسروجردی نگاهی جزئینگرتر دارد. در حالی که جریان غالب، صحنههای باشکوهِ حضور مردم را به تصویر میکشید، او بر ساحت باطنی «انسانِ انقلاب اسلامی» متمرکز شد. تابلوی «قنوت» تجلی همین نگاه ناب است. خسروجردی در این اثر، کانون توجه را بر «قیام فردی» قرار داده است؛ تصویرِ انسانی که علیه «نفس» خویش به پا خاسته است.
🔹خسروجردی، بندگی را با رهایی از زنجیرهای نفس نقاشی کرده است. در این نگاه، آزادی لزوماً رهایی از قید بندگی نیست، بلکه رهایی از نفسی است که سرکشی را به نام آزادی به انسان تحمیل میکند.
🔹به همین دلیل، «قنوت» در حصار تاریخ نمیماند. این تابلو مفهومی را ترسیم کرده که با فطرت آدمی سازگار و «جهانشمول» است. خسروجردی در مصاحبه با خبرگزاری «زاگرسآنلاین» دربارهٔ این اثر میگوید:
«من در نقاشیهای آن دوره در جستجوی بیان یک معنا بودم. درست است که مبارزه نمود داشت، اما این مبارزه در یک معنویت و ارزشهای فردی و جمعی معنا پیدا میکرد. در تابلوی قنوت، انسان به یک وارستگی رسیده و از قیدوبندِ غلوزنجیر و قلاده، خلاص شده است».
فایل باکیفیت نقاشی
🔻رسانه بافتار
🆔@baftar_resane
بافتار
قیام علیه نَفْس واکاوی تابلوی «قنوت» 🔹تعداد نقاشانی که سنگبنای مکتب «هنر انقلاب» را گذاشتند، شاید
۱۳۵۷(ghonut).jpg
حجم:
1.4M
قیام علیه نَفْس
🎨 اطلاعات نقاشی:
عنوان: قنوت
نقاش: حسین خسروجردی
تکنیک: رنگوروغن روی بوم
ابعاد: ۱۲۰×۱۷۰
سال: ۱۳۵۷
🔰برای دیدن و شنیدن مهمترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید:
🆔 https://eitaa.com/joinchat/4285857982C557b3c5b35
خاطرات محمود گلابدرهایلحظههای انقلاب-۱۶ بهمن.mp3
زمان:
حجم:
7.7M
🔻بافتارپادکست
فصل اول؛ لحظههای انقلاب؛ قسمت دوم، روزنوشت ۱۶بهمن ۱۳۵۷
با صدای محمدمهدی فراهانی
🔹«لحظههای انقلاب» روزنوشتهای محمود گلابدرهای از زمستان ۱۳۵۷ است. گلابدرهای که یکی از شاگردانِ جلال آلاحمد است، در این کتاب روزهای پرحادثه انقلاب را از زاویهدید خودش روایت کرده است.
🔹در اولین فصل از «بافتارپادکست»، بخشهایی از کتاب «لحظههای انقلاب» را میخوانیم. هر قسمت، به خوانش بخشهایی از روزنوشت یکی از روزهای دهه فجر اختصاص دارد. امروز روز شانزدهم بهمن و این قسمت، روزنوشت شانزدهم بهمن ۱۳۵۷ به قلم محمود گلابدرهای است.
🔸 در این روزنوشت، محمود گلابدرهای، مشاهدات خود را از محلۀ «(قلعۀ) شهر نو» تهران در آن روز مینویسد؛ حدود یک هفته پساز هجوم برخی از شبهمعترضان خودسر و مزدور رژیم پهلوی که در پی آن، برخی از خانهها و مغازههای آن ناحیه به آتش کشیده شده و برخی از ساکنانش به قتل رسیدند یا آواره شدند. گلابدرهای نسبت دادن این حمله به جریان انقلاب اسلامی و مردم را زیر سؤال میبَرَد و اظهارات یکی از شاعران نامدار آن زمان در نادیده گرفتن نقش عوامل شاهنشاهی طی این ماجرا را بهصراحت نقد میکند. ازسوی دیگر، کوششهای خودجوش و بیتکلف مردم در زمینۀ روشنگری و آگاهسازی جامعه از غائلۀ آتشسوزی «شهر نو» و جلوگیری از توطئهسازی ساواک را میستاید.
قسمت اول؛ روزنوشت ۱۳بهمن را از اینجا بشنوید.
🔰برای دیدن و شنیدن مهمترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید:
🆔 https://eitaa.com/joinchat/4285857982C557b3c5b35
امام خمینی (ره)؛ جلودار اُمّت
روایت علیرضا خالقی از نقاشی چهرهٔ امام که جزوی از تاریخ انقلاب شد.
🔹در عکسهای بهجامانده از روزهای انقلاب اسلامی در مشهد، نقاشی بزرگی از چهرهٔ امام خمینی دیده میشود که با خط ثلث و بهرنگ قرمز در پایینش، آیۀ «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا الله وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِيالْأَمْرِ مِنْكُمْ» نوشته شده. این نقاشی بزرگ که با چرخ حرکت داده میشد، پیشاپیش مردم، جمعیت را راهبری میکرد و تصویر پررنگی در ذهن انقلابیون مشهد داشت؛ اما این نقاشی و خلقش، داستانی شنیدنی دارد که شاید، کمتر کسی آن را شنیده باشد. داستانِ کشیدن این نقاشی بزرگ، در روزهای اوج مبارزه توسط هنرمند مشهدی به نام علیرضا خالقی ثبت شده است.
🔹این چهرهنگاره، اثر مهمی در تاریخ هنر انقلاب، بهویژه در هنرهای تجسمی است. اثری که نشان میدهد چگونه میتوان نقاشی را که پیشتر در انزوای گالریها و برای قشر محدودی بود، به میان مردم آورد. اثری که دیگر صرفاً بیان تأملات درونی نقاش نیست، بلکه ترجمان حرف دل مردم شده است. تابلویی که پیشرو و راهبر صفوف انقلابیون شده بود و پیشاپیش مردم حرکت میکرد.
🔹پیش از آن، نقاشیهای بزرگاندازه، عموماً بر سردر سینماها و برای تبلیغ فیلمهایی با مضامین غیراخلاقی و غیرشرعی و دور از اعتقادات عمومی کشیده میشدند؛ اما استاد خالقی در آن روزها نشان داد که چگونه میتوان با قلممو، زبان دل و باورهای مردم شد.
🔹پیشتر در فرستهای، زندگی علیرضا خالقی و نقاشیها و گرافیتیهای ماندگارش را مرور کردهایم که میتوانید از اینجا ببینید.
🔰رسانه بافتار
🆔@baftar_resane