روحانیت؛ جلودار اُمّت مروری بر تابلوی ماندگار کاظم چلیپا درباره‌ انقلاب چلیپا طلبه‌ای را ترسیم کرده که چهره و نوع بستن عمامه‌اش، یادآور شهید سیدنواب صفوی است؛ فردی که رهبر انقلاب این‌چنین از او یاد می‌کند: «جرقه‌های انگیزش انقلاب اسلامی ‌به وسیلهٔ نواب صفوی در من به وجود آمده و هیچ شکی ندارم که اولین آتش را مرحوم نواب در دل ما روشن کرد». 🔸متن کامل این یادداشت را از (اینجا) بخوانید 🔸فایل باکیفیت نقاشی 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

روحانیت؛ جلودار اُمّت مروری بر تابلوی ماندگار کاظم چلیپا درباره‌ٔ انقلاب 🔹عظمت انقلاب اسلامی نه تنها الهام‌بخش هنرمندان بی‌شماری بوده، بلکه باعث شده بسیاری از آنان، بارها و در قالب آثار متعدد به این واقعه‌ٔ تاریخی توجه کنند. استاد کاظم چلیپا از جمله این هنرمندان است که در آثارش، مفاهیم را به تصویر می‌کشد و به آن‌ها عمق می‌بخشد. گویی هر بوم او، عصاره‌ٔ صفحه‌‌هایی تحلیل تاریخی و معرفتی است؛ به همین ‌خاطر است که نام آثار او اغلب نام همین مفاهیم است: «انتظار»، «ایثار»، «مقاومت» و «اخلاص». 🔹چلیپا نقاشی است که قلم‌مویش را در انحصار گروهی خاص قرار نداده است. برخلاف جریان‌های شبه‌روشنفکری که تنها به بازنمایی خود می‌پردازند، در آثار او همه‌ی مردم جای دارند. اما آنچه تابلوی «روحانیت» را متمایز می‌کند، تمرکز دقیق او بر جایگاه هدایت‌گری این قشر است. او طلبه‌ای را ترسیم کرده که چهره و نوع بستن عمامه‌اش، یادآور شهید سیدنواب صفوی است؛ فردی که رهبر انقلاب این‌چنین از او یاد می‌کند: «جرقه‌های انگیزش انقلاب اسلامی ‌به وسیلهٔ نواب صفوی در من به وجود آمده و هیچ شکی ندارم که اولین آتش را مرحوم نواب در دل ما روشن کرد». 🔹در این اثر، روحانی فراتر از پرچم‌ها ایستاده و با گامی رو به جلو، نماد «جلودار» است. تماشای این صحنه، طنین قطعهٔ «هم‌پای جلودار» با صدای حسام‌الدین سراج و شعر حمید سبزواری را در ذهن زنده می‌کند: «حکم جلودار است بر هامون بتازیم...». 🔹نکته‌ٔ درخشان در نشانه‌شناسی این اثر، فرم پرچم‌هاست؛ آن‌ها شبیه قایق‌هایی هستند که در دریایی آبی‌رنگ، پشت سر جلودار در حرکت‌اند. چلیپا با این استعاره‌ٔ تصویری، روحانیت را در مقام ناخدای کشتی جامعه ترسیم کرده است؛ ناخدایی که آگاهانه و با صلابت، امت را به سمت منبع نور هدایت می‌کند. 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

روحانیت؛ جلودار اُمّت 🎨 اطلاعات نقاشی: عنوان: روحانیت (شیخ شهید) نقاش:‌ کاظم چلیپا تکنیک: رنگ‌وروغن روی بوم ابعاد: ۱۴۰×۲۰۰ سال: ۱۳۶۱ 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

🔻معرفی فیلم فیلم‌هایی درباره انقلاب اسلامی (۵) 🔸صبح اعدام 🔹«صبح اعدام» روایتی است از ساعاتِ آخرِ عمرِ طیب حاج‌رضایی و حاج‌اسماعیل رضایی؛ دو لوطیِ خوش‌مرام و سرشناسِ طهرانی که توسط ارتش شاهنشاهی دستگیر شدند. جرم آنان چه بود؟ حضور در قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و به‌راه انداختن «آشوب». این جرم اما تهمتی بود برای انتقام گرفتن از طیب و حاج‌اسماعیل، که به‌جای پشتیبانی از شاه، از امام خمینی (ره) حمایت کرده بودند. 🔹«صبح اعدام» نیرویش را از همین دو کاراکتر می‌گیرد. داش‌مشدی‌های نترسی که تا آخرین ساعات عمر، رندانه ارتش شاهنشاهی را دست می‌اندازند. آنان دیگر نه از شاه می‌ترسند، نه از گلوله‌های اعدام، و نه حتی از خود مرگ. تنها نگرانی‌شان، بدهی‌هایی است که بر گردن‌شان است و باید در وصیت‌نامه ذکر کنند. 🔹«صبح اعدام» چه در زمان حضور در جشنواره فجر و چه در زمان اکرانِ عمومی نادیده گرفته شد. انگار فیلمِ افخمی نیاز به زمان داشت تا کشف شود و جایگاه خودش را پیدا کند. حالا با عرضه این فیلم در اینترنت، فرصت مناسبی برای تماشا و بازبینی آخرین ساخته بهروز افخمی است. 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

🔻این فصل را با من بخوان چکیدۀ موسیقی و شعر انقلاب در پوئم‌سمفونی «هجرت» (با شعر علی معلم دامغانی) «اگر روزی یک آهنگ‌ساز بخواهد روی این [شعر] کار کند، می‌تواند؟» می‌گفتم «بله، یک‌جور کهنگی و فاخر بودن در ادبیات شماست که به سبک «خراسانی»، معروف است.» (کتاب «آیه‌های هنر متعهد»، جلد یکم: صفحۀ ۲۱۹) این پاسخ احمدعلی راغب به پرسش محمدعلی معلم دامغانی بود؛ در همان مدت دوساله‌ای که پس‌از پیروزی انقلاب اسلامی با یکدیگر هم‌خانه بودند و معلم بخشی از مثنوی بلند «هجرت» را همان‌جا سرود. راغب از نزدیک، شاهد جریان آفرینش «هجرت» بوده و معلم نیز نظرهای وی را در روند سرودن این شعر، دریافت می‌کرده است. سرانجامْ مدت‌ها بعد، در سال ۱۳۶۷ و هم‌زمان با دهمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، ساخت پوئم‌سمفونی «هجرتْ» تحقق یافت. (متن کامل مرور را از اینجا بخوانید.) 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

🔹 به پیشنهاد محمد هاشمی رفسنجانی (رئیس وقت سازمان صداوسیما) برای ماندگاری مثنوی «هجرت» و جلوگیری از نابودی تدریجی آن، این سروده باید با موسیقیْ آمیخته می‌شد. ازاین‌رو شعر به چهار بخش، تقسیم و آهنگ‌سازی براساس هر یک از قسمت‌ها به یک موسیقی‌دان واگذار شد: حسن ریاحی، احمدعلی راغب، سیدمحمد میرزمانی و محمد بیگلری‌پور. همچنین گروهی از خوانندگان و سروده(دکلمه)‌خوانان، بیت‌های مثنوی را در این پوئم‌سمفونیْ طنین‌انداز کردند. این اثر در واحد موسیقی سازمان صداوسیما تولید و نسخه‌های باکلام و بی‌کلام آن از رادیو و تلویزیون، پخش شد. 🔹 مثنوی «هجرت» با بند برگردان آشنایش (این فصل را با من بخوان، باقی فسانه‌ است / این فصل را بسیار خواندم، عاشقانه است)، به‌ تعبیر معلم، روایتی بلند و با زبانی ریشه‌دار از «زندگانی بشر و تاریخ قصه‌ها و غصه‌های اوست»: راهی که از خیزش پیامبران و ائمۀ معصومین (ع) و تمامی مجاهدان راه حق تا قیام امام‌خمینی و انقلاب اسلامی، امتداد دارد‌. فضای داستانی آن، طبعاً با مجموعه‌ای از صداها و سازهای گوناگون می‌توانست ترسیم شود. ازهمین‌رو ساختار «منظومۀ سمفونیک» یا «پوئم‌سمفونی» (Symphonic Poem) برای آنْ برگزیده شد. این قالب، دست‌کم با یک پویه (موومان) یا بخش و برای نواختن ازسویی دسته‌ای از سازها(ارکسترال)ی سمفونیک، یک شعر، داستان، نقاشی، چشم‌انداز یا هرگونه منبع الهام‌برانگیز دیگر را بازمی‌نمایانَد. 🔹 در میان پویه‌های «هجرت»، بخش دوم (با آهنگ‌سازی راغب) بیشترْ از درون‌مایۀ موسیقی ایرانی برخوردار است و دیگر قسمت‌ها بر ساختار موسیقی کلاسیک جهانی، تکیه دارند. نسخه‌ای از این قطعه برای ارائه به امام‌خمینی، مهیا شد و آیت‌الله خامنه‌ای نیز علاوه‌بر مثنوی «هجرت»، از ساخت پوئم‌سمفونی آن نیز بارها تقدیر کردند. ساختار، محتوا و مدت قطعۀ «هجرت» در نوع خود، نمونه‌ای کم‌مانند است؛ به‌گونه‌ای که شاید بتوان آن را عصاره‌ای از موسیقی و شعر انقلاب اسلامی ایران، دست‌کم تا سال ۱۳۶۷ و چه‌بسا تاکنون به شمار آورْد. 🔹 در سی و هفتمین سالگرد ضبط پوئم‌سمفونی «هجرت» که ازقضا هم‌زمان با بهمن‌ماه بود، شما مخاطبان ارجمند را به شنیدن قطعه‌های این اثر دعوت می‌کنیم. نسخۀ کامل پویه‌های یکم تا سوم آن در این کانال، قابل‌دسترسی‌ست (به‌دلیل دسترسی نداشتن به پویۀ چهارم با آهنگ‌سازی محمد بیگلری‌پور، انتشار آن امکان‌پذیر نشد). همچنین می‌توانید متن کامل مثنوی «هجرت» را در وبگاه مؤسسۀ فرهنگی-هنری «شهرستان ادب»، مشاهده کنید. 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

🎼 پوئم‌سمفونی «هجرت» (۱۳۶۷)؛ پویۀ (موومان) یکم آهنگ‌ساز: حسن (بهمن) ریاحی سراینده: محمدعلی معلم دامغانی خوانندگان: مهرداد کاظمی، رشید وطن‌دوست و گروه هم‌سرایان دکلمه‌خوانان: محمدعلی معلم دامغانی، مهدی کلهر و مهران دوستی نوازندگان و هم‌خوانان: ارکستر سمفونیک و گروه کُر واحد موسیقی سازمان صداوسیما