از سنگ‌نگاره‌های خاموش تا داد مستضعفان مرور تابلویی از چلیپا که تقابل «باستان‌گرایی» و درد مردم را به تصویر کشید 🔹بالاخره آن روز بزرگ فرا رسید؛ ۲۲ بهمن، روزی که طومار ۲۵۰۰ سال شاهنشاهی در هم پیچیده شد. اگرچه عظمت آن روز در هیچ بوم و قابی به‌تمامی نمی‌گنجد، اما کاظم چلیپا در اثر «روز بزرگ» توانسته است امین تاریخ باشد و روایتی معتبر و در عین حال زیبا از آن لحظات تاریخی را به بیان کند. 🔹چلیپا با سبکی فیگوراتیو، چهره‌هایی خشمگین و برافروخته را ترسیم کرده است. در مرکز تصویر، جمعیتی دیده می‌شود که پیکر شهیدی را بر دوش می‌کشند؛ دستی خون‌آلود و معترض از میان جمعیت به سوی آسمان بلند شده که نمادی از دادخواهی است. نکته‌ جالب در میان این فیگورها، حضور چهره‌ای است که یادآور چشمان خودِ نقاش است؛گویی از میان جمعیت به ما می‌نگرد. 🔹فضای کلی نقاشی را دود و خاکستر پوشانده و استفاده‌ هنرمندانه از رنگ‌های سرد در کنار سرخی خون و آتش، تضادی تکان‌دهنده ایجاد کرده است. این اتمسفر، یادآور بخشی از ترانه‌ «گزینه‌های روی میز» (اثر حامد زمانی با شعر محمدمهدی سیار) است که می‌گوید: «ﭼﺸﻤﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻣﻮج ﻣﻮج/ ﻛﻮﭼﻪ ﻛﻮﭼﻪ رود رود/ تو خیابونا به هم رسیدن و ﻳﻜﻰ ﺷﺪن/ ﺷﻜﺴﺘﻦِ ﺳﺮدی دی و ﻏﺮور اﻫﺮﻣﻦ». 🔹در بخش بالایی تابلو، چکمه‌های یک تندیسِ در آستانه سرنگونی مشاهده می‌شود؛ چکمه‌هایی که مخاطب را به یاد پهلوی دیکتاتور می‌اندازد. اما نکته‌ ظریف و هوشمندانه‌ اثر، پایه‌ این مجسمه است که با سنگ‌نگاره‌های هخامنشی تزیین شده است. این تصویرسازی، نقدی آشکار به سیاست «باستان‌گرایی» رژیم پهلوی است؛ سیاستی که می‌کوشید مشروعیت خود را به دوران باستان گره بزند. 🔹پیش‌تر در مرور تابلوی «میلاد» از استاد چلیپا نیز به این نقد نمادین اشاره شده بود. هم‌نشینی فیگورهای زنده‌ مردم انقلابی با سنگ‌نگاره‌های بی‌جانِ سربازان هخامنشی، معنایی عمیق دارد: مردمی که دیگر حاضر نیستند زیر بار ستم طاغوت و شکوهِ پوشالیِ گذشته سر خم کنند و اکنون خود در تاریخ تازه‌ای حاضر شده‌اند. 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

از سنگ‌نگاره‌های خاموش تا داد مستضعفان 🎨 اطلاعات نقاشی: عنوان: روز بزرگ نقاش: کاظم چلیپا تکنیک:‌رنگ‌وروغن روی بوم ابعاد: ۱۱۵×۱۶۰ سال: ۱۳۶۳ 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

🔻خنده ابدی بسیجی خاطره‌ مرحوم اسفندیار شهیدی از روزهای جنگ 🔸اسفندیار شهیدی؛ مدیر فیلم‌برداری و کارگردان (۱۴۰۴ - ۱۳۲۴) 🔹اسفندیار شهیدی، فیلم‌برداری را در «رویال کالج» لندن آموخت. برای BBC هم فیلم‌برداری کرد، اما ساکن فرنگ نشد. در دهه شصت به ایران بازگشت تا هم فیلم‌برداری را ادامه دهد و هم تدریس کند. 🔹احتمالا در جبهه‌ بود که نخوت روشن‌فکری، ویژگی غالب آرتیست‌هایِ ازفرنگ‌برگشته را کنار گذاشت. خودش می‌گفت در جریان عبور از یک میدان مین، با دیدن ازخودگذشتگی و ایثار رزمنده‌ها برای گشایش معبر، حقیقتی را کشف کرد؛ فهمید که حرفه‌ای‌گری و روشن‌فکربازی، متعلق به جهان دیگری است و در این خاک، آدم‌ها به‌گونه‌ای دیگر سرشته شده‌اند. 🔹 ما اسفندیار شهیدی را با سریال‌های «میعاد در سپیده‌دم» و «پس از باران» یا فیلم سینمایی «تشکیلات» به یاد می‌آوریم؛ آثاری که او در مقام مدیر فیلم‌برداری در آن‌ها حضور داشت. او اما در مقام استاد، پرکارتر بود و سال‌ها در دانشگاه‌، به‌ویژه دانشگاه صداوسیما، تدریس کرد. بعضی از اعضای گروه فیلم‌برداری «روایت فتح» از شاگردان اسفندیار شهیدی بودند و خودش هم، سابقه فیلم‌برداری از جبهه‌ها را داشت. 🔹اسفندیار شهیدی سرانجام و پس از یک دوره بیماری، دیروز ۲۴ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ درگذشت. «بافتار» ضمن تسلیت به خانواده این فیلم‌بردار محترم و جامعه سینمایی، بریده‌ای از خاطرات مرحوم شهیدی از روزهای جنگ را بازنشر می‌کند؛ خاطره‌ای درباره مواجهه با بسیجی‌، همو که حتی پس از مرگ هم برای زیستن نشاط دارد. 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane

🔻فصل دوم «گعده بافتار» 🔹«گعدهٔ بافتار» همان‌طور که از اسمش پیداست، یک دورهٔ آموزشی نیست. البته یک دورهمیِ خشک‌وخالی هم نیست. چیزی است میان این دو؛ جایی است که در کنار هم، دربارهٔ «هنر انقلاب اسلامی» و دیگری‌های آن گفت‌وگو می‌کنیم. ‌ 🔹فصل اول این جلسات هفتگی به گپ‌وگفت پیرامون فهم جوهره و اساس هنر انقلاب اسلامی گذشت. به ملاقات آثار مهم هنر انقلاب رفتیم، «منشور هنر امام» و شرح آوینی بر آن را مباحثه کردیم، مقالاتی از آوینی دربارهٔ هنر انقلاب خواندیم، پیِ «بسیجی» و «انسان انقلاب اسلامی» در آثار هنری گشتیم و درباره‌اش صحبت‌ها کردیم و به تناسبِ موضوع جلسه‌هایمان، از هنرمندان و فعالان میدان هنر انقلاب، دعوت کردیم و بهره بردیم. ‌ 🔹حالا در فصل دوم «گعدهٔ بافتار»، می‌خواهیم به سراغ «هنر روشن‌فکری» برویم و به شناخت عمیق‌تری از آن برسیم. محوریت این سلسله جلسات هفتگی، خوانش مقالاتی منتخب از شهید آوینی است. به تناسب موضوع، به‌سراغ مقالات و اندیشه‌های دیگر متفکران هم خواهیم رفت. همچنین به سیاق فصل پیشین، هم به تماشای آثار هنری - برآمده از جریان روشن‌فکری - می‌نشینیم تا باب نقد و گفت‌وگو راحت‌تر گشوده شود، هم آخرین مجلات هنری روشنفکری را ورق خواهیم زد و هم مهمان هنرمندان و اساتید مرتبط خواهیم بود تا در این مسیر، راهنمای ما باشند. 🔹اگر دوست دارید تا هم‌گام با هم، هنر روشن‌فکری را مرور کنیم و به دیدگاهی انتقادی از آن برسیم، همراه «گعدهٔ بافتار» باشید. برای ثبت‌نام و اطلاع از شرایط حضور، به شناسهٔ @baftar_admin پیام دهید.

دیوارها به پای رمضان ایستاده‌اند نقاشی دیواره در غزه به مناسبت ماه مبارک رمضان بخش اول منتخب آثار 🔹ریسه‌ها و چراغ‌های رنگارنگ، بازی و خندهٔ کودکان و نقش‌وبند دیوارهایی که بر پیکر زخمی شهر و خرابه‌های به‌جامانده از حملات رژیم صهیونیستی کشیده شده‌اند، همه نوید جشنی بزرگ از غزه را به ما می‌دهند؛ جشنی که مردم را بر آن داشته تا لباس نو بپوشند، شهر را بیارایند و به استقبال آن بروند. و چه چیزی برای مردمانی که دعوی بندگی خدا دارند، مبارک‌تر از ماه رمضان می‌تواند بود؟ 🔹بیرون چادرها، روی خرابه‌ها، نقاشان دست‌به‌کار شده‌اند تا حلول رمضان را تبریک بگویند و از آمدنش خبر دهند. اینجا، هنر به میان مردم آمده است؛ نه در گالری‌های خلوت و برای مخاطب خاص، بلکه بر دیوارهای زخمی و در دل آوار. این نقاشی‌ها تنها طرح‌هایی ساده نیستند؛ آنها روایت زندگی‌اند. زندگی مردمانی که جنگ را تجربه می‌کنند؛ اما تسلیم آن نمی‌شوند. 🔹اینجا هنر هم‌گام با مردم، در خدمت باورها و آیین‌هایشان قرار گرفته است. این گرافیتی‌ها به متن زندگی وارد شده‌اند؛ با غم و شادی مردم گریسته و خندیده‌اند. اینجا، هنر نه در حاشیه که در متنِ زندگی جاری است. این صحنه‌ها ما را به یادِ شعر قیصر امین‌پور می‌اندازد: «شگفتا! ما از این پیش‌تر می‌دانستیم که گاه می‌بایست در زندگی جنگ کرد، اما نمی‌دانستیم که می‌توان در جنگ زندگی کرد.» 🔹در این فرسته به سراغ نقاشی‌ها و گرافیتی‌ها و حتی تایپوگرافی‌های خلق شده با شن‌ ساحل رفته‌ایم که خبر از رمضان در غزه می‌دهد. 🔰برای دیدن و شنیدن مهم‌ترین آثار هنر انقلاب، به کانال «بافتار» بپیوندید: 🆔 @baftar_resane