ترجمه دعای چهل و دوم صحیفه سجادیه
دعاى آن حضرت است هنگام ختم قرآن
خدایا! تو مرا به پایان رساندن خواندن قرآنت یاری دادی، قرآنی که آن را به صورت نور فرستادی؛ و بر هر کتابی که نازل کردی، گواه و نگهبان قرار دادی؛ و بر هر سخن و کلامی که برخواندهای، برتری دادی.
و جداکنندهاش ساختی که به وسیلۀ آن بین حلال و حرامت جدایی انداختی؛ و آیات به هم پیوستهای است که از برکت آن، راههای احکامت را آشکار کردهای؛ و کتابی است که هر چیزی را برای بندگانت در آن روشن کردهای، روشنی جامع و رسا؛ و وحی است که بر پیامبرت محمّد (صلی الله علیه و آله) فرود آوردی؛ فرود آوردنی به حق.
و آن را نوری قرار دادی که در پرتو پیروی از آن، از تاریکیهای گمراهی و نادانی، به عرصهگاه هدایت راه یابیم؛ و درمان برای کسی که با رعایت سکوت به آیاتش گوش فرا دهد، برای آنکه مفاهیم و معانیاش را درک کند و واقعیتهایش را با دلوجان راست و درست بداند؛ و ترازوی عدلی که زبانهاش از حق منحرف نمیشود و نور هدایتی که روشنایی برهانش، از برابر بینندگان خاموش نگردد؛ و پرچم نجاتی که هر کس به جانب آیین استوارش قصد کند، گمراه نشود؛ و هر کس به دستگیرۀ حفاظت و حمایتش در آویزد، دستهای هلاککننده به او نرسد.
خدایا! هماکنون که ما را به قرائت قرآن یاری دادی و عقدههای زبانمان را به زیبایی عبارتش آسان کردی، پس ما را از کسانی قرار ده که حقّ این کتاب را چنانکه سزاوار آن است رعایت کنند و تو را با اعتقاد تسلیم در برابر آیات استوارش اطاعت نمایند و به پناهگاه اقرار به متشابهاتش و دلایل روشنش پناه برند.
خدایا! تو قرآن را بر پیامبرت محمّد (صلی الله علیه و آله)، مجمل و سربسته نازل کردی و دانش شگفتیهایش را به طور کامل به او الهام فرمودی و علم آن را به عنوان تفسیر به ما ارث دادی و ما را بر کسانی که از دانش قرآن بیخبرند برتری دادی و قدرت آگاهی از حقایقش را به ما عنایت کردی تا ما را بر کسانی که طاقت درک مفاهیم آن و قیام به آیاتش را ندارند، رفعت و سروری بخشی.
خدایا! چنانکه دلهای ما را حامل واقعیتهای آن ساختی و شرافت و فضیلتش را به ما فهماندی، پس بر محمّد خطیب به قرآن و بر آلش خزانه داران قرآن، درود فرست؛ و ما را از کسانی قرار ده که اقرار دارند: قرآن از سوی توست تا شک و شبههای در مسیر تصدیق آن، متوجّه دلهای ما نشود؛ و انحرافی، ما را از راه راستش باز ندارد.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و ما را از کسانی قرار ده که به ریسمان محکم قرآن چنگ میزنند و از متشابهات که محل لغزش عقول است، در پناه آیات محکمش مأوی میگیرند و در سایۀ پر و بال رحمتش آرامش مییابند و به نور صبحگاهش راه مییابند و به درخشندگی سپیدهاش که موجب آشکار شدن حق است اقتدا میکنند و از چراغش، چراغ میافروزند و از غیر آن هدایت نمیجویند.
خدایا! همان گونه که محمّد را به وسیلۀ قرآن، نشانهای برای هدایت به سوی خود منصوب کردی؛ و به سبب آل او، راههای خشنودی خود را آشکار ساختی؛ پس بر محمّد و آلش درود فرست و قرآن را برای ما وسیلۀ رسیدن به بالاترین جایگاههای کرامت و نردبانی که به سوی محل سلامت بالا رویم و سببی که به وسیلۀ آن، رهایی در عرصۀ قیامت را پاداش داده شویم و واسطه و شفیعی که از برکت آن در نعمتهای سرای اقامت وارد گردیم، قرار ده.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و به واسطۀ قرآن، سنگینی گناهان را از دوش ما فرود آر؛ و زیبایی اخلاق نیکان را به ما عنایت فرما؛ و ما را پیرو آثار کسانی قرار ده که همۀ ساعات شب و تمام روز را، به وسیلۀ قرآن به بندگی برخاستند تا جایی که ما را به پاککنندگی آن، از هر آلودگی پاک کنی؛ و تابع آثار کسانی قرار دهی که به نور قرآن روشنی جستند؛ و آرزوی بی جا، آنها را از عمل برای آخرت غافل نکرد تا با فریب و نیرنگهایش آنان را به هلاکت اندازد و از به دست آوردن آخرت باز دارد.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و قرآن را برای ما زمینۀ این منافع قرار ده؛ در تاریکیهای شبها، مونس؛ و از تحریکات شیطان برای ارتکاب گناه و خطراتِ وسوسهها، نگهبان؛ و برای گامهای ما از حرکت به سوی گناهان، بازدارنده؛ و برای زبانهایمان از فرو رفتن در گفتار باطل - نه به خاطر بیماری - لال کننده؛ و برای انداممان از ارتکاب گناه، مانع شونده؛ و برای طومار و اوراق عبرت که دست غفلت آن را در هم پیچیده، گستراننده؛ تا فهم شگفتیهایش و پندهای باز دارندهاش را که کوههای استوار، با وجود استحکامشان از تحمل آن ناتواناند، به دلهای ما برسانی.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و به وسیلۀ قرآن آراستگی ظاهر ما را تداوم بخش و خطرات وسوسهها را از پنجه انداختن به سلامت درونمان باز دار و به سبب قرآن چرک دلهایمان و وابستگی گناهانمان را به وجودمان بشوی و امور از هم پاشیدۀ ما را به قرآن سامان بخش و در جایگاه ارائۀ اعمال به پیشگاهت، تشنگی ما را که زاییدۀ گرمای
آنجاست، به سبب قرآن فرونشان؛ و در هنگام برانگیختنمان در روز وحشت بزرگ، به وسیلۀ قرآن بر ما جامه امن و امان پوشان.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و خلأ و شکاف تنگدستی و نداری ما را به وسیلۀ قرآن، جبران فرما؛ و به سبب قرآن، زندگی فراخ و گسترده و فراوانی ارزاق را به سوی ما روان گردان؛ و ما را در سایۀ قرآن، از خصلتهای ناپسند و پستیهای اخلاقی دور کن؛ و به وسیلۀ قرآن، از ورطۀ منجلاب کفر و انگیزههای نفاق حفظ فرما؛ تا قرآن در روز قیامت راهبر و راهنمای ما به سوی خشنودیات و بهشتهایت باشد و در این جهان از خشمت و تجاوز از حدودت بازمان دارد؛ و برای ما در پیشگاهت، در حلال دانستن حلالش و حرام دانستن حرامش، شاهد و گواه باشد.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و هنگام مرگ، به سبب قرآن، سختی جان دادن، دشواری ناله کردن و به شماره افتادن نفس را، آن هم وقتی که جانها به گلو رسند و گفته شود: چه کسی درمانکننده است؟! بر ما آسان فرما. آری؛ آسان فرما، به خصوص هنگامیکه فرشتۀ مرگ، برای گرفتن جان، از پردههای غیب آشکار شود و تیرهای وحشتناک فراق را از کمان اجل به سوی روح پرتاب کند و از زهر کشندۀ مرگ، شربتی مسموم برای جان آماده نماید؛ و کوچ کردن و حرکت ما از دنیا به آخرت نزدیک شود و عملها و کردارها، گردن بندهایی بر گردن گردد؛ و قبرها تا روز دیدار و ملاقات، آرامگاه باشد.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و ورود ما را در خانۀ کهنگی و پوسیدگی و طول اقامتمان را بین طبقات خاک، بر ما مبارک گردان؛ و قبرها را پس از جدایی از دنیا، بهترین منازلمان قرار ده؛ و تنگی لحد را به رحمتت، برای ما وسعت ده؛ و در برابر حاضران عرصۀ قیامت، به گناهان هلاککنندهای که بر گردن ماست، رسوایمان مکن.
و به سبب قرآن، در جایگاه ارائۀ اعمال به تو، بر ذلّت و پستی وضع ما ترحم فرما؛ و هنگام لرزش پل دوزخ، لغزش گامهای ما را به وقت عبور از آن، به وسیلۀ قرآن، استوار ساز؛ و پیش از برپا شدن قیامت، تاریکی گورهای ما را، به قرآن روشن کن؛ و ما را در سایۀ قرآن، از هر گونه اندوه روز قیامت و سختی ترسهای روز بلای بزرگ و بیمانند، نجات ده.
و روزی که چهرۀ ستمپیشگان سیاه میشود - روز حسرت و پشیمانی - چهرههای ما را سپید کن؛ و برای ما در دلهای مردم مؤمن، محبّت و دوستی قرار ده؛ و زندگی را بر ما، سخت و دشوار مکن.
خدایا! بر محمّد بنده و رسولت درود فرست، در برابر اینکه پیام دینت را به مردم رساند و فرمانت را آشکار کرد و نسبت به بندگانت، خیرخواهی فرمود.
خدایا! پیامبر ما را که درودت بر او و بر آلش باد، روز قیامت از مقرّبترین پیامبران؛ و از نظر شفاعت در پیشگاهت، از نیرومندترین آنان؛ و از جهت منزلت و مقام، از والاترین آنان؛ و از نظر جاه و آبرو، آبرومندترین آنان؛ قرار ده.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و بنیانش را برتری ده و دلیل و برهانش را بزرگ و باعظمت فرما و میزانش را سنگین کن و شفاعتش را بپذیر و وسیلهاش را نزدیک فرما و رویش را سپید کن و نورش را کامل و درجهاش را بلند ساز.
و ما را بر روش او زنده بدار و بر آیینش بمیران و ما را در راهش قرار ده و در راه او، راه بر و از اهل طاعتش قرار ده و در گروه او محشور کن و به حوضش وارد فرما و از جامش سیرابمان کن.
و بر محمّد و آلش درود فرست؛ درودی که به وسیلۀ آن او را به آنچه که از خیر و احسان و کرامتت امید دارد برسانی، همانا تو صاحب رحمت گسترده و احسان گرانقدری.
خدایا! به خاطر اینکه آیاتت را به مردم رساند و آیاتت را به سوی مردم برد و برای بندگانت خیرخواهی کرد و در راهت به جهاد برخاست؛ پاداشی به او عنایت فرما، برتر از پاداشی که به هر یک از فرشتگان مقرّبت و انبیای مرسل و برگزیدهات، عطا کردی؛ درود بر او و بر اهل بیت پاکیزه و پاکش و رحمت و برکات خدا بر آنان باد.
ترجمه دعای چهل و سوم صحیفه سجادیه
دعاى آن حضرت است هنگامى كه به هلال ماه نگاه مىكرد
ای آفریدۀ فرمانبردار و تلاشگر شتابان و رفت و آمد کننده در منازل معیّنشده و تصرّفکنندۀ در فلک تدبیر؛
ایمان آوردم به کسی که به سبب تو، تاریکیها را روشن کرد؛ آنچه را با حواس، به سختی میتوان یافت، به وسیلۀ تو آشکار ساخت؛ و تو را دلیلی از دلایل فرمانرواییاش بر هستی و نشانهای از نشانههای سلطنت و قدرتش قرار داد؛ و تو را به زیادی و کاهش یافتن و طلوع و غروب و تابندگی و گرفتگی، به خدمت گرفت. در تمام این حالات فرمانبردار اویی و به سوی خواستهاش شتابانی.
چه شگفت است تدبیری که در برنامۀ تو به کار برده و چه دقیق است آنچه در شأن تو انجام داده؛ تو را کلید ماهی جدید، برای کاری جدید قرار داده.
از خداوند، پروردگارم و پروردگارت و آفرینندهام و آفرینندهات و حساب کنندهام وحساب کنندهات و صورتگرم و صورتگرت، درخواست میکنم که بر محمّد و آلش درود فرستد و تو را هلال بابرکتی قرار دهد که گذشت روزگاران آن برکت را از بین نبرد؛ و هلال پاکی که گناهان، آلودهاش نکند.
هلال ایمنی از بلاها و سلامتی از بدیها، هلال خوشطالعی که نحسی در آن نباشد و با میمنتی که مشقّت گرد آن نگردد و آسایشی که دشواری با آن مخلوط نشود و خیری که آمیخته به شرّ نگردد، هلال امن و امان و نعمت و احسان و سلامت و اسلام.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و ما را از خشنودترین کسانی قرار ده که ماه نو بر آنان طلوع کرده و از پاکیزهترین کسانی که به آن نگاه کرده و خوشبختترین کسانی که در آن به انجام هرگونه عبادت، از واجب و مستحب برخاستهاند؛ و ما را در این ماه به توبه موفّق کن و از گناه حفظ فرما و از دست زدن به معصیتت، نگاه دار.
و ما را در این ماه، به سپاسگزاری نعمتت برانگیز؛ و پوششهای سلامت و تندرستی را به ما بپوشان و به سبب تام و تمامِ بجا آوردن بندگیات در این ماه، نعمتت را بر ما کامل کن. تو بسیار نعمتدهنده و ستودهای و درود خدا بر محمّد و آل پاک و پاکیزهاش باد.
🌱امام سجاد علیه السلام در بخشی از دعای چهل و دوم صحیفه سجادیه به ما یاد میدن اینطوری دعا کنیم🌿:
(ثواب قرائت این دعا تقدیم به شهید سید احمد پلارک به امید شفاعت او در بارگاه خدا )
الهی
قرآنی عطا فرمودی که
ترازوی عدلی که زبانهاش از حق منحرف نمیشود و نور هدایتی که روشنایی برهانش، از برابر بینندگان خاموش نگردد؛ و پرچم نجاتی که هر کس به جانب آیین استوارش قصد کند، گمراه نشود؛ و هر کس به دستگیرۀ حفاظت و حمایتش در آویزد، دستهای هلاککننده به او نرسد.
پس به حق این قران کریم ما را از کسانی قرار ده که حقّ این کتاب را چنانکه سزاوار آن است رعایت کنند و تو را با اعتقاد تسلیم در برابر آیات استوارش اطاعت نمایند
ما را پیرو آثار کسانی قرار ده که همۀ ساعات شب و تمام روز را، به وسیلۀ قرآن به بندگی برخاستند تا جایی که ما را به پاککنندگی آن، از هر آلودگی پاک کنی
بر محمّد و آلش درود فرست و به وسیلۀ قرآن آراستگی ظاهر ما را تداوم بخش و خطرات وسوسهها را از پنجه انداختن به سلامت درونمان باز دار و به سبب قرآن چرک دلهایمان را بشوی و امور از هم پاشیدۀ ما را به قرآن سامان بخش
بر محمّد و آلش درود فرست و هنگام مرگ، به سبب قرآن، سختی جان دادن، دشواری ناله کردن و به شماره افتادن نفس را، آن هم وقتی که جانها به گلو رسند و گفته شود: چه کسی درمانکننده است؟! بر ما آسان فرما
ترجمه دعای چهل و سوم صحیفه سجادیه
دعاى آن حضرت است هنگامى كه به هلال ماه نگاه مىكرد
ای آفریدۀ فرمانبردار و تلاشگر شتابان و رفت و آمد کننده در منازل معیّنشده و تصرّفکنندۀ در فلک تدبیر؛
ایمان آوردم به کسی که به سبب تو، تاریکیها را روشن کرد؛ آنچه را با حواس، به سختی میتوان یافت، به وسیلۀ تو آشکار ساخت؛ و تو را دلیلی از دلایل فرمانرواییاش بر هستی و نشانهای از نشانههای سلطنت و قدرتش قرار داد؛ و تو را به زیادی و کاهش یافتن و طلوع و غروب و تابندگی و گرفتگی، به خدمت گرفت. در تمام این حالات فرمانبردار اویی و به سوی خواستهاش شتابانی.
چه شگفت است تدبیری که در برنامۀ تو به کار برده و چه دقیق است آنچه در شأن تو انجام داده؛ تو را کلید ماهی جدید، برای کاری جدید قرار داده.
از خداوند، پروردگارم و پروردگارت و آفرینندهام و آفرینندهات و حساب کنندهام وحساب کنندهات و صورتگرم و صورتگرت، درخواست میکنم که بر محمّد و آلش درود فرستد و تو را هلال بابرکتی قرار دهد که گذشت روزگاران آن برکت را از بین نبرد؛ و هلال پاکی که گناهان، آلودهاش نکند.
هلال ایمنی از بلاها و سلامتی از بدیها، هلال خوشطالعی که نحسی در آن نباشد و با میمنتی که مشقّت گرد آن نگردد و آسایشی که دشواری با آن مخلوط نشود و خیری که آمیخته به شرّ نگردد، هلال امن و امان و نعمت و احسان و سلامت و اسلام.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و ما را از خشنودترین کسانی قرار ده که ماه نو بر آنان طلوع کرده و از پاکیزهترین کسانی که به آن نگاه کرده و خوشبختترین کسانی که در آن به انجام هرگونه عبادت، از واجب و مستحب برخاستهاند؛ و ما را در این ماه به توبه موفّق کن و از گناه حفظ فرما و از دست زدن به معصیتت، نگاه دار.
و ما را در این ماه، به سپاسگزاری نعمتت برانگیز؛ و پوششهای سلامت و تندرستی را به ما بپوشان و به سبب تام و تمامِ بجا آوردن بندگیات در این ماه، نعمتت را بر ما کامل کن. تو بسیار نعمتدهنده و ستودهای و درود خدا بر محمّد و آل پاک و پاکیزهاش باد.
ترجمه دعای چهل و چهارم صحیفه سجادیه
دعاى آن حضرت است هنگام فرارسيدن ماه رمضان
ستایش ویژۀ خداست که ما را به سپاسگزاریاش هدایت فرمود و ما را درخور سپاس قرار داد، برای اینکه از شکرگزاران احسانش شویم؛ تا در برابر این سپاس و شکر، پاداش نیکوکاران را به ما عطا کند.
خدا را سپاس که دینش را به ما هبه کرد و ما را به آیینش اختصاص داد و در راههای احسانش وارد کرد؛ تا در آنها به لطف و احسانش، به سوی خشنودیاش، حرکت کنیم؛ حمدی که از ما بپذیرد و به سبب آن از ما راضی شود.
و خدا را سپاس که از جملۀ آن راهها، ماه خود، ماه رمضان را قرار داد؛ ماه روزه و ماه اسلام، ماه پاک کننده، ماه آزمایش، ماه قیام به عبادت و ماهی که قرآن را در آن نازل کرد که سراسر برای مردم هدایت است و نشانههایی روشن از هدایت و جداکنندۀ بین حق و باطل؛
پس برتریاش را بر ماههای دیگر، بر پایۀ احترامات زیادی که برایش قرار داد و فضیلتهایی که بین مردم مشهور است، آشکار ساخت؛ پس آنچه را در ماههای دیگر حلال بود، برای بزرگداشت این ماه، حرام کرد؛ و خوراکیها و آشامیدنیها را محض گرامیداشت آن، ممنوع فرمود؛ و بر آن وقتی واضح و روشن قرار داد و آن نهمین ماه از ماههای قمری است که حضرتش -جلّوعزّ- اجازه نمیدهد از آن وقت معین، پیش افتد؛ و نمیپذیرد که از آن پس افتد.
سپس یکی از شبهایش را، بر شبهای هزار ماه، برتری داد و آن را شب قدر نامید؛ فرشتگان و روح در آن شب، به دستور پروردگارش، برای تعیین سرنوشتها و آوردن هر خیر و برکتی و حساب هر کاری، نازل میشوند. شبی است آکنده از سلامت و رحمت، برکتش تا سپیدهدم بر هر کس از بندگانش که بخواهد، از طریق قضایش که محکم و استوار کرده، پیوسته و دائمی است.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و شناخت برتری این ماه و بزرگداشت احترامش را و خودداری از آنچه که در این ماه ممنوع کردی، به ما الهام فرما؛ و ما را به روزه داشتن این ماه و حفظ انداممان از گناهانت و به کار گرفتن آنها در آنچه که تو را خشنود میکند، یاری ده؛ تا با گوشمان به گفتار لغو گوش نکنیم و با چشممان به تماشای لهو نشتابیم؛
و تا جایی که دستهایمان را به جانب حرامی نگشاییم و با گامهایمان به سوی ممنوعی نرویم و شکمهایمان، جز آنچه را حلال کردی، در خود جای ندهد؛ و زبانمان، جز به آنچه تو گفتهای، گویا نشود؛ و عمل و وظیفهای، جز آنچه ما را به ثواب تو نزدیک میکند، متحمّل نشویم؛ و جز آنچه ما را از کیفر تو نگاه میدارد، عهدهدار نشویم. آنگاه همۀ اینها را از ریای ریاکاران و شهرتطلبی شهرت طلبان، خالص و پاک فرما؛ به گونهای که کسی را جز تو در اعمالمان شریک نکنیم و مقصد و منظوری در آن اعمال غیر تو نطلبیم.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و ما را در این ماه، بر اوقات نمازهای پنجگانه، با آدابی که برای آنها مقرّر کردی و واجباتی که جهت آنها واجب فرمودی و شروطی که محض آنها مقرّر نمودی و اوقاتی که تعیین کردی، آگاه ساز.
و ما را در ادای این نمازهای پنجگانه، در رتبۀ کسانی قرار ده که به مراتب و منزلتهای آن رسیدهاند؛ کسانی که حفظکنندۀ ارکان آنهایند و هر یک از پنج نماز را در اوقات مخصوص به خودش ادا میکنند؛ و بر پایۀ آن کمیت و کیفیتی که بنده و رسولت -که درود تو بر او و خاندانش باد- تشریع فرموده و بیان کرده، در رکوع و سجودش و همۀ فضایل و درجاتش، با کاملترین طهارت و روشنترین مرتبه خشوع و رساترینش، بجا میآوردند.
و ما را در این ماه توفیق ده که با خویشاوندان خود، با نیکی و صلۀ رحم ارتباط پیدا کنی؛ و با احسان و بخشش، به همسایگان خود رسیدگی نماییم و اموال خود را از آنچه به ستم گرفتهایم، پاک کنیم و با بیرون کردن زکات، ثروت و مال خود را در مدار پاکی قرار دهیم؛ و با کسی که با ما رابطهاش را بریده، آشتی نموده؛ و با آنکه به ما ستم روا داشته، به عدالت و انصاف معامله کنیم؛ و با شخصی که با ما دشمنی کرده، از در مسالمت در آییم؛ مگر کسی که در راه تو و به خاطر تو با او دشمنی شده باشد؛ همانا او دشمنی است که با او دوستی نکنیم و حزبی است که به او دست صداقت ندهیم.
و ما را در این ماه توفیق ده که به وسیلۀ اعمال شایسته که ما را به سبب آنها از گناهان پاک کنی، به تو تقرّب جوییم؛ و ما را در این ماه، از اینکه بخواهیم اعمال زشت را از سر بگیریم حفظ فرما و کار بندگی ما در این ماه به جایی رسد که هیچ یک از فرشتگانت نتواند، بالاتر از آنچه ما به جا آوردیم، از ابواب بندگی و طاعت برای تو و انواع اعمالی که سبب قرب ما به حضرت توست، به پیشگاهت ارائه کند.
خدایا! به حق این ماه و به حق کسی که از آغاز تا پایانش تو را بندگی کرده، از فرشتهای که او را مقرّب خود کردی، یا پیامبری که برای هدایت مردم فرستادی، یا بندۀ شایستهای که به کرامت خود اختصاص دادی؛ از تو میخواهم که بر محمّد و آلش درود فرستی و ما را در این ماه، شایسته کرامتی که به اولیایت وعده دادی گردان؛ و آنچه برای اهل کوشش در بندگیات قرار دادی، برای ما قرار ده؛ و ما را در زمره کسانی که به رحمتت، شایستگی رسیدن به برترین مرتبه را یافتند، در آور.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و ما را از انحراف در توحیدت و کوتاهی در ستایشت و تردید در دینت و گمراهی از راهت و بیاحترامی به حرمتت و گول خوردن از دشمنت، شیطان راندهشده، بر کنار کن.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و چنانچه در هر شب از شبهای این ماه رمضانمان، بندگانی هستند که بخششت آنها را آزاد میکند و گذشت و چشمپوشیات آنان را میبخشد، پس ما را از آن بندگان محسوب کن و ما را برای ماه رمضانمان، از بهترین اهل و اصحاب قرار ده.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست و با محو شدن هلالش، گناهانمان را محو کن؛ و با سپری شدن روزهایش، گناهان را از وجود ما برکن؛ تا ماه رمضان در حالی از ما بگذرد که وجودمان را از خطاها پاکیزه و از بدیها خالص و آراسته، فرموده باشی.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست؛ و چنانچه ما در این ماه، از حق و عدالت و بندگی و طاعت منحرف شویم، به دایرۀ عدل و درستی برگردان؛ و اگر از راه هدایت به گمراهی افتیم، استوارمان ساز؛ و اگر دشمنت شیطان، بر ما چیره شود، از کید و مکرش ما را رهایی بخش.
خدایا! این ماه را با بندگیمان، برای حضرتت پُر کن؛ و اوقاتش را به طاعتمان، برای وجود مبارکت زینت ده و در روزش، ما را به روزه داشتن و در شبش، ما را به نماز و زاری به درگاهت و فروتنی به پیشگاهت و خواری در برابرت، یاری فرما؛ تا روزش به غفلت ما از روزه و شبش به کوتاهی ما از عبادت، گواهی ندهد.
خدایا! ما را در دیگر ماهها و دیگر ایّام تا زمانیکه زندهمان میداری، چنین قرار ده؛ و هم چنین ما را از بندگان شایستهات مقرر کن؛ آنان که بهشت را به ارث میبرند و در آن جاوداناند و از اموال خود در راه خدا میبخشند و عمل شایسته انجام میدهند، در حالی که دلهایشان از اندیشۀ بازگشت به سوی پروردگارشان ترسان است؛ و از کسانی قرار ده که به سوی خیرات میشتابند و نسبت به آن، از دیگران پیشی میگیرند.
خدایا! بر محمّد و آلش درود فرست، در همه وقت و در همه دم و در هر حال، به شمارۀ درودی که فرستادهای، بر هر که درود فرستادهای و چندین برابر همۀ آنها، به چندین برابری که جز تو نتواند آنها را بشمارد؛ همانا تو آنچه را بخواهی، انجام میدهی.
ترجمه دعای چهل و پنجم صحیفه سجادیه
دعای آن حضرت است در وداع ماه مبارک رمضان
خدایا! ای که شوقی به پاداش ندارد؛ چون بینیاز از آفریدههاست؛
و ای که بر عطابخشیاش، پشیمان نمیشود؛
و ای که پاداش بندهاش را مساوی و برابر نمیدهد؛ [بلکه پاداشش بیش از عمل بنده است].
نعمتت آغاز است، [دست کسی در ساخت و پرداختش جایی ندارد] و گذشتت احسان و مجازاتت عدالت و فرمانت خیر است.
اگر عطا کنی، عطایت را به منّت آلوده نمیکنی؛ و اگر منع کنی، منعت بر پایه تجاوز نیست.
کسی که تو را سپاس-گزاری کند، پاداشش میدهی؛ در حالی که خودت سپاسگزاری را به او الهام کردی.
و کسی که تو را ستایش کند، تلافی و جبران میکنی؛ در صورتی که ستایش را خودت به او آموختهای.
پرده میپوشی بر کسی که اگر میخواستی رسوایش میکردی؛ جود و کرم میکنی بر کسی که اگر میخواستی منعش میفرمودی؛ در حالی که هر دوی اینها از سوی تو سزاوار رسوایی و منعاند؛ امّا چنین نمیکنی، چون تمام کارهایت را بر پایهٔ لطف و احسان بنا نهادی و قدرتت را بر آیین گذشت به جریان انداختی.
و با کسی که با تو به مخالفت برخاسته، با بردباری روبهرو شدی؛ و کسی را که بر ستم به خود همّت گماشت، مهلت دادی؛ با حلم و بردباریات مهلتشان میدهی تا به سویت بازگردند. شتاب در عقوبت را وا میگذاری تا به عرصهگاه توبه و بازگشت بنشینند؛ تا آنکه از سوی تو، سزاوار هلاکت شده، هلاک نشود؛ و تیره بختشان به نعمت تو بدبخت نگردد. هلاکت و بدبختی آنان، پس از طول مدتی است که حرام و حلالت را برای آنان روشن کردی و پیوسته به عذاب تهدیدشان فرمودی و عذر بسیاری از این قبیل در برابرشان قرار دادی و پیدرپی بر آنان اتمام حجّت کردی. این همه، بر پایهٔ کرم و بخششی از عفو توست، ای بزرگوار! و سود و بهرهای است از مهربانی تو، ای بردبار!
تویی که دری برای بندگانت به سوی بخششت گشودی و آن را توبه نامیدی و بر آن درِ گشوده دلیلی از وحیات قرار دادی تا آن را گم نکنند؛ ای که نامت والا و مبارک است! - فرمودی: «به سوی خدا بازگردید؛ بازگشتی خالص، باشد که پروردگار گناهانتان را محو کند و شما را وارد بهشتهایی کند که از زیر آنها، نهرها روان است.
روزی که خداوند، پیامبر و کسانی که به او ایمان آوردند، خوار نمیکند؛ نورشان پیش رویشان و از جانب راستشان در حرکت است. میگویند: خدایا! نور ما را کامل کن و ما را بیامرز که تو بر هر کاری توانایی.» پس بهانه و عذر کسی که پس از گشوده شدن در و اقامهٔ راهنما، از ورود به عرصهگاه بخششت غفلت کند چیست؟
و تویی آنکه در معاملهٔ خود، به بهره و سود بندگانت افزودی؛ و در این داد و ستدشان با تو، سودشان و کامیابی و فوزشان به وقت ورود بر تو و بهرهٔ افزون را از جانب خود، برای آنها خواستهای؛ پس گفتی - ای که نامت مبارک و والاست! - «هر کس یک خوبی بیاورد، ده برابرش برای اوست؛ و هر کس یک بدی بیاورد، جز به مانند آن کیفر نشود.»
و فرمودی: «داستان آنان که اموالشان را در راه خدا انفاق میکنند، مانند دانهای است که هفت خوشه رویانده، در هر خوشه صد دانه است؛ و خدا برای هر که بخواهد، چند برابر میکند.» و گفتی: «کیست که به خدا وام نیکو دهد تا خدا آن را برایش به چندین برابر بیافزاید.» و آنچه از نظایر این آیات، دربارهٔ چندین برابر کردن خوبیها، در قرآن نازل فرمودی.
و تویی که با گفتارت از غیب خود و تشویقت که بهرهٔ آنها در آن است، به اموری راهنمایی کردی که اگر آن امور را از ایشان میپوشاندی، دیدگانشان آنها را درک نمیکرد و گوشهایشان فرا نمیگرفت و اندیشه و فکرشان به آنها نمیرسید. پس گفتی: «مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم و مرا سپاسگزارید و کفران نکنید.» و فرمودی: «اگر شکر کنید، بر شما افزون میکنم؛ و اگر ناسپاسی کنید، محققاً عذاب من سخت است».
و گفتی: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم. آنانکه از عبادت من، [یعنی دعا] تکبّر میکنند، بهزودی خوار و ذلیل وارد دوزخ میشوند». دعا و خواندن خود را عبادت و ترکش را سرکشی نامیدی؛ و بر ترک دعا به ورود در دوزخ با ذلّت و خواری تهدید کردی.
بندگان واقعیات، به خاطر نعمتت تو را یاد کردند؛ و به سبب احسانت، به شکرگزاریات برخاستند و به فرمانت، تو را خواندند؛ و برای گرفتن عطای افزونت، صدقه دادند؛ نجاتشان از خشمت و کامیابیشان به خشنودیات در این امور بود.
و اگر مخلوقی از سوی خودش مخلوقی دیگر را، به همین گونه که تو بندگانت را راهنمایی کردی، راهنمایی میکرد، موصوف به احسان و نعمتبخشی بود و به هر زبانی مورد ستایش قرار گرفته بود؛ پس تو را سپاس تا آنجا که در سپاست راهی یافت شود؛ و تا آنجا که برای سپاس، کلمهای که به آن ستوده شدی و معنایی که به سپاس منصرف شود، باقی باشد.
ای که با احسان و فضل، بندگانش را به سپاس فراخوانده و آنان را در دریای نعمت و عطا غرق کرده، چه آشکار و پخش است نعمتت در عرصهٔ حیات ما و چه سرشار و فراوان است عطایت بر ما؛ و چهقدر ما را به نیکی و احسانت اختصاص دادهای!
ما را به دینت؛ دینی که برگزیدهای و به آیینت؛ آیینی که پسندیدهای و راهت؛ راهی که هموار کردهای، هدایت فرمودی؛ و به چیزی که مایهٔ قرب به توست و زمینهٔ رسیدن به کرامتت، بینا کردی.
خدایا! تو از خالصترین آن وظایف و برگزیدهترین آن فرایض، ماه رمضان را قرار دادی که آن را از میان سایر ماهها برگزیدی و از میان همهٔ زمانها و روزگارها انتخاب کردی و بر همهٔ اوقات سال برتری دادی؛ به خاطر آنکه قرآن و نور را در آن نازل کردی و ایمان را در آن چند برابر ساختی و روزه گرفتن در آن را واجب کردی و به شبزندهداری در آن تشویق فرمودی و شب قدر را که از هزار شب بهتر است، در آن بزرگ داشتی.
سپس ما را به سبب آن، بر دیگر امّتها برتری دادی و در پرتو فضلش ما را از میان همهٔ ملّتها برگزیدی؛ پس به فرمانت روز را روزه گرفتیم و شبش را به یاریات به عبادت برخاستیم، در حالیکه خود را به سبب روزه و شبزندهداریاش در معرض رحمتت قرار دادیم؛ زیرا خودت ما را در این ماه در معرض رحمتت قرار دادی و آن را وسیلهٔ رسیدن به پاداشت انتخاب کردیم و تو به انجام آنچه از درگاهت طلب شود توانایی؛ و به آنچه از احسانت درخواست شود، جواد و بخشندهای؛ به کسی که برای تقرّب به تو بکوشد، قریب و نزدیکی.
به تحقیق این ماه در بین ما، در مرتبه و محلی ستوده زیست و با ما مصاحبت کرد؛ مصاحبتی پسندیده و نیکو و ما را به برترین بهرههای جهانیان، سودمند کرد؛ سپس هنگام پایان یافتن وقتش و به سر رسیدن مدّتش و کامل شدن روزهایش، از ما جدا شد.
پس ما او را وداع میکنیم؛ وداع کسی که هجرانش بر ما سخت و غمانگیز است و روگرداندنش ما را غمزده و دچار وحشت کرد. برای او برعهدهٔ ما، پیمانی محفوظ و حرمتی در خور رعایت و حقّی واجبالاداء، لازم شد. بر این اساس میگوییم: سلام بر تو ای بزرگترین ماه خدا! و ای عید دوستانش!
سلام بر تو ای گرامیترین همنشین از میان اوقات! و ای بهترین ماه، در ایّام و ساعات!
سلام بر تو، ماهی که در آن، آرزوها و حاجات، به برآورده شدن نزدیک است؛ و اعمالی که موجب خشنودی خداست، در آن پخش شده.
سلام بر تو، ای همنشینی که هنگام موجود بودن، منزلتش بزرگ؛ و وقت مفقود شدن، فقدانش دردناک؛ و مایهٔ امیدی که دوریاش، رنجآور است.
سلام بر تو همدمی که چون رو کند، مونس گردد و مسرور و شاد کند؛ و زمانی که سپری شود، به وحشت اندازد و دلها را به درد آورد.
سلام بر تو، همسایهای که دلها در آن نرم و گناهان در او کم شد.
سلام بر تو یاوری که ما را در مبارزهٔ با شیطان، یاری داد؛ و رفیقی که راههای احسان را، هموار و آسان ساخت.
سلام بر تو؛ چه بسیارند آزادشدگان خدا در تو و چه خوشبخت است کسی که احترامت را برای وجود خودت، رعایت کرد.
سلام بر تو؛ چه بسیار گناهان را محو کردی و چه بسیار عیبها را پوشاندی.
سلام بر تو؛ چه طولانی بودی بر گناهکاران و چه با هیبت بودی در قلوب اهل ایمان.
سلام بر تو؛ ماهی که تمام زمانها، قدرت رقابت با او را ندارند.
سلام بر تو؛ ماهی که نسبت به هر کاری، مایهٔ سلامتی است.
سلام بر تو؛ که مصاحبت و همنشینیاش ناپسند و معاشرتش نکوهیده نیست.
سلام بر تو، چنانکه با برکات بر ما وارد شدی؛ و چرک خطاها را از ما شستی.
سلام بر تو که وداع با تو، نه از باب خستگی و فراغت از روزهات، نه به خاطر ملالت است.
سلام بر تو که قبل از آمدنش خواستارش بودیم و پیش از رفتنش بر او اندوهگینیم.
سلام بر تو؛ چه بدیها که به سبب تو از ما برطرف شد؛ و چه خوبیها که به وسیلهٔ تو بر ما فرو ریخت.
سلام بر تو و بر شب قدری که از هزار ماه بهتر است.
سلام بر تو که دیروز، نسبت به تو چه خواستار و آرزومند بودیم؛ و فردا به سوی تو، چه بسیار شوق داریم.
سلام بر تو و بر فضیلتت که از آن محروم شدیم؛ و بر برکات گذشتهات که از ما گرفته شد.
خدایا! ما اهل این ماهیم که ما را به سبب آن شرافت و بزرگی بخشیدی؛ و با لطف و احسانت بر انجام اعمالش ما را موفّق فرمودی. هنگامیکه تیرهبختان وقتش را نشناختند؛ و از بخت بدشان، از فضیلتش محروم شدند.
تویی صاحب اختیار و سرپرست؛ که ما را به شناسایی آن برگزیدی و به راه و روش آن هدایتمان کردی؛ و ما به توفیق تو، با همهٔ کوتاهی و تقصیر، عهدهدار روزه و شبزندهداری او شدیم؛ و در آن اندکی از بسیار را به جا آوردیم