🧨 ۹ درس بزرگ اقتصادی از جنگ رمضان؛ چگونه تابآوری کشور را افزایش دهیم؟
✍️ پوریا فتحعلی - کارشناس اقتصادی
جنگ رمضان دارای پیامدها و تکانههای عمیق اقتصادی بود و نقاط ضعف زیرساختهای اقتصادی کشور را به وضوح نمایان ساخت و عبرتهای مهمی را در حوزه پدافند غیرعامل و تابآوری اقتصادی به همراه داشت:
🛢️ ۱. کنترل مصرف گاز و حضور در بازار جهانی: علیرغم تهدیدات علیه زیرساختهای انرژی، آسیب اساسی به بخش گاز وارد شد. علت ساده است؛ نفت ما به دلیل حضور در بازار جهانی اهرم بازدارنده داشت، اما گاز ایران هیچ وزن جدی در بازار جهانی نداشت. اگر مصرف بالای بخش خانگی کنترل میشد و حضور پررنگی در بازار جهانی گاز داشتیم، این موضوع به عنوان یک اهرم فشار عمل میکرد.
☀️ ۲. توسعه انرژی خورشیدی: تهدید نیروگاهها نشان داد ایران از این حیث دارای آسیبپذیری است. راهکار قطعی، توسعه انرژی خورشیدی است. امروز پنلهای خورشیدی بسیار اقتصادیتر شدهاند و با توجه به تابش عالی در ایران، توسعه این بخش کاملا ضروری است.
⛏️ ۳. ذغال سنگ در تولید برق و فولاد: عمده تولید ما متکی به گاز (متمرکز در پارس جنوبی) است. برخلاف دنیا، ما از زغالسنگ غافل شدهایم. افزایش سهم زغالسنگ هم اقتصادیتر است و هم منطبق بر اصول پدافند غیرعامل. باید اکتشاف معادن یا واردات زغالسنگ در ازای صادرات گاز در دستور کار قرار گیرد.
💵 ۴. کمبود اسکناس افتخار نبود: توسعه شبکه پرداخت الکترونیک و کاهش اسکناس همیشه افتخار تلقی میشد؛ اما در طول جنگ مشخص شد وجود حجم مشخصی از اسکناس در جامعه برای شرایط بحرانی و اضطراری کاملا ضروری است.
💻 ۵. آسیب پذیری زیرساخت های فناوری در شبکه بانکی: اختلال در بانک پرداختکننده حقوق نظامیان نشان داد که داشتن حساب پشتیبان در بانکهای دیگر الزامی است. همچنین این اتفاق لزوم فاصله گرفتن از شبکه پرداخت متمرکز بانکی را به ما گوشزد میکند.
🚂 ۶. محاصره دریایی و توسعه حمل و نقل زمینی کالا از/به چین: با توجه به احتمال محاصره دریایی، از نان شب واجبتر است که مسیر زمینی و ریلی تجارت با چین به سرعت توسعه یابد و ظرفیت آن دوچندان شود.
🛒 ۷. اصلاح سیاست ارزی، وفور کالا و پایداری اجتماعی: در طول جنگ کالاهای اساسی به وفور یافت میشد؛ در حالی که پیش از آن کمبود جدی داشتیم. این پایداری، تنها نتیجه اصلاح شجاعانه سیاست ارزی یک ماه پیش از آغاز جنگ بود.
🌾 ۸. خودکفایی در کالاهای اساسی و تنوع مبادی واردات این کالاها ضروری است: تخصیص ارز ترجیحی و ممنوعیتهای صادراتی، تولیدکننده داخلی غذا را تضعیف کرده است. باید ضمن بازنگری سیاستها، تنوعبخشی به مبادی واردات از کشورهای همسایه در دستور کار قرار گیرد.
🏢 ۹. نیمی از کارمندان دولت اضافه هستند: در روزهای جنگ، دستگاههای دولتی با ۵۰ درصد ظرفیت نیروی انسانی کار کردند و هیچ خلل جدی در پیشبرد امور ایجاد نشد که نشاندهنده مازاد بودن نیمی از کارمندان است.
اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
🛡️ تنها ۲ درصد؛ سهم ناچیز هزینههای نظامی از اقتصاد ایران!
🌍 بر اساس دادههای بانک جهانی، نسبت مخارج نظامی ایران به تولید ناخالص داخلی تنها حدود ۲ درصد است. این رقم حتی از میانگین کشورهای با درآمد پایین نیز کمتر بوده و ایران را در میان ۱۴۷ کشور بررسیشده، در رتبه ۵۴ قرار میدهد.
📊 در مقابل، رژیم صهیونیستی بالاترین نسبت مخارج نظامی به تولید ناخالص داخلی را بعد از اوکراین داراست و عربستان سعودی در رتبه چهارم جهان قرار دارند. با ادامه تهدیدهای امنیتی، باید اولویتهای بودجهای بازنگری شود و با کاهش هزینههای غیرضروری، تمرکز بر توان دفاعی افزایش یابد.
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
11.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
❓ آش نخورده و دهان سوخته برای مردم؛ نتیجه توزیع غرقابی ارز ترجیحی
1⃣ ۵۰٪ ارز ترجیحی مستقیم به جیب دلالها میرفت!
2⃣ دولت در برخی از اقلام خوراکی به دهک دهم درآمدی تقریباً ۴ برابر یارانه بیشتر میداد.
📊 ویدیوی کامل قسمت اول برنامه #نمودار را در آپارات مشاهده کنید.
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
4.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🛑 ۳۰ سال مزاحمت دولتی؛ کافیست
با ورود بخش خصوصی به عرصه بازسازی، تهدید خسارات جنگ به فرصت تبدیل میشود
🎙️شمس الدین حسینی: واقعیت این است که تا کنون حضور دولت در اقتصاد، بیدلیل و مزاحم بوده و اگر دولت بپذیرد در فرآیند بازسازی کشور، به جای تصدیگری بینتیجه، نقش حامی را ایفا کند، موفقتر خواهد بود.
🔧 دولت باید نگرش نوسازی داشته باشد و اجازه بدهد بخش غیردولتی، منابع را در حوزههای تخصصی خود به جریان بیندازد.
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
🛡️ نوشدارو قبل از قحطی
اصلاح سیاستهای ارزی چگونه امنیت غذایی کشور را حفظ کرد؟
📰 وزیر کشاورزی: با اصلاح سیاستهای ارزی، انگیزه قاچاق بهطور قابل توجهی کاهش یافته و در بسیاری از اقلام، این پدیده شوم تقریباً از بین رفته **است. همچنین این اقدام، موجب **افزایش انگیزه تولید داخلی و تسهیل تأمین ارز برای واردات کالاهای اساسی شد. در نتیجه، در شرایطی که پیش از این تأمین ارز با مشکل مواجه بود، اکنون مسیر تأمین کالا روانتر شده است.
💡 اکوهشت یادآور میشود: اگر یارانه ارز ترجیحی همچنان بهجای مردم به ابتدای زنجیره کالاهای اساسی پرداخت میشد، اختلاف فاحش قیمت با کشورهای همسایه، سیل قاچاق این کالاها را به همراه میداشت و میتوانست در شرایط جنگی، قحطی را به کشور تحمیل کند!
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
6.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🛢 افزایش ۳۰ درصدی درآمدهای نفتی با صرفهجویی!
💡 با سادهترین روشهای بهینهسازی و بدون کاهش سطح رفاه، میتوان یک میلیون بشکه از مجموع هفت میلیون بشکه نفت و گاز مصرفی داخل کاست؛ این اقدام، معادل افزایش ۳۰ درصدی درآمدهای نفتی کشور است.
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
🎯 راهکار دکتر سعید تجریشی برای مدیریت تنگه هرمز: گواهی مسئولیت مالی 🔑 شناورهای عبوری از تنگه هرمز
7.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎯 راهکار دکتر سعید تجریشی برای مدیریت تنگه هرمز: گواهی مسئولیت مالی (۲)
🔑 استفاده از گواهی مسئولیت مالی در اصل به معنای ایجاد انگیزه اقتصادی برای طرفهای خارجی است که خودشان داوطلبانه وارد مکانیزم کسب درآمد ایران از تنگه هرمز شوند. از این رو در بلند مدت میتوان از این ابزار حکمرانی انتظار درآمدهای ۱۰۰ میلیارد دلاری هم داشت.
🎬 گفتگوی کامل را در آپارات تماشا کنید.
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
🎯 گذار از «چشم در برابر چشم» به «درد متوازن» برای احیای بازدارندگی
چرا هدفگیری آلومینیوم امارات در پاسخ فولاد مبارکه، حملات دشمن را متوقف نکرد؟
📊 در شرایطی که اقتصاد دشمن چند برابر اقتصاد ماست، یک ضربه متقابل یکبهیک برای آنها آسیب جزئی، اما برای کشور ما آسیب جدی محسوب میشود.
🔢 بررسیهای صندوق بینالمللی پول (IMF):
🔴 آسیب به زیرساختهای ایران ← افت ۷٪ در رشد اقتصادی
🟡 آسیب به امارات و عربستان سعودی ← افت کمتر از ۲٪
🔥 در مقابل، حمله به تاسیسات گازی قطر ← افت ۱۵٪ در رشد اقتصادی قطر در سال ۲۰۲۶ و این اقدام بود که بازدارندگی مؤثر ایجاد کرد.
✅ در صورت بروز درگیری نظامی جدید، اهداف باید بهگونهای انتخاب شوند که کاهش رشد اقتصادی تحمیلشده به طرف مقابل، کاملاً متناسب با آسیبهای وارده به اقتصاد کشور باشد.
اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
8.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🇦🇪 آیا خروج امارات از اوپک به نفع آمریکا خواهد بود؟
📰 تحلیل اکونومیست درباره آینده بازار نفت را با #دوبله_اختصاصی اکوهشت ببینید:
🛢آینده بازار نفت به باز بودن تنگه هرمز و بازیگران جدید وابسته است؛ فروپاشی اوپک میتواند موازنه قدرت جهانی نفت را دگرگون کند.
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
7.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✴️ کلید شلیک موشک در خانههای شماست...
مردم چطور میتوانند جنایات جنگی دشمن در حمله به زیرساختهای انرژی را خنثی کنند؟
#تیزر
💢 در قسمت ۱۳ از #اکوتاک قصد داریم تا در گفتگو با احسان گنجی آزاد، کارشناس حوزه انرژی، راهکارهای صرفه جویی در مصرف انرژی را مورد بررسی قرار دهیم.
🎬 گفتگوی کامل را در آپارات تماشا کنید.
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht
اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران
📉 سقوط تقاضای کاذب؛ ارز به دست تولیدکننده رسید! 📊 دادهها نشان میدهد که پس از یکپارچهسازی نظام
5.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
💎 نگاه دقیق اسلام به تولید ثروت؛ آیا ثروتمند شدن واجب است؟
✍️ حجت الاسلام دکتر مصطفی جلالی
💰 در یادداشت پیشین، ارکان اقتصاد اسلامی برشمرده شد و در این یادداشت به رکن اول یعنی رشد دارایی پرداخته میشود. در ادبیات فقهی، اصطلاحی که این رکن را توضیح میدهد، تنمیة المال (Tanmiyat al-Mal) است. با مراجعه به دائرةالمعارف فقه اسلامی، اهمیت این واجب الهی روشنتر میگردد؛ واجبی که آنقدر مغفول مانده است که شاید برخی اولین بار نام آن را میشنوند!
📋 در اسلام، تنمیة المال یا رشد دارایی سه حکم شرعی در سه صورت متفاوت دارد: گاهی واجب است، گاهی مستحب است و گاهی ترک آن حرام است (علاوه بر موارد ترک واجب).
✅ موارد وجوب رشد دارایی:
🔹 واجب عینی: زمانی که تامین هزینههای واجب (نفقات) انسان مانند هزینههای شخصی، همسر، فرزندان و در صورتهای خاصی پدر و مادر، جز با رشد دارایی ممکن نباشد، بر مکلف واجب است با ابزارهای مشروع، دارایی خود را افزایش دهد. برخلاف تصور رایج، بسیاری از فقها معتقدند میزان واجب رشد مال باید با شئونات زندگی شخص تنظیم شود، نه با حداقلهای تامینکننده حیات.
🔹 واجب کفایی: همانطور که تامین نفقات شخصی به صورت عینی واجب است، زمانی که تامین هزینههای حاکمیت اسلامی (مانند هزینههای جنگ و غیر آن) جز با رشد دارایی افرادی در امت اسلامی ممکن نباشد، بر آن افراد واجب میشود تا آنقدر توسعه مالی ایجاد کنند، تا هزینه های حاکمیت اسلامی تامین شود. این یکی از مهمترین احکام اسلامی در زمینه نظام اقتصادی است که علیرغم اهمیت فوقالعادهاش، مغفول واقع شده است.
✨ موارد استحباب: در اسلام، گشایش در هزینههای افراد تحت تکفل (توسعه نفقات عیال)، امری مستحب شمرده شده است. در مقابل، سختگیری در هزینهها (تضییق نفقات) مکروه و گاهی حرام شمرده شده است. بنابراین کسی که به وسیله رشد دارایی، توسعه نفقات شخصی و جمعی را محقق میکند، امری مستحب انجام داده است.
🚫 موارد حرمت ترک رشد دارایی: اگر انسان رشد دارایی خود را به نحوی متوقف (ترک تنمیة المال) کند که این امر موجب از بین رفتن داراییهایش (تضییع المال) شود، امر حرامی مرتکب میشود. این مسئله در فقه شیعه، در بعضی صورتهای آن، با عنوان حرمت تعطیل بیان میشود و آنقدر حیاتی است که در مواردی باعث از بین رفتن مالکیت فردی میشود و حاکم اسلامی باید، از فردی که منبع ثروت را تعطیل گذاشته، سلب مالکیت کرده و آن را به جریان تولید ثروت برگرداند.
💡 با وجود اهمیت بالای رشد ثروت در اسلام، گویا در جامعه ما ابعاد مفاهیم اسلامی مهمی مانند زهد، کفاف و قناعت در نسبت با وجوب رشد ثروت به درستی روشن نشده و آهسته آهسته، به غلط، احساسی منفی نسبت به ثروتمندان، فعالان موفق عرصه اقتصاد، دارایی و توانمندی مالی شکل گرفته است. نگاهی که ناشی از ناشی از عدم تفقه در منابع اسلامی و مراجعه تکگزارهای به روایات است.
📚 پینوشت: از آنجا که توضیح کامل عنوان فقهی «تنمیة المال» و فروعات متعدد آن در یک متن فضای مجازی ممکن نیست، ترجمه مدخل «تنمیه» در کتاب «موسوعة الفقه الإسلامي طبقا لمذهب أهل البیت علیهم السلام» که توسط موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی تحت اشراف آیتالله هاشمی شاهرودی (رحمةالله علیه) نگارش شده است، در پیام بعدی ارائه میگردد.
اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران
@ecohasht