⛽️ با پول واردات بنزین چه کارهایی می‌شود انجام داد؟ ♨️ دکتر محمدصادق کریمی - رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه 🎬 گفتگوی کامل را در آپارات تماشا کنید. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🏛 چرا دولت‌ها به جای مالیات، خلق تورم را انتخاب می‌کنند؟ ✍️ لودویگ فون میزس – فیلسوف و اقتصاددان 💸 دولت‌ها معمولا گمان می‌کنند ایجاد درآمد از راه تورم، جایگزین مناسب‌تری برای مالیات‌ستانی است؛ چرا که اخذ مالیات معمولا کار بسیار دشواری است و به سرعت موجب کاهش محبوبیت آن‌ها در میان شهروندان می‌شود. ⚖️ در بسیاری از کشورها، وقتی پارلمان تصمیم به افزایش هزینه‌ها می‌گیرد، قانون‌گذاران ماه‌ها درباره اَشکال گوناگون مالیات بحث می‌کنند. اما در نهایت، پس از بررسی‌های طولانی، به این نتیجه می‌رسند که کسب درآمد پنهان از طریق تورم، مسیر هموارتری است. 🎩 البته این قانون‌گذاران هرگز به صراحت از لفظ تورم استفاده نمی‌کنند. سیاستمدارانی که عامل این وضعیت هستند، هیچ‌گاه به مردم نمی‌گویند که در حال ایجاد تورم هستند. روش‌های فنی آن‌ها برای این کار چنان پیچیده است که شهروندان عادی در زندگی روزمره متوجه آغاز این پدیده نمی‌شوند. اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🍔 هیچ ارزانی بی حکمت نیست ریشه های تاریخی «ناهار مجانی» در اقتصاد 1⃣ مفهوم کلی اصطلاح ناهار مجانی (Free Lunch) در اقتصاد به شرایطی اشاره دارد که در آن فرد یا گروهی بدون پرداخت هزینه مستقیم از یک منفعت بهره‌مند می‌شود. اما در واقعیت، این سود ظاهری همواره هزینه‌ای پنهان دارد. این ایده بر پایه اصل اقتصادی هیچ چیز در زندگی رایگان نیست (There's no such thing as a free lunch) استوار است، یعنی هر مزیت یا خدمتی، مستقیم یا غیرمستقیم، توسط شخص یا جامعه پرداخت می‌شود. 2⃣ ریشه تاریخی: ناهار رایگان در میخانه‌های آمریکای قرن ۱۹ 🍺 در میخانه‌های قرن نوزدهم آمریکا (به‌ویژه در شهرهای غربی مانند سن‌فرانسیسکو)، برای جذب مشتری، تبلیغ می‌شد که با خرید یک نوشیدنی الکلی، یک ناهار رایگان (معمولاً ساندویچ یا غذای ساده) دریافت می‌کنید. 💰 در واقع، قیمت نوشیدنی به اندازه‌ای بالا بود که هزینه ناهار را هم پوشش می‌داد؛ یعنی مشتری ناخواسته هزینه غذا را می‌پرداخت. 📊 این ترفند بازاریابی نشان می‌داد که ناهار مجانی واقعاً وجود ندارد و هزینه آن به‌صورت غیرمستقیم دریافت می‌شود. 📚 این تجربه عینی، به یک ضرب‌المثل اقتصادی تبدیل شد و اقتصاددانان از آن برای توضیح هزینه‌های پنهان سیاست‌های ظاهراً رایگان استفاده کردند. 3⃣ کاربردهای اقتصادی 🏛 یارانه‌ها و سیاست‌های دولتی: مثلاً ارائه بنزین یا نان ارزان‌قیمت ممکن است به نظر رایگان بیاید، اما هزینه آن از طریق مالیات‌ها یا کسری بودجه تأمین می‌شود. 🏭 اثرات خارجی (Externalities): یک شرکت آلاینده ممکن است سود ببرد، اما هزینه آلودگی را جامعه بپردازد (ناهار مجانی برای شرکت). 🌆 کالاهای عمومی: خدمات مانند امنیت یا روشنایی خیابان‌ها برای همه رایگان است، اما هزینه آن از مالیات شهروندان تأمین می‌شود. 4⃣ نتیجه‌گیری: درس کلیدی اقتصاد ✅ هیچ مزیت اقتصادی واقعاً رایگان نیست؛ حتی اگر هزینه آن آشکار نباشد، توسط فرد، دولت، یا جامعه در بلندمدت پرداخت می‌شود. ⚠️ این مفهوم هشدار می‌دهد که وعده‌های سیاسی یا اقتصادی بدون هزینه اغلب واقعی نیستند و باید به دنبال هزینه‌های پنهان آنها گشت. اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🔦 زنجیره تأمین جهانی در بدترین وضعیت از زمان کرونا! 📊 شاخص فشار بر زنجیره تأمین جهانی(GSCPI) که توسط فدرال رزرو نیویورک منتشر می‌شود، با تلفیق داده‌های هزینه‌های حمل‌ونقل و برخی شاخص‌های مربوط به تولید، وضعیت زنجیره تأمین را در سطح جهان ارزیابی می‌کند. ⚠️ آخرین داده این شاخص در ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که زنجیره تأمین جهانی در وخیم‌ترین حالت خود از زمان کرونا قرار دارد. این اثر مستقیم بسته شدن تنگه هرمز بر زنجیره تأمین جهانی است. هم‌اکنون پیامدهای آن با بروز کمبود در برخی مواد اولیه و همچنین جهش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل کانتینری در سراسر دنیا، نمایان شده است. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

‼️ چین یا روسیه؟ کدام یک بیشتر منافع اقتصادی ایران را تامین می‌کند؟ دکتر علیرضا شفاه - عضو شورای علمی موسسه علم و سیاست اشراق 💢 تفاوت اقتصاد چین و روسیه در چیست؟ 💢 ایران در مقابل هر کدام از این کشورها باید چه رویکردی داشته باشد؟ 🎬 گفتگوی کامل را در آپارات تماشا کنید. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

️ سفره بی‌پایان شرکت‌های شبه دولتی از جیب مردم (۸) 🪑 چرخش عجیب مدیریتی؛ از حج و زیارت تا بیسکویت سازی 🏭 سعید اوحدی با ۱۶ منصب دولتی (از حج و زیارت، بنیاد شهید، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تا مدیرعامل کانون جهانگردی و ....) در ۶۹ سالگی به ریاست هیأت مدیره شرکت قاسم ایران که زیرمجموعه شرکت مینو است، منصوب شده است. ⚠️ تا وقتی ماهیت شرکتها «دولتی» یا «نیمه‌دولتی» بماند، مدیرانی از جنس «صندلی گردان» هیچ‌گاه بیکار نمی‌مانند. چرا که در انتصاب های دولتی تنها اصلی که پایدار است، اصل بقاست نه تخصص و شایسته گزینی! اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🔦 ارزش واقعی یک باک بنزین مقایسه عایدی حاصل از صرفه‌جویی بنزین در ایران و سایر کشورها 💰 هزینه واقعی هر چیز، فرصتی است که برای داشتن آن از دست می‌دهید. در انگلیس هزینه یک بار پر کردن باک خودرو برابر است با از دست دادن فرصت ۱۰۰ دلار پس‌انداز. اما در ایران این هزینه فرصت چقدر است؟ تقریباً هیچ! ⛽ در آن کشور منابع به سمت صرفه‌جویی و استفاده بهینه از انرژی تخصیص می‌یابند و در کشور ما منابع صرف آلودگی هوا می‌شود تا زمانی که به قحطی برسیم. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

💣 شرایط جنگی، مالیات جنگی هم می‌خواهد! مالیات بر تسهیلات ارزان به نفع مردم! 🏦 سیاست‌گذار پولی در کشور ما با تحمیل دستوری نرخ سود ۲۳ درصدی به تمامی بانک‌ها در شرایطی که تورم سالانه در حدود ۵۰ درصد قرار دارد، منطق اقتصادی نظام بانکی را مختل کرده است. 🎁 این تصمیم، شیوه طبیعی و سالم فعالیت بانک را زیان‌ده و تسهیلات را به یک رانت شیرین تبدیل کرده است. اکنون، صفی طولانی از متقاضیان برای دریافت این رانت شکل گرفته و در این میان، بانک‌ها نیز تمایل دارند تا اشخاص مرتبط و مجموعه‌های خودی را در اولویت این تسهیلات ارزان‌قیمت قرار دهند. 🛡 در شرایط جنگی که دولت برای حمایت از معیشت اقشار آسیب‌پذیر باید اقداماتی نظیر افزایش مبلغ کالابرگ را در دستور کار قرار دهد، تداوم این رانت بی‌حساب و کتاب هیچ توجیهی ندارد. 💡 چنانچه سیاست‌گذار همچنان بالا بردن نرخ سود تسهیلات را به صلاح نمی‌داند، پیشنهاد می‌شود سازمان امور مالیاتی از این تسهیلات ارزان‌قیمت در قالب حق تمبر، مالیات دریافت کند. ✅ با اجرای این راهکار، در لحظه اعطای وام از دریافت‌کننده تسهیلات مالیاتی اخذ می‌شود که درآمد حاصل از آن، می‌تواند مستقیماً صرف تأمین منابع و بالا بردن مبلغ کالابرگ شود. اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

🚀 درس های اقتصادی جنگ رمضان؛ چگونه تاب آوری کشور را افزایش دهیم؟ 📊 در دومین قسمت از برنامه تحلیلی #نمودار به همراه پوریا فتحعلی و محمدحسین مصباح با اعداد و ارقام سراغ عبرت‌های اقتصادی از جنگ رمضان رفته‌ایم. اکیدا توصیه میشه نسخه کامل برنامه را در آپارات مشاهده کنید. اکوهشت - دیده‌بان رشد اقتصادی ایران @ecohasht‌

💡 تغییر رویکرد در مصرف منابع عمومی؛ زیرساخت‌سازی به جای مصرف مقطعی ✍️ حجت الاسلام دکتر مصطفی جلالی 📝 در یادداشت‌های پیشین دو رکن اول اقتصاد اسلامی بررسی گردید و این یادداشت به بررسی رکن سوم یعنی مصرف وجوهات می‌پردازد. در این رکن، به این نکته توجه می‌شود که در اسلام، وجوهات شرعی پولی برای مصارف روزمره و امری شخصی نیست، بلکه هدف این است که حاکمیت با تزریق این منابع به شریان‌های اصلی اقتصادی، فرصت‌های ثروت‌آفرینی را در دسترس همه قرار دهد تا با ریشه‌کنی فقر و جلوگیری از انحصار ثروت، عدالتی زاینده و رشدی فراگیر برای تمام مردم رقم زند. ⚙️ در این نگاه، عنوان فقهیِ فی سبیل‌الله از سرفصل سنتی در فقه توسعه می‌یابد و مبنای کار دولت در تخصیص منابع عمومی (مانند مالیات و انفال) قرار می‌گیرد و به پیشرانِ توسعه‌ای فراگیر تبدیل می‌شود. ساختِ شبکه‌های حمل‌ونقل، نیروگاه‌های انرژی، زیرساخت‌های اینترنتی و داده‌محور، و مراکز نوآوری، همگی مصداقِ عنوان فقهی فی سبیل‌الله هستند. 📈 سرمایه‌گذاریِ هوشمندانه‌ی حاکمیت در این بخش‌ها، هزینه‌ها‌ی مبادله را کاهش داده و بهره‌وری را بهبود می‌بخشد و با خلق اثر شبکه‌ای و فعال کردن مردم در اقتصاد، علاوه بر رشد شاخص‌های کلان اقتصادی، فرصتِ رشد را برای همه فراهم کرده و عدالت را نهادینه می‌کند. ⚖️ هسته مرکزیِ برقراری عدالت در این الگو، توجه به یک اصل مهم فقهی به نام حرمت تداول است. حاکمیت وظیفه دارد با هدایتِ صحیحِ منابع عمومی به سمتِ فرصت‌های تولید و زیرساخت‌های همگانی، جلوی حبس شدن ثروت و چرخش محدود آن در لایه‌های بالای جامعه را بگیرد. با این روش، به جای آنکه منابع در هزینه‌های فرسایشی جاری هدر برود، در پروژه‌های پیشران و توانمندساز اقشار مولد، سرمایه‌گذاری می‌شود. این‌گونه، تک‌تک دهک‌های جامعه از ارزش افزوده‌ی این پروژه‌ها سود می‌برند. 🤝 فقرا و گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه (مساکین، غارمین و ابن‌السبیل و...) در کانون توجه این الگو قرار دارند، اما شیوه‌ی حمایت از آن‌ها تغییر می‌کند. هدف اصلی در اینجا، ریشه‌کنیِ واقعیِ فقر از طریقِ توانمندسازی است. ضمن آنکه نیازهای ضروری این اقشار با حفظ کامل کرامت انسانیِ آن‌ها تأمین می‌شود، هزینه‌ها به شکلی دقیق مدیریت می‌شوند تا بخش عمده‌ی منابع به سمت ایجاد فرصت‌های تولیدی برود. در حقیقت، عدالت با دادنِ پولِ نقد به شکل مسکّن محقق نمی‌شود، بلکه با شکستن انحصار ثروت و جاری کردنِ آن در رگ‌های اقتصاد به دست می‌آید. ⚠️ متأسفانه در سیاست‌گذاری مالی دولت، هزینه‌های جاری به پروژه‌های زیرساختی ترجیح داده می‌شود. این رویه، فاصله‌ی زیادی با روحِ اقتصاد اسلامی دارد و با نادیده گرفتن قواعد مهمی چون فی سبیل‌الله و عدم تداول، منابع را در مسیر اتلاف و ایجاد تورم می‌سوزاند. تورمی که خود، زیرساختِ تداول ثروت را ایجاد می‌کند. نتیجه‌ی این کار، ثروتمندتر شدنِ ثروتمندان، تبدیل کردنِ مردم به مصرف‌کنندگانی منفعل و بازتولیدِ چرخه‌یِ ناکارآمدِ وابستگی توده‌ها به منابع عمومی است. 🧠 سنگ‌بنای تمامی این ایده‌ها، قاعده‌ی فقهیِ سیره عقلا است. خِردِ جمعیِ انسان‌ها در پیدا کردنِ بهترین روش‌ها برای مدیریت منابع و رسیدن به بالاترین بازدهی، به وضوح مورد تأیید شارع است و بنابراین، استفاده از مدل‌های پیچیده و محاسباتِ دقیقِ ریاضی، نه تنها با دین غریبه نیستند، بلکه دقیقاً مسیری عقلانی است که اقتصاد اسلامی برای پیاده‌سازی اهدافش به آن‌ها نیاز دارد. 🌟 این الگو، با گره زدنِ مفاهیم متعالیِ فی سبیل‌الله و عدم تداول با منطقِ سیره عقلا، چارچوبی تازه برای اداره‌ی کشور ارائه می‌دهد. این نگاه، وجوهات و مالیات را به جایگاه اصلی خود یعنی شریان‌های تولید ثروت برای عموم مردم بازمی‌گرداند و راه را برای ساختن جامعه‌ای مستقل و توانمند باز می‌کند که در آن کاراییِ اقتصادی و عدالت، ضامن عزت و شکوفایی اقتصادی آحاد جامعه هستند. اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران @ecohasht

سفره بی‌پایان شرکت‌های شبه دولتی از جیب مردم (۹) 💰⚽️ پول‌پاشیِ بی‌بازده؛ صورت‌حساب ۱۷۰۰ میلیاردیِ مدیریت دولتی در استقلال 🏗️⚠️وقتی واگذاری استقلال به جای بخش خصوصیِ واقعی، به شرکت‌های دولتیِ پتروشیمی واگذار شد، باید حدس می‌زدیم که پایِ “پول‌های بی‌حساب و کتاب” در میان است 📉اسنادِ مالیِ تازه منتشر شده نشان میدهد که بیش از ۱۷۰۰ میلیارد تومان پول از جیبِ شرکت‌های پتروشیمیِ دولتی به حساب باشگاه استقلال سرازیر شده. 💡اما این پول ها کجا خرج شدند؟ ❌ پرداخت‌های ۵۴ میلیاردی تنها برای قرارداد یک بازیکن (مثل رامین رضاییان)! ❌ هزینه‌های سرسام‌آور برای ایجنت‌ها و دلال‌هایی که جیبِ باشگاه را خالی کرده‌اند. ❌ و شکایتِ ۲۸۸ میلیارد تومانی «منتظر محمد» که حالا تناقضِ میان ارقام دلاریِ گزارش و واقعیتِ طلب‌های ارزی را بیش از پیش عیان کرده است. 💸🔥**سایر اسناد مالی نشان میدهد که باشگاه در یک سال، ۱۳۰۰ میلیارد تومان را خرج کرده است.** اکوهشت - دیدبان رشد اقتصادی ایران @ecohasht