نه لازم نه کافی من نمی‌خواهم درباره حسن و عیب موتورسواری بانوان محترم صحبت کنم و نمی‌خواهم درباره عدم اولویت و ضرورت این لایحه صحبت کنم. غرض از این یادداشت، تذکر یک واقعیت اجتماعی است: قانون، لازم است اما کافی نیست! اگر تصویب قانون کافی بود با ظهور اسلام و عرضه شریعت توسط پیامبر مشکلات حل می‌شد و دیگر نیازی به دوره گذاری تا عصر ظهور نبود! تغییرات پایدار اجتماعی، منوط به تغییر در دانش عمومی با آموزش، تغییر در گرایش عمومی با تبلیغات و تغییر در توانایی عمومی با ایجاد مهارت، تولید تجهیزات مناسب، تصویب قوانین انضباط‌بخش و پای کار بودن دولتی قوی است! بنابراین یکی از ارکان شکل‌گیری قواعد رفتاری، ابزار مناسب به میزان کافی است. با توجه به اینکه نوع موتورهای موجود، مناسب مردان طراحی شده و با اقتضائات رعایت حیای زنانه و کاستن از جاذبه‌های جنسی و افزایش امنیت مناسب لطافت و ظرافت جسم زنانه هماهنگ نیست، موتور مناسب بانوان نداریم. دولت اگر تصمیم جدی برای تجویز این عمل دارد، باید پابه‌پای کسب مجوزهای قانونی، شرکت‌های تولیدکننده موتورسیکلت که ذی‌نفع این قانون هستند را به طراحی موتورهای مناسبی برای زنان ملزم کنند که سه‌چرخ و با استتار مناسب باشد تا با شاکله حیامحور زن سنخیت داشته باشد! "قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِ!"(اسراء۸۴) https://eitaa.com/egtesade_ma

تولدت مبارک الگوی شیعه امام حسن عسكرى عليه‌السلام: شیعیان علی علیه‌‌السلام، ۱. باكشان نيست در راه خدا مرگ به سراغ آنان آيد يا آنان به پيشواز مرگ روند! ۲. برادرانشان را بر خود ترجيح مى‌دهند هر چند خود نيازمند باشند! ۳. خداوند ايشان را در آن جا كه نهى كرده نمى‌بيند و در آن جا كه امر كرده هميشه حاضر مى‌بيند! ۴. در گراميداشت برادران مؤمن خويش به على عليه‌السلام اقتدا مى‌كنند! (بحار الأنوار.ج۶۸.ص۱۶۲.حدیث۱) امروز سال‌روز تولد سید حسن نصرالله است! و چه زیبا این ویژگیها در وجود و رفتار مخلصانه وی متبلور بود! امروز و فردا و همیشه محتاجیم به اینکه چون سید حسن نصرالله نمونه کامل پیروی از ولایت و امامت باشیم! اگر چنین باشیم، چه پیروزی چه شهادت نصیب ما شود، پیروزیم! "قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنَا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ!؟"(توبه۵۲) https://eitaa.com/egtesade_ma

وصف خورشید امام حسن عسكرى عليه‌السلام: فرزندم محمّد، امام و حجّت پس از من است! هر كه بميرد و او را نشناسد، به مرگ جاهلى مرده است! بدانيد كه او غيبتى دارد و پس از آن ظهور مى‌كند! غيبتى كه جاهلان در آن سرگشته مى‌شوند! و باطل‌گرايان به نابودى مى‌افتند! كسانى‌که براى ظهور او زمان مشخص تعيين كنند، دروغگو هستند! هنگام ظهورش گويى پرچم‌هاى سفيدى را مى‌بينم كه در نجفِ كوفه بر فراز سر او در اهتزاز است! (بحار الأنوار.ج۵۱.ص۱۶۰.حدیث۷) اهمیت وجود امام برای جامعه، بدان‌ حد است که نشناختن امام همان و جا ماندن از قافله مسلمانی همان! انکار که جای خود دارد! این اهمیت از نظر اجتماعی حداقل سه جهت دارد: ۱.علم امام که راه را از بیراه جدا می‌کند! "جَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا! وَ أَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ!"(انبیاء۷۳) ۲. اسوه و الگو بودن و محبوبیت امام در قلوب مردم که به مردم برای طی کردن راه حق انگیزه خلل‌ناپذیر می‌دهد! "لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ!"(احزاب۲۱) ۳. بسیج همه نیروهای اجتماعی حول محور دین خدا و نفی تفرقه ناشی از خودخواهی‌ها! "أَقِيمُوا الدِّينَ وَ لَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ!"(شوری۱۳) https://eitaa.com/egtesade_ma

گفته‌های ناگفته تداعی معنی؛ یعنی انتقال از یک دالّ به معنایی خاص! ناخودآگاه؛ یعنی دانش‌هایی که مورد غفلت و انکار ما است اما احتمالا در تصمیمات و عملکردهای ما موثر است! می‌توان بدون ایجاد حساسیت، بر ناخودآگاه دیگران تاثیرگذار بود! مثل شمشیری دولبه، در درونی‌سازی حق یا باطل، در ذهن و قلب مخاطب تاثیرگذار بود! تصمیمات و رفتارهای اقتصادی افراد را تحت تاثیر قرار داد! و رفتار دولت‌مردان را درباره انتخاب این یا آن سیاست اقتصادی مشخص کرد! تداعی معانی، از طریق هم‌نشینی دو چیز ایجاد می‌شود؛ به‌گونه‌ای که ذهن انسان، از توجّه به یکی، متوجّه دیگری شود! اگر هم‌نشینی، صریح نباشد، انتقال از دالّ به معنا، با تاخیر ایجاد می‌شود امّا حساسیت مخاطب برانگیخته نمی‌شود و مخاطب بدون جبهه‌گیری پیام را می‌پذیرد! صفحات سایت‌ها و روزنامه‌ها، می‌تواند با صفحه‌بندی و ترکیب عکس‌ها و تیترها و رنگ‌ها، پیام‌های غیرصریحی را به مخاطب منتقل کنند! انتقال غیرصریح، به‌ویژه در جایی کاربرد دارد که پیام، با دین یا قانون یا عرف ناسازگاری دارد! عملکرد روزنامه دنیای اقتصاد، در انتقال غیرصریح پیام‌های اقتصادی_فرهنگی، قابل توجه است. در شماره امروز این روزنامه ترکیب کلمه "آژیر قرمز" که یادآور هشدار وضعیت جنگی است در تیتر اصلی و رنگ قرمز فرش در عکس اصلی صفحه اول، ناخودآگاه احساس منفی نسبت به اجلاس شانگهای و حضور ایران در آن را به مخاطب منتقل می‌کند! ناخودآگاه به مسئولان می‌گوید: سراب غرب را بچسب! حرکت به‌سمت شرق ممنوع! https://eitaa.com/egtesade_ma

رزق پیامبر اعظم پیامبر اعظم صلی‌الله‌علیه‌وآله: وقتی که در شب معراج، جبرئیل مرا به سوی آسمانها برد و سیر داد، هنگام مراجعت به جبرئیل گفتم: آیا حاجتی داری؟ جبرئیل گفت: حاجت من این است که سلام خدا و سلام مرا به خدیجه برسانی! پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله وقتی که به زمین رسید، سلام خدا و جبرئیل را به خدیجه ابلاغ کرد. خدیجه گفت: همانا ذات پاک خدا سلام است! سلام از او است! و سلام به سوی او باز می‌گردد! و بر جبرئیل سلام باد! (بحار الانوار.ج۱۶.ص۷) انسان حیرت می‌کند در عظمت بانویی که خدا به او سلام می‌رساند و پیامبرش را واسطه این پیغام می‌کند! بانویی که سلام رساندن به وی حاجت امین وحی خدا جبرئیل است! بانویی که در کودکی امیرالمومنین علیه‌السلام در حق وی مادری کرده است! بانویی که سرور زنان جهان را مادر است و دامانش پرورشگاه کوثر است! بانویی که یازده امام معصوم علیهم‌السلام از نسل او هستند! بانویی که محبوبه رسول خداست که پیامبر فرمودند: محبت خدیجه، رزق من شد! چرا که در منطق اسلام، محبت زن رزق مرد است. مرد با محبت به همسرش و جلب محبت همسرش، به ثبات می‌رسد، مرد می‌شود و می‌تواند میدان‌های سخت را فتح کند! "خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا! لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا! وَ جَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَ رَحْمَةً!"(روم۲۱) این محبت، با محبت به مادر، خواهر، دختر و سایر محارم و جلب محبت ایشان تکمیل می‌شود! https://eitaa.com/egtesade_ma

درد تو درد من است درد تو درد من است همسایه! پیامبر اعظم فرمودند: حرمت همسایه، شبیه حرمت مادر است! و فرمودند: آن‌قدر جبرئیل درباره همسایه سفارش کرد که تصور می‌رفت همسایه ارث ببرد! درد تو درد من است مسلمان! پیامبر ما فرمودند: هرکه صدای کمک‌خواهی مسلمانی را بشنود و اجابتش نکند، مسلمان نیست! ببخش همسایه اگر برخی برای مصیبت غریبه‌ها شمع روشن می‌کنند اما وقت گرفتاری آشنایان از افغانستان تا فلسطین و از یمن تا سوریه فراموشی می‌گیرند! به آنها حکمت ۴۵۱ نهج‌البلاغه را گوشزد می‌کنم: دورى تو از آن كس كه خواهان تو است، نشانه كمبود بهرۀ تو در دوستى است! و گرايش تو به آن كس كه تو را نمی‌خواهد، سبب ذلّت توست! https://eitaa.com/egtesade_ma

رنجنامه انجیر! استهبان فارس، بزرگترین انجیرستان دیم جهان را با بیش از دو میلیون اصله درخت انجیر دارد. پس از گذران بن‌بست اقتصادی سالیان قبل از انقلاب، در سالیان بعد از انقلاب با تبدیل انجیر به یک کالا تجاری بین‌الملی، اقتصاد استهبان نفسی کشیده تا جایی که از سویی کشت انجیر دیم به شهرهای اطراف کشیده شده و از سوی دیگر نیروی کار برای فصل برداشت انجیر از شهرهای اطراف به استهبان می‌آید! از منظر اقتصادی، انجیرداری با ترکیبی از معضلات مواجه است که باید برای آن چاره‌ای ترکیبی اندیشیده شود: ۱. مشکل خشکسالی و بی‌بارانی که امسال محصول و درخت را تحت تاثیر منفی قرار داده است و با افزایش قیمت دست مصرف‌کننده داخلی را از خرید انجیر کوتاه کرده است! ۲. مشکلات مربوط به اقشار مرتبط با انجیر: از سویی صاحبان درختان انجیر به‌ویژه مالکان خرد، با مشکل فروش منصفانه و بدون اجحاف مواجه می‌شوند! از دیگر سو کارگران مشغول به‌کار در کارگاه‌‌های بسته‌بندی انجیر به‌ویژه زنان که شاغل دائمی هستند اما وضعیت دستمزد و بیمه آنها نامعلوم است! ۳. مشکلات فرهنگ باغ‌داری که باید در یادداشتی مستقل درباره آن درد دل کنیم! طبیعتا مشکلات طبیعی مثل خشکسالی، عوامل طبیعی دارد اما هوش دینی ما به ما می‌گوید: در ورای عوامل طبیعی خشکسالی، باید نظری هم به عوامل معنوی و تامین نشدن حق الناس در کسب و کار انجیر داشته باشیم: "لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا، لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ! وَ لَٰكِن كَذَّبُوا! فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ!"(اعراف۹۶) https://eitaa.com/egtesade_ma

اصول چهارگانه تولید تولید دغدغه قرآن کریم است و درباره گسترش هدفمند آن اصولی را تعریف کرده است: اولین اصل تولید، تقدیر است. مقصود از تقدیر، رعایت اندازه‌های مناسب در محصول است به‌گونه‌ای که اولا در مرحله تولید منجر به اسراف در مصرف عوامل تولید نشود. ثانیا در زمان مصرف، کالا و خدمت کاملا قابل استفاده باشد و مخارج انجام شده به هدر نرود. خدا به حضرت داود علیه‌السلام دستور می‌دهد که زره بسازد و در ساخت گره‌های زره رعایت تناسب و تقدیر را انجام دهد "اِعْمَلْ سَابِغَاتٍ! وَ قَدِّرْ فِي السَّرْدِ!"(سبا۱۱) دومین اصل تولید، اِحصان است؛ یعنی تولید محصولی است که گره از کار مردم باز کند و مردم را در مقابل خطرات طبیعی مثل سرما و گرما حفظ کند: "جَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ! وَ سَرَابِيلَ تَقِيكُم بَأْسَكُمْ!"(نحل۸۰) باز در همان آیات مربوط به حضرت داود درباره ساخت زره است که ساخت زره برای مرقبت از شما در جنگ است: "عَلَّمْنَاهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَّكُمْ؛ لِتُحْصِنَكُم مِّن بَأْسِكُمْ!"(انبیاء۸۰) سومین اصل در تولید، تزیین است؛ یعنی باید کالای مصرفی را به شکلی زیبا تزیین کرد و زیبا جلوه داد. زیبایی باعث نشاط می‌شود و جلوی رخوت و کسالت را می‌گیرد. هزینه کردن متوازن برای تامین زیبایی محیط زندگی، یک اصل اصیل قرآنی است و با فطرت زیبایی‌دوست انسان هماهنگ است: "يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَ رِيشًا!"(اعراف۲۶) "قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَ الطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ!؟ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ!"(اعراف۳۲) چهارمین اصل در تولید، مقاومت است؛ یعنی باید چیزی تولید و مصرف شود که باعث قوام و پایداری جامعه شود؛ یعنی نه وابسته بیگانه شویم نه معتاد به مصارف غیرلازم و نه دچار تولید بدون اولویت شویم: "الَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا، لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا! وَ كَانَ بَيْنَ ذَٰلِكَ قَوَامًا!"(فرقان۶۷) https://eitaa.com/egtesade_ma

آسیب‌های اجتماعی رباخواری خدا ربا را حرام کرد و با رباخواری چنان برخورد کرد که با دشمنان خدا و ولّی خدا برخورد می‌کرد و به رباخواران اعلان جنگ کرد! چرا؟ قرآن کریم، حکمت‌هایی برای حرمت ربا مطرح کرده که می‌تواند راهنمای ما برای قضاوت درباره اسلامی بودن نظام اقتصادی و شبکه بانکی باشد: ۱. اِثم؛ یعنی سستی و رکود و رخوت در انجام کارهای خیر تولیدی و تجاری در اثر میدان‌داری پول به‌جای میدان‌داری کار مفید اقتصادی! ۲. کفران نعمت امکان استفاده از ثروت در مسیرهای صحیحی چون تولید (از طریق بیع و مضاربه و شرکت) یا مصرف یا صدقات و منحرف شدن مسیر اقتصاد جامعه به قرارداد عقیم ربا: "يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَ يُرْبِي الصَّدَقَاتِ! واللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ!"(بقره۲۷۶). ۳. انباشت ثروت در دست ثروتمندانی که دارایی خود را وارد کار تولیدی و تجاری و حتی مصرف و خیرات نمی‌کنند. این کار باعث رکود در تولید و تجارت می‌شود: "يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُّضَاعَفَةً!"(آل‌عمران۱۳۰) ۴. توازن اجتماعی در ثروت و دارایی را برهم می‌زند که خلاف عدالت و مصداق بارز ظلم است: "إِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ! لَا تَظْلِمُونَ وَ لَا تُظْلَمُونَ!"(بقره۲۷۹). ۵. منجر به شکل‌گیری طبقه اجتماعی منحرفی می‌شود که حق را باطل و باطل را حق می‌بیند بلکه معیار قضاوتش درباره حق شباهتش با باطل است. ۶. این طبقه مرفّه غیرمتعهّد که آفت رفاه اجتماعی است، همواره در معرض فتنه شیاطین و دشمنان است، ساز شیاطین ودشمنان را در جامعه کوک می‌کند و محلی برای نفوذ شیاطین و دشمنان می‌شود: "الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ! ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا!"(بقره۲۷۵). همه یا بخشی از این آسیب‌ها اگر درباره یک سازمان کلان مثل شبکه بانکی رخ دهد، مصیبت صدچندان می‌شود! https://eitaa.com/egtesade_ma