به رسم قدردانی از سفر رئیس این جمهور عزیز و مظلوم تصاویر خوبی دیده شد که حال انسان را خوب می‌کرد! تصاویری که اقتدار و مظلومیت این ملّت را فریاد می‌زد! تصویر عکس‌هایی که ایشان در سخنرانی مجمع نشان دادند، صندلی خالی و عکس شهیدان روی صندلی در زمان سخنرانی نتانیابوی نجس و تصویر دیدار مسئول اتحادیه اروپا که در آن انگشت اقتدار و پایی که رئیس‌جمهور ما روی پا انداخته بودند، دیده می‌شود! دیدن این تصاویر، مایه سرور است و دوست داریم باز هم ببینیم! این منطق قرآن کریم است که باید در مقابل کفّار با شدّت و اقتدار باشیم: "أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ... لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ!"(فتح۲۹) خلاصه مردم و مسئولان آیه ۱۲۰ توبه را فراموش نکنیم: هر کاری کنیم که دشمن عصبانی و کلافه شود و هر ضربه‌ای که به دشمن کافر وارد کنیم، حساب اجر آن با خداست؛ چه ضربه علمی یا موشکی یا تولید یا رسانه‌ای! "لَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ الْكُفَّارَ! وَ لَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا! إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ!"(توبه۱۲۰) https://eitaa.com/egtesade_ma

ناکارآمدی بازار کالا و وظیفه دولت وجود اطلاعات کامل و نبود نااطمینانی، بخشی از فروض غیرواقعی بازار مطلوب رقابت کامل در دانش اقتصاد مرسوم است. عدم توازن بین طرف عرضه و تقاضای بازار کالا، به ناکارآمدی بازار کالا منجر می‌شود. ناکارآمدی بازار، سه ریشۀ معرفتی، انگیزشی و رفتاری در عرضه‌کنندگان دارد: ۱. نداشتن درک کاملی از وضع عمومی بازارها و قیمت سبد متنوع انواع کالاها. ۲. تنگ‌نظری، بُخل و حرص: "فِي كَثِيرٍ مِنْهُمْ، ضِيقاً فَاحِشاً وَ شُحّاً قَبِيحاً!"(نهج‌البلاغه، نامۀ53). ۳. سوءاستفاده از اطلاعات ناقص و اضطرار متقاضیان و نداشتن نگاه بلندمدت که به استبداد در معامله، احتکار و تبانی منتهی می‌شود: "احْتِكَاراً لِلْمَنَافِعِ وَ تَحَكُّماً فِي الْبِيَاعَاتِ!"(نهج‌البلاغه، نامۀ 53). نقص در اطلاعات و ضعف‌های گرایشی و رفتاری در افراد، باعث می‌شود افراد و اصناف تصمیمات و اقداماتی داشته باشند که صرفاً تأمین‌کنندۀ منافع مقطعی خودشان باشد بدون اینکه توجهی به تبعات کلان رفتار خود داشته باشند! وجود این وضعیت، منشأ ضرر مردم و مایۀ کاهش اعتبار دولت اسلامی می‌شود: "بَابُ مَضَرَّةٍ لِلْعَامَّةِ وَ عَيْبٌ عَلَى الْوُلاةِ!"(نهج‌البلاغه، نامۀ 53). ضمیمه این واقعیت به وظیفۀ دولت اسلامی در تضمین معاملۀ آسان و عادلانه و قیمت غیراجحافی چه در قیمت‌ یک کالا و چه در سطح عمومی قیمت‌ها، ضرورت حضور دولت در عرصۀ قیمت‌ را می‌رساند: "لْيَكُنِ الْبَيْعُ بَيْعاً سَمْحاً بِمَوَازِينِ عَدْلٍ وَ أَسْعَارٍ لا تُجْحِفُ بِالْفَرِيقَيْنِ!"(نهج‌البلاغه، نامۀ 53). قیمت اجحافی، منجر به عدم معامله یا معامله همراه با اضطرار می‌شود که خلاف کرامت ذاتی انسان: "لا تَكُنْ عَبْدَ غَيْرِكَ وَ قَدْ جَعَلَكَ اللهُ حُرّاً!"(نهج‌البلاغه، نامۀ 31) و در تضاد با عزت مؤمن است!(منافقون: 8) و کراهت شرعی دارد (کافی، ج5، ص310؛ نهج‌البلاغه، حکمت460). عدم حرمت معاملۀ مضطر، ناشی از امتنان و لطف شرع مقدس در حق افراد مضطر است؛ زیرا تحریم و ابطال معاملۀ مضطر، وضعیت اضطرار ایشان را تشدید می‌کند. این عدم حرمت در حق شخص، منافاتی ندارد با اینکه دولت اسلامی وظیفه داشته باشد زمینه را برای ترک امور مکروه فراهم کند و کاری کند که نظام اقتصادی جامعه بر اساس معاملات مکروه شکل نگیرد. https://eitaa.com/egtesade_ma

سلام سید جان! بعد از یک‌سال بی‌تو بودن، هنوز رفتن و نبودنت برای ما عادی نشده است! تو سنگر ما بودی که دشمنان ما با سنگرشکن تو را زدند اما سنگر پابرجاست! تو لنگر کشتی مقاومت در ساحل مدیترانه بودی که تو را شکستند اما حزب‌الله را نه! تو بعد از سید عباس و قبل از شیخ نعیم حلقه‌ای از حلقات هدایت بودی و این زنجیره از آدم تا ظهور ادامه دارد! تو دریا بودی که به دریا رفتی و با دریا به دریا برمی‌گردی انشاالله! دردهایت بخورد بر سر وطن‌فروشان خائنی که شعار "نه غزّه نه لبنان!" سر دادند! زمستان رفت و روسیاهی به ذغال‌های فتنه‌گر ماند! سلام ما را به شهداء و حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام برسانید! یادت به خیر که چه باشکوه می‌گفتی: لبیک یا حسین! یادت به خیر که به ما یاد دادی بگوییم: ما ترکناک یا بن الحسین! https://eitaa.com/egtesade_ma

دولت و کارآمدی بازار کار بازار در حالت عادی، از طریق فرآیند ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا، به‌دنبال تامین کارکرد تامین نیازهای مردم بدون اجحاف است! گاه بین فرآیند و کارکرد بازار ناسازگاری رخ می‌دهد و عملکرد بازار دچار اختلال می‌شود! یکی از مصادیق ناسازگاری محتمل بین کارکرد و فرایند بازار، در بازار کار شکل می‌گیرد. لطفا توضیحات مرا بخوانید: تغییرات قیمت‌ها، حداقل سه اثر دارد: 1. بی‌ثباتی در بازار با تغییر در قیمت مطلق کالاها که قدرت بر تصمیم‌گیری و اقدام را دچار چالش می‌کند! 2. برهم‌خوردن قیمت نسبی بین انواع کالاها در اثر تغییرات نامتوازن قیمت‌ها! 3. برهم‌خوردن قیمت نسبی عوامل دخیل در تولید! در اثر تغییرات قیمت کالاها، سهم عوامل تولید از درآمد کل تغییر می‌کند. این تغییر ممکن است ناشی از «تفاوت بین بازارها در تغییرات قیمت کالاها» یا ناشی از «تفاوت‌ بین انواع قرارداد شغلی حتی در یک بازار» باشد. 1. در حالت اول، با تغییرات متفاوت قیمت کالاها، درآمد بازارهای مختلف به نسبت متفاوتی تغییر می‌کند. این تفاوت در تغییرات درآمد بازارها، باعث تفاوت در سهم درآمدی عوامل یک بازار نسبت به عوامل بازار دیگر خواهد شد. در این وضعیت ممکن است عوامل تولید از یک بازار به بازار دیگر نقل مکان کنند. البته اگر بتوانند و در آن بازار کارآیی داشته باشند و آن بازار کشش داشته باشد! 2. در حالت دوم، تفاوت در نوع قراردادها حتی در یک بازار، باعث به‌هم‌ریختگی سهم نسبی پیشین از درآمد می‌شود! با افزایش قیمت کالا در یک بازار، درآمد صاحبان درآمد ثابت در مقایسه با صاحبان درآمد متغیر، کاهش پیدا می‌کند. قیمت‌گذاری بر نیروی کار در قالب قرارداد اجاره در وضعیت تورمی؛ یعنی افزایش ارزش کالا و کاهش ارزش کار با انتقال بخشی از ارزش محصول تولیدشده توسط اجیر، از به سایر عوامل تولید! دولت نباید در برابر اجحاف در قرارداد کار (مثل قرارداد اجاره ‌درجایی که دستمزد تناسبی با کارآیی اجیر و سهم سایر عوامل تولید ندارد) و قراردادهای کار مبتنی‌بر اجحاف (مثل قرارداد اجاره در وضعیت تورمی)، بی‌طرف باشد! دولت از سویی، با شاغلان دولتی مواجه است که تعیین حقوق آنها با دولت است؛ از سوی دیگر، تعیین حقوق و سهم سایر نیروهای کار شامل کارفرما و کارگر، باید به‌گونه‌ای انجام شود که در حق طرفین قرارداد اجحاف نشود! حاکمیت با تعریف قراردادهای کار، نقش محوری در تعیین قیمت انواع کار دارد. https://eitaa.com/egtesade_ma

ساز بندگی شیطان ببین ایرانی! این روزنامه کارگزاران سازندگی است که ساز بندگی شیطان را کوک می‌کند! در منطق هم‌میهن، آمریکا و غرب کاملا حق به جانب، روسیه و چین مشکوک و ایران متهم اصلی مشکلات و ناتوان از مقاومت است! وقتی هم‌میهن با تو سخن می‌گوید: آمریکا تحریم می‌کند! به ما چه! انگلیس تحریم می‌کند! به تو چه! وقتی اروپا تحریم می‌کند! به کسی چه! مساله این است که چین و روسیه آیا پای ما می‌ایستند یا نه! خیلی هم پرچونگی کنی میدم عمو بِلِر بخوردت! اقتدارش را ببین! می‌خواد بیاد غزه را یه لقمه کنه! https://eitaa.com/egtesade_ma

شیعه علی علیه‌السلام کیست؟! امام حسن عسكرى عليه‌السلام: گروهى خدمت امام رضا عليه‌السلام رسيدند و اجازه ورود خواستند و گفتند: ما از شيعيان على عليه‌السلام هستيم! امام علیه‌السلام چند روز اجازه ورود نداد سپس (بعد از چند روز اجازه گرفته و) داخل شدند! امام عليه‌السلام به آنان فرمود: واى بر شما! شيعه اميرمؤمنان على عليه‌السلام، امام حسن و امام حسين عليهماالسلام و سلمان و ابوذر و مقداد و عمار و محمد بن ابى‌بكر هستند كه با هيچ يك از فرمان‌هاى على عليه‌السلام مخالفت نكردند! (سفينة البحار.ج۴. ص۵۵۱) طبق این حدیث شریف، معیار شیعه بودن، اطاعت و پیروی کامل و بدون مخالفت است! نه سرپیچی نه سردواندن و پیچاندن! لقب "شیعه" را اول بار خدای متعال در توصیف حضرت ابراهیم به کار برده و ابراهیم را شیعه نوح معرفی می‌کند: "إِنَّ مِن شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ!"(صافات۸۳) و در توصیف او می‌گوید: ابراهیم با قلبی سالم از انحراف و آلودگی گناه به محضر الهی رسید: "إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ!"(صافات۸۴) دلی سالم می‌ماند که مطیع خدا و تابع حجّت خدا باشد! https://eitaa.com/egtesade_ma

منطق و منطقه اقتصاد دولتی عرصه‌هایی که دولت شأن تولیدی دارد؛ یعنی تولید کالاها یا خدماتی طبیعتاً از دولت انتظار می‌رود، سه حالت دارد: ۱. مردم به ‌سبب عدم دانش، مهارت و قدرت مالی، توانایی حضور در آن عرصه را ندارند! ۲. مردم به دلایل اقتصادی یا اجتماعی ـ فرهنگی، انگیزۀ حضور در آن عرصه را ندارند! ۳. دولت به سبب حساسیت‌هایی که آن عرصه دارد، مصمم است که خود متصدی آن عرصه شود و مانع حضور آزاد مردم در آن عرصه می‌شود! حالت اول و دوم را کالای عمومی می‌گویند. حضور دولت در عرصۀ تولید کالای عمومی تا زمانی است که مردم توانایی و انگیزۀ حضور ندارند! بنابراین کالای عمومی، مادامی که عنوان کالای عمومی بر آن صادق باشد، عرضه‌کنندۀ انحصاری آن دولت است! قیمت‌گذاری کالای عمومی برای مردم مقدور نیست، اما دولت می‌تواند هرچند به‌صورت غیرمستقیم، با استفاده از ابزارهای حاکمیتی چون مالیات و عوارض، بر کالای عمومی قیمت‌گذاری کند و هزینه‌های تولید آن را استیفا کند! حالت سوم را باید کالای حاکمیتی نامید. کالای حاکمیتی مصادیق متنوعی دارد. از منظر مقام معظم رهبری «آموزش‌وپرورش» یکی از مصادیق مهم کالای حاکمیتی است: "این فکر در گذشته در بعضی از مسئولین کشور وجود داشته که آموزش‌‌وپرورش را از دولت جدا کنیم بدهیم دست بخش‌های خصوصی. برای نابود کردن کشور، این فکر خوبی است! شأن تعلیم‌وتربیت، شأن دولتی است. هیچ نظامی نمی‌تواند این شأن را از خودش دور کند. از نظام قابل تفکیک نیست. تربیت و تعلیم کشور، به عهدۀ نظام حاکم بر کشور است. این شأن دستگاه حاکم، قابل واگذاری نیست!" (مقام معظم رهبری، 12/02/1402). در کالاهای حاکمیتی، دولت همواره تنها عرضه‌کننده است و بسته به شرایط محیطی می‌تواند بابت تأمین کالاهای حاکمیتی به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم قیمت‌گذاری کند و قیمت کالای حاکمیتی را از مردم دریافت کند. کالای حاکمیتی دوگونه است: ۱. غیر قابل عرضه به مردم؛ همچون تسلیحات که تعیین قیمت منتفی است. در این موارد تعیین قیمت و خرید و فروش سلاح بین دولت‌ها انجام می‌شود! ۲. قابل عرضه به مردم؛ همچون آموزش. در این موارد تعیین قیمت متصور است، اما ممکن است دولت قیمتی کردن آن کالا را به مصلحت نداند، اما می‌تواند هزینه‌های این خدمت حاکمیتی را به‌صورت غیرمستقیم از طریق مالیات دریافت کند! یکی از مصادیق مهم کالای حاکمیتی با لحاظ تسامحی که در کالا نامیدن آن وجود دارد، پول ملی و ارز سایر کشورهاست که توضیح آن بماند تا یادداشت دیگری! حاکمیتی بودن پول ملی و ارز خارجی، ناشی از دو ویژگی‌ کلان پول و ارز است: ۱. با پذیرش اصل استقلال و حاکمیت ملی، چیزی که به روابط خارجی و سیاست خارجی مربوط است، به حوزۀ تخصصی حاکمیت مربوط است! نقش‌آفرینی آزاد عموم مردم در چنین عرصه‌هایی اگر مقدور باشد که نیست، مخاطراتی دارد که آن را فاقد صرفه می‌کند! ۲. با پذیرش عرصۀ روابط بین‌الملل به‌مثابۀ یک میدان تقابل و تعارض منافع، نقش‌آفرینی آزاد عموم مردم در اموری که اگر حاکمیت در آن نقش‌آفرینی و حضور فعال نداشته باشد، منشأ نفوذ رقیب و دشمن و ایجاد اختلال در نظام اجتماعی و سیاسی می‌شود، توجیهی ندارد! https://eitaa.com/egtesade_ma

مراقبه اقتصادی بعد از اقامه نماز عشاء سر سجاده، فرصت خوبی است تا درباره تلاش روز گذشته برای کسب درآمد اندیشه کنیم! تا برای فردا اندیشه کنیم! در تعقیب نماز عشاء می‌خوانیم: خدایا من نمی‌دانم رزقم کجاست و براساس حدسی که به دلم خطور می‌کند با نوعی حیرت به‌دنبال رزقم می‌روم! خدایا می‌دانم که علمش نزد توست و اسباب رزق به‌دست توست! تو رزق را با لطافت تقسیم می‌کنی و با رحمتت سبب‌سازی می‌کنی! خدایا با درود بر محمد و آل محمد، رزق ما را گسترده، طلب آن را آسان و راه آن را نزدیک گردان و مرا به طلب چیزی که در تقدیر من نیست به‌زحمت نیانداز؛ زیرا تو از رنج من بی‌نیازی و من به رحمت تو نیازمندم! پس خدایا بر محمد و آلش درود فرست و از فضلت به بنده‌ات بخشش کن که فضل تو بزرگ است! معارف اقتصادی والایی در این دعای مختصر گنجانده شده است: ۱.شرایط نااطمینانی حاکم بر فعالیت‌های اقتصادی؛ به‌ویژه ضعف اطلاعات و نبود اطلاعات کامل که پای هر رونده‌ای را از طی مسیر می‌لرزاند! ۲.امکان جبران ضعف‌ها و نواقص با توجه به قدرت بی‌نهایت خدا! این البته مختص مردمی است که اولا نهایت تلاش خود را انجام دهند! ثانیا به توان خدا ایمان و معرفت کامل داشته باشند! ۳.دنیای اقتصاد، پر از راه‌های توهمی و خیالی است که داخل شدن در آن چیزی جز سراب و حسرت و خستگی نیست؛ شبیه دل‌خوش کردن بخشی از ما به دست بخیل دشمن خبیث که بیاید و گرهی را که خودش با خباثت یا خود ما با تنبلی و بی‌تدبیری بسته‌ایم، از اقتصاد ما باز کند! ناامیدی از بیراهه‌ها، اول شرط قدم نهادن در بزرگراه پیشرفت است! چه خوش‌یمن است چنین ناامیدی! https://eitaa.com/egtesade_ma

کالای حاکمیتی پول کالای حاکمیتی، یکی از عرصه‌های حضور، فعالیت و میدان‌داری دولت است. یکی از کالاهای حاکمیتی، پول است. پول و ایجاد پول به‌ویژه پول‌های اعتباری امروزین، از جمله عرصه‌هایی است که به‌جهت قدرت خارق‌العاده‌ای که در ایجاد ثروت و تغییر در ترکیب ثروت عمومی دارد، باید در انحصار دولت بماند. خلق پول هرچه باشد و هر حکمی که داشته باشد، نباید از سیطره تدبیر دولت خارج شود و به اشخاص واگذار شود! در پول‌های اعتباری، اعتبار و ارزش پول به دولت است. اعتبار دولت، به همۀ عناصر قدرت آن ازجمله قدرت اقتصادی است. مقصود از قدرت اقتصادی، مقدار ثروت یک کشور است. مقدار پول هر دوره (مثلاً سال)، نسبتی با مقدار ثروت واقعی تولیدی در آن دوره دارد. اگر نسبت پول به ثروت واقعی افزایش یابد، حداقل سه نتیجۀ منفی دارد: ۱. بی‌ثباتی پول ملی و کاهش ارزش آن نسبت به سایر پول‌ها. این نتیجه، با عزت اسلام و جامعۀ اسلامی (منافقون: 8)، رفاه عمومی و نفی سلطه کافران (آل‌عمران139؛ محمد35؛ نساء141) در تضاد است! ۲. تورم؛ یعنی افزایش سطح عمومی قیمت‌ها و کاهش ارزش پول ملی نسبت به کالاها. تورم با تغییر قیمت مطلق کالا و خدمات و احتمالاً تغییر در قیمت نسبی آنها، عامل برهم‌خوردن امنیت روانی و اختلال در تشخیص و تصمیم‌گیری توسط مردم، بازار و تولیدکنندگان می‌شود. این نتیجه با چند اصل منافات دارد: اولا ضرورت و اولویت امنیت روانی برای نظام اجتماعی (احزاب60؛ نساء83؛ بقره126؛ ابراهیم35؛ قصص57). ثانیا ضرورت استقرار معاملات بر اساس رشد و پرهیز از معاملات سفیهانه در جامعۀ اسلامی (نساء5ـ6؛ هود87). ثالثا لزوم پرهیز از معاملات غرری که در آن افراد در معرض فریب و ضرر هستند (مکاسب، ج4، ص175). ۳. تورم منشأ تغییر در توزیع درآمد به ضرر دارندگان درآمد ثابت و کاهش درآمد واقعی دارندگان درآمد ثابت می‌شود. تورم، باعث اختلال در نظام قراردادها در جامعه می‌شود و منشا تضاد و اختلاف بین گروه‌های اجتماعی می‌شود! این نتیجه با ضرورت توازن در سطح ثروت، درآمد و معیشت (حشر۷) منافات دارد و با وظیفۀ حکومت اسلامی در گسترش عدالت در جامعۀ اسلامی در تضاد است (شوری15). در عرصه‌هایی که تولید ملی توسط ملت انجام می‌شود و دولت شأن تولیدی ندارد، دولت به میزانی می‌تواند پول به جامعه عرضه کند که ارزش افزوده جدید را پوشش دهد و از کالا و خدمات جدیدی نمایندگی کند. عرضۀ اضافی پول، منجر به سه نتیجة منفی پیشین می‌شود. دخالت غیرمستقیم دولت در قیمت‌گذاری از طریق اعمال سیاست‌های پولی که به سه نتیجۀ فوق منتهی شود، قابل پذیرش نیست! https://eitaa.com/egtesade_ma

شاخص شیعه! شیعه شاخص! امام حسن عسكرى عليه‌السلام: ۱. شيعيان على عليه‌السلام آنانند كه باكشان نيست در راه خدا مرگ به سراغ آنان آيد يا آنان به پيشواز مرگ روند! ۲. شيعيان على عليه‌السلام آنانند كه برادرانشان را بر خود ترجيح مى‌دهند هر چند خود نيازمند باشند! ۳. آنانند كه خداوند ايشان را در آن جا كه نهى كرده نمى‌بيند! ۴. در آن جا كه امر كرده هميشه حاضر مى‌بيند! ۵. شيعيان على عليه‌السلام آنانند كه در گرامي‌داشت برادران مؤمن خويش به على عليه‌السلام اقتدا مى‌كنند! (بِحار الأَنوار.ج۱۱.ص۱۶۲.حدیث۶۸) نهراسیدن از شهادت‌ در راه خدا؛ یعنی خداحافظی با شکست و تسلیم و ذلّت! ایثار امکانات؛ یعنی ایجاد توازن و هم‌سطحی در سطح زندگی مردم بدون قله‌های ثروت و درّه‌های فقر! اطاعت اوامر؛ یعنی نظام یافتن جامعه براساس فرمانبری از حجت خدا! یعنی معیت و همراهی امام و امّت! دوری از معصیت؛ یعنی طهارت و عفاف در چشم و گوش و دست و دهان که نتیجه آن، شنیدن صدای حق حجت خدا است! تکریم مومنان؛ یعنی معیار کرامت و برتری را در ایمان به خدا و حجت خدا دیدن! نه در تشبّه نافرجام به دشمنان دین خدا! اینها پنج شاخص شیعیان است! وقتی جامعه ما با این ویژگی‌ها در جامعه بشری شاخص شود، همه از هم می‌پرسند: امام و پیشوای اینها کیست؟ تا ما هم پیرو او شویم! https://eitaa.com/egtesade_ma

طلیعه مرزبانی فقاهت ایام امام حسن عسکری علیه‌السلام ایام آمادگی دادن به شیعیان برای ورود به عصر غیبت و عدم دسترسی به امام حاضر است! آمادگی برای ورود به عصر غیبت؛ یعنی آمادگی برای رجوع به فقهای دین‌شناس عادل و بصیر به‌عنوان نزدیک‌ترین جایگزین ممکن برای امام معصوم! فقاهت؛ یعنی: درک عمیق و مستدل از مبانی عقیدتی اسلام! فهم مستحکم و منسجم از نگاه اسلام به زندگی و جامعه و انسان! درک عمیق استدلالی از شرع و مناسک و سبک زندگی دینی! و توانمندی در مدیریت جامعه برای حرکت دادن مردم به سمت قله‌های اسلامی! فقاهت (شناخت مبانی) + اقدام (حضور در میدان)= اصلاح جامعه، ضرورتی است که عقل می‌فهمد و قرآن بر آن تاکید می‌کند: "فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ، لِّيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ! لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ!"(توبه۱۲۲) https://eitaa.com/egtesade_ma