حقّ اول: شکر والدین 1️⃣ زرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ مُخْتَارٍ قَالَ‌ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ صلوات الله علیه فَقَالَ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ عَلِيّاً أَحَدُ الْوَالِدَيْنِ الَّذِينَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ‌ أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ‌... ‌. (تأويل الآيات الظاهرة في فضائل العترة الطاهرة، ص: 430) امام باقر صلوات الله علیه به عبدالواحد فرمودند: آیا نمی‌دانی که علیّ صلوات الله علیه یکی از والدین هست که خداوند فرموده است: «شکر من و شکر والدین را به جا آور» (لقمان14) 2️⃣ عنِ الْحَارِثِ بْنِ دِلْهَاثٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَرَ بِثَلَاثَةٍ مَقْرُونٍ بِهَا ثَلَاثَةٌ أُخْرَى أَمَرَ بِالصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ فَمَنْ صَلَّى وَ لَمْ يُزَكِّ لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ صَلَاتُهُ وَ أَمَرَ بِالشُّكْرِ لَهُ وَ لِلْوَالِدَيْنِ‌ فَمَنْ لَمْ يَشْكُرْ وَالِدَيْهِ لَمْ يَشْكُرِ اللَّهَ وَ أَمَرَ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَ صِلَةِ الرَّحِمِ‌ فَمَنْ لَمْ يَصِلْ رَحِمَهُ لَمْ يَتَّقِ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ. (خصال ؛ ج‌1 ؛ ص156؛ عيون أخبار الرضا صلوات الله علیه ، ج‌1، ص: 258) امام رضا صلوات الله علیه فرمودند: خداوند به سه کار امر کرده است و آن را همراه سه کار دیگر قرار داده است. به نماز و زکات امر کرده است (بقره۴۳)، پس کسی که نماز بخواند و زکات ندهد، نمازش قبول نمی‌شود. به شکر برای خودش و برای والدین امر کرده است (لقمان۱۴)، پس کسی که از والدینش تشکر نکند، شکر خدا نکرده است. و به تقوای خدا و صله رحم امر کرده است (نساء۲)، پس کسی که صله رحم نکند، تقوای الهی نداشته است .

حقّ دوم : نیکی کردن 1️⃣ عنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله سِرْ سِنِينَ بَرَّ وَالِدَيْكَ سِرْ سَنَةً صِلْ رَحِمَكَ سِرْ مِيلًا عُدْ مَرِيضاً سِرْ مِيلَيْنِ شَيِّعْ جَنَازَةً سِرْ ثَلَاثَةَ أَمْيَالٍ أَجِبْ دَعْوَةً سِرْ أَرْبَعَةَ أَمْيَالٍ زُرْ أَخاً فِي اللَّهِ سِرْ خَمْسَةَ أَمْيَالٍ انْصُرْ مَظْلُوماً سِرْ سِتَّةَ أَمْيَالٍ أَغِثْ مَلْهُوفاً وَ عَلَيْكَ بِالاسْتِغْفَارِ. (من لا يحضره الفقيه، ج‌4، ص: 361؛ مصادقة الإخوان ص58) امام باقر صلوات الله علیه فرمودند: رسول خدا صلّی الله علیه وآله فرمودند: دو سال سفر کن برای اینکه به پدر و مادرت نیکی کنی. یک سال سفر کن تا صله رحم کنی. یک میل (حدود1800متر) برو تا به عیادت مریض بروی. دو میل برو تا تشییع جنازه کنی. سه میل برو تا دعوتی را اجابت کنی. چهار میل برو تا برادر دینی را زیارت کنی. پنج میل برو تا مظلومی را یاری کنی. شش میل برو تا غمگینی را یاری کنی و بر تو باد استغفار . 2️⃣ عنْ عُبَيْدِ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه بَرُّوا آبَاءَكُمْ يَبَرَّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ وَ عِفُّوا عَنْ نِسَاءِ النَّاسِ تَعِفَّ نِسَاؤُكُمْ. (كافي ج‌5 ؛ ص554؛ من لا يحضره الفقيه، ج‌4، ص: 21؛ الخصال، ج‌1، ص: 55؛ امالی شیخ صدوق، مجلس چهل و هشتم) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند و نسبت به زنان مردم عفّت داشته باشید تا زنانتان عفیف شوند. 3️⃣ أخْبَرَنِي دَاوُدُ بْنُ كَثِيرٍ الرَّقِّيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقَ صلوات الله علیه يَقُولُ‌ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُخَفِّفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهُ سَكَرَاتِ الْمَوْتِ فَلْيَكُنْ لِقَرَابَتِهِ وَصُولًا وَ بِوَالِدَيْهِ بَارّاً فَإِذَا كَانَ كَذَلِكَ هَوَّنَ اللَّهُ عَلَيْهِ سَكَرَاتِ الْمَوْتِ وَ لَمْ يُصِبْهُ فِي حَيَاتِهِ فَقْرٌ أَبَداً. (امالی شیخ صدوق ص389، مجلس شصت و یکم؛ امالی شیخ طوسی، مجلس پانزدهم، حدیث24) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: کسی که می‌خواهد خداوند سختی‌های مرگ را برای او آسان کند باید با صله رحم کند و به پدر و مادرش نیکی کند، پس هنگامی که این کار را کرد خداوند سختی‌های مرگ را برای او آسان کرده و در زندگی، هرگز فقیر نمی‌شود.

حقّ سوم : نیکی به مادر بیشتر و پیشتر 1️⃣ عنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ الْجُعْفِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْبَاقِرِ صلوات الله علیه قَالَ: قَالَ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ يَا رَبِّ أَوْصِنِي قَالَ أُوصِيكَ بِي فَقَالَ يَا رَبِّ أَوْصِنِي قَالَ أُوصِيكَ بِي ثَلَاثاً قَالَ يَا رَبِّ أَوْصِنِي قَالَ أُوصِيكَ بِأُمِّكَ قَالَ يَا رَبِّ أَوْصِنِي قَالَ أُوصِيكَ بِأُمِّكَ قَالَ أَوْصِنِي قَالَ أُوصِيكَ بِأَبِيكَ قَالَ فَكَانَ يُقَالُ لِأَجْلِ ذَلِكَ إِنَّ لِلْأُمِّ ثُلُثَيِ الْبِرِّ وَ لِلْأَبِ الثُّلُثَ. (امالی شیخ صدوق، ص511، مجلس هفتاد و هفت) امام باقر صلوات الله علیه فرمودند: حضرت موسی به خدا گفت: خدایا به من سفارشی کن. خداوند تا سه بار فرمود: تو را به خودم سفارش می‌کنم. موسی دوباره گفت: خدایا به من سفارشی کن. خداوند فرمود: تو را سفارش می‌کنم به مادرت. موسی گفت: خدایا به من سفارشی کن. خداوند فرمود: تو را سفارش می‌کنم به مادرت. موسی گفت: خدایا به من سفارشی کن. خداوند فرمود: تو را سفارش می‌کنم به پدرت. پس به این خاطر بود که گفته می‌شد دو سوم نیکی برای مادر باید باشد و یک سوم برای پدر . 2️⃣ عنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلّی الله علیه وآله فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ أُمَّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ‌ أُمَّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أُمَّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أَبَاكَ. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص159) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: مردی نزد رسول خدا صلّی الله علیه وآله آمد و گفت: یا رسول الله، به چه کسی نیکی کنم؟ فرمود: مادرت. گفت: سپس به چه کسی؟ فرمود: مادرت. گفت: سپس به چه کسی؟ فرمود: مادرت. گفت: سپس به چه کسی؟ فرمود: پدرت. 3️⃣ عنْ مُعَلَّى بْنِ خُنَيْسٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ وَ سَأَلَ النَّبِيَّ صلّی الله علیه وآله عَنْ بِرِّ الْوَالِدَيْنِ فَقَالَ ابْرَرْ أُمَّكَ ابْرَرْ أُمَّكَ ابْرَرْ أُمَّكَ ابْرَرْ أَبَاكَ ابْرَرْ أَبَاكَ ابْرَرْ أَبَاكَ وَ بَدَأَ بِالْأُمِّ قَبْلَ الْأَبِ. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص162) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: مردی نزد رسول خدا صلّی الله علیه وآله آمد و از نیکی به والدین پرسید. حضرت فرمودند: به مادرت نیکی کن، به مادرت نیکی کن، به مادرت نیکی کن، به پدرت نیکی کن، به پدرت نیکی کن، به پدرت نیکی کن. مادر را قبل از پدر گفتند. 4️⃣ عنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: أَ تَدْرِي مَا تَفْسِيرُ حَيَّ عَلَى خَيْرِ الْعَمَلِ قُلْتُ لَا قَالَ دَعَاكَ إِلَى الْبِرِّ أَ تَدْرِي بِرَّ مَنْ قُلْتُ لَا قَالَ دَعَاكَ إِلَى بِرِّ فَاطِمَةَ صلوات الله علیها وَ وُلْدِهَا . (توحيد شیخ صدوق ص241؛ علل الشرائع / ج‌2 / ص368 ؛ معاني الأخبار ص42) امام باقر صلوات الله علیه به محمّد بن مروان فرمودند: می‌دانی تفسیر «حیّ علی خیر العمل» چیست؟ گفت: نه. حضرت فرمودند: تو را به نیکی کردن، دعوت کرده است. آیا می‌دانی نیکی کردن به چه کسی؟ گفت: نه. حضرت فرمودند: تو را دعوت کرده به نیکی کردن به حضرت زهرا صلوات الله علیها و فرزندان ایشان . 5️⃣ فضَالَةُ عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ حَكَمِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ صلوات الله علیه قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلّی الله علیه وآله فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مِنْ عَمَلٍ قَبِيحٍ إِلَّا قَدْ عَمِلْتُهُ فَهَلْ لِي مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله فَهَلْ مِنْ وَالِدَيْكَ أَحَدٌ حَيٌّ؟ قَالَ أَبِي قَالَ فَاذْهَبْ فَبَرَّهُ قَالَ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله لَوْ كَانَتْ أُمُّهُ‌. (زهد ص35) امام سجّاد صلوات الله علیه فرمودند: مردی نزد رسول خدا صلّی الله علیه وآله رفت و گفت: یا رسول الله، هیچ کار زشتی نبوده است مگر اینکه آن را انجام داده‌ام. آیا برای من توبه‌ای هست؟ حضرت فرمودند: آیا یکی از والدینت زنده هستند؟ گفت: پدرم. حضرت فرمودند: برو و به او نیکی کن. هنگامی که آن مرد رفت، حضرت فرمودند: اگر مادرش زنده بود.

حقّ چهارم: نیکی در حیات و پس از آن عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه مَا يَمْنَعُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ أَنْ يَبَرَّ وَالِدَيْهِ حَيَّيْنِ وَ مَيِّتَيْنِ يُصَلِّيَ عَنْهُمَا وَ يَتَصَدَّقَ عَنْهُمَا وَ يَحُجَّ عَنْهُمَا وَ يَصُومَ عَنْهُمَا فَيَكُونَ الَّذِي صَنَعَ لَهُمَا وَ لَهُ مِثْلُ ذَلِكَ فَيَزِيدَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِبِرِّهِ وَ صِلَتِهِ خَيْراً كَثِيراً. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص159) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: چه چیزی شما را مانع می‌شود که به پدر و مادرتان نیکی کنید، زنده باشند یا مرده. از طرف آنها نماز بخوانید و صدقه بدهید و حجّ بروید و روزه بگیرید و کاری که کرده برای آنها باشد و البته برای خودش هم مثل همان ثواب هست. خداوند به خاطر این نیکی و صله، خیر کثیر برای او زیاد می‌کند.

حقّ پنجم : اطاعت عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه يَقُولُ‌ إِنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صلّی الله علیه وآله فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْصِنِي فَقَالَ‌ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ‌ شَيْئاً وَ إِنْ حُرِّقْتَ بِالنَّارِ وَ عُذِّبْتَ إِلَّا وَ قَلْبُكَ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَ وَالِدَيْكَ فَأَطِعْهُمَا وَ بَرَّهُمَا حَيَّيْنِ كَانَا أَوْ مَيِّتَيْنِ وَ إِنْ أَمَرَاكَ أَنْ تَخْرُجَ مِنْ أَهْلِكَ وَ مَالِكَ فَافْعَلْ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنَ الْإِيمَانِ. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص157) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: مردی نزد رسول خدا صلّی الله علیه وآله آمد و گفت: یا رسول الله توصیه‌ای بفرمایید. حضرت فرمودند: چیزی را شریک خدا قرار مده هرچند با آتش سوختی و شکنجه شدی، و قلبت به ایمان مطئمن باشد. و از والدین خود اطاعت کند و به آنها نیکی کن، چه زنده باشند چه مرده. و اگر به تو امر کردند که خانواده و اموالت را کنار بگذاری، این کار را بکن که این کار، از ایمان است .

حقّ ششم : احترام 1️⃣ عنْ دُرُسْتَ بْنِ أَبِي مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى صلوات الله علیه قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّه صلّی الله علیه وآله مَا حَقُّ الْوَالِدِ عَلَى وَلَدِهِ قَالَ لَا يُسَمِّيهِ بِاسْمِهِ وَ لَا يَمْشِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ لَا يَجْلِسُ قَبْلَهُ وَ لَا يَسْتَسِبُّ لَهُ. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص158) امام کاظم صلوات الله علیه فرمودند: مردی از رسول خدا صلّی الله علیه وآله پرسید: حقّ پدر بر فرزندش چیست؟ حضرت فرمودند: اسم او را نبرد (نام بردن با کُنیه، نوعی احترام هست) و در مقابلش راه نرود و قبل از او ننشیند و کاری نکند که به او ناسزا بگویند . (رفتار بدِ فرزند باعث ناسزاگویی به پدر می‌شود) 2️⃣ عنْ هِشَامٍ الْكِنْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه يَقُولُ‌ إِيَّاكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا عَمَلًا يُعَيِّرُونَّا بِهِ فَإِنَّ وَلَدَ السَّوْءِ يُعَيَّرُ وَالِدُهُ بِعَمَلِهِ كُونُوا لِمَنِ انْقَطَعْتُمْ إِلَيْهِ زَيْناً وَ لَا تَكُونُوا عَلَيْهِ شَيْناً صَلُّوا فِي عَشَائِرِهِمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ لَا يَسْبِقُونَكُمْ إِلَى شَيْ‌ءٍ مِنَ الْخَيْرِ فَأَنْتُمْ أَوْلَى بِهِ مِنْهُمْ وَ اللَّهِ مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَيْ‌ءٍ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ الْخَبْ‌ءِ قُلْتُ وَ مَا الْخَبْ‌ءُ قَالَ التَّقِيَّةُ. الكافي (ط - الإسلامية) / ج‌2 / 219 / باب التقية، ح1 امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: بپرهیزید از اینکه کاری کنید که ما را به خاطر آن سرزنش کنند، چرا که پدر به خاطر کار فرزند بد، سرزنش می‌شود. برای کسانی که متمایل به آنها هستید زینت باشید و مایه زشتی نباشید. در قبیله‌هایشان نماز بخوانید و به عیادت بیمارانشان بروید و در تشییع جنازه‌هایشان شرکت کنید و آنها در هیچ کار خیری نباید‌ از شما سبقت بگیرند، چرا که شما سزاوارتر هستید به کار خیر از آنها. خدا با چیزی محبوب‌تر از تقیه عبادت نشده است.

حقّ هفتم : احسان عَنْ أَبِي وَلَّادٍ الْحَنَّاطِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً مَا هَذَا الْإِحْسَانُ فَقَالَ الْإِحْسَانُ أَنْ تُحْسِنَ صُحْبَتَهُمَا وَ أَنْ لَا تُكَلِّفَهُمَا أَنْ يَسْأَلَاكَ شَيْئاً مِمَّا يَحْتَاجَانِ إِلَيْهِ وَ إِنْ كَانَا مُسْتَغْنِيَيْنِ أَ لَيْسَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‌ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ‌ صلوات الله علیه وَ أَمَّا قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما قَالَ إِنْ أَضْجَرَاكَ فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَ لَا تَنْهَرْهُمَا إِنْ ضَرَبَاكَ قَالَ‌ وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا كَرِيماً قَالَ إِنْ ضَرَبَاكَ فَقُلْ لَهُمَا غَفَرَ اللَّهُ لَكُمَا فَذَلِكَ مِنْكَ قَوْلٌ كَرِيمٌ قَالَ‌ وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ قَالَ لَا تَمْلَأْ عَيْنَيْكَ مِنَ النَّظَرِ إِلَيْهِمَا إِلَّا بِرَحْمَةٍ وَ رِقَّةٍ وَ لَا تَرْفَعْ صَوْتَكَ فَوْقَ أَصْوَاتِهِمَا وَ لَا يَدَكَ فَوْقَ أَيْدِيهِمَا وَ لَا تَقَدَّمْ قُدَّامَهُمَا. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص157) ابوولّاد از امام صادق صلوات الله علیه در مورد این آیه پرسید: «به والدین احسان کنید» (اسراء23) و گفت: این احسان چیست؟ حضرت فرمود: این است که با آنها خوب زندگی کنی و کاری کنی که آنها مجبور نشوند احتیاجات خودشان را از تو بخواهند (قبل از اینکه از تو بخواهند انجام دهی) هر چند ثروتمند باشند. مگر خداوند نمی‌فرماید: «به نیکی نمی‌رسید مگر اینکه آنچه که دوست دارید را انفاق کنید» (آل عمران92) سپس فرمودند: اینکه خداوند فرمود: «هنگامی که یکی از آنها یا هر دو، پیر شدند، به آنها اُف نگو و تند نشو» (اسراء23) یعنی اگر تو را خسته کردند به آنها اُف مگو و اگر تو را زدند، با آنها تند مشو. اینکه فرمود: «با آنها کریمانه صحبت کن» یعنی اگر تو را زدند، به آنها بگو: خدا شما را ببخشد. این سخن کریمانه است. اینکه فرمود: «بال‌های خضوع را از روی رحمت بر آنها بگستران» (اسراء24) یعنی به آنها خیره نگاه نکن مگر از روی رحمت و دلسوزی و صدایت را از صدای آنها بالاتر مبر و دستت را از دست آنها بالاتر مبر و در مقابل آنها راه نرو.

عقوق والدین (عاقّ والدین شدن) حدیث اول: کمترین عقوق 1️⃣ عنْ حَدِيدِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: أَدْنَى الْعُقُوقِ أُفٍّ وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ شَيْئاً أَهْوَنَ مِنْهُ لَنَهَى عَنْهُ. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص348، بَابُ الْعُقُوقِ‌) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: کمترین عقوق، اُفّ گفتن هست و اگر چیزی کمتر از آن بود خدا از آن نهی می‌کرد. 2️⃣ عنْ يَحْيَى بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي الْبِلَادِ السُّلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: لَوْ عَلِمَ اللَّهُ شَيْئاً أَدْنَى مِنْ أُفٍّ لَنَهَى عَنْهُ وَ هُوَ مِنْ أَدْنَى الْعُقُوقِ وَ مِنَ الْعُقُوقِ أَنْ يَنْظُرَ الرَّجُلُ إِلَى وَالِدَيْهِ فَيُحِدَّ النَّظَرَ إِلَيْهِمَا. (كافي (ط الإسلامية)، ج‌2، ص: 349) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: اگر خدا چیزی کمتر از اُفّ می‌دانست از آن نهی می‌کرد و آن، کمترین عقوق هست و یکی دیگر از عقوق این است که مردی به پدر و مادر خود نگاه کن و به آنها خیره شود.

حدیث دوم: عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله كُنْ بَارّاً وَ اقْتَصِرْ عَلَى الْجَنَّةِ وَ إِنْ كُنْتَ عَاقّاً فَظّاً فَاقْتَصِرْ عَلَى النَّارِ. (كافي (ط الإسلامية) ؛ ج‌2 ؛ ص348، بَابُ الْعُقُوقِ‌) امام کاظم صلوات الله علیه فرمودند: رسول خدا صلّی الله علیه وآله فرمود: نیکی کن تا بهشتی شوی و اگر عاقّ شوی و خشن باشی، بر جهنّم اکتفا کن.

حدیث سوم: عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ كُشِفَ غِطَاءٌ مِنْ أَغْطِيَةِ الْجَنَّةِ فَوَجَدَ رِيحَهَا مَنْ كَانَتْ لَهُ رُوحٌ مِنْ مَسِيرَةِ خَمْسِمِائَةِ عَامٍ إِلَّا صِنْفٌ وَاحِدٌ قُلْتُ مَنْ هُمْ قَالَ الْعَاقُّ لِوَالِدَيْهِ. (كافي (ط - الإسلامية) / ج‌2 / ص348) امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: هنگامی که روز قیامت شد، پرده‌ای از پرده‌های بهشت را کنار می‌زنند. پس بوی آن را هر موجودی که روح دارد، از مسافت پانصد سال درک می‌کند غیر از یک گروه. راوی پرسید: آنها چه کسانی هستند؟ حضرت فرمودند: کسانی که عاقّ والدین هستند.

حدیث چهارم: قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ صلوات الله علیه مَنْ أَحْزَنَ وَالِدَيْهِ فَقَدْ عَقَّهُمَا. (خصال، ج‌2، ص: 621؛ من لا يحضره الفقيه، ج‌4، ص: 372) امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمودند: کسی که پدر و مادرش را محزون کند، عاقّ آنها شده است.

حدیث پنجم: عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله ثَلَاثَةٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُهَا وَ لَا تُؤَخَّرُ إِلَى الْآخِرَةِ عُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَ الْبَغْيُ عَلَى النَّاسِ وَ كُفْرُ الْإِحْسَانِ. (امالی شیخ طوسی، مجلس اول، ح17) امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود رسول خدا صلّی الله علیه وآله فرمودند: سه گناه هست که عقوبت آن در این دنیا می‌رسد و به آخرت، نمی‌رسد. عاقّ والدین، ظلم به مردم، کفر احسان.