🌕مقاومت، زیبایی مستور
🖋محمد پورکیانی
متن یادداشت
https://eitaa.com/esharat_57/81
#مردم
#جامعه_ایرانی
#مقاومت
#سیاست
#معنویت
#محمد_پورکیانی
➕ @esharat_57
🌕مقاومت، زیبایی مستور
🖋محمد پورکیانی
🔺1.معجزه را امر خلاف عادت، فراطبیعی، غیرقابل محاسبه علمی و نشانه ای از دست ربوبی دانستهاند. برای مردمان ظاهربین، عصا اژدها میشود، مرده زنده میشود، غذا نازل میشود، و برای برخی دیگر کلام و بیان الهی اعجاز میکند. اگر زنده کردن بدن یک مُرده، اعجاز الهی است، احیای قلوب زنگ زده میلیون ها نفر اعجاز نیست؟ شهادت و خون، دلها را زنده میکند، ولی معجزه مقاومت بیش از شهادت است. شهید روی دستان مردم قرار می گیرد و اشک ها را جاری می کند، و ممکن است حتی به حرکت و قیام مردم بینجامد، ولی وقتی از حاج قاسم سلیمانی و سیدحسن نصرالله یاد میکنیم درباره امری سخن می گوییم فراتر از شهادت.
آنها قبل از شهید شدن، معجزه می کردند، با سخن خود، با لبخند و قهر خود و با حماسه خود. این ها جذابیتهای یک چریک مبارز نیست، بلکه یک زیبایی اخلاقی نمونه است که در مرز نزاعهای سیاسی حاضر شده و صداقت خود را با فداشدن نشان میدهد. به تعبیری که امروزه از تکرار آن طفره میرویم، این همان «پیوند قدرت و معنویت» و «دین و سیاست» است؛ همان که «مقاومت» مینامیم. مقاومت «زیبا» است، و این زیبایی، معنا و معجزه جدید الهی برای مردمان عصر ماست.
🔸2. جامعهشناس معروف غربی در شلوغی انقلاب ایران، از دمیدن روح معنوی انقلاب در کالبد جهان بی روح میگوید، و یا آن پژوهشگر غربی، زمان انقلاب ما ایرانیان را زمانی غیر زمانها و برقی از ملکوت توصیف میکند. همگی میدانیم که زندگی روزمره اهمیت دارد، GDP خیلی اهمیت دارد، توسعه نامتوازن نیز مساله مهمی است، ولی آیا به اندازه اینها، از جهان بیمعنا میترسیم؟ وارد این مشاجره بی پایان نشویم که این سخنان آرمانی و عافیتطلبانه چه ارزشی دارد، اگر در تامین آب و نان خود ماندهایم! و این دوگانههای تکراری که انقلاب ایران یک خیزش «معنوی» بود یا یک اصلاح «مدنی»، انقلاب ایران یک راز آسمانی است یا یک مساله زمینی! شیعه یک تمنای آرمان گرایانه معنوی است یا یک طرح برای ساخت مدینه فاضله!
اگر نتوانیم از این دوگانه ها بیرون بیاییم میان معنویت و مدنیت تعارضی میسازیم که با هر انتخابی شکست خوردهایم. نورانیترین امر دوران ما و بلکه معجزه زیبای دوران ما «پیوند سیاست و معنویت» است و این یعنی مدینه معنوی. زندگی روزمره با تمام نیازهای آن بدیهیترین و اولیترین دستور سیاست است، ولی از سیاست بیمعنا و نازیبا نیز باید ترسید. چرا که با از دست رفتن معنای زندگی، دلیلی برای زندگی کردن باقی نمیماند. حال این زندگی با تولید ناخالص بالا همراه باشد یا پایین! جامعه روشنفکری ایران متوجه این دارایی بی بدیل جامعه ایران است؟
🔸3. معنویت در این روایت، یک رویداد به ناچار موقت یا یک برق زودگذر در بیابان تاریک نبوده و نیست، که حسرت نداشتن آن را داشته باشیم که «یاد باد آن روزگاران یاد باد»! مقاومت روح حاضر و پایدار در جامعه ایران است. چه میشود که این زیبایی دلبرانه در زندگی روزمره به محاق می رود و پنهان میشود؟ چگونه است که شرافت و صداقت سیاسی، امری موهوم و بلکه بیاهمیت قلمداد میشود؟!
«زیبایی»، تماشایی و دیدنی است، بیش از آنکه موضوع تحلیل و اثبات باشد. حاضر شدن در معرض تجارب معنوی و مشارکت در خلق آنها، گمشده امروز بسیاری از جامعهشناسان و تحلیلگران است؛ مشاهده و مشارکت است که ما را از حجاب معاصرت خارج میکند. معاصرت، قدرت پوشانندگی عجیبی دارد؛ چنانکه پرده بر زیباییهای دوران ما کشیده و زندگی معمولی را بهتر و شدنیتر از زندگی معنوی بازنمایی میکند!
🔸در این دوران سخت، نیازمند حظ بردن از اصیلترین حقایق زندگی هستیم، و این در زمان ما بیش از آنکه در سرگرمیهای مدرن یا آئینهای مذهبی سنتی پیدا شود، در مرز جدیترین، زندهترین، پویاترین و واقعیترین نقطه جهان یافت میشود و آن نقطه، مقاومت و مبارزه صادقانه است. چیزی که در بسیاری از زمانها نسیه و آرزو بوده و در دوران ما نقد و آشکار. این کوشش نه در پی عافیتطلبی که با هزینه و سختی فراوان حاصل شده است که آن را شایسته حرمتگذاری کرده است.
این مبارزه معنوی، مردان بی ادعایی داشته است که در دوران ما خلأ معنا و زوال زیبایی را جبران کردهاند. آنها نماد و نمود این زیبایی بودهاند و همچون «امام»، جامعه ای را به شوق و شور انداختهاند؛ و اکنون نگرانی پیشروی ما این است که آینده این راه، بدون حضور مردانی چون حاج قاسم، شهید نصرالله، شهید رئیسی و امثالهم، چگونه خواهد بود؟ چگونه بدون رهبران بزرگ و خطابههای الهام بخش، شوق میدان برانگیخته میشود؟
#مردم
#جامعه_ایرانی
#مقاومت
#سیاست
#معنویت
#محمد_پورکیانی
➕ @esharat_57
➕ @mpourkiani
🌕 زلنسکی، جنگ روایتها و آینده ایران
🖋محسن دنیوی
متن یادداشت:
https://eitaa.com/esharat_57/83
#محسن_دنیوی
➕ @esharat_57
🌕 زلنسکی، جنگ روایتها و آینده ایران
🖋محسن دنیوی
🔺الان که این کلمات را می خوانید، چند روز بیشتر از انتشار ویدئوی عجیب و غیرعادی مشاجره ترامپ و معاونش با زلنسکی نگذشته است و همچنان تحلیل آنچه در این گفتگو رخ داد، تیتر یک اخبار جهان است.
بیبیسی گفته که پوتین یا خامنهای؛ برنده دیدار ترامپ و زلنسکی کیست؟
نانسی پلوسی از حزب دموکرات آمریکا گفته که این مشاجره شرمآور بود!
یورونیوز هم پرسیده که آینده اکراین بعد از این مشاجره و قطع حمایت آمریکا چه خواهد شد؟
اینها بخشی از مطالبی بود که در رسانههای غیرایرانی در همین روزها منتشر شده است. اما نکته مورد اشاره این یادداشت درباره مواضع متنوع در جامعه ایرانی است!
بخشی از جامعه و شاید بشود گفت که اکثریت آن برداشتی شبیه واکنش اغلب مردم در کشورهای مختلف داشتهاند!
یعنی قلدری آمریکا را در چهره و بیان ترامپ و ونس دیدهاند و تحقیر زلنسکی در برابر دوربینها!
واکنش اغلب کاربران در جهان هم این روایت را بیشتر نشان میدهد!
اما بخشی از جامعه ایران در حال ستایش زلنسکی در برابر زورگویی ترامپ و آمریکا هستند. آمریکایی که امروز به تعبیر اغلب کاربران در فضای مجازی، در خدمت روسیه و پوتین قرار گرفته است!
این دو روایت در یک چیز مشترک هستند و آن زورگویی و بروز عیان و بی پرده رفتار قلدرمآبانه آمریکا در برابر نه یک دولتملت خاورمیانهای و عرب و فارس و ترک و افغان و یا مردم بیپناه فلسطین بلکه در برابر چشم آبیهای موبور اکراینی به عنوان بزرگترین کشور به لحاظ سرزمینی در اروپاست.
کشوری که در طول جنگ با روسیه میلیاردها دلار خرج آن شده است تا مقاومت کند و تسلیم نشود!
اما نقطه اختلاف مهم در میان روایتهای ایرانی، تناقض در تحلیل وضعیت زلنسکی است. برخی او را موجودی نابود شده و تحقیر شده میبینند که به اشتباه به آمریکا و ناتو و اتحادیه اروپا تکیه کرد و کشورش را وارد یک مهلکه کرد که ممکن است به حذف نام اکراین از روی نقشه جهان بینجامد و برخی او را قهرمان ملی اکراین و نماد ایستادگی در برابر ظلم فاحش آمریکایی میدانند!
قسمت کمیک تراژیک قصه اینجاست که کسانی زلنسکی را قهرمان و پیروز مشاجره با ترامپ معرفی میکنند که مشتاقان اصلی و حامیان همیشگی مذاکره با آمریکا حتی با همین ترامپ بوده و هستند!
اینها بیش از همه میل مهاجرت به سرزمین رویاها را دارند. بیش از دیگر بخشهای جامعه ایرانی فرزندان و اقوامشان در آمریکا زندگی میکنند و برای آنها رویای آمریکایی جزء مهمترین دستاوردهای جهان امروز است!!
این تفاوت در روایت از یک ویدئو، یک مشاجره و یک شخصیت به نام زلسنکی که او را قهرمان ملی بدانیم یا موجودی حقیر و شکستخورده، به مسئله چندگانگی روایتهای ایرانی از وضعیت اکنون و آینده ایران بر میگردد! ما تا زمانی که این فاصله را کم نکنیم، نمیتوانیم عزم و اراده ملی برای حرکتهای بزرگ و خلق آیندهای متفاوت را ایجاد کنیم و نیروی ملی صرفهمین شکاف و فرسایش می شود. قطعا هم نمیشود هر دو طرف روایتهای متضاد، درست گفته باشند و سمت حقیقت و قسمت درست تاریخ ایستاده باشند!
همه جریانات موثر در سیاست و اقتصاد و فرهنگ ایران امروز گرفتار تناقضات درونی از این دست هستند و این مسئله اختصاص به یک جریان خاص سیاسی و یا فکری ندارد. پس باید تصمیم بگیریم...
#اوکراین
#روایت_ایران
#آینده_ایران
#محسن_دنیوی
➕ @esharat_57
🌕 در ستایش سرو:
خوانشی پسااستعماری از انیمیشن «زیر سایهی سرو»
🖋شهاب اسفندیاری
بخش اول یادداشت:
https://eitaa.com/esharat_57/85
بخش دوم یادداشت:
https://eitaa.com/esharat_57/86
#در_سایه_سرو
#اسکار
#دانه_انجیر_معابد
#شهاب_اسفندیاری
➕ @esharat_57
🌕 در ستایش سرو:
خوانشی پسااستعماری از انیمیشن «زیر سایهی سرو»
🖋شهاب اسفندیاری
بخش اول:
🔺فیلم «در سایهی سرو» را دیدم و باید بگویم که برداشت و تحلیلم از فیلم از برخی دوستان که شدیداً به فیلم حمله کردند متفاوت است. به نظرم این فیلم نقطهی عطفی در فیلمهای به اصطلاح «جشنوارهای» و گفتمان رایج هنری است از این جهت که نگاه شرقشناسانه و استعماری در آن بازتولید نشده است (۱).
در نگاه شرقشناسانه، هرچه بدبختی و فلاکت در ملل شرق است، منشأ درونی دارد. از خودشان است. از فرهنگ و سنت و باورهایشان. اینها است که مانع پیشرفت است. در این گفتمان شخصیتهای سنتی مانع و مزاحم پیشرفت هستند. معمولاً همهی این بدیها در شخصیت یک «پدر خبیث و بد ذات» مجسم میشود.
تضاد و درگیری دائمی بین نسل جدید و نسل قدیم در گفتمان استعماری تحت عنوان تضاد «سنت و مدرنیته» صورتبندی و ترویج میشود. بدیهی است چنین تضاد و تنش دائمی به نفع استعمارگران است. اگر نسل جدید و قدیم بتوانند افق مشترکی پیدا کنند، سلطه و منافع استعمار به خطر میافتد.
ترسیم خانه و وطن به مثابهی زندانی که در آن زنان و جوانان اسیر تعصبات کور و باورهای جاهلانهی پدرانی منفعتطلب و خودخواه هستند، و هیچ راه و چارهای برای تغییر شرایط ندارند، تاکنون مضمون غالب آثاری بوده که بر اساس گفتمان استعماری تولید شده و در جشنوارههای غربی تحسین شدهاند.
نکتهی مهم این که این آثار در ترسیم دلایل وضع موجود، هیچ سهمی برای مداخله، اشغالگری و جنایات بیگانگان قائل نمیشدند. در واقع این آثار فرصت یک سفیدشویی کامل از تاریخ سیاه استعمار فراهم میکردند تا مخاطب غربی بتواند از جایگاه برتر اخلاقی قطره اشکی بر فلاکت مردمان شرق بریزد.
فیلم «در سایهی سرو» از چند انحراف و آفت تاریخی در آثار هنری و جشنوارهای عبور کرده و طلیعهی یک نگاه جدید است. در این فیلم برخلاف گفتمان رایج روشنفکری، نقش «دشمن» در وضع موجود نه تنها نادیده انگاشته نشده، بلکه به صراحت به عنوان عامل اصلی وضع موجود به رسمیت شناخته شده است.
شخصیت «پدر» در این فیلم، برخلاف انبوهی از آثار استعمارزده در سینمای ایران، یک شخصیت ذاتا خبیث و پلید نیست. یک انسان عاطفی و دلسوز خانوادهاش است که خود قربانی جنایت دشمن است. هم همسرش را در حملات دشمن از دست داده، هم آرامش روح و روانش در آن حملات هولناک آسیب دیده است.
دختر پس از سالها مراقبت و پرستاری پدر، آنگاه که خسته از سختیها عزم سفر دارد، با یک مسئلهی بزرگ و حیاتی مواجه میشود. تصمیم میگیرد بماند و برای این مسئله راه حلی پیدا کند. در واقع پدر و فرزند یک «پروژهی مشترک» پیدا میکنند و از یک تضاد و تنش دائمی عبور میکنند.
فیلم «در سایهی سرو» چارچوب فرمی و روایی و زیباییشناسی بصری خود را بر پایهی نگاهی اگزوتیک به سنت و انگارهی استعماری و فلج کنندهی «تضاد سنت و مدرنیته» بنا نکرده است. دختر در خانه دارِ قالیبافی دارد. حتی هنگامی که به عزم سفر بار میبندد و شال بر سر میکند، به احترام پدر برای او سفرهی صبحانه چیده است.
پدر هم، با وجود آسیبهای روانی بجا مانده از جنگ، روحش برای دختر پر میکشد. آنگاه که دختر عزم سفر دارد روح او در تصویرسازی خلاقانهای به دختر میگوید «دورت بگردم» و او را در آغوش میکشد. آنگاه که تلاشها برای حل مسئله و نجات نهنگ به نتیجه نمیرسد، باز با فداکاری پدر است که مشکل حل میشود.
آن درخت سرو، نماد کهن ایرانی که دلالت بر ایستادگی و استقامت دارد در فیلم کسی نیست جز پدر که سایهی او در نمایی از فیلم بر سر دختر میافتد. همانگونه که در زمان جنگ دست خالی در برابر حملهی هواپیماهای دشمن میایستد، اکنون نیست با سلاح خود پرندگان مهاجم را دور میکند تا به نهنگ گرفتار آسیبی نرسانند./
یادداشت ادامه دارد.
#در_سایه_سرو
#اسکار
#دانه_انجیر_معابد
#شهاب_اسفندیاری
➕ @esharat_57
🌕 در ستایش سرو:
خوانشی پسااستعماری از انیمیشن «زیر سایهی سرو»
🖋شهاب اسفندیاری
بخش دوم:
البته مشارکت و فداکاری پدر در نجات نهنگ، پس از آن رخ میدهد که او این «واقعیت جدید» و «مسئلهی بزرگ» و تلاش و تکاپوی دختر برای حل آن را مشاهده میکند. از کنج خلوت و انزوا با یادگارهای گذشته خارج میشود و برای حل مسئلهای که زنده و حیاتی و مربوط به امروز است به اعماق (دریا/جامعه) میرود.
در گفتمان استعماری مردمان شرق موجوداتی عجیب و غریب هستند که مشکلات و مسائلی خاص دارند که مربوط به فرهنگ و هویت آنها است و فرض این است که غربیها همهی مشکلات خود را حل کردهاند. اما در فیلم «زیر سایهی سرو» مسائلی که پدر و دختر ایرانی با آن مواجه هستند مسائلی هستند که برای جهانیان آشنا است و مسئلهی مشترک بشری است: بیماری PTSD مثلا و موضوع حفظ محیط زیست.
در حالی که در گفتمان استعماری، راهِ پیشرفت از مسیر «پدر کُشی» میگذرد و در اغلب آثار هنری و ادبی استعمارزده ترویج «نفرت از پدر» یک رکن اصلی است، «در سایهی سرو» موفق شده این قفل ذهنی را باز کند و نشان دهد که پیمودن راه نجات جز با همدلی و همافزایی نسل قدیم و جدید ممکن نیست.
موفقیت فیلم «در سایهی سرو» در مراسم اسکار و دست خالی برگشتن فیلم «دانهی انجیر معابد» رخداد بسیار نمادینی بود. سازندگان فیلم اول، بر خلاف بسیاری از هنرمندان انیمیشن، در ایران ماندند و اثری بدیع و خلاقانه با نگاهی بومی و ملی ساختند به نام ایران و راهی نشان دادند تا دست به دست هم دهیم برای حل مشکلات وطن.
سازندگان فیلم دوم رفتند زیر بیرق یک دولت اروپایی و با فیلمی آکنده از کلیشههای شرقشناسانه و استعماری و ترویج «پدر ستیزی» و «پدر کُشی» عملا به توجیه جنگ و تحریم علیه ایران و سفیدشویی جنایات دشمن پرداختند. به نظر میرسد حتی اعضای آکادمی هم چنین نگاه خفتباری را نپسندیدند.
پ.ن:
۱) کتاب «نگاه خیره»، برگرفته از پایاننامهی کارشناسی ارشد یکی از دانشجویان سابق ما در دانشکدهی سینما و تئاتر، چارچوب مفیدی برای تحلیل انگارههای شرقشناسانه و استعماری در سینمای ایران ارائه میدهد:
طاهری، عباس (۱۴۰۰) نگاه خیره: تحلیلی پسااستعماری به نگرشهای شرقشناسانه به سینمای ایران، تهران: انتشارات سروش.
#شهاب_اسفندیاری
➕ @esharat_57
8.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🌕 در سایۀ پدر، در ستایش ایستادگی
نگاهی به پویانمایی «در سایۀ سرو»
🖋محمدرضا وحیدزاده
متن یادداشت:
https://eitaa.com/esharat_57/88
#در_سایه_سرو
#ایستادگی
#اسکار
ویدئو بخشی از مستند مذکور ساخته شده در استودیو انیمیشن برفک است.
➕ @esharat_57
🌕 در سایۀ پدر، در ستایش ایستادگی
نگاهی به پویانمایی «در سایۀ سرو»
🖋محمدرضا وحیدزاده
🔺اسکار امسال در بخش انیمیشن به یک پویانمایی ایرانی به نام «در سایۀ سرو» تعلق گرفت تا برای سومین بار، پس از «جدایی نادر از سیمین» و «گذشته» فرهادی، نام اثری از ایران در فهرست برندگان جایزۀ اسکار قرار بگیرد؛ جایزهای سیاسی و جهتمند با اهداف مشخص استعماری که پیش از این هم با انتخاب آثاری چون «پرسپولیس» و «آرگو» و نامزدی آثار ضد ایرانی دیگر، رویکرد خصمانۀ خویش را بارها و بارها نشان داده بود؛ و البته در سالهای اخیر با شیب فزایندهای ماهیت کارکردگرا و ایدئولوژیکش صریح و پررنگتر شده بود.
این پیشینه در کنار موضوع و بنمایههای اصلی اثر که همانا جنگ و عوارض آن و تقابل گذشتۀ پدر و آیندۀ دختر است، احتمال رویارویی با اثری غرضورزانه را در ذهن مخاطب ایرانی برجسته کرده است. در این میان، نحوۀ حضور سازندگان اثر در مراسم اسکار نیز چنین برداشتی را تقویت میکند. این در حالی است که به باور نگارنده، «در سایۀ سرو» اثری شریف، ارزشمند و همسو با ارزشها و آرمانهای ملت مسلمان ایران است و دلیل انتخابش توسط جایزۀ اسکار را باید در جای دیگری چون تلاش برای کاستن از اتهامات سیاسی این جایزه یا حتی اشتباه دستاندرکاران آن جست؛ طرفه آنکه نامحتملانگاشتن اشتباه اسکار و قطعی دانستن موفقیت آن در هر کنش و عملکردی هم میتواند بهنوعی خود به پیشزمینههای غربستایانۀ ذهن مخاطب بازگردد!
چنانکه اشاره شد، برخیها این پویانمایی را اثری ضد جنگ دانستهاند. برخیها نیز پدر و لنج قدیمی و فرسودۀ او را با همۀ نشانهها و عناصر آشنایش، نماد سنتها و ارزشهای فرهنگ پیشین معرفی میکنند و غرق شدن آن در دریا را راهی برای رهایی و رستگاری دختر مفروض میگیرند. در اینجا نباید تفاوت اثر ضدجنگ و ضددفاعمقدس را فراموش کرد. همانا پیام ضدجنگ و ضدجنگافروزی نه تنها مذموم نیست، بلکه یکی از ارزشها و آرمانهای انقلاب اسلامی هم بهشمار میرود. آنچه جنبۀ نواستعماری دارد، رویکرد ضد مقاومت است. از این رو اشاره به آلام و مصائب جنگ و همدردی با آسیبدیدگان خود به منزلۀ پاسداشت مقام آنان و در راستای فرهنگ پایداری است.
در این اثر، پدر با ترومای جنگش یکی از آسیبدیدگان تجاوز به خاک میهن محسوب میشود. او حتی رزمنده هم نبوده. صیاد سادهای است که اسلحۀ قدیمیاش در برابر جنگندههای دشمن، نشانۀ ایستادگی مردمی در برابر دژخیم اجنبی است. او غیور و دلاورانه مقابل دشمن ایستاده و همسر، لنج و سلامتی خود را در این راه از دست داده و حالا با عوارض ناشی از جنگ دست به گریبان است.
چنانکه برخی از منتقدان هم گفتهاند، لنج فرسوده نمایانگر جهان پدر به عنوان نسل قدیمی است که بهسختی با تعمیر و رنگکردنش، سعی در حفظ آن دارد. اما بهرغم برداشت ایشان، انیمیشن درصدد تحقیر این جهان نیست؛ بلکه کاملاً برعکس، با نمایاندن اهمیت آن برای پدر، تصویر دقیقتری از معنای کار او در ذهن مخاطب میسازد. صحنۀ به گلنشستن نهنگ را در ساحل به یاد بیاوریم. در اولین مواجهه، دختر تصویر خود را در چشمان او میبیند و این نشانهگذاری به معنای آن است که نهنگ همان دختر است که زندگیاش به گل نشسته. مرغان دریایی که نمایندۀ بیگانگاناند، قصد از پای درآوردن وی را دارند و او همچنان مقاومت میکند. ازخودگذشتگی پدر و چشمپوشیاش از جهان خود برای نجات نهنگ، به معنای تداوم فداکاری او، از گذشته تا امروز برای میهن و ملت است. طرفه آنکه اقدامش در مغروقساختن لنج، یک عمل انتحاری کور و یأسآلود هم نیست و خروج به موقعش از کابین، حکایت از عقلانیت و تدبیر دارد؛ گرچه با پایانی باز، سرنوشت این پدر مجاهد که مسیحوار به روی آب آمده، به شکل شاعرانه و مؤثری مبهم میماند.
نکتۀ مغفول، اما مهم دیگر نام اثر است. یک اثر هنری را باید کامل ارزیابی کرد و نام هر اثر نیز بخش مهمی از ساختار آن به شمار میرود. در سایۀ سرو، با نشانهگذاریهای هوشمندانهای که در بازی با رفتار خرچنگ و سپس سایۀ پیرمرد دارد، از نقش حمایتگر پدر میگوید. ضمن آنکه «سرو» در فرهنگ ایرانی نماد راستقامتی و آزادگی و سرزندگی است و ارجاعی به پدر خموده، اما رشید اثر دارد؛ از این روست که چنین نگاهی را هرگز نمیتوان علیه پدر و ضد او قلمداد کرد. همچنین خوانشی که این اثر در ذهن مخاطب غربی و با توجه به فضای بینالملل و حوادث سال گذشتۀ غزه میتواند داشته باشد، خود نیازمند تحلیلی مجزاست.
#در_سایه_سرو
#ایستادگی
#اسکار
#محمدرضا_وحیدزاده
➕ @esharat_57
🌕 صعود به قله اورست، رشد هشت درصدی و آینده مقاومت
🖋محسن دنیوی
برای مطالعه متن روی لینک کلیک کنید.
https://esharat57.ir/2025/03/16/صعود-به-قله-اورست/
📷 تصویر بخشی از تابلو "انصارالله" از استاد عبدالحمید قدیریان
#آینده_ایران
#نزدیک_قله
#مقاومت_و_پیشرفت
#محسن_دنیوی
➕ @esharat_57
🌕 بازگشت نابهنگام به سیاست هویت
🖋محمد نیازی
یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
https://esharat57.ir/2025/03/25/بازگشت-نابهنگام-به-سیاست-هویت-2/
#زبان_فارسی
#هویت
#ترکیه
#محمد_نیازی
➕ @esharat_57
🌕 بازگشت نابهنگام به سیاست هویت
🖋محمد نیازی
🔺در لابهلای اخبار صعود بیوقفه قیمت ارز و تورم و تحولات جهانی و منطقهای که از پی سیاستهای تهاجمی و خصمانه ترامپ رئیسجمهور جدید آمریکا، شدت گرفته است خبری در سیاست داخلی مطرح شد که فرایند مطرحشدن آن بیشباهت به خبرسازی نیست.
نخست؛ برخی نمایندگان مجلس طرحی را به صحن میآورند که دولت و آموزشوپرورش را در راستای احیای اصل 15 قانون اساسی به تدریس زبان و ادبیات های محلی مکلف میکند. طرح در صحن علنی مجلس رد میشود و جالب آن که نماینده دولت هم با آن مخالفت میکند.
فردای رد طرح در مجلس، معاون پارلمانی مجلس توییت میزند و مخالفت نماینده دولت را خودسرانه میداند و اعلام میکند طرح تدریس زبان مادری که در مجلس رد شده از شعارهای مسعود پزشکیان در انتخابات بوده است و دولت در صورت نیاز لایحهای به برای این امر مهم به مجلس خواهد آورد و از نمایندگان میخواهد که به این طرح رأی بدهند.
چند روز پس از این توییت، سخنگوی هیئت دولت در مصاحبه هفتگیاش با رسانهها عنوان میکند که دولت قصد دارد لایحهای جامع برای آموزش به زبان مادری در مدارس ارائه دهد. مطابق اظهارات سخنگو، مشکل اصلی که دولت را به طراحی این لایحه واداشته است حفظ میراث زنده زبانهای اقوام ایرانی و نیز ارتقا کیفیت آموزش در مدارس مناطق دو زبانه و قومیتی است. سخنگو، علت پایینبودن نمره دانشآموزان ایرانی در بسیاری از آزمونهای بینالمللی را دو زبانه بودن آنها میداند.
چندین روز بعد، سخنگو در موضعگیری جدید و در واکنش به التهاب فضای رسانهای عنوان میکند سخنان او بهدرستی منتقل نشده است و او از لزوم «آموزش به زبان مادری» سخن نگفته است؛ بلکه آموزش ادبیات و زبان مادری اقوام در کنار، زبان رسمی مدنظر او بوده است.
هرچند نوع مواجهه بیمقدمه دولت و بخشی از نمایندگان همسو با این موضوع و فرایند طرح مسئله، برخی شائبههای سیاسی نظیر انحراف افکار عمومی از کیفیت حکمرانی اقتصادی دولت را به ذهن متبادر میسازد به عنوان یک شهروند، صدق در گفتار و رفتار حکمرانان را فرض میگیرم و سعی میکنم از پسزمینه و پیامدهای این لایحه که میتوان آن را بخشی از سیاستگذاری فرهنگی - اجتماعی دولت جدید دانست، سؤال کنم.
فارغ از برداشت غلط طراحان از اصل 15 قانون اساسی که آزاد بودن آموزش ادبیات محلی را با الزام آور بودن تدریس آن یکی گرفتهاند، دلالتهای ضمنی وجود دارد که بررسی آنها از خلال متن پیشنهادی و گفتههای نمایندگان و سخنگوی دولت اهمیت پیدا میکند و این قانون را ذیل نوعی از سیاستگذاری اجتماعی معنا میکند.
اولین برداشت تلویحی این است که گویا بر اثر سیاستهای فعلی آموزش در کشور، زبانهای اقوام در خطر تهدید قرار گرفته است و زبانهای مادری اگر وارد آموزش رسمی نشوند موجودیتشان روبهزوال است. نابودی و زوالی که از عدم ورود بهنظام آموزش عمومی ناشی شده است. گویی آموزش عمومی و رسمی، با محوریت زبان فارسی، این زبانها و فرهنگهای بومی را در معرض نابودی قرار داده است ( عجیب این که هیچ اشارهای هم به نقش شبکههای اجتماعی و رسانهای در تضعیف فرهنگهای بومی نمیشود). برداشت ضمنی دیگر، القای بیعدالتی ساختاری در آموزش و توسعه بر اثر فقدان آموزش زبانهای مادری (اقوام و محلی) در مدارس است.
در هر دو این پیشفرضها، شاهد نوعی از دیگریسازی از زبان فارسی و پیگیری «سیاست هویت» هستیم. سیاست هویت، نوعی از سیاست اجتماعی است که اساس اجتماعیسازی را بر غیریتها و تفاوتها میگذارد. تهدیدانگاری از زبان ملی و یا همسایگان زبانی و خالصسازی از اغیار فرهنگی و زبانی عامل بقای هویت اجتماعی قلمداد میشود. از این منظر تداوم موجودیت یک فرهنگ و زبان در گرو تمایزگذاری و مرزبندی است. اگر بخواهیم رابطه زبان رسمی و زبانهای اقوام و محلی را ذیل سیاست هویت مطالعه کنیم باید گفت که اساس این سیاست، نزاع بر سر قلمروهای قومی و شکلدادن نهادهای پالایش و پیرایش و توسعه زبانی است، گویی هیچ تاریخ و میثاق و برنامه مشترکی وجود نداشته است. ذیل این سیاست، حیات یکزبان و فرهنگ در گروه تحدید زبان و فرهنگ دیگری است، حتی اگر آن فرهنگ و زبان همسایه هزارساله ما باشد. در منطقه آسیای غربی و همسایگان ایران، ترکیه جدید بارزترین دنبالکننده سیاست هویت در زبان و ملیت است. برای این که تصویر و دورنمایی از فرجام پیگیری این سیاست توسط دولت حاضر داشته باشیم بد نیست، مرور و مقایسهای داشته باشیم بر سیاست اصلاح زبان و شکلگیری هویت ملی در ایران معاصر و ترکیه جدید.
یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
https://esharat57.ir/2025/03/25/بازگشت-نابهنگام-به-سیاست-هویت-2/
#زبان_فارسی
#هویت
#ترکیه
#محمد_نیازی
➕ @esharat_57