وسعت‌بخشی به دید انسان، یکی از کارکردهای دین در نگاه اول کسی که ظلم می‌کند «شخص ظالم» است اما در نگاهی گسترده‌تر افراد مختلفی در فعلیت‌بخشی به آن ظلم شریک‌اند. وسعت‌بخشی به دید انسان یکی از کارکردهای دین است. امام جواد علیه‌السلام فرمودند: الْعامِلُ بِالظُّلْمِ، وَالْمُعینُ لَهُ، وَالرّاضى بِهِ شُرَکاءٌ. (بحارالانوار، ج75، ص81) https://eitaa.com/farbehi

ضرورت نهی از منکر مسؤولان نظام یکی از نمایندگان مجلس گفت، علت تعلل مجلس در پیگیری لایحه‌ی حجاب، عدم مطالبه‌ی مردم و علماست. ایشان گفت: احتمالا بررسی لایحه‌ی مذکور، به‌ این مجلس نمی‌رسد.! یکی دیگر از نمایندگان گفت، قوه‌ی قضائیه و قوه‌ی مجریه وضعیت فعلی حجاب را کاملا پذیرفته است. قبلا هم گفته‌ام: مهم‌ترین نهی از منکر در عصر حاضر، نهی از منکر مسؤولان و کارگزاران نظام است، اگر اهل علم، کارگزاران را نهی از منکر نکنند به لعن الهی گرفتار می‌شوند. https://eitaa.com/farbehi

ضرورت تلاش برای آزادی اُسرای در دست رسانه‌ها از امام باقر علیه‌السلام سؤال شد؛ اگر یکی از محبین ما، در دست دشمنانی اسیر شده که اگر نجات نیابد، با قدرتِ بیان و زبان، او را گمراه می‌کنند و از سوی دیگر شخص دیگری گرفتار دشمنانی شده که اگر نجاتش ندهیم او را می‌کشند!، حال اگر نتوانیم هر دو را نجات دهیم برای نجات کدام‌یک تلاش کنیم؟ امام علیه‌السلام فرمودند: اگر یکی از بهترین مؤمنان، در حال غرق شدن بود و از سوی دیگر گنجشکی در طرف دیگر در حال غرق شدن بود و تو نتوانی هر دو را نجات دهی، برای نجات کدام‌یک تلاش می‌کنی؟! راوی جواب داد: آن‌که از بهترین مؤمنان‌است را نجات می‌دهم! امام فرمودند: هم‌چنان‌که نجات یک گنجشک از غرق شدن خوب است اما نه به اندازه‌ی این‌که نجات یکی از بهترین انسان‌‌ها را رها کنی و با مشغول شدن به یک گنجشک آن انسان غرق شود! هم‌چنین نجات جان یک انسان خوب است اما نه به اندازه‌ای که نجات یک انسان را از گمراه‌شدن رها کنی و با مشغول شدن به نجات جان یک انسان، آن دیگری گمراه شود! البته اگر یک گنجشک را نجات دهی و به خاطر آن، یکی از بهترین انسان‌‌ها غرق شود، اشتباه کمتری مرتکب شده‌ای تا این‌که یک انسان را از کشته‌شدن نجات دهی و به‌خاطر آن، یک انسان دیگر گمراه شود! پی‌نوشت؛ وَ سُئِلَ الْبَاقِرُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ ع: إِنْقَاذُ الْأَسِيرِ الْمُؤْمِنِ مِنْ مُحِبِّينَا مِنْ يَدِ النَّاصِبِ يُرِيدُ أَنْ يُضِلَّهُ بِفَضْلِ لِسَانِهِ وَ بَيَانِهِ أَفْضَلُ، أَمْ إِنْقَاذُ الْأَسِيرِ مِنْ أَيْدِي [أَهْلِ‏] الرُّومِ قَالَ الْبَاقِرُ ع لِلرَّجُلِ: أَخْبِرْنِي أَنْتَ عَمَّنْ رَأَى رَجُلًا مِنْ خِيَارِ الْمُؤْمِنِينَ يَغْرَقُ وَ عُصْفُورَةٌ تَغْرَقُ لَا يَقْدِرُ عَلَى تَخْلِيصِهِمَا- بِأَيِّهِمَا اشْتَغَلَ فَاتَهُ الْآخَرُ أَيُّهُمَا أَفْضَلُ أَنْ يُخَلِّصَهُ قَالَ: الرَّجُلُ مِنْ خِيَارِ الْمُؤْمِنِينَ. قَالَ ع: فَبُعْدُ مَا سَأَلْتَ فِي الْفَضْلِ- أَكْثَرُ مِنْ بُعْدِ مَا بَيْنَ هَذَيْنِ، إِنَّ ذَاكَ يُوَفِّرُ عَلَيْهِ دِينَهُ وَ جِنَانَ رَبِّهِ، وَ يُنْقِذُهُ مِنَ النِّيرَانِ، وَ هَذَا الْمَظْلُومُ إِلَى الْجِنَانِ يَصِير(تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه‌السلام ص349) https://eitaa.com/farbehi

بینایان نابینا نما، و نابینایان بیناپندار! «ابوبصیر» میگوید: با امام باقر؛ -سلام و درود خدا بر او باد-، وارد مسجد شدم، مردم در رفت و آمد بودند، امام به من فرمود: «از مردم بپرس آیا مرا می بینند؟» از هر که پرسیدم؛ «آیا ابوجعفر را دیده ای؟» گفت: «نه!»، در حالیکه امام در کنار من ایستاده بود!. در این هنگام «ابوهارون» که نابینا بود وارد مسجد شد، امام فرمود: «از این بپرس!» از ابوهارون پرسیدم: «آیا ابوجعفر را دیده‌ای؟» فورا پاسخ داد: «مگر کنار تو نایستاده است؟» گفتم: «از کجا دریافتی؟» گفت: «او نور درخشنده ای است، چگونه متوجه حضورش نشوم!.» (بحار الانوار، ج ۴۶، ص ۲۴۳؛ به نقل از خرائج راوندی) https://eitaa.com/farbehi

امام باقر علیه‌السلام فرمودند: إِنْ جَالَسَكَ يَهُودِيٌّ فَأَحْسِنْ مُجَالَسَتَهُ؛ اگر یک یهودی با تو هم‌نشین شد، با او خوب هم‌نشینی کن و هم‌نشین خوبی باش. رویکرد «جهادی»، که قرآن در مواجه با سران کفر ترسیم کرده، نباید ما را از رویکرد «تحمل، مدارا و احسان»، نسبت به دیگران؛ که آن را نیز آیات و روایات به روشنی ترسیم کرده‌‌، غافل کند؛ ما می‌توانیم هم‌نشین خوبی برای همه‌ی انسان‌ها باشیم. شهادت آن امام را به همه‌ی مجاهدان بردبار تسلیت می‌گویم. https://eitaa.com/farbehi

ذهنیت‌هایی که درباره‌ی عملکرد قوه‌ی قضائیه بین مردم شایع است؛ 1) اجرای قانون مال ما بدبخت‌هاست و الا گردن‌‌کلفت‌ها؛ یا مسؤولیت بالاتری می‌گیرند یا مرخصی‌اند یا با خانواده‌شون کشورهای دیگه‌اند! 2) یکی از مأمورین می‌گفت: در تعقیب و گریزی، دزد لطمه دید، از من شکایت کرد دادگاه گفت: «باید رضایت دزد را جلب کنی!»، به یکی از مأمورین گفتم: چرا با دزدها برخورد نمی‌‌کنید؟! گفت: بگذار اقساط جریمه‌ی قبلی را پرداخت کنم بعدا با دزد بعدی برخورد می‌‌کنم! 3) دیشب منزل نماینده‌ی مجلس را دزد زد، امروز دزد را گرفتند و همه‌ی اموال را به صاحبش بازگرداندند، ولی چند سال پیش دزد خانه‌ مرا زد، نیروی انتظامی به منزل ما آمد و اقلام دزدیده شده را لیست کرد! همین! یعنی فرق می‌کند مال چه‌کسی رفته! 4) یکی می‌گفت: دزد پولم را دزدید، رفتم پیش خواهرزاده‌ام که مأمور نیروی انتظامی‌است، گفت: کجا بوده! گفتم:فلان‌جا! زنگ زد به یک نفر و از پشت تلفن به او گفت: فلانی!، سریع پولا رو ور دار بیار! یعنی خودشان مجرمان را می‌شناسند. 5) دزد به مأ‌مور گفت: منو تحویل دادگاه نده! چون قبل از این‌که از ساختمان دادگاه بیای بیرون، من میام بیرون! متأسفانه دزد راست می‌گفت! درباره‌ این‌ذهنیت‌‌‌ها غائبانه نمی‌توان قضاوت کرد اما عملکرد قوه‌ی قضائیه در شکل‌گیری ‌آن‌ها بی‌تأثیر نبوده‌. امیدوارم عملکرد عینی و رسانه‌ای این‌قوه‌ به‌گونه‌ای شود که مردم عادی و حافظان امنیت، احساس ناامنی، و مجرمان احساس امنیت نکنند. زیرا غیر از اینکه این ذهنیت‌ها خروجی خوبی نیستند، خروجی‌ ناگوارتری را نیز در پی دارند. https://eitaa.com/farbehi

احساس بی‌پناهی برای ناهیان از منکر یکی دیگر از ذهنیت‌‌هایی که از عملکرد قوه‌ی قضائیه برای مردم دارد شکل می‌گیرد این است که؛ اگر یکی از مجرمان یک سیلی، که به ناحق می‌نماید، از مأمور انتظامی خورد، همه‌ی مسؤولان تا سطح رئیس قوه‌ی قضائیه عکس‌العمل نشان داده و آن‌را محکوم می‌کنند، اما اگر ناهی از منکر را در خیابان زدند، فضای مناسب رسانه‌ای برای جبران خسارتی که به‌او و جامعه زده‌شده، دیده نمی‌شود. عملکرد قوه‌ی قضائیه در ایجاد این ذهنیت، بی‌تأثیر نبوده، اگرچه ضعف رسانه‌ای قشر مذهبیِ جامعه نیز در به‌وجود آمدن این احساس تأثیری اساسی داشته‌است. https://eitaa.com/farbehi

فرهنگ «توبیخ‌پذیری» برای نهادینه‌کردن فرهنگ نهی از منکر، باید فرهنگ «عتاب‌پذیری» را در جامعه نهادینه کنیم یعنی وقتی فردی دیگری را در مقابل اشتباهش مورد عتاب و توبیخ قرار می‌دهد، نه تنها برایش قابل پذیرش باشد بلکه آن‌را نشانه‌ی «خیرخواهی خدا در حق خودش» بدانند. پس مدارس و سایر مراکز فرهنگ‌ساز، باید «عتاب‌پذیری» را نهادینه و فرهنگ‌سازی کنند. به‌گونه‌ای که وقتی کسی دیگری را عتاب و توبیخ کرد فرد توبیخ شده با خوشحالی به فرد توبیخ‌کننده بگوید: «ممنونم!، لطف کردید!» از امام هادی علیه‌السلام چنین نقل شده‌است؛ «قَالَ علیه‌السلام لِبَعْضِ مَوَالِيهِ عَاتِبْ فُلَاناً وَ قُلْ لَهُ إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَيْراً إِذَا عُوتِبَ قَبِلَ» #توبیخ‌پذیری #عتاب‌پذیری https://eitaa.com/farbehi

1) ما به مسؤولان نظام اعتماد داریم. 2) و به مؤثربودن مطالبه‌گری اعتقاد داریم. 3) و به بی‌توجهی به ناهیان از منکر اعتراض داریم. اگر مسؤولان نظام نسبت به مطالبه‌ی ناهیان از منکر بی‌توجه باشند در آینده‌ای نه‌چندان دور خودشان «بی‌پناه» خواهند شد. https://eitaa.com/farbehi

مراقب باشیم دوباره هرج و مرج حاکم نشود. روی کار آمدن استبداد رضاخانی عوامل مختلفی داشت که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، «هرج و مرج» پس از مشروطیت بود، امروز نیز نباید از آن عوامل احساس ایمنی کرد. خدا به هیچ‌کس «وعده‌ی مطلق» نداده، «از محوریت افتادن فرامین رهبری»، «ضعف عملکرد مسؤولان نظام»، «دعوت به نافرمانی مدنی»، از جمله عوامل هرج و مرج اجتماعی است. و «جدیت در اجرای قوانین، حول محور فرامین رهبری»، یکی از مهم‌ترین عوامل رشد جامعه به‌سوی تعالی است. https://eitaa.com/farbehi