🎞وزیر فرهنگ در مراسم روز زبان فارسی،شاهنامه و هویت ایرانی طی سخنانی گفت/۱ 🔻فردوسی و شاهنامه حافظه تاریخی ایران‌اند 🔸ایرانیان از جهات گوناگون به فردوسی و شاهنامه مدیون‌اند. در آستانه روز بزرگداشت زبان فارسی، می‌توان تنها به چند نکته کلیدی اشاره کرد؛ نکاتی که هر یک، خود مجالی گسترده برای بحث و تأمل دارند. 🔸نخستین نکته، نقش فردوسی و شاهنامه در پاسداری از زبان فارسی است. ایران، سرزمین زبان‌ها، لهجه‌ها و گویش‌های گوناگون بوده و هست؛ اما زبان فارسی در طول تاریخ، عامل وحدت ملی و ضامن تمامیت فرهنگی و سرزمینی ایران شده است. فردوسی پس از اسلام نقشی بی‌بدیل ایفا کرد و توانست زبان فارسی را به‌عنوان زبان ملی ایرانیان نگاهبانی و تثبیت کند. 🔸نکته دیگر آن است که ما از معدود ملت‌ها و تمدن‌هایی هستیم که هنوز می‌توانیم متون هزار سال پیش خود را بخوانیم و بفهمیم. بسیاری از ملت‌ها چنین پیوند زبانی و تاریخی مستقیمی با گذشته خود ندارند. این استمرار تاریخی، تا حد زیادی وامدار فردوسی و شاهنامه است؛ زیرا شاهنامه امکان فهم نیاکان و ارتباط زنده با گذشته تاریخی ما را فراهم کرده است. 🔸فردوسی همچنین به‌تنهایی یک فرهنگستان بزرگ زبان فارسی بود. او در کشف واژگان، خلق ترکیبات تازه و گسترش ظرفیت‌های زبان، نقشی سترگ ایفا کرد. هنوز هم زبان فارسی بر خوان گسترده فردوسی نشسته است و از میراث واژگانی و خلاقیت‌های زبانی او بهره می‌برد. 🔸از سوی دیگر، شاهنامه سرشار از تصویرسازی‌های بدیع زبانی است. فردوسی در توصیف نبردها، صحنه‌ها، شخصیت‌ها و روابط انسانی، چنان قدرتی در آفرینش تصویر دارد که شاهنامه را به یکی از درخشان‌ترین نمونه‌های تخیل و خلاقیت ادبی در تاریخ زبان فارسی بدل کرده است. 🔸اما اهمیت فردوسی تنها به زبان محدود نمی‌شود. فردوسی و شاهنامه حافظه تاریخی ایران‌اند. شجره‌نامه ملی و فرهنگی ایرانیان در شاهنامه ثبت شده است. بسیاری از ملت‌ها فاقد حافظه تاریخی منسجم و شناسنامه فرهنگی روشن‌اند، اما ایرانیان به برکت شاهنامه، گذشته خود را می‌شناسند و با آن زندگی می‌کنند. 🔸ملت‌هایی که از حافظه تاریخی برخوردارند، در برابر تندبادها و طوفان‌های زمانه پایدارتر می‌مانند. شاهنامه یکی از مهم‌ترین عوامل استمرار تاریخی و هویتی ایران بوده است. 🔸و سرانجام، شاهنامه راوی و شارح حکمت ایرانی است؛ همان حکمت خسروانی که هم نظریه دارد، هم مفهوم، هم نمادهای عینی و هم دستورالعمل‌های عملی برای زندگی و حکمرانی. فردوسی این میراث حکمی و تمدنی را در قالب روایت‌های شاهنامه برای ایرانیان حفظ و منتقل کرده است. 🔸از این‌رو، ایرانیان نه فقط در گذشته، بلکه امروز و در آینده نیز، همواره خود را مدیون فردوسی و شاهنامه خواهند دانست. @farhang_pr

🎞وزیر فرهنگ در مراسم روز زبان فارسی،شاهنامه و هویت ایرانی طی سخنانی گفت/۲ 🔸 شایسته است یادی کنیم از رهبر حکیم و شهید انقلاب اسلامی؛ شخصیتی که نگاه او به فردوسی و شاهنامه، خود بخشی مهم از فهم جایگاه این حکیم بزرگ در ایران معاصر است. 🔸در سال‌های ابتدایی انقلاب، به تعبیر خود ایشان ـ و نه تعبیر من ـ عده‌ای «حاد»، یعنی داغ و بی‌اطلاع، تصمیم داشتند به آرامگاه فردوسی آسیب برسانند. هنگامی که این خبر به ایشان رسید، مرقومه‌ای نوشتند و فرستادند و همان اقدام سبب صیانت از آرامگاه فردوسی شد. این رفتار، برخاسته از درکی عمیق نسبت به جایگاه فردوسی در هویت ایرانی بود. 🔸رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها فردوسی را «قله شعر ایران» خوانده بودند؛ قضاوتی که از سوی شخصیتی آشنا با تاریخ و ادب ایران، معنایی ویژه دارد. 🔸اگر بخواهیم نگاه ایشان به فردوسی را جمع‌بندی کنیم، می‌توان از چند زاویه به آن نگریست. نخست، جایگاه زبانی فردوسی است. رهبر شهید انقلاب اسلامی در تعابیر مختلفی از فردوسی با عنوان «خدای سخن» یاد می‌کنند و می‌گویند:«او زبان محکم و استواری دارد و حقیقتاً پدر زبان فارسی امروز است.» 🔸دومین ویژگی، جایگاه حکمی فردوسی است. ایشان نکته‌ای بسیار دقیق و مهم را مطرح می‌کنند:«ما به کمتر شاعری در تاریخ، حکیم می‌گوییم. ایران سرزمین شعر است و هزاران شاعر داشته، اما نام او حکیم فردوسی است.»این تعبیر نشان می‌دهد که فردوسی در نگاه ایشان صرفاً شاعر نیست؛ بلکه حامل نوعی حکمت تاریخی، فرهنگی و تمدنی است. 🔸سومین نکته، جایگاه اجتماعی شاهنامه است. رهبر شهید انقلاب اسلامی می‌پرسند:«در کدام خانه، کدام ده و کدام محله، شاهنامه نبود یا خوانده نمی‌شد؟»شاهنامه برای ایرانیان تنها یک اثر ادبی نبوده؛ کتابی بوده که در متن زندگی مردم حضور داشته است؛ کتاب بالینی و حافظه مشترک یک ملت. 🔸و نکته آخر، نگاه ایشان به قدرت هنری و تصویرسازی فردوسی است؛ همان خلاقیت زبانی و آفرینش تصویری که شاهنامه را به اثری بی‌همتا تبدیل کرده است. 🔸ایشان در دیداری با گروه نمایش صداوسیما در سال ۱۳۷۰، درباره داستان رستم و سهراب تعبیری دارند که بسیار تکان‌دهنده است. می‌گویند:«خدا می‌داند تا به حال بارها این داستان را در شاهنامه نگاه کرده‌ام، ولی نتوانسته‌ام آن را تا آخر بخوانم. حتی نثر آن را هم نتوانسته‌ام تا پایان بخوانم.» 🔸این سخن، عمق تأثیرگذاری شاهنامه و قدرت شگفت‌انگیز تصویرسازی فردوسی را نشان می‌دهد؛ اینکه چگونه یک شاعر می‌تواند با کلمات، چنان صحنه‌ای بیافریند که مخاطب تاب ادامه آن را نداشته باشد. این همان مینیاتورگریِ زبان است؛ نقاشی با واژه‌ها. 🔸رهبر حکیم و شهید انقلاب اسلامی با چنین نگاهی به فردوسی می‌نگریستند؛ نگاهی که فردوسی را نه فقط یک شاعر، بلکه روح تثبیت‌شده ایران می‌دانست. 🔸یاد فردوسی را گرامی می‌داریم و امیدواریم نفسی که او در جان ایران دمید، همچنان پایدار و ماندگار بماند. @farhang_pr

📸 حضور پرشمار سفرا و دیپلمات‌های خارجی در مراسم روز زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در تالار وحدت ▪️ در این مراسم، سفرای کره، ژاپن، فیلیپین، اندونزی، بلاروس، اروگوئه، قزاقستان، ارمنستانطر نیکاراگوئه، تاجیکستان، ونزوئلا، لبنان حضور دارند. ▪️همچنین دبیر اول سفارت روسیه، کاردار عمان، کاردار سریلانکا، کاردار شیلی، دبیر سوم سفارت پاکستان، کنسول افغانستان، دبیران UNDP و FAO و معاون هماهنگ‌کننده سازمان ملل، دبیر سازمان اکو از حاضران در مراسم بزرگداشت فردوسی هستند. @farhang_pr

📸 گزارش تصویری از مراسم پاسداشت روز زبان فارسی و بزرگداشت حکیم فردوسی در تالار وحدت / ۱ عکاس: معین باقری @farhang_pr