مرکز گام
📌 ترک در بدنه ابرقدرت؛ از تولید ملی تا اعتیاد به استقراض (قسمت دوم)
👤دکتر مهدی اشعری
در قسمت قبل دیدیم که ترکیب هزینههای جنگ ویتنام و شوکهای نفتی، آمریکا را با نرخ بهره ۱۵ درصدی و رکودی سنگین روبرو کرد. اما سوال اینجاست: واشنگتن چگونه بدون فروپاشی از این بحران خارج شد؟
۱. استقراض؛ راهکار جادویی اما خطرناک:
آمریکا برای فرار از رکود و جبران هزینههایی که از توان تولیدش پیشی گرفته بود، مرکز ثقل مالی خود را به استقراض خارجی تغییر داد. دولت آمریکا که پیش از این نیز از ابزار اوراق قرضه استفاده میکرد، با تکیه بر جهانروایی دلار توانست بازارهای جهانی را به خریدار اصلی بدهیهای خود تبدیل کند. سهم خارجیها در تأمین مالی آمریکا که تا پیش از ۱۹۷۰ بسیار ناچیز بود، به سرعت از ۵ درصد به بالای ۲۰ درصد جهش کرد.
۲. دلارهای نفتی و ظهور وامدهندگان بزرگ:
دو منبع اصلی، نقدینگی لازم برای این استقراض بزرگ را فراهم کردند:
کشورهای نفتی (پترودلار): جهش قیمت نفت در دهه ۷۰، درآمد افسانهای نصیب صادرکنندگان نفت کرد. این کشورها برای ذخیره ثروت خود، شروع به خرید اوراق قرضه آمریکا کردند پول نفت را دوباره به اقتصاد آمریکا قرض دادند.
غولهای آسیایی (چین و ژاپن): در دهههای بعد، رشد خیرهکننده ژاپن و چین که مازاد منابع عظیمی برایشان ایجاد میکرد، آنها را به بزرگترین طلبکاران آمریکا تبدیل کرد؛ تا جایی که بیش از ۵۶ درصد از کل بدهی دولت آمریکا در اختیار خارجیها قرار گرفت .
پیامد: در این روند ۴۰ ساله، به دلیل استقبال جهانی از دلار و جذابیت خرید اوراق قرضه، فدرال رزرو موفق شد نرخ بهره را بهتدریج کاهش داده و به زیر ۲ درصد برساند.
۳. شکاف ساختاری؛ مصرف بیش از درآمد:
این مدل اقتصادی، آمریکا را به کشوری تبدیل کرد که فراتر از توان واقعی تولیدش مصرف میکند. در حال حاضر، آمریکا سالانه حدود ۴ تریلیون دلار واردات و تنها ۳ تریلیون دلار صادرات دارد. این حفره یک تریلیون دلاری (کسری تجاری) هر ساله باید با تامین مالی از دیگر کشورها پر شود.
۴. نقطه چرخش ۲۰۰۸؛ وقتی دیگران دیگر وام نمیدهند:
این «بازی استقراض» تا زمانی کار میکرد که جهان مایل و قادر به وام دادن به آمریکا باشد. اما پس از بحران مالی ۲۰۰۸، سرعت رشد بدهیهای آمریکا از توان قرضدادن بانکهای مرکزی خارجی پیشی گرفت. آمریکا مانند فرد مقروضی که مدام بر حجم بدهیهایش افزوده میشود، ناچار شد استقراض خود را با تکیه بر سرمایهگذاران خصوصی دنبال کند؛ همچنین با اغراق در ظرفیتهای رشد هوش مصنوعی، جذب سرمایههای جهانی را نیز به عنوان راهکاری موازی برای تأمین نقدینگی فعال کرد.
این رویکرد، پایداری سیستم را در برابر شوکهای اقتصادی کاهش داد؛ چرا که سرمایهگذاران خصوصی برخلاف بانکهای مرکزی، با منطق نفع بازار تصمیم میگیرند و در لحظهی وقوع بحران، تعهدی به حفظ ثبات ندارند. این وابستگی، بازارهای مالی اوراق قرضه و سهام آمریکا را بیش از هر زمان دیگری در برابر شوکهای بیرونی آسیبپذیر ساخته است.
5. شوک نرخ بهره: با خروج چین و ژاپن از خریداران اوراق قرضه، آمریکا برای جذب سرمایهگذاران خصوصی ناچار شد نرخ بهره را به بالای ۴ درصد برساند. تداوم این استقراض گرانقیمت، اکنون اقتصاد آمریکا را در آستانهی یک رکود بزرگ قرار داده است.
⚠️ نتیجه راهبردی:
تکیه مطلق بازارهای مالی بر اعتبار دلار، که روزگاری ستون سلطهی آمریکا بود، اکنون به ترکی تاریخی در بدنه این اقتصاد بدل شده است. این وابستگی، آمریکا را در برابر تنشهای خارجی (مثل افزایش قیمت نفت توسط ایران) بهشدت شکننده کرده است؛ چرا که هر جرقه در بازار انرژی، این نظامِ مبتنی بر بدهی را به سمت ورشکستگی یا انقباض شدید رفاهی میبرد. بنابراین همین نقطه اثر آفند اقتصادی ایران به کمک مدیریت تنگه هرمز و قیمت نفت است.
🌐 مرکز گام | @gamcenter_ir
19.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎬اخراج آمریکا؛ تنها راه توسعه
👤اصغر عیوضی
مدیر شبکه کانونهای تفکر ایران(ایتان)
🔺آمریکا تا امروز چگونه امنیت و توسعه منطقه را گروگان گرفته؟
🔻برای رهایی از این گروگانگیری راهی داریم؟
🌐 مرکز گام | @gamcenter_ir
📌 اطلاعیه انتصاب مدیر جدید مرکز گام
بسمه تعالی
💠به اطلاع همراهان گرامی مرکز گام میرساند، طی حکمی از سوی جناب آقای اصغر عیوضی، رئیس محترم شبکه کانونهای تفکر ایران (ایتان)، جناب آقای محمود سلوک مفرد به عنوان مدیر جدید «مرکز گام» منصوب شدند.
🔺حضور جناب آقای سلوک در جایگاه مدیریت جدید، با پشتوانه بیش از ۶ سال حضور مستمر در مرکز گام و سوابق موفقی چون «مدیریت رویداد پیشگام» و راهبری «معاونت گفتمانسازی»، نویدبخش تداوم مسیر روشن مرکز گام است.
🔻پیش از آغاز این دوره جدید، شایسته است قدردان زحمات بیدریغ جناب آقای محمدرضا قلیزاده باشیم؛ ایشان در طول ۹ سال مدیریت خود، نهتنها بانی همراهی و همافزایی با بیش از ۲۶ هزار نفر از دغدغهمندان و نخبگان پیشرفت کشور در قالب رویدادها و محصولات گوناگون بودند، بلکه با نهادسازی اصولی، شبکه همدل و منسجمی را پایهگذاری کردند. برای ایشان در ادامه مسیر حرفهای و دغدغهمندانهشان، توفیق و سربلندی از درگاه الهی خواستاریم.
▫️امیدواریم مرکز گام در کنار همراهان و همکاران خود با بهرهگیری از تجربیات گذشته، رشد، بالندگی و اثرگذاری خود را با شتاب بیشتری تداوم بخشد و هرچه بیشتر در خدمت پیشرفت ایران اسلامی باشد.
روابط عمومی مرکز گام
🌐 مرکز گام | @gamcenter_ir