بسم الله الرحمن الرحیم
🌴عصر شکوهمند رجعت (۴۶)
🖌 محمدرضا اکبری
🔸 فصل پنجم
🔹 رجعتهای ویژه ( ۱۷)
💠 رجعت ائمه علیهمالسلام (۲)
وقتی پیامبر ص درباره آفرینش خود و اهلبیتش و امامت آنها و ظهور حضرت مهدی علیهالسلام معارفی را بیان میکند سلمان گوید: از شنیدن این امور مهم گریه کردم و عرض کردم: ای رسول خدا، سلمان کجا به آنها میرسد؟ حضرت فرمود: ای سلمان! تو و امثال تو و کسانی که از روی معرفت ولایت آنها را پذیرفتهاند به آنها خواهند رسید.
سلمان گوید خدا را بر این بشارت شکر گفته و آنگاه عرض کردم: ای رسول خدا! من تا زمان آنها زنده خواهم بود؟ فرمود: ای سلمان این آیه را بخوان:
🔸فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا أُولي بَأْسٍ شَديدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولاً ثُمَ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفيراً.
هنگامی که اولین وعده [تحقق رجعت] فرارسد بندگان جنگجوی قدرتمند خود را بر ضد شما برمیانگیزیم پس خانهها را [برای بهدستآوردن مجرمان] جستجو میکنند و این یک وعده قطعی است آنگاه پیروزی بر آنها را به شما باز میگردانیم و به اموال و فرزندان، شما را یاری میدهیم و جمعیت شما را بیشتر از دشمنان میکنیم. (الإسراء،۵- ۶)
🔹 سلمان گوید: گریه و شوقم به این وعده الهی شدت یافت و عرض کردم: ای رسول خدا! تحقق این وعده الهی در زمان شما خواهد بود؟ فرمود: آری، قسم به آنکه محمد را فرستاد هر آینه در زمان من و علی و فاطمه و حسن و حسین و نه امام دیگر و هر کسی که از ما باشد و بهخاطر ما ستم کشیده باشد محقق میشود. آری به خدا قسم ای سلمان!
🔸سپس ابلیس و لشکریانش و هر کسی که دارای ایمان خالص و کفر خالص باشد در دنیا حاضر میشود تا مورد قصاص قرار گرفته و به خونهای ریخته شده رسیدگی گردد و پروردگار تو به هیچکس ستم نخواهد کرد و ما تأویل این آیه هستیم که خداوند فرمود:
🔸وَ نُريدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثين وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ نُرِيَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ جُنُودَهُما مِنْهُمْ ما كانُوا يَحْذَرُونَ.
ما اراده کردیم تا بر کسانی که در زمین تضعیف شدند منت گذاریم و آنها را پیشوایان و وارثان زمین قرار دهیم و آنان را در زمین به حکومت رسانیم و آنچه را فرعون و هامان و لشکریانش از آن بیم داشتند به آنها نشان دهیم.) القصص، ۵- ۶)
🔸 سلمان گوید با شنیدن این سخنان از نزد رسول خدا ص مرخص شدم و دیگر سلمان باکی ندارد که در چه زمانی مرگ را ملاقات کند یا مرگ او را ملاقات نماید. (دلائل الامامه، ص ۴۴۹- ۴۵۰)
🔹 کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
بسم الله الرحمن الرحیم
🌴عصر شکوهمند رجعت (۴۷)
🖌محمدرضا اکبری
🔸فصل پنجم
🔹رجعتهای ویژه ( ۱۸)
🔸رجعت ائمه علیهمالسلام (۳)
🔹پاسخ به دو شبهه (۱)
💠 ۱. شبهه اجتماع بیش از یک امام
این شبهه آن است که با رجعت ائمه علیهمالسلام در آغاز عصر ظهور بیش از یک امام در میان مردم حضور خواهد داشت و باتوجهبه اینکه هر امامی تدبیر خاص خود را در اداره مردم دارد جامعه گرفتار اختلاف میشود و مردم در اطاعت از امامان خود دچار سردرگمی گشته و نظام زندگی آنان مختل میشود.
🔸 و پاسخ ما این است که اجتماع بیش از یک امام در صورتی اشکال دارد که امامت و رهبری همه آنها در اداره مردم فعال باشد؛ اما وقتی ولایت یک نفر از آنها فعال باشد و تنها یک نفر از سوی خداوند موظف به اعمال قدرت و امرونهی در امور باشد اشکالی نخواهد بود.
🔸 مسئله ولایت و واجبالاطاعه بودن ائمه به زمان خلافت آنها و مردم زمانشان مربوط میگردد؛ بنابراین ائمه علیهمالسلام هیچگونه اصطکاکی در پیشوایی سیاسی جهان با حضرت ولیعصر علیهالسلام نخواهند داشت؛ البته آنها بهخاطر عصمت، اندیشه بلند، تشخیص کامل مصالح جامعه و اطاعت از خداوند اختلافی در تدبیر امور ندارند و درهرصورت امامت اعتقادی آنها همیشگی است و همه مؤمنان آنها را در عصر ظهور آن حضرت و پس از آن در دنیا و آخرت امام خود میدانند.
🔹 کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
بسم الله الرحمن الرحیم
🌴عصر شکوهمند رجعت (۴۸)
🖌 محمدرضا اکبری
🔸 فصل پنجم
🔹 رجعتهای ویژه ( ۱۸)
🔸 رجعت ائمه علیهمالسلام (۴)
🔹 پاسخ به دو شبهه (۲)
💠 شبهه تقدم فاضل بر افضل
با رجعت پیامبر و امیرالمؤمنین علیهماالسلام که از حضرت مهدی علیهالسلام افضل هستند شبهه مقدم شدن فاضل بر افضل به دو شکل مطرح میشود:
۱. حاکمیت حضرت مهدی علیهالسلام بر زمین باوجود پیامبر و امیرالمؤمنین علیهماالسلام.
۲. حکومت امامزمان علیهالسلام بر پیامبر و امیرالمؤمنین علیهماالسلام.
🔸اما پاسخ شکل اول این شبهه آن است که اگر چه هر یک از معصومین علیهمالسلام و از جمله معصوم اول و دوم همواره از علم و عصمت و کمالات خاص خود برخوردارند اما هر کدام از آنها به حکمت و تقدیر پروردگار عالم ولایت و سرپرستی مردم زمان خود را دارند و در زمانهای دیگر اگرچه از عنوان نبوت و امامت برخوردارند اما چون وظیفهای در اعمال قدرت جهت اداره جامعه و حکومت بر مردم ندارند بحث تقدم بر آنها مطرح نخواهد بود.
تقدم در جایی مطرح است که هر دو دارای وظیفه باشند؛ اما پیامبر و امیرالمؤمنین که وظیفه و خواستهای در خصوص رهبری مردم در عصر ظهور ندارند انتصاب حضرت مهدی علیهالسلام به حاکمیت جهان تقدم بر آنها به شمار نمیآید.
🔸اما پاسخ شکل دوم شبهه یعنی حکومت حضرت مهدی علیهالسلام بر پیامبر و امیرالمؤمنین علیهماالسلام که افضل از او هستند این است که آن حضرت حاکمیت به معنای اعمال قدرت و امرونهی و تعیین وظیفه نسبت به رسول خدا ص و امیرمؤمنان علیهالسلام ندارد و آنها نیز فعالیتهای از پیش تعیین شده خود را به امر پروردگار انجام میدهند.
🔹و جواب دیگر اینکه تقدم فاضل بر افضل در صورتی است که افضل، امکان حاکمیت داشته باشد و باتوجهبه اینکه در عصر ظهور تقدیر خداوند بر حاکمیت حضرت مهدی علیهالسلام است امکان حاکمیت برای افضل نیست؛ بنابراین مسئله تقدم فاضل بر افضل منتفی خواهد بود.
🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
بسم الله الرحمن الرحیم
🌴 عصر شکوهمند رجعت (۴۹)
🖌 محمدرضا اکبری
🔸 فصل پنجم
🔹 رجعتهای ویژه (۱۹)
💠 رجعت پیامبران علیهم السلام
همه پیامبران در عصر ظهور رجعت ویژه دارند تا پیروزی و عزت و شکوه دین خدا و بهپایانرسیدن مظلومیتهای اهل ایمان را که در همه تاریخ استمرار داشته است مشاهده کنند. رجعت رسول خدا، ائمه اطهار و همه پیامبران علیهمالسلام در عصر ظهور آن یگانه دوران، حضرت مهدی علیهالسلام اتفاق عظیم و حیرتآوری است که چهره زمین را عوض میکند.
🔸 کنار هم قرارگرفتن همه فرستادگان معصوم خداوند از آدم تا خاتم با آن ادب و اخلاق الهی که هر یک از آنان را به الگوی مردم زمان خود و آیندگان مبدل ساخته و آنگاه حرکتهای جهادی آنها در روی زمین وصفناپذیر است. اللهاکبر به قدرت پروردگار عالم و این جلوههای بینظیر الهی که رجعتکنندگان به دنیا و مردمان عصر ظهور با اعجاب آن را نظاره میکنند.
🔹 امام باقر علیهالسلام فرمود:
خداوند هیچ پیامبری را از آدم تا کنون نفرستاد مگر اینکه به دنیا باز میگردد و امیرالمؤمنین علیهالسلام را یاری میدهد. (تفسیر القمی، ج ۱، ص ۱۰۶)
جمیل بن صالح گوید: درباره این سخن خدای متعال «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ» (غافر، ۵۱) «همانا ما فرستادگان خود و کسانی که ایمان آوردند را در دنیا و آخرت یاری میکنیم» سوال کردم و حضرت فرمود:
ذَلِكَ وَ اللَّهِ فِي الرَّجْعَةِ، أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ أَنْبِيَاءَ كَثِيرَةً لَمْ يُنْصَرُوا فِي الدُّنْيَا وَ قُتِلُوا وَ الْأَئِمَّةَ بَعْدَهُمْ قُتِلُوا وَ لَمْ يُنْصَرُوا، ذَلِكَ فِي الرَّجْعَةِ؛ به خدا سوگند این در عصر رجعت خواهد بود. آیا نمیدانی که پیامبران زیادی در دنیا یارینشدند و به قتل رسیدند و امامان پس از آنها نیز به قتل رسیدند و یاری نشدند؟ این یاری خداوند در عصر رجعت میباشد.(تفسیر القمی،ج ۲،ص ۲۵۹)
این دو روایتی که نقل گردید از سند موثقی برخوردارند.
🔸 روایت دیگری از امام صادق علیهالسلام نقل شده است که میفرماید:
خداوند هیچ پیامبری را برنینگیخت و رسولی را نفرستاد مگر اینکه همه آنها را به دنیا باز میگرداند تا در پیش روی علی بن ابیطالب، امیرالمؤمنین علیهالسلام با دشمنان بجنگند.
احادیثی که نقل گردید اصل مسئله رجعت پیامبران را به اثبات میرسانند و مسائلی چون مبارزه با دشمنان خدا در پیش روی امیرالمؤمنین علیهالسلام و کسب نصرت الهی را بیان میکنند.
🔸 اما نکات ناگفتهای هم مانده است نظیر اینکه آیا انبیا در نظام حکومت جهانی حضرت مهدی علیهالسلام هم شرکت دارند و اساساً برنامه زندگی آنها در زمان رجعت چگونه است؟ پاسخ این سالها و نظیر آنها بیان نشده و شاید ارادهای بر بیان آنها نبوده است؛ زیرا آنچه مهم است مسئله رجعت آنها و اهداف و آرمانهای این رجعت است.
🔹 کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
بسم الله الرحمن الرحیم
🌴عصر شکوهمند رجعت ( 50)
🖌 محمدرضا اکبری
🔸 فصل ششم
💠 وضعیت جهان، پس از عصر ظهور
با نداهای آسمانی اطلاع رسانی ظهور انجام میگیرد و شب غیبت به پایان میرسد و خورشید ولایت طلوع میکند آنگاه فاتح بلند آوازه جهان حرکتهای رهایی بخش خود را آغاز میکند و در زمان هشت ماه حاکمیت جهانی خود را در پهنه زمین میگستراند و قریب بیست سال حکومت میکند.
🔸 اکنون این سوال مطرح است که پس از عصر ظهور وضعیت جهان چگونه خواهد بود؟ روایات مختلفی در این باره وارد شده است که ۵ وضعیت را ترسیم میکنند و آنها عبارتند از:
۱. حاکمیت دوازده مهدی.
۲. حاکمیت حضرت مسیح علیه السلام.
۳. هرج و مرج ۵۰ ساله.
۴. بر پایی قیامت.
۵. حکومت امام حسین علیهالسلام
🔹اگر جهان بخواهد شاهد حاکمیت دوازده مهدی پس از امام زمان علیهالسلام باشد دیگر نمیتواند شاهد حاکمیت مسیح علیه السلام باشد و یا اگر شاهد حاکمیت امام حسین علیه السلام باشد دیگر شاهد برپایی قیامت نخواهد بود بنابراین تنها یکی از پنج مورد یاد شده میتواند عملی شود؛ اما این یک مورد کدام یک از وضعیتهای پنجگانه است؟
روایات حاکمیت دوازده مهدی یا حکومت فرزندان امام زمان علیه السلام یا هرج و مرج پنجاه ساله و همچنین حاکمیت مسیح علیهالسلام ضعیف هستند اما برپایی قیامت و حاکمیت امام حسین علیه السلام هر کدام از یک روایت موثق برخوردارند که با یکدیگر تعارض دارند و تنها یکی از این دو امکان وقوع دارد.
🔸با توجه به شهرت روایت حاکمیت امام حسین علیهالسلام و مخالفت آن با نظر اهل سنت که به برپایی قیامت پس از حضرت مهدی علیهالسلام عقیده دارند روایت حاکمیت آن حضرت بر روایت برپایی قیامت مقدم است؛ زیرا احتمال تقیه در صدور روایت موافق با اهل سنت وجود دارد و بنابر قواعد باب تعارض روایات روایتی که با آنها مخالف است مقدم است؛ چون احتمال تقیه در آن نیست و در نتیجه جهان پس از مهدی علیه السلام با حاکمیت امام حسین علیه السلام استمرار مییابد.
🔹 کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
بسم الله الرحمن الرحیم
🌴 عصر شکوهمند رجعت (51)
🖌 محمدرضا اکبری
🔸 فصل ششم
🔹 وضعیت جهان، پس از عصر ظهور (۲)
💠 جهان پس از حاکمیت امام حسین علیهالسلام
اکنون این سؤال مطرح است که پس از حکومت طولانی امام حسین علیهالسلام، جهان در چه وضعیتی قرار خواهد گرفت؟ پنج احتمال وجود دارد که به آنها اشاره شده است:
۱. حاکمیت رسول خدا ص.
۲. حاکمیت ائمه علیهمالسلام.
۳. حکومت دوباره حضرت مهدی علیهالسلام.
۴. بازگشت به وضعیت پیش از ظهور.
۵. برپایی قیامت.
🔸چهار مورد اول یا روایتی ندارند یا روایات آنها ضعیف است و هیچکدام به اثبات نمیرسند، بنابراین راهی جز احتمال آخر یعنی برپایی قیامت نخواهد بود و اقتضای طبیعی پایان عالم هم چنین است؛ زیرا وقتی پس از حاکمیت امام حسین علیهالسلام حاکمیت دیگری نباشد وعده الهی بر رسیدن پایان عالم فرامیرسد.
💠 پایان عمر آخرین حجت خدا
آخرین حجت خدا بر روی زمین یعنی امام اول یا سوم که در ایام رجعتش به مسئولیت الهی خود عمل میکند تا چه هنگام زنده خواهد بود؟ آیا قبل از آثار مهیب قیامت که در زمین و آسمان آشکار میگردند از زمین رخت برمیبندد و یا تا پایان عمر آخرین انسان روی زمین حضور خواهد داشت؟
اما درباره رفتن حجت خدا پیش از نشانههای سخت و هولناک قیامت از امام صادق علیهالسلام نقل شده است:
🔸 همواره حجتی از سوی خدا بر روی زمین وجود دارد که حلال و حرام را میشناسد و بهسوی خدای عزوجل فرامیخواند و زمین از حجت خالی نمیشود مگر ۴۰ روز پیش از برپایی قیامت پس زمانی که حجت از زمین برداشته شود در توبه بسته میگردد و هر کس تا آن هنگام ایمان نیاورده باشد ایمانش برای او سودی ندارد آنها بدترین خلق خدا هستند و هم اینهایند که قیامت بر آنها به پا میشود. (کمالالدین، ص ۲۲۹)
🔹از سوی دیگر روایات فراوانی وارد شده است که آخرین کسی که از زمین رخت بر میبندد حجت خداست و برخی از این روایات از سند معتبری برخوردارند چنانکه امام صادق علیهالسلام فرمود:
الْحُجَّةُ قَبْلَ الْخَلْقِ وَ مَعَ الْخَلْقِ وَ بَعْدَ الْخَلْقِ؛ حجت پیش از خلق و با خلق و پس از خلق است. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج۱، ص ۷۷)
و در روایت دیگری فرمود:
لَوْ لَمْ يَبْقَ فِي الْأَرْضِ إِلَّا اثْنَانِ لَكَانَ أَحَدُهُمَا الْحُجَّةَ؛ اگر جز دو کس روی زمین نباشد یکی از آن دو حجت است. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج۱، ص ۱۷۹)
🔸 نتیجه اینکه پس از حکومت امام حسین علیهالسلام دنیا به پایان میرسد و حجت خدا که حسین بن علی یا امیرالمؤمنین علیهماالسلام است تا مرگ آخرین انسان بر روی زمین حضور خواهد داشت و آنگاه از دنیا رخت برمیبندد و پس از آن قیامت برپا میگردد.
پایان بحث پنجاه و یک قسمتی رجعت و الحمدلله ربالعالمین.
🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
هدایت شده از ایستگاه مطالعات دینی
بسم الله الرحمن الرحیم معرفت
🌲معرفت نفس ( ۱)
🖋 محمدرضا اکبری
🔶 فصل اول
🔹 اهمیت معرفت نفس (۱)
علم و معرفت از بهترین صفات آدمی است که روایات متعددی تحصیل آن را واجب و سبب کمال انسان دانستهاند؛ اما نکتهای که برای طالب علم مطرح است این است که به کدام یک از علوم همت گمارد و اولویت در نقطه شروع کسب علوم الهی کدام است؟
بدون شک باید از نزدیکترین چیزی که شناخت آن لازم است آغاز کند و چیزی از خود انسان به او نزدیکتر نیست و علمی مفیدتر از شناخت خود نخواهد داشت.
🔸امیرالمؤمنین علیهالسلام در روایات متعددی که در کتاب تصنیف غررالحکم آمده است میفرماید:
مَعْرِفَةُ النَّفْسِ أَنْفَعُ الْمَعَارِف.
معرفت نفس مفیدترین معرفتها است.
أَفْضَلُ الْحِكْمَةِ مَعْرِفَةُ الْإِنْسَانِ نَفْسَهُ.
بهترین حکمت آگاهی انسان به نفس خویش است.
الْكَيِّسُ مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ وَ أَخْلَصَ أَعْمَالَه.
زیرک کسی است که نفس خود را بشناسد و اعمالش را خالص کند.
مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدِ انْتَهَى إِلَى غَايَةِ كُلِّ مَعْرِفَةٍ وَ عِلْمٍ.
کسی که نفس خود را بشناسد به نهایت هر علم و معرفتی رسیده است.
عَجِبْتُ لِمَنْ يَجْهَلُ نَفْسَهُ كَيْفَ يَعْرِفُ رَبَّهُ.
در شگفتم از کسی که نفس خود را نمیشناسد چگونه پروردگار خود را میشناسد.
🔸 نتیجه آنکه نقطه شروع در تحصیل معارف الهی معرفت نفس است. انسان باید حقیقت خود که همان گوهر ربانی اوست و از آن به من و خود تعبیر میکند و در عبارات مختلف به روح، نفس و حقیقت انسانی از آن یاد میشود را مورد شناسایی قرار دهد چرا که این علم در رأس معارف الهی است و هر کس در تحصیل آن تسامح ورزد مصالح زیادی را از دست میدهد.
دانش نفست نه علم سرسریست گر به حق دانا شوی دانی که چیست
🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
هدایت شده از ایستگاه مطالعات دینی
بسم الله الرحمن الرحیم
🌲 معرفت نفس ( ۲)
🖋 محمدرضا اکبری
🔶 فصل اول
🔹 اهمیت معرفت نفس (۲)
به دنبال اهمیت اسلام به معرفت نفس، عرفا و فلاسفه اسلامی نیز با جدیت به آن پرداختهاند بهگونهای که صدرالمتألّهین جلد هشتم اسفار خود را به آن اختصاص داده است و ابوعلی سینا در کتاب فلسفی شفا بحث مفصلی را درباره آن مطرح کرده است.
صدرالمتألهین مینویسد: معرفة النفس مفتاح خزائن الملکوت؛ معرفت نفس کلید خزانههای عالم ملکوت است. (هزار نکته؛ تألیف آیتالله حسنزاده آملی، ص ۷۸)
🔸 یعقوب بن اسحاق کِندی فیلسوف عرب در رساله حدود و رسوم اشیاء، شش تعریف از قدما برای فلسفه نقل کرده است؛ قول پنجم او این است که: ألفَلسَفَةُ مَعرِفََةُ الانسانِ نَفْسَهُ؛ فلسفه عبارت از این است که انسان نفس خود را بشناسد. (همان منبع، ص ۸۲۴)
🔹معرفت نفس در بین فلاسفه قبل از اسلام هم مطرح بوده است بهطوریکه سقراط خودشناسی و اخلاق را از همه معارف مهمتر میشمارد.
وقتی سقراط از کنار معبد دلف عبور میکرد مشاهده کرد بالای آن نوشته است «خود را بشناس» همین کلام را اساس فلسفه خود قرارداد.
🔸سقراط در برابر دانشمندان طبیعی گفت: بیهوده در شناختن موجودات خشک و بیروح رنج مبر؛ بلکه خود را بشناس که شناخت نفس انسان بالاتر از شناخت اسرار طبیعت است. آنچه برای ما مفید است آن است که بدانیم خود ما چه هستیم و برای چه آفریده شدهایم و سعادت ما در چیست و کاری کنیم که برای خود و دیگران فایده داشته باشیم. (همان منبع، ص ۸۲۳)
🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
هدایت شده از ایستگاه مطالعات دینی
بسم الله الرحمن الرحیم 🌲معرفت نفس ( ۳)
🖋محمدرضا اکبری
🔶فصل اول
🔹اهمیت معرفت نفس (۳)
💠 جهل به نفس
باتوجهبه اهمیت زیاد معرفت نفس که از نظر اسلام، فلاسفه و عرفا بیان گردید طبعاً جهل به نفس از محرومیتهای بزرگ آدمی است که عقل و شرع آن را مورد مذمت قرار دادهاند. محرومیت از معرفت نفس محرومیت از تمام منافع و آثاری است که بر این معرفت ارزشمند مترتب است.
ازآنجاکه علم و حکمتی بزرگتر از معرفت نفس وجود ندارد جهلی هم بزرگتر از جهل به نفس وجود نخواهد داشت.
🔸 امیرالمؤمنین علیهالسلام در روایات متعددی که در کتاب تصنیف غررالحکم آمده است میفرماید:
أَعْظَمُ الْجَهْلِ جَهْلُ الْإِنْسَانِ أَمْرَ نَفْسِهِ؛ بزرگترین جهل، جهل انسان به نفس خویش است.
لَا تَجْهَلْ نَفْسَكَ فَإِنَّ الْجَاهِلَ مَعْرِفَةَ نَفْسِهِ جَاهِلٌ بِكُلِّ شَيْءٍ؛ به نفس خود جاهل نباش بهراستی کسی که به نفس خود جاهل باشد به همه چیز جاهل است.
مَنْ لَمْ يَعْرِفْ نَفْسَهُ بَعُدَ عَنْ سَبِيلِ النَّجَاةِ وَ خَبَطَ فِي الضَّلَالِ وَ الْجَهَالاتِ؛ کسی که خود را نشناسد از راه نجات دور شده و در گمراهیها و نادانیها فرومیافتد.
🔹نمونه چنین افرادی در میان مردم و حتی دانشمندان دنیا فراوان یافت میشوند. افراد زیادی هستند که از حقیقت خود اطلاعی ندارند درحالیکه تمام عمر خود را به شناخت غیر خود صرف کرده و میکنند، چه کسانی که مدارک تخصصی بلندی را در ارتباط با علوم مختلف گرفتهاند؛ اما با الفبای معرفت نفس هم آشنا نشدهاند.
چه دانشمندان و صنعتگران حرفهای که درصد خودشناسی آنها نسبت بهوسیله مورد ساخت خود بسیار ناچیز است. چه زیستشناسانی وجود دارند که به حیوانات مورد تحقیق خود از نفس خویش آگاهترند.
🔸 استاد ما جناب آیت الله حسنزاده آملی در درس فلسفه یا عرفان خود به این مضمون و با توضیح بنده میفرمود: بعضی سالیان متوالی وقت خود را در کنار لانه مورچگان گذرانیدهاند و مورچه شناس حرفهای شدهاند و به این کار شهرت پیدا کردهاند درحالیکه از کتاب نفس و دفتر ذات خود چندسطری مطالعه نکردهاند و اولویت معرفت نفس را نسبت به معرفت مورچگان درک نکردهاند و ندانستهاند که شناخت اسرار طبیعت در درجه دوم و بعد از معرفت حقیقت انسانی خویش قرار دارد.
🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi
هدایت شده از ایستگاه مطالعات دینی
بسم الله الرحمن الرحیم
🌲معرفت نفس ( ۴)
🖋 محمدرضا اکبری
🔶 فصل اول
🔹 اهمیت معرفت نفس (۴)
🔸راههای شناخت نفس (1)
💠 ۱. مطالعه آیات و روایات:
یکی از راههای مهم معرفت نفس مطالعه آیات و روایات مربوط به نفس است که به طور قابلتوجهی انسان را به خود آگاه میگردانند و ما در این مباحث خود بخش قابلتوجهی از آنها را بیان خواهیم کرد.
💠 ۲. تفکر در نفس
تفکر در نفس از جمله راههای رسیدن به معرفت نفس است.
خدای تعالی میفرماید وَ فِي الْأَرْضِ آياتٌ لِلْمُوقِنينَ وَ في أَنْفُسِكُمْ أَ فَلا تُبْصِرُون؛ در زمین نشانههایی برای اهل یقین وجود دارد؛ و نیز در وجود خودتان، پس آیا نمیبینید؟ (الذاریات، آیات ۲۰ - ۲۱)
🔹از این آیه استفاده میشود که نفس کتابی است که آیات و حقایق فراوانی در آن وجود دارد، مطالعه این کتاب نفیس به تفکر در آن است، و سواد خواندن نمیخواهد، سواد اندیشیدن میخواهد تا از هر صفحه آن به معارف انفسی دست یابیم و سعادت و شقاوت نفس خود را بفهمیم و ماهیت الهی آن را بیابیم.
شناخت بر دو نوع آفاقی و انفسی است. معرفت انفسی همان معرفت از راه نفس است و معرفت آفاقی معرفت از راه مخلوقات دیگر خداوند.
قرآن کریم میفرماید وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها؛ قسم به نفس و آن که او را سامان داد و گناه و تقوا را به او الهام کرد. (الشمس، ۷ - ۸)
🔸در اشعاری که به امیرالمؤمنین علیهالسلام منسوب است آمده است:
دوائُک فِیکَ و ما تَشعُرُ وَ دائُکَ مِنکَ وَ ما تُبصِرُ
وَ تَزعَمُ اَنَّک جِرمٌ صَغیرٌ وَ فِیکَ انطَوَی العالَمُ الاَکبَرُ
وَ اَنتَ الکتابُ المُبینُ الَّذی بِاَحرُفِهِ یَظهَرُ المُضْمَرُ
داروی تو در درون توست و نمیدانی و درد تو از توست و نمیبینی.
گمان کردهای جسم کوچکی هستی درحالیکه یک عالم بزرگ در تو نهفته است.
تو کتاب روشنی هستی که با حرفهایش امور پنهانی آشکار میگردد.
🔸 انسان عالم اکبر است و آیات و نشانههایی دارد که با تفکر میتوان به آنها دستیافت و البته هر کس بهاندازه تفکر و تأمل و تعمق خود از کتاب نفس آگاهی پیدا میکند. چه نیکوست که انسان گاهی خود را اگرچه برای لحظاتی کوتاه فارغ کند و چشمانش را ببندد و کتاب نفسش را باز کند و یک صفحه از آن را موردمطالعه قرار دهد و از آگاهی خود از این کتاب نفیس انبساطخاطر پیدا کند و راه زندگی را برای خود بگشاید. این مطالعه نیازمند توفیق الهی است که باید از خدای متعال درخواست شود.
🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیامرسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi