بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (۲۸) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل چهارم 🔹 ویژگی‌های نفس (۱۲) 🔸 مرگ و حیات نفس 🔹 عوامل حیات نفس (۸) 💠 ۱۰. علم امام صادق علیه‌السلام فرمود: الْعِلْمُ‌ حَيَاةُ الْقُلُوب‌. (مجموعة ورام، ج‌۲، ص ۲۴۵) علم مایه حیات دل‌هاست. و رسول خدا ص فرمود: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ تَذَاكُرُ الْعِلْمِ‌ بَيْنَ عِبَادِي‌ مِمَّا تَحْيَا عَلَيْهِ‌ الْقُلُوبُ الْمَيْتَةُ إِذَا هُمُ انْتَهَوْا فِيهِ‌ إِلَى أَمْرِي‌. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌۱، ص ۴۱) خداى عزوجل می‌فرماید: گفتگوى علمى ميان بندگانم سبب زنده شدن دله‌ای مرده مي‌گردد درصورتی‌که پايان گفتگویشان به امرى كه مربوط به من است برسد. (گفتگوی دینی باشد) از ذیل روایت استفاده می‌شود که هر علمی دل را زنده نمی‌کند و علوم و معارف الهی است که این ویژگی را دارد. 🔸یکی از دلایل اصرار مومنین بر حضور در محضر علمای دین و اهل‌دل همین ویژگی احیای دل‌هاست. این سنت حسنه از دیرباز در میان مومنین بوده است و غنیمتی است که نباید آن را از دست داد، ضمن اینکه منافع دینی دیگری در مجالست با علما وجود دارد که در روایات بیان شده است. 💠 ۱۱. یاد زیاد مرگ رسول خدا ص فرمود: أكثِروا ذِكرَ المَوتِ، فما مِن عَبدٍ أكثَرَ ذِكرَهُ إلاّ أحيا اللّه ُ قلبَهُ و هَوَّنَ علَيهِ المَوتَ . (کنزالعمال، خ ۱۰۵ ۴۲ ) بسیار یاد مرگ کنید؛ زیرا بنده‌ای نیست که زیاد یاد مرگ کند مگر اینکه خداوند دلش را زنده کند و مرگ را بر او آسان نماید. 💠 ۱۲. همنشینی با خوبان مُجاِلسَةُ ذَوِي الْفَضَائِلِ حَيَاةُ الْقُلُوب‌. (عيون الحكم، ص ۴۸۵) همنشینی با صاحبان فضایل مایه حیات دل‌هاست. حضور در محضر اهل معرفت، اهل‌دل، مجاهدان راه حق، اهل‌سخاوت و بخشش در راه خدا و کسانی که در اطاعت از خدا و عبادت او گوی سبقت را از دیگران ربوده‌اند از جمله این همنشینی‌هاست. 💠 ۱۳. دوست عاقل صُحْبَةُ الْوَلِيِّ اللَّبِيبِ حَيَاةُ الرُّوحِ.‌(تصنيف غررالحکم، ص ۴۲۹) همنشینی با دوست عاقل مایه حیات روح است. 🔸دوست عاقل کمیاب است اما نایاب نیست. اگر کسی به چنین دوستی دست یابد که عاقل، رازدار، امانت‌دار، وفادار، صمیمی و مؤمن باشد نعمت بزرگی به دست آورده است که از یک طایفه و جمع خویشاوندی بهتر است. اگر دوستی عاقل باشد سایر صفاتی را که بیان شد هم با خود به همراه دارد. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (۲۹) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل چهارم 🔹 ویژگی‌های نفس (۱۳) 🔸 مرگ و حیات نفس 💠 مرگ نفس پیش‌ازاین درباره حیات نفس بیان گردید که هرگاه چیزی آثار خود را داشته باشد زنده است و اگر آثار خود را از دست دهد مرده است و مرگ نفس هم به از دست‌دادن آثار آن است. برخی به‌خاطر گناهان مستمر یا بیماری‌های روحی مانند شک در حقایق و شرک و امثال آن و یا سکته‌های معنوی حیات نفس خود را ازدست‌داده‌اند اما به‌خاطر حرکت جسمشان توهم حیات دارند و وقتی می‌میرند متوجه می‌شوند که پیش‌ازاین مرده بودند؛ ازاین‌رو شایسته است درباره تفاوت‌های این دو مرگ اشاراتی داشته باشیم. 💠 تفاوت‌های مرگ جسمانی و نفسانی ۱. مرگ جسم جز در مواردی مانند تلف‌شدن و خودکشی غالباً ضدارزش نیست؛ اما مرگ نفس مطلقاً ضدارزش است. ۲. مرگ جسم گاهی باارزش بزرگی چون شهادت یکی می‌شود و شهادت عین حیات است؛ اما برای نفس شهادت مطرح نیست و مرگ آن جز ازدست‌دادن آثار حیات روحانی و فرورفتن در ظلمت چیز دیگری نیست. 🔸 ۳. مرگ نفس در مقایسه با مرگ جسم بسیار هولناک است؛ چون یک حقیقت و ارزش بزرگ از بین می‌رود؛ اما در مرگ جسم یک انتقال صورت می‌پذیرد و انسان از عالمی به عالم دیگر هجرت می‌کند. ۴. مرگ جسم جز در موارد محدودی یک امر طبیعی است؛ اما مرگ نفس مجرمانه است و کیفر دارد. 🔹۵. با مرگ جسم امکان بازگشت به حیات آن وجود ندارد؛ اما مرگ نفس به‌گونه‌ای است که حیات آن قابل‌وصول است؛ مثلاً کسی که به‌خاطر شرک حیات نفسانی ندارد می‌تواند با توحید به حیات دست یابد و یا کسی که به‌خاطر کفر حیات ندارد با ایمان‌آوردن به حیات نائل شود و یا با کسب عوامل حیات که به آنها اشاره گردید به حیات نفس دست یابد. 🔸۶. حیات جسم به دست فرشته الهی گرفته می‌شود، اما مرگ نفس توسط شیطان و هوای نفس صورت می‌پذیرد. تفاوت‌های دیگری ممکن است وجود داشته باشد که ما به همین مقدار بسنده می‌کنیم. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (30) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل چهارم 🔹 ویژگی‌های نفس (14) 🔸مرگ و حیات نفس 💠 عوامل مرگ نفس (1) نفس آدمی موجود زنده‌ای است و عوامل فراوانی حیات او را تهدید می‌کنند؛ بنابراین لازم است این عوامل شناخته شوند تا حیات قلب خود را از آنها محافظت کنیم همان‌گونه که عوامل مرگ جسم خود را شناسایی می‌کنیم تا از حیات آن محافظت نماییم. 💠 ا. فراموشی خدا امام صادق علیه‌السلام فرمود: در نجوای خدا با موسی علیه‌السلام به او فرمود: يَا مُوسَى لَا تَنْسَنِي عَلَى كُلِّ حَالٍ فَإِنَّ نِسْيَانِي يُمِيتُ‌ الْقَلْبَ‌. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌2، ص: 498) ای موسی! درهرحال مرا فراموش نکن؛ زیرا فراموشی من دل را می میراند. 🔸همچنین آن حضرت در حدیث دیگری فرمود: بِذِكْرِ اللَّهِ تَحْيَا الْقُلُوبُ وَ بِنِسْيَانِهِ مَوْتُهَا (تنبيه الخواطر، جلد ۲، صفحه ۱۱۹) به یاد خدا دل‌ها زنده می‌شوند و مرگ آنها به فراموشی اوست. 🔹وقتی خدا فراموش می‌شود که انسان در منیت خود فرورود و خود را در حجاب‌های نفسانی قرار دهد و جز به منافع و خواسته‌های خود نیندیشد و این همان حاکمیت غفلت از یاد خدا ست که دل را می میراند. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: مَنْ غَلَبَتْ عَلَيْهِ‌ الْغَفْلَةُ مَاتَ قَلْبُه‌. (تصنيف غررالحکم، ص 266) هرکس غفلت بر او غلبه کند قلبش بمیرد. 💠 2. بی پروایی بی‌پروایی که همان بی‌تقوایی، جسارت در انجام گناه و نداشتن ورع است از عوامل گسترده مرگ دل‌هاست. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: مَنْ كَثُرَ كَلَامُهُ كَثُرَ خَطَؤُهُ‌ وَ مَنْ كَثُرَ خَطَؤُهُ قَلَّ حَيَاؤُهُ وَ مَنْ قَلَّ حَيَاؤُهُ قَلَّ وَرَعُهُ وَ مَنْ قَلَّ وَرَعُهُ مَاتَ قَلْبُهُ وَ مَنْ مَاتَ قَلْبُهُ دَخَلَ النَّارِ. (تحف‌العقول، ص 88) هر كس حرفش زیاد باشد خطايش زیادتر است و هر كس خطايش زیاد باشد حيايش کم است و هر كس حيايش كم باشد پروایش كم است و هر كس پروايش كم باشد دلش بميرد و هر كس دلش بميرد وارد آتش جهنم شود. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (31) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل چهارم 🔹 ویژگی‌های نفس (15) 🔸 مرگ و حیات نفس 🔹عوامل مرگ نفس (2) . 💠 3. خنده زیاد رسول خدا ص به ابوذر فرمود: إِيَّاكَ وَ كَثْرَةَ الضَّحِكِ فَإِنَّهُ يُمِيتُ‌ الْقَلْبَ‌ وَ يَذْهَبُ بِنُورِ الْوَجْهِ‌. (الخصال، ج‌2، ص: 526) از خنده زیاد بپرهیز که دل را می‌میراند و نور چهره را می‌برد. دل‌مردگی ناشی از خنده زیاد را باید جدی گرفت و به پاک‌سازی اثر منفی آن اقدام کرد. خوشبختانه این عمل کفاره دارد و می‌توان با پرداخت آن این اثر را از میان ‌برد. 🔸امام صادق علیه‌السلام فرمود: كَفَّارَةُ الضَّحِكِ أَنْ يَقُولَ: اللَّهُمَّ لَا تَمْقُتْنِي‌. (من لایحضره الفقيه، ج‌3، ص 377) كفّاره خنده آن است كه بگوئى: «اللَّهُمَّ لَا تَمْقُتْنِي». خدايا مرا به دشمنی نگیر. و امام باقر علیه‌السلام فرمود: إِذَا قَهْقَهْتَ فَقُلْ حِينَ تَفْرُغُ: اللَّهُمَّ لَا تَمْقُتْنِي‌. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌2، ص 664) هر گاه قهقهه زدى پس از فراغت از آن بگو: «اللَّهُمَّ لَا تَمْقُتْنِي‌» خدايا مرا دشمن مدار. 🔸 قهقهه یک عمل شیطانی است؛ چنان‌که امام صادق علیه‌السلام فرمود: الْقَهْقَهَةُ مِنَ الشَّيْطَان‌. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌2، ص 664) قهقهه آثار منفی و شیطانی خود را دارد که از جمله دل را می میراند و رفع آن به کفاره‌ای است که بیان شد. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (32) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل چهارم 🔹 ویژگی‌های نفس (16) 🔸مرگ و حیات نفس 🔹عوامل مرگ نفس (3) 💠 4. گناه روی گناه هر گناهی یک آسیب به قلب انسان است. وقتی آسیبی وارد شد و ادامه پیدا نکرد کشنده نخواهد بود؛ اما وقتی ضربه‌ها پی‌درپی وارد شود؛ یعنی گناه روی گناه شود شیرازه دل از هم می‌گسلد و می‌میرد. امام صادق ع فرمود: الذَّنْبُ عَلَى الذَّنْبِ يُمِيتُ‌ الْقَلْبَ‌. مجموعه ورام، ج‌2، ص: 118 گناه روی گناه دل را می‌میراند. 🔸و رسول خدا ص فرمود: ‌ أَرْبَعٌ‌ يُمِتْنَ‌ الْقَلْبَ‌ الذَّنْبُ عَلَى الذَّنْبِ وَ كَثْرَةُ مُنَاقَشَةِ النِّسَاءِ يَعْنِي مُحَادَثَتَهُنَّ وَ مُمَارَاةُ الْأَحْمَقِ تَقُولُ وَ يَقُولُ وَ لَا يَرْجِعُ إِلَى خَيْرٍ أَبَداً وَ مُجَالَسَةُ الْمَوْتَى فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ص وَ مَا الْمَوْتَى قَالَ كُلُّ غَنِيٍّ مُتْرَفٍ. (الخصال، ج‌1، ص 228) 🔹چهار چيز قلب را می‌میراند: گناه بر گناه و مجادله زیاد با زنان نامحرم يعنى بسيار گفتگوکردن با آنان، ستيز و مجادله‌کردن با نادان كه سخنى تو مى‌گويى و سخنى او مى‌گويد و هرگز به‌سوی خير باز نمى‌گردد و همنشينى با مردگان. گفته شد: اى رسول خدا! مردگان چه كسانى هستند؟ فرمودند: هر برخوردارِ خوش‌گذران و سرمست از دنیا. 🔸همنشینی با مرفه بی‌درد و شیفته دنیا که نه حق را می‌فهمد و نه آن را می‌گوید و نه آن را می‌شنود مرگ دل را به همراه دارد و نفس‌های آنها مانند بادهایی است که شعله‌های حیات اهل ایمان را خاموش می‌کند و برق اموالشان چشمان دل‌ها را می‌آزارد . 💠 5. همنشینی با فرومایگان رسول خدا ص فرمود: ثَلَاثَةٌ مُجَالَسَتُهُمْ تُمِيتُ الْقَلْبَ‌ الْجُلُوسُ مَعَ الْأَنْذَالِ وَ الْحَدِيثُ مَعَ النِّسَاءِ وَ الْجُلُوسُ مَعَ الْأَغْنِيَاءِ. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌2، ص: 641) سه دسته‌‌اند كه همنشينى با آنها دل را می‌ميراند: هم‌نشينى با افراد پست و خسیس، گفت‌وشنود با زنان نامحرم و نشستن با اغنیا. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (33) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل چهارم 🔹 ویژگی‌های نفس (17) 🔸 مرگ و حیات نفس 🔹 عوامل مرگ نفس (4) 6. جهل به معارف دینی انسان جاهل به معارف و آموزه‌های دین حیات ندارد. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: الْجَهْلُ‌ مُمِيتُ‌ الْأَحْيَاءِ.(تصنيف غررالحکم، ص ۷۵) جهل میراننده زنده‌هاست. و در حدیث دیگری فرمود: الْجَاهِلُ مَيِّتٌ وَ إِنْ كَانَ حَيّاً.(همان منبع) جاهل مرده است اگرچه [جسمش] زنده باشد. . 💠 7. پرخوری رسول خدا ص فرمود: لَا تُمِيتُوا الْقُلُوبَ‌ بِكَثْرَةِ الطَّعَامِ وَ الشَّرَابِ فَإِنَّ الْقُلُوبَ تَمُوتُ كَالزُّرُوعِ إِذَا كَثُرَ عَلَيْهَا الْمَاءُ.(بحارالانوار، ج‌63، ص 331) دل‌ها را با زیاد خوردن طعام و نوشیدنی نمیر‌انید، زیرا دل‌ها مانند گیاهان که زیاد به آنها آب‌داده شود می‌ميرند. 🔸کسانی که پر می‌خورند و زیاد می‌نوشند به دست خود دلشان را می میرانند و آنها مجرم‌اند و اگر بدانند زیاده‌روی در خوردن و نوشیدن چنین اثر هولناکی را دارد دل‌مردگی آنها عمدی خواهد بود. تنبلی و نداشتن حال عبادت و بی‌حوصلگی در انجام کارهای معنوی هم می‌تواند معلول این رویه مذموم خوراکی باشد. 🔹روایات فراوانی در مذمت پرخوری و ارزش سبک نگه‌داشتن شکم وارد شده است که به چند مورد آن اشاره می‌کنیم. رسول خدا ص فرمود: لَا تَشْبَعُوا فَتَطْفَأَ نُورُ الْمَعْرِفَةِ مِنْ قُلُوبِكُمْ وَ مَنْ بَاتَ يُصَلِّي فِي خِفَّةٍ مِنَ الطَّعَامِ بَاتَ الْحُورُ الْعِينُ حَوْلَهُ‌. (همان منبع) سير نخوريد که نور معرفت در دل‌هایتان خاموش می‌شود، هر كس با شکم سبک بخوابد و نماز بخواند حورالعین شب را در اطراف او بگذراند. 🔸و در حدیث دیگری فرمود: نُورُ الْحِكْمَةِ الْجُوعُ وَ التَّبَاعُدُ مِنَ اللَّهِ الشِّبَعُ وَ الْقُرْبَةُ إِلَى اللَّهِ حُبُّ الْمَسَاكِينِ وَ الدُّنُوُّ مِنْهُمْ. (همان منبع) نور حكمت در گرسنگى است و دورى از خدا در سيرى است و نزدیک‌شدن به خدا، دوستى با بينوايان و نزدیک‌شدن با آنهاست. 🔸و امام باقر علیه‌السلام فرمود: مَا مِنْ شَيْ‌ءٍ أَبْغَضَ إِلَى اللَّهِ مِنْ بَطْنٍ مَمْلُوءٍ. (همان منبع) در نزد خدا چیزی دشمن‌تر از شکم پر نیست. و در حدیث دیگری فرمود: أَبْعَدُ الْخَلْقِ مِنَ اللَّهِ إِذَا مَا امْتَلَأَ بَطْنُهُ. (همان منبع) دورترین حال بنده از خدا وقتی است كه شكمش پر باشد . 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (۳۴) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل چهارم 🔹 ویژگی‌های نفس 🔸 مرگ و حیات نفس (۱۸) 🔹 عوامل مرگ نفس ( ۵) 💠 8. ترک نهی‌ازمنکر امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: مَنْ تَرَكَ إِنْكَارَ الْمُنْكَرِ بِقَلْبِهِ وَ يَدِهِ وَ لِسَانِهِ فَهُوَ مَيِّتُ‌ الْأَحْيَاءِ.(بحارالانوار، ج‌ ۹۷، ص ۹۴) هر کس نهی‌ازمنکر را با قلب و دست و زبانش ترک کند او مرده زنده‌هاست. 🔸در روایت دیگری آمده است: امیرالمؤمنین علیه‌السلام سخنرانی می‌کرد که مردی عرض کرد ای امیرالمؤمنین! حَدِّثْنَا عَنْ‌ مَيِّتِ‌ الْأَحْيَاءِ؟ از مرده زنده‌ها برای ما سخن بگو؟ حضرت سخنرانی را قطع کرد و فرمود: کسی که منکری را با قلب و زبان و دستش رد کند همه خصلت‌های خیر را به دست آورده است و کسی که منکری را با قلب و زبانش رد کند و با دستش آن را ترک نماید دو خصلت از خصال خیر را به دست آورده است و کسی که منکری را با قلبش رد کند و آن را با زبان و دستش ترک کند یک خصلت خیر را به دست آورده است و کسی که رد منکری را با قلب و زبان و دستش ترک کند فَذَلِكَ مَيِّتُ الْأَحْيَاءِ؛ این کس مرده زنده‌هاست. (بحارالانوار، ج‌ ۹۷، ص: ۸۲) 🔸 البته این در صورتی است که شرایط نهی‌ازمنکر با زبان و دست وجود داشته باشد و ترک شود. آنچه واجب است که بدون هیچ قید و شرطی انجام گیرد نهی‌ازمنکر قلبی است و اگر انجام نگیرد ترک‌کننده آن مرداری بیش نخواهد بود؛ زیرا انکار قلبی نسبت به یک گناه با هیچ مانعی روبرو نیست و در همه شرایط، در هر زمان و مکانی که باشد می‌تواند انجام گیرد. 🔸 حال با این سهولت کاملی که برای نهی‌ازمنکر قلبی وجود دارد اگر کسی به آن مبادرت نکند معلوم می‌شود ذره‌ای غیرت دینی ندارد و شایسته عنوان مردار است و جایگاه مردار جهنم است. چنان‌که امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: مَنْ‌ مَاتَ‌ قَلْبُهُ دَخَلَ النَّارَ. (تحف‌العقول، ص۸۹) هر کس قلبش بمیرد وارد آتش شود. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲معرفت نفس (۳۵) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل پنجم 🔹 ویژگی‌های نفس (۲) 💠 قساوت قلب (۱) قساوت قلب شدت و سختی آن است به‌گونه‌ای که از قبول حق ابا می‌کند؛ مانند سنگ که آب در آن اثر نمی‌کند. قساوت قلب غلظت و تاریکی آن است که مانع درک حق می‌گردد و از نزدیک‌شدن به خداوند ممانعت می‌کند. قساوت قلب عدم خشوع آن، خشکی چشم یعنی: گریه‌نکردن و نپذیرفتن نصیحت دیگران است. قساوت قلب حالتی است که انسان از آلام و دردها و گرفتاری دیگران متأثر نشود و به فریاد دیگران نرسد و به نیازمندان کمک نکند و بلکه به آنها بی‌رحمی کند. 🔸قساوت قلب از بدبختی یک انسان است؛ چنان‌که رسول خدا ص فرمود: يَا عَلِيُّ أَرْبَعُ خِصَالٍ مِنَ الشَّقَاءِ جُمُودُ الْعَيْنِ وَ قَسَاوَةُ الْقَلْبِ وَ بُعْدُ الْأَمَلِ وَ حُبُّ الدُّنْيَا (تحف‌العقول، ص ۱۲) ای علی چهار خصلت از بدبختی است: خشکی چشم، قساوت قلب، آرزوی دراز و محبت به دنیا. و در حدیث دیگری آمده است: يَا عَلِيُّ أَرْبَعُ خِصَالٍ مِنَ الشَّقَاءِ جُمُودُ الْعَيْنِ وَ قَسَاوَةُ الْقَلْبِ وَ بُعْدُ الْأَمَلِ وَ حُبُّ الْبَقَاءِ. (الخصال، ج‌ ۱، ص ۲۴۳) ای علی چهار خصلت از بدبختی است: خشکی چشم، قساوت قلب، آرزوی دراز و حب بقاء. 🔸قساوت قلب یک بدبختی عادی هم نیست؛ چنان‌که امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: مِنْ أَعْظَمِ الشَّقَاوَةِ الْقَسَاوَةِ.(تصنيف غررالحکم، ص ۱۶۷) از بزرگ‌ترین بدبختی سخت‌دلی است. دعای چنین کسی هم پذیرفته نمی‌شود. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: لَا يَقْبَلُ اللَّهُ دُعَاءَ قَلْبٍ قَاسٍ‌. (عدةالداعي ، ص ۲۰۵) خداوند دعای قلب سخت را قبول نمی‌کند. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (۳۶) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل پنجم 🔹 ویژگی‌های نفس (۲) 🔸 قساوت قلب (۲) 💠 عوامل قساوت قلب (۱) اگرچه قساوت قلب علت بسیاری از آسیب‌های معنوی و زیان‌های آخرتی است و چیزی نزدیک به مرگ قلب به شمار می‌آید درعین‌حال، خود معلول علت‌هایی است که باید آنها را شناسایی کرده و خود را از آنها دورنگه داریم. 💠 ۱. کثرت گناه گناه زیاد قساوت قلب می‌آورد و رقت، لطافت دل را از میان می‌برد و فرقی هم ندارد که یک گناه تکرار شود یا گناهان متنوعی انجام گیرد یا گناه صغیره باشد یا کبیره؛ البته گناه کبیره تأثیر قوی‌تری در قساوت قلب دارد. 🔸امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: مَا جَفَّتِ‌ الدُّمُوعُ‌ إِلَّا لِقَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ مَا قَسَتِ الْقُلُوبُ إِلَّا لِكَثْرَةِ الذُّنُوبِ. (بحار الأنوار، ج‌67، ص 55) چشم‌ها خشک نمی‌شوند مگر به‌خاطر سختی دل‌ها و دل‌ها سخت نمی‌شوند مگر به‌خاطر زیادی گناه. 🔹کسانی که با جسارت مرتکب گناهان می‌شوند و گناه را فرهنگ خود قرار داده‌ و یا به آن معتاد شده‌اند و از آن لذت می‌برند این‌ها نرم‌دلی و رقت قلب را از دست می‌دهند؛ از عبادت لذت نمی‌برند؛ حوصله انجام آن را ندارند؛ اشک چشم را از دست می‌دهند و لذت از معارف الهی و اطاعت خداوند و عبادت پروردگار خویش را از کف می‌دهند و با آمران به معروف و نصیحت‌کنندگان برخورد تند و تهاجمی می‌کنند و اینها از قساوت قلب آنها است. 🔸کسانی که به کثرت گناه مبتلا شده‌اند دو گروه‌اند: برخی فقط یک گناه می‌کنند؛ مثلاً فرد‌ نگاه بازی است که هیچ زن نامحرمی از تیر نگاه چشمان او مصون نیست و یا زنی که بدون حجاب شرعی نگاه به خود را بر هر نامحرمی مباح می‌کند این‌ها تنوع گناه ندارند. برخی هم مجموعه‌ای از گناهان را در برنامه خود دارند که قساوت قلب سرنوشت قطعی هر دوی آنهاست. جالب است که این‌ها به ارتباط این آسیب‌ها با قساوت قلب خود نمی‌اندیشند یا اجازه اندیشه را در این باره به خود نمی‌دهند. 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲 معرفت نفس (۳۷) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل پنجم 🔹 ویژگی‌های نفس (۲) 🔸 قساوت قلب (۳) 🔹عوامل قساوت قلب (۲) 💠 ۲. آرزوی طولانی فِيمَا نَاجَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ مُوسَى ع يَا مُوسَى! لَا تُطَوِّلْ فِي الدُّنْيَا أَمَلَكَ‌ فَيَقْسُوَ قَلْبُكَ وَ الْقَاسِي الْقَلْبِ مِنِّي بَعِيد (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌ ۲، ص ۳۲۹) در آنچه خداى عزوجل با موسى علیه‌السلام مناجات كرد اين بود كه: اى موسى! در دنيا آرزوى خود را دراز نكن كه دلت سخت می‌شود و سخت‌دل از من دور است. 🔸 مولی صالح مازندرانی می‌نویسد: آرزوی دراز از بدترین خصلت‌های مذمت شده است که موجب قساوت دل و کوری بصیرت می‌شود؛ آخرت را به فراموشی می‌سپارد و شوق به دنیا و شادی به حصول آن را زیاد می‌کند. (شرح الکافی، ج ۹، ص ۳۲۷) 🔸 و علامه مجلسی می‌نویسد: درازی آرزو آن است که آدمی مرگ را به فراموشی سپرده و آن را بعید می‌کند و گمان می‌کند عمرش طولانی‌ست یا آرزوی اموال فراوان می‌کند که جز با یک‌عمر طولانی به دست نمی‌آید و این موجب قساوت قلب، سختی و شدت آن می‌شود؛ یعنی نداشتن خشوع و نترسیدن از آنچه ترساننده است [عذاب الهی] و نپذیرفتن موعظه. (بحار الأنوار، ج‌70، ص 398) . 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi

بسم الله الرحمن الرحیم 🌲معرفت نفس (۳۸) 🖌 محمدرضا اکبری 🔶 فصل پنجم 🔹 ویژگی‌های نفس (۲) 🔸 قساوت قلب (۴) 🔹 عوامل قساوت قلب (3) 💠 2. آرزوی طولانی شیخ عباس قمی مؤلف کتاب مفاتیح‌الجنان درباره مذمت آرزوی دراز می‌نویسد: طول امل [که در روایت آمده است] عبارت است از آرزوهاي بسيار و اميدهاي دورودراز و توقّع زندگانى در دنيا؛ و سبب آن دو چيز است: يكى جهل و غرور، چه اینکه جاهل اعتماد می‌کند بر جوانى يا صحّت مزاج خود و بعيد می‌داند مرگ را در عهد جوانی و در حال صحّت مزاج؛ و غافل است از مردن اطفال و جوان‌های بی‌شمار و پیشامد مرض‌ها و مرگ‌های ناگهانی. 🔸 دوّم محبّت دنياى پست و انس به لذات فاني است؛ چه اینکه انسان مادامي كه گرفتار اين محبّت و انس شد مفارقت از آنها بر او سخت است؛ ازاین‌رو زیر بار فكر مردن نمی‌رود و گاهى اگر در دل او خطور كند خود را به فکر دیگر می‌اندازد و اگر احیاناً به یاد آخرت بيفتد شيطان و نفس امّاره او را فريب دهند كه تو هنوز در اوّل عمر هستی؛ حال چندى به کامرانی مشغول باش تا بزرگ شوی آنگاه توبه كن و مهيّاى كار آخرت شو. 🔸 وقتی بزرگ شود گويد: جوانى هنوز برجاست تا وقت پيري، چون پير شود گويد: انشاءاللَّه اين مزرعه را آباد كنم يا اين دختر را جهازگيرى نمايم يا اين خانه را آباد نمايم بعد ازآن‌دست از دنيا بكشم و به فراغت در گوشه‌ای مشغول عبادت شوم؛ و پيوسته هر شغلى كه تمام ‌شود شغل ديگر پيدا ‌شود و هر روز امروزوفردا کند كه ناگهان بانگى برآيد خواجه مرد و اين بيچاره غافل است از اينكه کسی [شیطانی] كه او را وعده می‌دهد فردا هم با او است و فراغت از فکر و خیال و شغل‌های دنيا حاصل نخواهد شد. و فارغ كسى است كه يكباره دست از آنها بر دارد. (نزهة النواظر؛ ترجمه معدن الجواهر، ص 139) 🔹کانال مباحث دینی نویسنده در پیام‌رسان ایتا:https://eitaa.com/ismodi