#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#محبت
#عشق
عامل دوم: اظهار عشق و محبت
انسان تشنه دوستی و محبت است. یکی از آداب مهم معاشرت در اسلام، اظهار محبت متقابل نسبت به یکدیگر است. این اظهار عشق و محبت در خانواده باید در حدّ اعلای خود باشد.
انگیزه بسیاری از تلاشها و زحمات طاقتفرسای زندگی، محبتی است که بین زن و مرد وجود دارد.
اظهار عشق و محبت زن و مرد به یکدیگر، موجب استواری و تحکیم پیوند خانواده میشود.
روانشناسان واقعی و حقیقی، اهل بیت علیهم السلام هستند که چقدر دقیق و روانشناسانه، این نکته را تذکر میدهند که هر دوی زن و مرد در این وظیفه اظهار محبت به یکدیگر، مشترکند، ولی از آنجا که زن، نیاز بیشتری به ابراز احساسات مرد دارد، در روایات، اظهار عشق و محبت مرد به زن، بیشتر توصیه شده است.
رسول مکرّم اسلام میفرمایند: «قَوْلُ الرَّجُلِ لِلْمَرْأَةِ إِنِّي أُحِبُّكِ لَا يَذْهَبُ مِنْ قَلْبِهَا أَبَداً؛ این سخن مرد به زن که: «دوستت دارم»، هرگز از دل زن بیرون نمیرود.» (الکافی، ج5، ص569)
در روایات متعددی دارد شده که هرچه ایمان بنده بیشتر باشد، محبتش به همسرش بیشتر خواهد بود. این اوج توجه خداوند به نهاد خانواده و توصیه به تحکیم آن است که مهمترین راهکار و عاملش، وجود عشق و محبت و علاقه بین اعضای خانواده است.
امید آنکه تمام همسران، به یکدیگر عشق بورزند و از جان، محبت را نثار هم کنند و قربانی وساوس شیطانی و هوسهای آلوده بیرون از خانواده نشوند.
به همسرت بگو: «دوستت دارم»
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#خوشاخلاقی
عامل سوم: خوشاخلاقی و خوشرفتاری
دین اسلام همواره پیروان خود را به حُسن خلق و نرمخویی و ملایمت در گفتار و رفتار فراخوانده و از درشتی و تندخویی بازداشته است؛ خوشاخلاقی و نیکرفتاری یکی از مهمترین عوامل قدرت، موفقیت و پیروزی انسان در زندگی است.
همین امر، عامل موفقیت پیامبران الهی بویژه پیامبر گرامی اسلام در جذب قلوب انسانها و گسترش دین بوده است.
خوشخوئی از عوامل مهم استواری و تحکیم خانواده است، چنانکه از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله روایت شده که فرمودند: «حُسْنُ الْخُلُقِ يُثْبِتُ الْمَوَدَّةَ؛ خوشاخلاقی و نیکخوئی، پیوند دوستی را پایدار و استوار میسازد.» (تحف العقول: ص45)
رسول خدا صلی الله علیه و آله در حدیث دیگری میفرمایند: نزدیکترین شما به من در روز قیامت، کسی است که اخلاق بهتری داشته باشد و برای همسر و فرزندانش، بهترین و مهربانندهترین باشد. (عیون اخبار الرضا علیهالسلام، ج2، ص38)
جانم به فدای معصومان علیهمالسلام که شیرینترین و کاربردیترین نکات و مسائل را برای سعادت و تکامل زندگی دنیایی و آخرتی ما بیان فرمودهاند.
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#وظایف
#حقوق
عامل چهارم: رعایت وظایف و حقوق
اسلام برای هر یک از زن و شوهر حقوق متقابلی را بیان کرده که توجه به اهمیت و رعایت آنها از جانب دوطرف متضمن استحکام نظام خانواده است.
حقوق زن و مرد در خانواده موضوعی است که احادیث فراوانی درباره آن نقل شده و مورد تأکید أکید دین اسلام قرار گرفته است؛ حقوقی که در صورت آشنایی زوجین با آن و رعایت آن، اختلافات زناشویی بطور چشمگیری کاهش مییابد.
وظایف زن و شوهر در خانواده، دوگونه است:
الف: وظایف مشترک هر دو؛
ب: وظایف اختصاصی هر کدام از زوجین.
برای استحکام بنیان خانواده، لازم است هر دوگونه حقوق رعایت شده و زن و شوهر وظایف خود را بطور کامل انجام دهند. خداوند در قرآن میفرماید: «لَهُنَّ مِثْلُ الَّذي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ؛ براى زنان، حقوق شايستهاى بر عهده مردان است، همانند حقوقى كه براى مردان بر عهده آنان است.» (بقره: 228)
وظایفی همچون: حسن معاشرت، همکاری، تربیت فرزند، وفاداری، پذیرش ریاست شوهر، تمکین زن نسبت به مرد، اظهار دوستی و محبت، گذشت و بخشش، خوشرویی و خوشرفتاری، خودآرایی و زینت و آراستگی هر دو، فاش نکردن اسرار یکدیگر، مراقبتهای دینی و اخلاقی، تهیه وسائل بیشتر و بهتر برای رفاه و آسایش همسر، تهیه غذا و پوشاک و مسکن و...، رعایت اخلاق و حقوق همبستری و...
وظایفمان را بخوبی انجام بدهیم تا همسرمان نیز همینگونه باشد.
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#نیاز_جنسی
عامل پنجم: تأمین نیازهای جنسی یکدیگر
از جمله حقوقی که همسران در حق یکدیگر دارند، حقوق جنسى است که رعایت آن توسط زوجین نقش بسزایى در استحکام روابط زناشویى خواهد داشت.
پاسخ به نیازهای جنسی زن و مرد، بسیار مهم بوده بطوری که میتوان گفت اکثر مشکلات و فسادهای اخلاقی که در جامعه دیده میشود به علت عدم پاسخ به نیازهای جنسی است که نتیجهاش، بروز و ظهور آن در جامعه است.
تأمین نشدن نیازهای جنسی دختران و پسرانی که به بلوغ جنسی کامل رسیدهاند اما به هر دلیل، امکان پاسخ و ارضای آن را بطور صحیح و دینی ندارند، موجب فساد و فحشا و ابتذال در جامعه میشود.
این پاسخگویی به نیازهای جنسی، در حق زن و شوهر باید به طور کامل رعایت شود، زیرا در غیر این صورت، نه تنها نهاد خانواده، بلکه جامعه نیز از بین خواهد رفت.
اسلام، رهنمودهای بسیار مهم و راهگشایی در این زمینه دارد که لازم است هر زن و مردی آن را شناخته و بر اساس آن رفتار کند تا بنیان خانواده مستحکم شده و از هم فرونپاشد.
امام باقر علیهالسلام از قول پیامبر نقل میکنند که به زنان فرمود: «هرگز نمازهای خود را برای اینکه شوهرانتان را از خویش بازدارید، طولانی نکنید.» (الکافی، ج5، ص508)
زن و شوهر، باید برای تأمین نیازهای جنسی، خود را به یکدیگر عرضه کنند. این مسأله بسیار مهمی است؛ زیرا چه بسا ممکن است همسر، نیاز جنسی داشته باشد اما بهر دلیلی نتواند آن را بر زبان بیاورد، اینجاست که اسلام توصیه نموده که زوجین باید یکدیگر را بر هم عرضه کرده و منتظر درخواست دیگری نباشند.
حدیث زیر، اوج زیبایی و راهگشای بسیاری از فسادهایی است که متاسفانه در بین مردان و زنان همسردار در جامعه روبه افزایش است و علت اصلی آن، تأمین نشدن نیازهای جنسی یکدیگر است.
رسول مکرم اسلام میفرمایند: «برای هیچ زنی روا نیست که بخواید مگر اینکه خودش را بر شوهرش عرضه کند، لباسهایش را درآورد و در بستر او برود و پوست خود را به پوست او بچسباند. در این صورت، خود را بر او عرضه نموده است.» (مکارم الاخلاق، ص238)
براستی اگر هریک از زن و شوهر، این وظیفه اساسی را انجام دهند، آیا فسادهایی که در بین مردان و زنان همسردار رو به افزایش است، کاهش نمییابد و نهان خانواده تحکیم نمییابد؟
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#تغافل
#چشمپوشی
عامل ششم: گذشت و چشمپوشی
چشمپوشی از لغزشهای دیگران و تغافل در برابر آنها، یکی از عوامل مهم آرامش روانی و آسایش زندگی است. از مهمترین نیکیها در حق همسر، گذشت و چشمپوشی از خطای اوست.
گذشت، مایه انسجام خانواده و کم شدن کینهها و افزایش محبت و آرامش در خانواده است.
امام علی علیهالسلام در این زمینه میفرمایند: «مَنْ لَمْ يَتَغَافَلْ وَ لَا يَغُضَّ عَنْ كَثِيرٍ مِنَ الْأُمُورِ تَنَغَّصَتْ عِيشَتُهُ؛ کسی که در امور زندگیش، تغافل و چشمپوشی نکند، زندگی او تیره و تار خواهد شد.» (غررالحکم، ح10375)
زن و شوهر ممکن است گاهی نسبت به یکدیگر مرتکب خطا و اشتباه شوند؛ اشتباه و خطایی که از هر دو طرف قابل گذشت است. در زندگی خانوادگی به وفور اینگونه مسائل پیش میآید که لازم است هر یک از زن و شوهر، چشمپوشی کرده و آن را به رخ یکدیگر نکشند.
تغافل و گذشت، موجب تقویت نهاد خانواده است.
امیرالمؤمنین علیهالسلام میفرمایند: «أَشْرَفُ أَخْلَاقِ الْكَرِيمِ كَثْرَةُ تَغَافُلِهِ عَمَّا يَعْلَمُ؛ بهترین و برترین اخلاق بزرگواری، چشمپوشی است از آنچه که میداند.» (غررالحکم، ح10370)
یعنی چه زن و چه مرد، اگر در خانه، خطایی را از همسر خود مشاهده کردند، نباید آن را به رخ بکشند و یکدیگر را مورد سرزنش و ملامت قرار بدهند، بلکه باید بزرگوارانه و کریمانه از آن چشمپوشی کرده و نادیده انگارند تا نهاد و بنیان خانواده متزلزل نشده و از بین نرود.
«از خطاهای دیگران بگذر تا از خطاهایت بگذرند»
البته ذکر این نکته لازم است که این تغافل، منافاتی با امر به معروف و نهی از منکر نداشته و هریک از اعضای خانواده باید عاشقانه و دوستانه، در راستای سعادت و کمال همدیگر، تذکرات لازم را مشفقانه بیان کنند.
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#رفق
#مدارا
عامل هفتم: ملایمت و مدارا
مدارا نقش بسیار سازندهای در زندگی خانوادگی و اجتماعی انسان دارد. زندگی پر است از ناگواریهایی که اگر انسان بنای خود را بر مدارا کردن با آن نگذارد، موجب لطمه زدن به سلامت دینی و اخلاقی و اجتماعی خود خواهد شد.
در زندگی خانوادگی اگر رفق و مدارا نباشد، تندی و خشونت، سراسر زندگی را فراخواهد گرفت، زیرا در طول زندگی مشترک، موارد زیادی وجود دارد که رفتار و گفتار همسر، مطابق با میل انسان نیست. در این صورت اگر مدارا نشود، موجب بروز خشونت و درگیری شده و بنیان خانواده از هم میپاشد.
در اهمیت رفق و مدارا همین بس که از صفات خداوند است و امام باقر علیهالسلام در این زمینه میفرمایند: «خداوند، ملایم است و ملایمت را دوست دارد و پاداشی که به ملایمت میدهد به خضونت و سختگیری نمیدهد.» (الکافی، ج2، ص119)
امیرالمؤمنین علیهالسلام سلامت و پایداری زندگی را در رفق و مدارا میداند و اینچنین میفرمایند: «سَلامَةُ العَيشِ فِي المُداراة؛ سلامت زندگانی در مدارا و ملایمت است.» (عیون الحکم و المواعظ، ص285)
همچنین آن حضرت در حدیثی بسیار زیبا درباره زن میفرمایند: «زن، همچون شاخه ریحان و گُل است، نه پيشكار و خدمتکار. پس هميشه با او بمدارا و نرمى رفتار كن و با زبان خوش و روى باز با وی همراهی کن تا زندگيتان با آرامش و صفا بگذرد.» (من لایحضره الفقیه، ج3، ص556)
پس سزاوار است که همسران، در زندگی نهایت رفق و مدارا را نسبت به یکدیگر داشته باشند و ذرهای کینه و ناراحتی و خشم بهمدیگر روا ندارند تا بتوانند با ملایمت، زندگی آرام و گوارایی را رقم بزنند.
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#همنشینی
#گفتگو
عامل هشتم: همنشینی و گفتگو با خانواده
از جمله عواملی که موجب تحکیم بنیان خانواده و پایداری آن میشود، همنشینی اعضای خانواده خصوصا زن و شوهر با یکدیگر است. مجالست و گفتگوی همسران، تاثیر بسزایی در پایداری و سلامت زندگی دارد.
جنس وجودی زن و احساسات وی، بگونهای است که نیاز به همصحبت و گفتگو دارد و چه بهتر که این گفتگو و مجالست با همراز و انیس و مونس زندگیش، یعنی همسرش صورت بگیرد.
خداوند به این نیاز زن، توجه و عنایت ویژهای داشته بطوری که آن را برتر از برخی عبادات دانسته است.
پیامبر گرامی اسلام در این زمینه میفرمایند: «نشستن مرد در كنار خانوادهاش، نزد خداوند متعال، دوست داشتنیتر از اعتكاف در اين مسجد من است.» (مجموعه ورّام، ج2، ص122)
در قرآن نیز تاکید شده که مردم باید با سخنان شایسته و پسندیده با یکدیگر صحبت کنند.
همسران نیز باید در این مجالست و همنشینی که با یکدیگر به گفتگو میپردازند، با گفتاری زیبا و شایسته همدیگر را خطاب کرده و گفتگو کنند که این، موجب تحکیم و پایداری نظام خانواده خواهد شد.
زنی که از صبح تا به شب، مشغول خانهداری و فرزندداری و سامان دادن به کارهای منزل است، یقینا توقع این را دارد که وقتی همسرش به منزل بازمیگردد، در کنار او نشسته و با او صحبت و درددل کند. حال اگر مردی، به نیاز زن بیتوجهی کرده و همصحبت وی نشود، باید انتظار این را داشته باشد که بزودی، مشکلاتی گریبانگیرش خواهد شد و چه بسا موجب فساد و... هم بشود.
«خطاها، فسادها و بزهکاریهای بزرگ، از نادیده گرفتن نیازهای کوچک پدید میآید.»
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
🆔 https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#اقتصاد
#وظایف
عامل نهم: تأمین نیازهای اقتصادی خانواده
یکی دیگر از عوامل تحکیم نظام خانواده، تأمین نیازهای اقتصادی است که در جامعه اسلامی ایرانی، این وظیفه عمدتاً بر عهده مرد میباشد.
در روایات اسلامی، تلاش برای انجام این وظیفه، همانند جهاد در راه خدا دانسته شده و پاداشهای فراوانی برای آن قرار داده شده است.
پیامبر گرامی اسلام میفرمایند: « هيچ بندهاى نيست كه درآمدى به دست آورد و آن را خرج خانوادهاش كند، مگر آنكه خداوند براى هر درهمى كه خرج خانوادهاش میكند، هفتصد برابر به او عطا میفرمايد.» (مکارم الاخلاق، ص216)
برآورده کردن نیازهای خانواده، سهم بسزایی در انس و الفت و دوستی و در نهایت، تحکیم بنیان خانواده دارد. مردی که این وظیه را بر عهده دارد باید بطور کامل آن را بجا آورده و از آن دریغ نورزد. البته که در این زمینه، نه افراط و زیادهروی جایز است و نه تفریط و کوتاهی. بلکه باید حد اعتدال را رعایت کرد.
در حدیثی بسیار زیبا، امام سجاد علیهالسلام میفرمایند: «اینکه با چند درهم به بازار بروم تا با آنها برای خانوادهام که هوس مقداری خوراکی کردهاند، متاعی بخرم، نزد من محبوبتر از آن است که بندهای را آزاد کنم.» (الکافی، ج4، ص12)
توجه به احتیاجات خانواده و تأمین آنها، بسیار مهم است. بهتر است زوجین در زندگی، از تجمّلات غیر ضروری منزل (تعویض فرش، مبلمان، پرده، ظروف، تلویزیون و...) چشم بپوشند تا بتوانند نیازهای اقتصادی و ضروری خانواده را تأمین کرده و زندگی آرام و با صفایی را پشت سر بگذارنند.
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
🆔 https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#آراستگی
#وظایف
عامل دهم: آراستگی زن و شوهر برای یکدیگر
از جمله مهمترین مواردی که میتوان گفت تأثیر بسزایی در تحکیم بنیان خانواده و پایداری و سلامت آن دارد، آراستگی و نظافت زوجین برای یکدیگر است. متاسفانه در جامعه فعلی، نه زن و نه مرد، توجهی به آراستگی در مقابل یکدیگر ندارند.
زن و شوهر برای بیرون از خانه و مجالس عروسی و... بهترین لباس و آرایش را استفاده کرده و آن را برای دیگران بکار میبرند، اما در منزل، با بدترین لباس و بدون آراستگی و زینت و آرایش در مقابل هم ظاهر میشوند. همین امر، موجب خواهد شد که هم زن و هم مرد، برای تأمین این نیاز، به بیرون از خانه روی بیاورند و مقدمهای شود برای فروپاشی بنیان خانواده.
آرایش کردن زن برای شوهر و همچنین آرایش و آراستگی مرد برای همسرش، از موارد بسیار مهمی است که در روایات متعددی به آن اشاره شده و از مهمترین عوامل تحکیم خانواده شمرده شده است.
امام کاظم علیهالسلام به حسن بن جَهم میفرمایند: «آراسته بودن، از عواملى است كه بر پاکدامنىِ زنان میافزايد. زنان، از آن رو ترک پاکدامنى کرده و به فساد کشیده میشوند كه شوهرانشان آراسته بودن را ترک میکنند.» سپس فرمودند: «آيا تو دوست دارى كه همسرت را مانند خودت، ناآراسته ببينى؟» گفتم: نه. حضرت فرمودند: «او نيز همين طور دوست ندارد که همسرش را بدون زینت و ناآراسته ببیند.» (الکافی، ج5، ص567)
این روایت از نابترین روایاتی است که وظیفه زن و شوهر را در منزل مطرح میکنند.
چه اسفناک است که همسران هیچ توجهی به وضع و ظاهر خود در منزل نداشته و در عوض، خود را برای بیرون از منزل و نامحرمان میآرایند.
پیامبر گرامی اسلام در روایتی میفرمایند: «هريک از شما بايد خود را براى همسرش آراسته كند، همچنان كه همسرش خود را براى او میآرايد.» (جعفریات، ص28)
آراستگی، لباس خوب و زیبا، اصلاح چهره و موها، استفاده از بوی خوش، نظافت و مسواک و... از مواردی است که همسران همیشه باید در منزل رعایت کرده و حقوق همدیگر پایند باشند.
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
🆔 https://eitaa.com/khoddamiyan
#معارف_حدیثی
#عوامل_تحکیم_بنیان_خانواده
#سادهزیستی
#قناعت
عامل یازدهم: قناعت و سادهزیستی و دوری از تجمّلگرایی
يکی از موضوعاتی که در زندگی فردی و اجتماعی و مادی و معنوی انسان تأثير فراوانی دارد، سادهزيستی و قناعت است که متأسفانه کمتر به آن توجه شده است، در حالی که از نظر فرهنگ دينی، يکی از ارزشهای متعالی به حساب میآيد.
سادهزيستی مورد نظر اسلام عبارت است از: عدم دلبستگی به مظاهر دنيا و رهايی از تجملات و تشريفات زايد زندگی و بیپيرايه بودن که مقابل آن، تجملگرايی و رفاهزدگی است. سادهزيستی در اسلام، تحمل محروميت بیمنطق نيست، بلکه بايد بر اساس حکم عقل و نقل صورت گيرد.
تمایل افراطی و شدید انسان به مادیات و لذات زودگذر دنیایی منشأ رذایل اخلاقی در جامعه میشود و باعث پایمال شدن حقوق انسانها و باعث از بین رفتن سرمایههای مادی و منابع طبیعی میشود.
قناعت، در زندگی خانوادگی، تاثیر فوق العادهای دارد؛ چه بسیار خانوادههایی که بعلت مشکلات اقتصادی، از هم جدا شده و طلاق گرفتهاند.
امیرالمؤمنین علیهالسلام در این زمینه میفرمایند: «خوشترين زندگى، از آنِ كسى است كه خداوند پاک، به او قناعت بخشيده و همسرى شايسته، روزیاش كرده است.» (عیون الحکم و المواعظ، ص124)
پس زندگی خوش و خرّم، از آنِ کسانی است که قناعت داشته و هرچه را ببینند بدنبال بدست آوردن آن نیستند و عیش خود را سخت و مشکل نمیکنند.
بقول شاعر:
ز دست دیده و دل هر دو فریاد
که هرچه دیده بیند دل کند یاد
بسازم خنجری نیشش ز فولاد
زنم بر دیده تا دل گردد آزاد
همان حضرت در حدیث دیگری میفرمایند: «خوشترين زندگىها، در قناعت است.» (غررالحکم و دررالکلم، ح8982)
زوجین، باید بکوشند که زندگی آرام و خوشی را برای همدیگر رقم بزنند و به آنچه که دارند راضی باشند و البته از تلاش و کوشش برای رفاه بیشتر خانواده دریغ نفرمایند.
در نشر معارف اهل بیت علیهمالسلام سهیم باشید و برای دیگران نیز ارسال فرمایید.
علی اکبر خدامیان آرانی
🆔 https://eitaa.com/khoddamiyan