💠 حکم فعالیت در بازار فارکس
⁉️ سؤال:
آیا فعالیت در بازار فارکس (خرید و فروش ارزهای خارجی) جایز است؟
✍️ پاسخ:
🔹 بنا به گفته برخی کارشناسان، کارگزاران بازار معاملات ارزهای خارجی، دو دستهاند:
🔺دسته اول (که اکثر مدعیان کارگزاری از این دستهاند)، صرفاً یک صفحه مجازی در فضای اینترنت تشکیل دادهاند و حضور واقعی در بازار مذکور ندارند، این گروه پول مشتریان را دریافت و برای اهداف و برنامههای خود استفاده میکنند و فقط یک صفحه اینترنتی برای مشتری اختصاص میدهند که مشتری در آن مشغول معاملات ظاهری میشود، بنابراین معاملات انجام شده غیرواقعی و باطل است و موجب ملکیت درآمد حاصل شده نمیگردد.
🔺 دسته دوم کارگزارانی هستند که حضور واقعی در بازار دارند و با پول مشتری اقدام به خرید و فروش ارز میکنند، که با رعایت ضوابط شرعی و قانونی، فی نفسه اشکال ندارد ولی باید به نکات زیر توجه شود:
1️⃣. معاملات باید به صورت خرید و فروش واقعی باشد، بنابراین اگر کسب درآمد صرفاً براساس پیش بینی نوسانات قیمت باشد، مشروع نیست.
2️⃣. معاملات اهرمی که با اعتبار گرفتن از کارگزار انجام میشود، اگر ماهیت قرض همراه با سود داشته باشد، ربا و حرام است.
📚 پینوشت:
بخش استفتائات پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیتالله خامنهای
♡إنَّ شِیعَتَنَا هُمُ الَّذِینَ یتَّبِعُونَ آثَارَنَا♡ ♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 خمس منزل مسکونی دوم
⁉️ کسی که منزل مسکونی دومی در غیر محل سکونت اصلی خود با درآمدش تهیه میکند تا مثلا ایام تابستان و تعطیلات را در آنجا باشد، آیا به این منزل دوم خمس تعلق میگیرد؟
✅ اگر مورد نیاز و در حدّ شأن عرفی او باشد، خمس ندارد و در صورتی که اين چنين نباشد، خمس دارد.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 تعلق خمس به وام
⁉️ چند روز قبل از سررسید سال خمسی ، وام گرفتهام، آیا به این وام خمس تعلق میگیرد؟
✅ وام خمس ندارد، مگر مقداری از وام که اقساط آن از درآمد بین سال پرداخت شده و در سررسید سال خمسی موجود یا تبدیل به سرمایه شده باشد.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 تغییر سال خمسی
⁉️ در صورتی که پس از پایان سال خمسی، اولین درآمد سال جدید با فاصله زمانی واقع شود آیا میتوان مبدأ سال خمسی جدید را، تاریخ حصول اولین درآمد قرار داد؟
✅ مانعی ندارد.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸خمس سرمایه
⁉️ اگر شک کند که به سرمایهای که با آن امرار معاش میکند، خمس تعلق میگیرد یا خیر، وظیفه چیست؟
✅ اصل سرمايه اگر از درآمد كسب بوده و خمس آن داده نشده باشد، سر سال خمسى مشمول خمس است مگر در جایی که پس از پرداخت خمس، درآمد کسب با بقیه سرمایه، برای هزینههای زندگی کافی نبوده یا کسب، مناسب با شأن عرفی او نباشد و یا تردید داشته باشد که چنین است یا خیر که در این موارد پرداخت خمس واجب نیست.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 خمس خانه مورد نیاز
⁉️ شخصی مسکن مورد نیاز را تهیه نموده ولی نمی تواند در آن سکونت کند، و یا مدتی آن را اجاره داده است، سپس از سکونت در آن منصرف می شود و آن را می فروشد، بر فرض که در این مدت، سال_خمسی بر آن گذشته باشد، حکم خمس آن چگونه است؟
✅ سکونت شرط نیست و همین که مورد نیاز و در شأن او باشد، با گذشت سال خمسی بر آن، مؤونه محسوب شده و خمس ندارد حتی اگر پس از فروش باشد.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 خمس پیش خرید خودرو
⁉️ آیا به پولی که برای ثبت نام در پیش فروش خودرو پرداخت شده و سال خمسی بر آن گذشته، خمس تعلق می گیرد؟
✅ اگر ثبت نام به صورت مشارکت و سرمایه گذاری بوده است که نشانه آن اضافه شدن سود به مبلغ اولیه است، در این صورت اصل پول و سود حاصل از آن (اگر سر سال خمسی قابل وصول باشد) خمس دارد، اما اگر به نحو خرید باشد و خودرو هم برای مصارف شخصی مورد نیاز بوده و در شأن عرفی او باشد، خمس ندارد.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 خمس واحدهای اضافی منزل
⁉️ اگر شخصی، خانۀ کلنگی خود را تحویل دهد تا در محل آن، چند واحد آپارتمان احداث شود و در مقابل خانه، دو واحد آپارتمان دریافت کند؛ آیا واحد اضافی که مورد استفاده شخصی نیست، خمس دارد؟
✅ اگر قصد تجارت (فروش واحد اضافی) داشته و مشتری برای خرید آن موجود باشد، مقدار افزایش قیمت پس از کسر تورم، متعلق خمس است. اما اگر قصد فروش نداشته و تنها قصد اجاره دادن داشته باشد، تا زمانی که نفروخته، خمس ندارد و پس از فروش، افزایش قیمت آن (پس از کسر اصل و مقدار تورم)، جزء درآمد سال فروش خواهد بود.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 خمس لباس هایی که برای آینده خریده شده
⁉️ از درآمد بین سال لباس هایی در حد شأن برای فرزندان تهیه کرده ام ولی در حال حاضر اندازه آنها نیست، آیا سر سال خمسی باید خمس آنها را پرداخت کنم؟
✅ در فرض سؤال خمس دارد.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 خمس پیش خرید خودرو
⁉️ آیا به پولی که برای ثبت نام در پیش فروش خودرو پرداخت شده و سال خمسی بر آن گذشته، خمس تعلق می گیرد؟
✅ اگر ثبت نام به صورت مشارکت و سرمایه گذاری بوده است که نشانه آن اضافه شدن سود به مبلغ اولیه است، در این صورت اصل پول و سود حاصل از آن (اگر سر سال خمسی قابل وصول باشد) خمس دارد، اما اگر به نحو خرید باشد و خودرو هم برای مصارف شخصی مورد نیاز بوده و در شأن عرفی او باشد، خمس ندارد.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
🔸 خمس حقوق
⁉️ اگر سال خمسی من، اول ماه باشد و حقوق من چند روز قبل از سال خمسی واریز شود، آيا به حقوق این ماه خمس تعلق می گيرد؟
✅ اگر تا پنج روز پس از سررسید سال خمسی مصرف شود، خمس ندارد؛ همچنین پس انداز مقداری پول برای پیشآمدهای احتمالی چنانچه با دادن خمس، مقدار باقیمانده کفایت نمیکند و نگرانی شخص برطرف نمیشود، خمس ندارد؛ هر چند احتیاط این است که پس از رفع نگرانی (با حصول درآمد جدید)، خمس مقداری که مصرف نشده پرداخت شود.
♡❁فــــقــــــه❁و❁احــــکـــــام❁♡
امام رضا عليه السلام :
اِنَّ الْخُمْسَ عَوْنُنا عَلى دينِنا وَ عَلى عِيالاتِنا وَ عَلى مَوالينا وَ ما نَبْذُلُهُ وَ نَشْتَرى مِنْ اَعْراضِنا مِمَّن نَخافُ سَطْوَتَهُ فَلاتَزووهُ عَنّا وَ لاتَحْرِموا اَنْفُسَكُم دُعاءَنا ما قَدَرْتُم عَلَيهِ، فَاِنَّ اِخْراجَهُ مِفْتاحُ رِزْقِكُم وَ تَمْحيصُ ذُنوبِكُم وَ ما تَمْهِدونَ لاَِنْفُسِكُم لِيَومِ فاقَتِكُم؛
امام رضا عليه السلام :
در حقيقت، خمس، كمكى به ما براى اهداف دينى ما و خانواده ها و دوستان ما و وسيله حفظ آبروى ما در برابر آنانى است كه از قدرتشان بيم داريم. پس خمس را از ما دريغ نداريد و حتى المقدور خويشتن را از دعاى ما محروم نسازيد؛ چرا كه خارج كردن خمس از [سرمايه] ، كليد روزى شما و مايه پاك شدن گناهانتان و اندوخته شما براى روز نيازتان در آخرت خواهد بود.
كافى، ج 1، ص 547، ح 25.