🔷 ۱۲ نکته برای آموزش مهارت‌های پژوهشی در عصر هوش مصنوعی هوش مصنوعی، پژوهشگر را جایگزین نمی‌کند؛ بلکه نقش او را مهم‌تر از همیشه می‌سازد. در عصر AI، مهارت‌هایی مانند تفکر نقادانه، قضاوت علمی، راستی‌آزمایی، تفسیر نتایج، تصمیم‌گیری اخلاقی و مسئولیت‌پذیری، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارند. 🆔 @libisca

#فایل_الکترونیکی | ارتقای مرجعیت علمی، رؤیت‌پذیری بین‌المللی و تأثیرگذاری استنادی استادان / مدرس دکتر علیرضا نوروزی. تهران: دانشگاه تهران، ۲۹ تیرماه ۱۴۰۵. 🆔 @libisca

‌🔻یک مدل هوش مصنوعی، برای اولین بار با کسب امتیاز کامل در معتبرترین آزمون ریاضی جهان، با شرکت‌کنندگان نخبه انسانی برابری کرده است. دو شرکت فناوری چینی هواوی و شیائوهونگشو اعلام کردند که سیستم‌های هوش مصنوعی آنها هر مسئله‌ای را در المپیاد بین‌المللی ریاضی به طور کامل حل کرده‌اند. این یک رخداد نادر حتی بین انسان‌ها است، چرا که بررسی و حل سوالات این آزمون به استدلال گام به گام نیاز دارد. به گفته متخصصان، موفقیت در المپیاد بین‌المللی ریاضی به توانایی ساخت اثبات‌های دقیق نیاز دارد و بر پایه حفظیات یا سوال‌های چند‌گزینه‌ای نیست و به همین دلیل این مسابقه یکی از سخت‌ترین آزمون‌های جهان برای سنجش توانایی حل مسئله به شمار می‌رود. 🆔 @libisca

✅ هوش مصنوعی در کلاس‌های آنلاین دانشگاهی؛ از دستیار آموزشی تا ارزیابی کیفیت یادگیری مطالعه‌ای نظام‌مند که بر ۵۵ پژوهش تجربی منتشر شده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ متمرکز است، تصویری جامع از نقش هوش مصنوعی در آموزش آنلاین دانشگاه‌ها را ترسیم می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پس از همه‌گیری کرونا، توجه پژوهشگران به بهره‌گیری از هوش مصنوعی در چرخه کامل تدریس آنلاین به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. بررسی‌ها نشان داد که ایالات متحده، چین و بریتانیا پیشتاز تولید دانش در این حوزه هستند و بیش از نیمی از مطالعات به این کشورها تعلق دارد. همچنین، سهم پژوهشگران علوم کامپیوتر و مهندسی در این مطالعات بسیار بیشتر از متخصصان علوم تربیتی بوده است؛ موضوعی که به ضعف پیوند میان فناوری و نظریه‌های یادگیری انجامیده است. از منظر کاربردی، هوش مصنوعی در چهار مرحله اصلی آموزش آنلاین شامل طراحی، تسهیل یادگیری، ارزشیابی و ارزیابی کیفیت دوره نقش‌آفرینی می‌کند. ابزارهایی مانند سامانه‌های تدریس هوشمند، تحلیل یادگیری، سامانه‌های هشدار زودهنگام، بازخورددهی خودکار و تصحیح خودکار تکالیف، توانسته‌اند کیفیت پشتیبانی آموزشی را افزایش دهند. این فناوری‌ها به مدرسان کمک می‌کنند تا دانشجویان در معرض خطر افت تحصیلی یا ترک تحصیل را شناسایی کنند، مسیرهای یادگیری شخصی‌سازی‌شده ارائه دهند و بازخورد سریع‌تر و دقیق‌تری در اختیار فراگیران قرار دهند. با این حال، نویسندگان تأکید می‌کنند که هوش مصنوعی نباید جایگزین نقش انسانی استادان شود، بلکه باید به‌عنوان ابزاری برای تقویت قضاوت حرفه‌ای و ارتقای کیفیت تدریس به کار رود. مقاله همچنین بر چالش‌های اخلاقی همچون حفظ حریم خصوصی، شفافیت در گردآوری داده‌ها، اعتبار خروجی‌های هوش مصنوعی و ضرورت استفاده مسئولانه از داده‌های آموزشی تأکید دارد. در نهایت، پژوهش نتیجه می‌گیرد که آینده آموزش آنلاین موفق، در گرو تلفیق هوشمندانه توان تحلیلی ماشین با حساسیت‌های انسانی و تربیتی استادان خواهد بود؛ رویکردی که می‌تواند تجربه یادگیری را اثربخش‌تر، شخصی‌تر و عادلانه‌تر سازد. Zhuang, M., Ouyang, F., Hew, K. F., & Jiao, P. (2025). Artificial intelligence affordances for online higher education instruction: A systematic review. The Internet and Higher Education, 67, 101039. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2025.101039 🆔 @libisca

📚 #تازه‌های_کتاب | نظریه متن در تمدن اسلامی؛ ادای سهم مسلمانان 👤 نویسنده: دکتر سید حسین سیدی 🗓 تاریخ انتشار:بهار 1405 1️⃣ نوبت چاپ: دوم 🔰 تعداد صفحات: 252 نظریۀ متن به بررسی مبانی و مؤلّفه‌های متن در اندیشۀ متن‌شناسان مسلمان می‌پردازد. واکاوی دیدگاه اندیشمندان مسلمان در حوزۀ متن‌شناسی بیانگر این نکته است که مهم‌ترین دغدغۀ آنان، تدوین و تبیین دیدگاهی جامع پیرامون متن بوده است و اساساً خاستگاه این دغدغه، بررسی متن قرآن و یافتن پاسخ به شبهات پیرامون ساختار متن قرآن بوده است. طبیعی است که یافتن این پاسخ، رهیافتی بوده است برای تبیین اعجاز متنی و ساختاری قرآن که بیش از هرچیز، بر متنیت آن تأکید می‌شده است. ♾️ لینک در وب سایت: https://B2n.ir/mw5789 🆔 @libisca

📖🔎 #اینفوگرافی | Scite.ai؛ هوشمندتر بخوانید، دقیقتر استناد کنید استنادها فقط یک عدد کنار مقاله نیستند؛ آن‌ها روایت می‌کنند که یک پژوهش چگونه در جامعه علمی مورد استفاده قرار گرفته است.‌ Scite.ai با فناوری «استناد هوشمند» نشان می‌دهد که آیا یک مقاله توسط پژوهش‌های دیگر تأیید، صرفاً ذکر یا مورد نقد قرار گرفته است.‌ این ابزار به پژوهشگران کمک می‌کند تا منابع معتبرتر را شناسایی کنند، کیفیت شواهد علمی را بهتر ارزیابی کنند و با اطمینان بیشتری در مسیر پژوهش گام بردارند.‌ 🆔 @libisca

نتایج یک بررسی جدید نشان می‌دهد که: برخی شرکت‌هایی که با هدف کاهش هزینه‌ها به سراغ هوش مصنوعی رفته بودند، اکنون دوباره در حال جذب نیروی انسانی هستند. دلیل این موضوع آن است که پیاده‌سازی و نگهداری سامانه‌های هوش مصنوعی همواره کم‌هزینه نیست و در بسیاری از وظایف پیچیده، همچنان به دقت، خلاقیت و قدرت تصمیم‌گیری انسان نیاز وجود دارد. در عمل، هوش مصنوعی زمانی بیشترین ارزش و اثربخشی را ایجاد می‌کند که در کنار توانمندی‌های نیروی انسانی به کار گرفته شود. اگرچه بسیاری از سازمان‌ها با بهره‌گیری صحیح از هوش مصنوعی، افزایش بهره‌وری قابل توجهی را تجربه کرده‌اند، اما تجربه بازار نشان می‌دهد که موفق‌ترین رویکرد، استفاده از ظرفیت‌های مکمل انسان و هوش مصنوعی است. به نظر می‌رسد در بسیاری از موقعیت‌ها، ترکیب «هوش انسانی و هوش مصنوعی» بهترین و کارآمدترین راهکار برای خلق ارزش و افزایش بهره‌وری باشد. 🤖🧠 🆔 @libisca

✴️ معرفی INRA؛ دستیار هوشمند برای مرور نظام‌مند و تلفیق و تحلیل شواهد پژوهشی ابزار INRA، هوش مصنوعی تخصصی برای انجام مرور ادبیات و مرور نظام‌مند (Systematic Review) است که با هدف افزایش سرعت و دقت در ترکیب و تحلیل شواهد علمی طراحی شده است. این سامانه با جستجوی هم‌زمان در پایگاه‌های علمی، مقالات مرتبط را بازیابی و یافته‌ها را همراه با استنادهای قابل‌ردیابی در اختیار پژوهشگر قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های این ابزار، Systematic Review Copilot است که مراحل مرور نظام‌مند را مطابق استاندارد PRISMA 2020 از تدوین پروتکل تا غربالگری، بررسی متن کامل، استخراج داده‌ها، ارزیابی خطر سوگیری و تهیه خروجی نهایی پشتیبانی می‌کند. هوش مصنوعی INRA در غربالگری اولیه مقالات، پیشنهاد استخراج داده‌ها و تکمیل فرم‌های ارزیابی به پژوهشگران کمک می‌کند، اما تصمیم نهایی همواره بر عهده پژوهشگران باقی می‌ماند. INRA همچنین امکان گفت‌وگو با مجموعه مقالات، مقایسه نتایج مطالعات، خلاصه‌سازی شواهد و تولید پیش‌نویس مرور ادبیات با استنادهای قابل بررسی را فراهم می‌سازد. پشتیبانی از فایل‌های PDF، کتابخانه‌های Zotero و Mendeley و امکان خروجی در قالب‌های مختلف شامل ورد و پی دی اف، این سامانه را به ابزاری کارآمد برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران و تیم‌های پژوهشی تبدیل کرده است. تمرکز INRA بر قابلیت ردیابی منابع و کنترل انسانی در تمام مراحل، احتمال تولید استنادهای نادرست و خطاهای رایج هوش مصنوعی را کاهش می‌دهد. این ابزار از طریق نشانی https://www.inra.ai در دسترس پژوهشگران قرار دارد. INRA AI. (2026). INRA AI Research Platform. https://www.inra.ai INRA AI. (2026). Systematic Review Copilot. https://www.inra.ai/systematic-review-copilot 🆔 @libisca

ویدئوی آموزشی کارگاه نگارش پیشینه پژوهش، مرور ادبیات و یافتن منابع اطلاعاتی مرتبط با ابزارهای هوش مصنوعی به همراه اسلایدها و فایل پرامپت‌ها در وب‌سایت کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران قرار گرفت: https://library.ut.ac.ir/fa/news/54389 🆔 @libisca

❇️ #اینفوگرافی | مهارت‌های کلیدی هوش مصنوعی برای کتابداران: راهنمای 2026 @qomilisa 🆔 @libisca

💢تمدید مهلت ثبت‌نام در چهلمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی تا ۱۵ شهریور 🔹مهلت ثبت‌نام برای شرکت در چهلمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی، به عنوان عالی‌ترین نشان علمی کشور، تا پایان وقت اداری روز ۱۵ شهریورماه تمدید شد. 🆔 @libisca

✳️ چت‌بات‌های عمومی یا ابزارهای هوش مصنوعی آکادمیک؟ تفاوتی که هر پژوهشگر باید بداند با گسترش هوش مصنوعی، بسیاری از پژوهشگران از چت‌بات‌های عمومی مانند ChatGPT، Gemini و Claude برای انجام فعالیت‌های علمی استفاده می‌کنند؛ اما این ابزارها با سامانه‌های هوش مصنوعی آکادمیک تفاوت‌های بنیادین دارند. چت‌بات‌های عمومی برای تولید، ویرایش و توضیح متن طراحی شده‌اند و در بسیاری از موارد به پایگاه‌های استنادی علمی متصل نیستند یا دسترسی محدودی به منابع پژوهشی دارند. در مقابل، ابزارهای آکادمیک مانند Elicit، Scopus AI، Litmaps، Consensus و OpenResearcher بر پایه مقالات علمی، داده‌های استنادی و منابع معتبر توسعه یافته‌اند و نتایج مستند و قابل ارجاع ارائه می‌کنند. این سامانه‌ها امکان جستجوی هوشمند، مرور ادبیات، شناسایی شکاف‌های پژوهشی، تحلیل استنادات، کشف روندهای علمی و پیشنهاد منابع مرتبط را فراهم می‌کنند. درحالی‌که چت‌بات‌های عمومی بیشتر نقش «دستیار نگارش و ایده‌پردازی» را ایفا می‌کنند، ابزارهای آکادمیک به‌عنوان «دستیار پژوهش علمی» عمل می‌کنند. متخصصان علم‌سنجی و آموزش عالی تأکید می‌کنند که بهترین راهبرد، استفاده ترکیبی از هر دو گروه ابزار است؛ به این معنا که از چت‌بات‌های عمومی برای سازمان‌دهی و نگارش اولیه و از ابزارهای آکادمیک برای اعتبارسنجی، بازیابی شواهد و استناددهی علمی استفاده شود. چنین رویکردی می‌تواند هم کیفیت پژوهش را افزایش دهد و هم از بروز خطاهای علمی و استنادهای نادرست جلوگیری کند. OpenAI. (2025). ChatGPT. https://chatgpt.com Van Noorden, R., & Perkel, J. M. (2023). AI and the future of scientific search. Nature, 620(7973), 258–260. Scopus AI. (2025). Scopus AI. Elsevier. https://www.scopus.com Litmaps. (2025). Litmaps. https://www.litmaps.com Consensus. (2025). Consensus. https://consensus.app 🆔 @libisca