❇️ #هوش_مصنوعی | راهنمای جدید ALA برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها انجمن کتابخانه‌های آمریکا (ALA) در ژوئیه ۲۰۲۶ راهنمای جدیدی برای استفاده از هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها منتشر کرده است.‎ این راهنما با هدف کمک به کتابخانه‌ها برای تدوین و بازنگری سیاست‌ها و رویه‌های مرتبط با AI تهیه شده و بر ارزش‌های حرفه‌ای کتابداری تأکید دارد.‎ محورهای اصلی این راهنما عبارت‌اند از:‎ 🔹 استفاده از AI برای اهداف روشن و کاربرمحور 🔹 حفظ قضاوت و نظارت انسانی و جایگزین‌نشدن AI با تخصص کتابداران 🔹 حفاظت از حریم خصوصی و داده‌های کاربران 🔹 شفافیت درباره استفاده از AI در خدمات کتابخانه 🔹 تقویت سواد هوش مصنوعی کاربران 🔹 توجه به عدالت، دسترسی، آزادی فکری، نیروی کار و پایداری محیط‌زیستی 🔹 نظارت انسانی بر کاربرد AI در فهرستنویسی، رده‌بندی و سایر خدمات فنی انجمن کتابخانه‌های آمریکا تأکید می‌کند که استفاده از هوش مصنوعی نباید یک هدف مستقل باشد؛ کتابخانه‌ها می‌توانند پس از بررسی منافع و خطرات، یک ابزار را بپذیرند، محدود کنند، به‌صورت آزمایشی اجرا کنند یا از آن صرف‌نظر کنند. این راهنما می‌تواند مبنایی برای کتابخانه‌های دانشگاهی و پژوهشی باشد تا پیش از استفاده گسترده از ابزارهای AI، سیاست‌هایی مبتنی بر خدمت عمومی، حریم خصوصی، شفافیت، نظارت انسانی و اخلاق حرفه‌ای تدوین کنند.‎ 📎 متن کامل راهنما:‎ Guidance on the Use of Artificial Intelligence in Libraries 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

❇️ #پژوهش | ارزیابی دانشجویان در عصر هوش مصنوعی هوش مصنوعی روش‌های سنتی ارزیابی دانشجویان را به چالش کشیده است.‎ در یادداشتی که ۲۵ اوت ۲۰۲۶ در Nature منتشر شد، میانگین نمره دانشجویان در یک آزمون خارج از کلاس ۹۶ درصد، اما در آزمون نهایی کتاب‌بسته ۴۸٫۶ درصد گزارش شد؛ شکافی که نشان می‌دهد بسیاری از تکالیف و ارزیابی‌های سنتی را می‌توان به‌سادگی با کمک AI انجام داد.‎ راهکار، ممنوعیت هوش مصنوعی نیست؛ بلکه بازطراحی شیوه‌های ارزیابی است.‎ دانشجویان باید توانایی تشخیص خطا، نقد و راستی‌آزمایی پاسخ‌های تولیدشده توسط AI، استدلال مستقل و دفاع شفاهی از تحلیل خود را کسب کنند.‎ در عصر هوش مصنوعی، هدف آموزش تنها رسیدن به «پاسخ درست» نیست؛ بلکه پرورش تفکر انتقادی و توانایی تشخیص حقیقت از پاسخ‌های ظاهراً معتبر اهمیت بیشتری پیدا کرده است.‎ 📎 متن کامل یادداشت در Nature: https://www.nature.com/articles/d41586-026-02632-z 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

❇️ #هوش_مصنوعی | ChatGPT به Word آمد با قابلیت جدید ChatGPT در Microsoft Word می‌توان بدون خروج از محیط Word، از هوش مصنوعی برای کار روی اسناد استفاده کرد.‎ برخی کاربردها:‎ ✍️ تبدیل یادداشت‌های خام به پیش‌نویس 🧩 بازنویسی و ساده‌سازی پاراگراف‌ها 🔍 ویرایش و غلط‌گیری متن 💡 دریافت پیشنهادهای ویرایشی 📐 شناسایی برخی مشکلات قالب‌بندی و فرمت این قابلیت‌ها در PowerPoint و Excel نیز ارائه شده‌اند و کاربران نسخه رایگان هم با محدودیت استفاده می‌توانند از آن‌ها بهره ببرند.‎ 💡 نکته کاربردی:‎ به‌جای سپردن کل سند به AI، بخش موردنظر را انتخاب و دستور دقیق بدهید؛ مثلاً:‎ «لحن را رسمی کن، به اعداد دست نزن و فقط تیترها را اصلاح کن.» 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

❇️ #هوش_مصنوعی | رونمایی از چت‌بات هوش مصنوعی اسلامی «برهان AI» در دانشگاه قم چت‌بات هوش مصنوعی اسلامی «برهان AI»، محصول یکی از واحدهای فناور مرکز رشد دانشگاه قم، با حضور رئیس دانشگاه قم رونمایی شد.‎ این سامانه با هدف ارائه پاسخ‌های مستند و متناسب با نیاز مخاطبان در حوزه علوم اسلامی، معارف دانشگاهی و پرسش‌های دینی طراحی شده و قابلیت‌هایی مانند ارجاع به منابع، پاسخ‌گویی صوتی، بارگذاری فایل، پشتیبانی از زبان‌های مختلف و ارائه پاسخ در سبک‌های گوناگون را دارد.‎ در این نشست همچنین درباره برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای استادان، ارائه اشتراک ویژه دانشجویان و ایجاد دسترسی سازمانی برای دانشگاه‌ها بحث و بر توسعه همکاری‌های آموزشی تأکید شد.‎ https://borhanai.com 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

❇️ #معرفی_ابزار | برهان AI؛ چت‌بات هوش مصنوعی با تمرکز بر منابع اسلامی 🤖 برهان AI یک ابزار هوش مصنوعی برای گفتگو و دریافت پاسخ درباره موضوعات دینی است که با تکیه بر منابع اسلامی، امکان طرح پرسش و دریافت پاسخ‌های ساختارمند و مستند را فراهم می‌کند.‎ این سامانه موضوعاتی مانند قرآن، حدیث، عقاید، احکام، اخلاق، خانواده و سبک زندگی را پوشش می‌دهد و از قابلیت‌هایی مانند ارجاع به منابع، گفت‌وگوی تعاملی، جست‌وجوی وب، پاسخ صوتی و بارگذاری فایل برخوردار است.‎ 🔹 ویژگی‌های مهم برهان AI:‎ ▪️ پاسخ‌های ساختارمند همراه با منابع و ارجاعات ▪️ گفت‌وگوی تعاملی و امکان طرح پرسش‌های تکمیلی ▪️ دسترسی به مجموعه‌ای از منابع قرآن، روایات، رسائل عملیه و استفتائات ▪️ امکان تنظیم سبک و میزان تفصیل پاسخ ▪️ جست‌وجوی وب برای دسترسی به اطلاعات و منابع به‌روز ▪️ امکان بارگذاری فایل و ذخیره گفت‌وگو در برخی طرح‌های اشتراک 💡 نکته مهم:‎ برهان AI خود را جایگزین مرجع تقلید یا استاد دینی معرفی نمی‌کند، بلکه ابزاری برای دسترسی آسان‌تر و مستندتر به منابع و معارف اسلامی است.‎ 🌐 برای آشنایی و استفاده از نسخه رایگان:‎ https://borhanai.com/register 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

انتشار کتاب «خانواده در قانون اساسی؛ ظرفیت‌ها و شاخص‌ها» 🔹کتاب «خانواده در قانون اساسی؛ ظرفیت‌ها و شاخص‌ها» نوشته رامبد دومیرانی، دانشجوی دکتری مطالعات حقوق خانواده پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی، منتشر شد. ✍️ به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید بهشتی، این اثر با محوریت بررسی جایگاه خانواده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تبیین ظرفیت‌های حقوقی اصل دهم قانون اساسی، به بررسی ابعاد مختلف حقوقی و اجتماعی خانواده پرداخته است. ▫️نویسنده در این کتاب، ابتدا با نگاهی به مفهوم و جایگاه خانواده در دو حوزه جامعه‌شناسی و حقوق، به بررسی پیشینه خانواده در نظام‌های حقوقی و سیر شکل‌گیری و تصویب اصل دهم قانون اساسی می‌پردازد. 🔻ادامه مطلب: https://www.sbu.ac.ir/fa/w/the-family-in-the-constitution-capacities-and-indicators?redirect=%2Ffa%2F%3FportletResource%3Dcom_liferay_journal_web_portlet_JournalPortlet 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

🔎 مجله مناسب مقاله‌تان را پیدا کنید! 🔹اگر برای انتشار مقاله‌تان در حوزه علوم انسانی به دنبال نشریه مناسب هستید، «راهنمای نشریات علوم انسانی» می‌تواند انتخاب نشریه را برایتان ساده‌تر کند. 🎓 مناسب پژوهشگران، اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در رشته‌هایی مانند ادبیات، تاریخ، روان‌شناسی، علوم اجتماعی، مدیریت، اقتصاد، حقوق و علوم سیاسی. 🔗 ورود به سامانه: https://jor-finder.vercel.app 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

مهارت های اساسی و ضروری برای یک پژوهشگر ۱. تفکر انتقادی و حل مسئله ۲. جستجوی علمی و مدیریت اطلاعات ۳. روش تحقیق ۴. تحلیل داده‌ها و آمار ۵. نگارش علمی و مقاله‌نویسی ۶. مدیریت زمان و برنامه‌ریزی ۷. مهارت‌های ارتباطی و کار تیمی ۸. اخلاق پژوهشی و صداقت علمی ۹. مهارت‌های فناوری و نرم‌افزارها ۱۰. یادگیری مستمر و انعطاف‌پذیری 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

❇️ #پژوهش | با هر سؤال پژوهشی، چه نوع مقاله‌ای بنویسیم؟ 📚 انتخاب نوع مقاله علمی، یکی از مراحل مهم در مسیر پژوهش است و به هدف، سؤال پژوهش و نوع شواهد موردنیاز بستگی دارد.‎ این اینفوگرافیک مسیر انتخاب نوع مقاله را از طرح سؤال پژوهشی تا انتشار نشان می‌دهد و انواعی مانند:‎ 🔹 مقاله اصیل (Original Article) 🔹 مرور نظام‌مند (Systematic Review) 🔹 فراتحلیل (Meta-analysis) 🔹 مرور روایتی (Narrative Review) 🔹 مرور دامنه‌ای (Scoping Review) 🔹 گزارش مورد (Case Report) 🔹 سری موارد (Case Series) 🔹 مرور سریع (Rapid Review) 🔹 مقاله پروتکل (Protocol Paper) 🔹 نامه به سردبیر و مکاتبه (Letter/Correspondence) 🔹 یادداشت و دیدگاه (Commentary/Perspective) را معرفی می‌کند.‎ 💡 نکته:‎ پیش از انتخاب نوع مقاله، ابتدا سؤال و هدف پژوهش را به‌روشنی مشخص کنید؛ سپس متناسب با آن، نوع مقاله و مسیر انتشار را انتخاب کنید.‎ 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

🔎 گوگل اسکالر؛ همراه پژوهشگر در رصد تازه‌های علمی گوگل اسکالر یکی از ابزارهای کاربردی برای جست‌وجوی منابع علمی است که می‌تواند پژوهشگران و دانشجویان را در یافتن مقالات، پایان‌نامه‌ها، کتاب‌ها و پژوهش‌های مرتبط یاری کند. 📚 مهم‌ترین کاربردهای گوگل اسکالر: 🔹 جست‌وجو و یافتن منابع علمی مرتبط با موضوع پژوهش 🔹 مشاهده مقالات مرتبط و پژوهش‌هایی که به یک مقاله استناد کرده‌اند 🔹 رصد تعداد استنادهای آثار علمی 🔹 ایجاد پروفایل پژوهشگر و معرفی آثار و دنبال‌کردن استنادهای آنها 🔹 دنبال‌کردن پژوهشگران و موضوعات علمی مورد علاقه 🔔 هشدارهای گوگل اسکالر (Alerts) یکی از قابلیت‌های بسیار کاربردی Google Scholar، امکان تنظیم هشدار برای کلیدواژه‌ها، موضوعات، مقالات یا پژوهشگران است. پژوهشگر می‌تواند برای موضوع موردنظر خود، مانند «بیماری‌های واگیردار در آفریقا»، هشدار ایجاد کند تا هر زمان منابع علمی جدیدی مرتبط با آن موضوع منتشر یا در گوگل اسکالر نمایه شد، نتایج جدید از طریق ایمیل برای او ارسال شود. 🎯 این قابلیت به‌ویژه برای پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی مفید است و کمک می‌کند بدون جست‌وجوی مداوم، از تازه‌ترین پژوهش‌های حوزه تخصصی خود مطلع بمانند. 📌 پیشنهاد: اگر روی یک موضوع پژوهشی کار می‌کنید، چند کلیدواژه اصلی آن را در گوگل اسکالر، جست‌وجو و برای آنها Alert فعال کنید؛ این کار می‌تواند به‌روز ماندن منابع پژوهش شما را آسان‌تر کند. 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

❇️ پارادوکس هوش مصنوعی در علم؛ پژوهش بیشتر، کشف کمتر استفاده از هوش مصنوعی در علم یک تناقض ایجاد کرده است. پژوهشگران به ‌صورت فردی بهره‌وری بیشتری پیدا کرده‌اند، اما در مجموع، جامعه علمی در حال کاوش در دامنه محدودتری از ایده‌ها است. https://isna.ir/xdX9BJ 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca

❇️ #هوش_مصنوعی | چگونه نگذاریم ChatGPT شیوه فکرکردن ما را خراب کند؟ 🧠 هوش مصنوعی می‌تواند سرعت و کیفیت کار ما را افزایش دهد، اما استفاده نادرست از آن ممکن است توانایی مستقل ما برای فکرکردن، یادگیری و تصمیم‌گیری را تضعیف کند.‎ مایکل جی.‎ کورن در مقاله‌ای در Washington Post، این مسئله را با مثال یک مربی بدنسازی توضیح می‌دهد:‎ اگر مربی همه وزنه‌ها را به‌جای شما بلند کند، هرچند تمرین انجام شده، اما بدن شما قوی‌تر نشده است. استفاده از AI نیز اگر جای تلاش ذهنی را بگیرد، ممکن است نتیجه کار را بهتر کند، اما لزوماً توانایی ما را افزایش نمی‌دهد.‎ برخی پژوهش‌های مورد اشاره در مقاله نشان می‌دهند که کاربران AI در انجام وظایف عملکرد بهتری دارند، اما وقتی با مسئله‌ای خارج از توانایی مدل مواجه می‌شوند، ممکن است به دلیل اعتماد بیش از حد به پاسخ AI بیشتر دچار خطا شوند.‎ در یک پژوهش دیگر نیز پس از قطع دسترسی افراد به هوش مصنوعی، توانایی حل مسئله آنان کاهش یافت.‎ همچنین آزمایش دیگری نشان داد که وقتی AI پاسخ اشتباه می‌دهد، کاربران ممکن است نه‌تنها بیشتر خطا کنند، بلکه اعتمادبه‌نفس بیشتری نیز داشته باشند.‎ این وضعیت از سوی پژوهشگران با عنوان «تسلیم شناختی» توصیف شده است؛ یعنی فرد به‌تدریج داوری و فرایند تفکر خود را به هوش مصنوعی واگذار می‌کند.‎ 💡 نکته مهم:‎ هدف استفاده از هوش مصنوعی نباید فقط «تولید خروجی بهتر» باشد؛ باید مراقب باشیم در فرایند استفاده از AI، توانایی فکرکردن، پرسش‌گری و قضاوت مستقل خود را تمرین دهیم.‎ 🔻کتابخانه‌ها و اسناد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🆔 @libisca