🔹 صحنه را دوباره ببینیم | یادداشت هشتم
وقتی پیروزی را شکست روایت میکنیم
بسم الله الرحمن الرحیم
در یادداشت قبل نوشتم که باید میان گسترش اجتماعی بیحجابی و تشدید نمودهای رادیکال آن تفاوت گذاشت. ممکن است یک پدیده پرصداتر و مرزشکنتر دیده شود، اما از نظر قدرت سیاسی و توان همراهکردن جامعه، ضعیفتر شده باشد.
به گمان من، یکی از اهداف رادیکالسازی بیحجابی همین است: ساختن تصویری از پیشروی دشمن و شکست جبههی انقلاب.
اما این عملیات، بدون همراهی تحلیلهای داخلی کامل نمیشود.
🔸 وقتی برخی خواص و نخبگان، بدون دیدن مسیر طیشده و قدرتنمایی زن مسلمان ایرانی، از «سونامی»، «فتح خطبهخط خیابان» و حرکت قطعی جامعه بهسمت برهنگی سخن میگویند، ناخواسته همان تصویری را روایت میکنند که دشمن برای ساختن آن تلاش کرده است.
در این روایت، دشمن فعال، مقتدر و فاتح است؛ جامعهی ایرانی واکنشی ندارد؛ زن مسلمان عقب نشسته و آینده نیز چیزی جز فروپاشی نیست.
این فقط یک خطای تحلیلی یا اختلاف در انتخاب واژگان نیست. هر صورتبندی، احساس، تصمیم و کنش متناسب با خود را میسازد.
📌 نخستین نتیجهی روایت شکست، ناامیدی مردم است.
نیروی مؤمن وقتی دائماً بشنود که آخرین مرزها در حال فروریختن است، به آینده بدبین میشود و احساس میکند سالها ایستادگی و مجاهدت او نتیجهای نداشته است. پیروزیهای واقعی خود را نمیبیند و اعتمادش به قدرت جامعه کاهش پیدا میکند.
دومین نتیجه، بدگمانی گسترده به مسئولان است. وقتی صحنه با تعابیری مانند «فتح کامل خیابان» توصیف شود، هر سکوت یا تأملی به بیغیرتی و هر پیچیدگیای به «وادادگی حکمرانی» تعبیر میشود. این تصور شکل میگیرد که هیچکس برنامه و ارادهای برای مواجهه با مسئله ندارد.
نقد عملکرد مسئولان ضروری است و ضعفها و بیتصمیمیهای واقعی را نباید پوشاند؛ اما تبدیل همهی واقعیت حکمرانی به «وادادگی»، شناخت صحنه نیست. این صورتبندی، رابطهی مردم و حاکمیت را فرسوده و امکان هر تصمیم عقلانی را کمتر میکند.
نتیجهی سوم، کاهش تابآوری نیروهای مؤمن است. مردمی که احساس کنند در آستانهی شکست نهاییاند، مستعد کنشهای عجولانه و واکنشهای تند میشوند. آنان صادقانه میخواهند از یک ارزش الهی دفاع کنند، اما روایت نادرست ممکن است غیرتشان را در مسیری قرار دهد که به قطبیشدن جامعه کمک کند.
و نتیجهی چهارم، خطای محاسباتی مسئولان است.
مسئولی که جامعه را در آستانهی انفجار و خیابان را فتحشده میبیند، معمولاً میان دو انتخاب نادرست سرگردان میشود: یا برای آرامکردن بخشی از نیروهای مذهبی، تصمیمی تند، فوری و بدون توجه به پیچیدگی اجتماعی میگیرد؛ یا از ترس تشدید قطبیشدن، به بیتصمیمی و عقبنشینی پناه میبرد.
در هر دو حالت، دشمن توانسته است مسئله و زمین بازی را برای ما تعریف کند.
🔸 هشدار لازم است؛ اما هشدار با روایت شکست یکی نیست.
میتوان بیحجابی را مسئلهای جدی دانست، از مسئولان تصمیم خواست و با طراحی دشمن مقابله کرد، بیآنکه جامعه را شکستخورده و دشمن را فاتح نشان داد. اتفاقاً اگر مسئله را جدی میدانیم، باید آن را دقیقتر صورتبندی کنیم؛ چون تصمیم درست از دل تصویر نادرست بیرون نمیآید.
ما با جامعهای روبهرو نیستیم که همهی پیوندهای هویتی خود را از دست داده باشد. با زن مسلمانی روبهرو نیستیم که میدان را واگذار کرده باشد. زن ایرانی در دفاع مقدس سوم قدرت خود را نشان داده، میدان تازهای خلق کرده و معنای سیاسی زن مسلمان را توسعه داده است.
حالا دشمن میکوشد با رادیکالسازی بیحجابی، این پیروزی را بپوشاند و در دل جبههی انقلاب احساس شکست بسازد.
نباید با روایت خودمان، عملیات او را تکمیل کنیم.
اگر صحنه را درست ببینیم، نه خطر را انکار میکنیم و نه قدرت خودمان را فراموش خواهیم کرد. آنوقت میتوانیم از موضع پیروزی تصمیم بگیریم؛ نه از موضع ترس، خشم و سرخوردگی.
اما تصمیم درست چیست؟ چگونه باید نقشهی دشمن را افشا کرد، قدرت زن مسلمان را به خودآگاهی رساند و راه توسعهی حجاب را از موضع قدرت گشود؟
یادداشت بعدی و پایانی: راه حجاب، از قدرت زن میگذرد
جهاداندیش | مقداد اموری
🔹 صحنه را دوباره ببینیم | یادداشت نهم و پایانی ـ بخش اول
راه حجاب، از قدرت زن میگذرد
بسم الله الرحمن الرحیم
در این سلسلهیادداشتها تلاش کردم توضیح بدهم که برای انتخاب راه درست، ابتدا باید صحنه را درست دید. اکنون میتوان پرسید: اگر روایت «فتح خطبهخط دشمن» نادرست است، راه پیش روی ما چیست؟
به گمان من، نقطهی آغاز این راه، خارجشدن از موضع ترس و بازگشت به موضع قدرت است.
این به معنای انکار بیحجابی، ترک مواجههی قانونی یا نادیدهگرفتن آسیبهای اخلاقی نیست. مسئله وجود دارد و باید جدی گرفته شود؛ اما راهحل آن از دل تصویر جامعهای شکستخورده بیرون نمیآید.
🔸 نخست باید نقشهی دشمن در لحظهی اکنون را آشکار کنیم.
باید نشان دهیم که میان گسترش اجتماعی بیحجابی و تشدید نمودهای رادیکال آن تفاوت وجود دارد. باید توضیح دهیم که چگونه رویدادسازی، برجستهسازی رسانهای و نمایش نمونههای مرزشکن میتواند برای ساختن احساس «فتح خیابان»، بازیابی اعتمادبهنفس جریان غربگرا و تحریک نیروهای مؤمن به واکنشهای غیردقیق به کار گرفته شود.
تا زمانی که نقشهی دشمن پنهان باشد، مردم و مسئولان با هر تصویر تازهای غافلگیر میشوند و در زمینی بازی میکنند که دیگری طراحی کرده است.
اما افشای دشمن کافی نیست. نمیتوان فقط از نقشهی او گفت و دربارهی قدرت خودمان سکوت کرد.
🔸 دوم باید قدرتنمایی زن مسلمان ایرانی را کشف، روایت و به دانش و خودآگاهی تبدیل کنیم.
زن مسلمان ایرانی در دفاع مقدس سوم نقشآفرینی کرد، میدان ساخت، جامعه را حرکت داد، سفرهداری کرد، زنان متفاوت از خودش را در مسیر مقاومت همراه ساخت و صورت تازهای از مداخلهی زن در مقدرات اساسی جامعه خلق کرد.
بااینحال، این اتفاق هنوز بهدرستی دیده و صورتبندی نشده است. شاید به همین دلیل است که برخی همچنان مأموریت آینده را «تبدیل حضور زن به نقشآفرینی» تعریف میکنند؛ گویی زن هنوز صرفاً حاضر است و باید در آینده به کنشگر تبدیل شود. حالآنکه زن مسلمان این عبور را در میدان واقعی انجام داده است. مسئلهی امروز، پیش از هر چیز، ندیدن، روایتنکردن و بهرسمیتنشناختن این خلق تازه است.
دستگاه فکری، فرهنگی، هنری و رسانهای باید این تجربه را کشف و روایت کند؛ اما روایت بهتنهایی کافی نیست. این تجربه باید نامگذاری، مفهومپردازی و به دانش تبدیل شود تا خود زن بتواند آگاهانه آن را تکرار و توسعه دهد و جامعه نیز بداند چگونه زمینهی تکرار آن را فراهم کند.
زن مسلمان باید خودش را در نقطهی اوج ببیند و جامعه نیز او را در این نقطه ببیند؛ نه زنی که دائماً از او خواسته میشود برای جلوگیری از فروپاشی جامعه، محدودیتهایی را تحمل کند، بلکه زنی که با هویت و حجاب خود، در ساختن آینده و مقدرات اساسی ملت نقش دارد.
📌 حجاب زمانی قدرت اجتماعی پیدا میکند که نشانگان یک زن قدرتمند باشد.
اگر حجاب را فقط با ترس از آسیب، فروپاشی خانواده و تحریک جنسی معنا کنیم، از زن میخواهیم بار ضعفهای جامعه را بر دوش بکشد. اما وقتی حجاب با زن مجاهد، شریف، صاحب اراده و تاریخساز پیوند بخورد، به نشانهی یک هویت قدرتمند تبدیل میشود.
بااینحال، افشای نقشهی دشمن و شناخت قدرت زن مسلمان هنوز راه را کامل نمیکند. این قدرت باید امکان امتداد پیدا کند و طراحی سازمانیافتهی دشمن نیز باید در همان سطح واقعی خود، با پاسخ حاکمیت روبهرو شود.
ادامه در بخش دوم
جهاداندیش | مقداد اموری
🔹 صحنه را دوباره ببینیم | یادداشت نهم و پایانی ـ بخش دوم
راه حجاب، از قدرت زن میگذرد
در بخش نخست از دو گام سخن گفتم: افشای نقشهی دشمن و روایت و تبدیل قدرتنمایی زن مسلمان ایرانی به دانش و خودآگاهی. اما برای کاملشدن راه، دو اقدام دیگر نیز ضروری است.
🔸 سوم باید موانع امتداد پروژهی زن مسلمان ایرانی را از میان برداریم.
میدانی که زن در دفاع مقدس سوم خلق کرد، نباید حتی با پایان دفاع مقدس سوم بسته شود و بلکه توسعه یابد. اما توسعهی این میدان به این معنا نیست که دستگاههای رسمی از بالا و بیرون برای زن نقش طراحی و او را در قالبهای ازپیشساختهشده مستقر کنند.
زن مسلمان نشان داده است که خود، قدرت کشف و خلق نقش و میدان را دارد؛ کافی است موانعی که این قدرت را مهار میکنند از سر راه او برداشته شوند.
نخست باید موانع فکری را برداشت: تصویرهایی که زن را حاشیهی حرکت تاریخی، صرفاً پشتیبان مرد، موضوع مراقبت یا مخاطب برنامههای فرهنگی میبینند. سپس باید موانع اجتماعی و نهادی را کنار زد: ساختارهایی که امکان تصمیمسازی، نظارت، مطالبهگری، روایتگری، سازماندهی و رهبری اجتماعی را از زن میگیرند یا حضور او را به اجرای برنامههای دیگران تقلیل میدهند.
اگر این موانع برداشته شود، لازم نیست دائماً زن را از بیرون به میدان فراخواند؛ او خود، میدان را کشف میکند، نقش میآفریند و پروژه را توسعه میدهد. وظیفهی نهاد فرهنگی، نقشتراشی برای زن نیست؛ شناخت قدرت او، رفع موانع و فراهمکردن امکان ظهور و تکثیر آن است.
هرقدر زن مسلمان در نقطهی اصلی حرکت تاریخی جامعه حاضرتر و اثرگذارتر باشد، تصویر او قدرتمندتر میشود؛ و هرقدر این تصویر قدرت بیشتری پیدا کند، حجاب نیز بهعنوان نشانگان هویتی این زن، معنای اجتماعی بیشتری خواهد یافت.
راه توسعهی حجاب، بیرونبردن زن از میدان نیست؛ برداشتن موانعی است که اجازه نمیدهد قدرت او در میدان ظهور و امتداد پیدا کند.
🔸 چهارم باید با طراحیهای سازمانیافته برای رادیکالسازی بیحجابی و قطبیکردن جامعه، سریع، دقیق و قاطع مواجه شویم.
امروز نمیتوان با شبکهای که آگاهانه برای مرزشکنی، رویدادسازی، تحریک نیروهای مؤمن، ایجاد احساس شکست و بههمزدن وحدت جامعه طراحی میکند، مانند یک تخلف عادی و پراکنده مواجه شد. وقتی کنشی در نسبت با یک طراحی سازمانیافته و وضعیت جنگی معنا پیدا میکند، کشف شبکه، توقف سریع عملیات و رسیدگی متناسب و بازدارنده به آمران و سازماندهندگان آن ضرورت دارد.
البته این تشدید نباید به تعمیم اتهام به همهی زنانی بینجامد که در یک وضعیت اجتماعی و فرهنگی حجاب خود را کنار گذاشتهاند. اصل مسئلهی بیحجابی، وظایف فرهنگی، اجتماعی و قانونی خود را دارد و نمیتوان آن را نادیده گرفت؛ اما میان یک پدیدهی اجتماعی در میان مردم و طراحی سازمانیافتهای که از آن برای عملیات روانی و قطبیسازی استفاده میکند، تفاوتی اساسی وجود دارد.
نادیدن این تفاوت، دو خطای همزمان میسازد: یا کل جامعه را امنیتی و زنان متفاوت را به جبههی دشمن رانده و سفرهی زن مسلمان را جمع میکند، یا طراحان و سازماندهندگان عملیات را در میان پیچیدگیهای اجتماعی پنهان نگه میدارد.
اقتدار قانونی لازم است؛ اما اقتداری که صحنه را میشناسد، بر پایهی شواهد روشن میان مردم، تخلف فردی و طراحی سازمانیافته تفاوت میگذارد و در چارچوب قانون و دادرسی عادلانه، با سطح سازمانیافتهی عملیات سریعتر و بازدارندهتر برخورد میکند.
مطالبهی مردمی از حاکمیت نیز باید بر همین نقطه متمرکز شود: کشف و توقف طراحی سازمانیافته، شناسایی آمران و شبکههای عملیاتی و رسیدگی سریع و متناسب به آنان.
📌 راه پیش روی ما روشن است: افشای نقشهی دشمن، روایت قدرت زن مسلمان، برداشتن موانع امتداد پروژهی او و مقابلهی سریع و قاطع با طراحیهای سازمانیافتهی قطبیسازی.
این سلسله را با نقد روایت شکست آغاز کردم و با همین جمله به پایان میبرم:
ما شکست نخوردهایم. زن مسلمان ایرانی نیز میدان را واگذار نکرده است. او در یک لحظهی تاریخی، قش آفرید و خلق تازهای رقم زد که هنوز بهدرستی شناخته، صورتبندی و روایت نشده است.
آیندهی حجاب با بهخودآگاهیرساندن زن نسبت به قدرت تاریخی خودش، بهرسمیتشناختن این قدرت از سوی جامعه و برداشتن موانع امتداد آن ساخته میشود.
حجاب، نشانگان زن قدرتمند است؛
و راه حجاب، از قدرت زن میگذرد.
جهاداندیش | مقداد اموری
صحنه را دوباره ببینیم.pdf
حجم:
609.7K
🔹 مجموعهی کامل «صحنه را دوباره ببینیم»
بنا به درخواست تعدادی از دوستان، مجموعهی کامل یادداشتهای «صحنه را دوباره ببینیم» دربارهی صورتبندی وضعیت حجاب و راه پیش رو، در قالب یک فایل تقدیم میشود.
از دوستانی که در طول انتشار این یادداشتها با نقدها و نکات خود به تکمیل بحث کمک کردند، سپاسگزارم.
جهاداندیش | مقداد اموری
هر سیاست، روش یا کنشی که ـ حتی ناخواسته ـ معنای سیاسی را به بیحجابی بازگرداند، کفرانِ نعمتِ بزرگِ بعثتِ زنِ مجاهدِ مسلمان است؛ کفرانی که میتواند ما را با عذابی از جنس جنگی سختتر از دفاع مقدس سوم روبهرو کند.
جهاداندیش | مقداد اموری
هدایت شده از دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
➖ 12 پیام تبیینی
🔻زنان خونسِتان و محاکمۀ خونسردی!
چرا پروژۀ انتقام، نه صرفاً از مجرای عقل سرد استراتژیک، بلکه از رهگذر حیات عاطفی زنانه میگذرد؟
زن، به دلیل جایگاه ویژهاش در ساحت عاطفه و پیوندهای حبی، میتواند رکن اجتماعیشدن خونخواهی باشد. خونخواهی اگر بخواهد از یک تصمیم نظامی به یک مطالبه عمومی و پایدار تبدیل شود، باید به زندگی روزمره راه پیدا کند؛ و زن ظرفیت ویژهای برای درونیکردن یک آرمان در شبکه عاطفی خانواده و جامعه دارد. از این منظر، تحقق خونخواهی که ماهیتی عاطفی دارد نه صرفاً از مجرای محاسبات استراتژیک بلکه در فراروی آن به قلب جوشان و عواطف عمیق انسانی دارد. محور عاطفی پروژۀ خونخواهی خشم، غیظ و سوگ زنانه است و کار زنان نیز تبدیل خشم و سوگ به زندگی، وحدت و کنش جمعی است.
🌐 دانلود کنید
🚻 دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
@Gesostu_ir | Gesostu.ir
هدایت شده از دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
02 - khounkhahi.pdf
حجم:
548.7K
12 پیام تبیینی
زنان خونسِتان و محاکمۀ خونسردی!
چرا پروژۀ انتقام، نه صرفاً از مجرای عقل سرد استراتژیک، بلکه از رهگذر حیات عاطفی زنانه میگذرد؟
🚻 دفتر مطالعات جنسیت و جامعه
@Gesostu_ir | Gesostu.ir
هدایت شده از دیوار ایده
🟡 نشست ایدهپردازی | جلسه هفدهم
📌 موضوع نشست:
زن و حجاب ، از احساس شکست تا اشراف بر میدان
بازخوانی صحنه و طراحی کنش فرهنگی موثر
✅ با ارائه:
جناب آقای مقداد اموری
🔹پژوهشگر و طراح راهبردی حوزه جنسیت و حرکت
📅 چهارشنبه ۱ مهر ماه
🕔 ساعت ۱۷ تا ۱۸
📍 بهصورت برخط در بستر اسکایروم
🔹 لینک جلسه:
https://www.skyroom.online/ch/saman2/setadekhatam
◽️با حضور شما، ایدهها به حرکت تبدیل میشوند.
🔸 @divareideh
🔹 @shaparak_idea