📚معرفی منبع پژوهشی: درس‌نامه لایبنیتس آکسفورد (The Oxford Handbook of Leibniz) 🔻گوتفرید ویلهلم لایبنیتس تنها یک فیلسوف یا منطق‌دان نبود؛ او در مرزهای فیزیک، زیست‌شناسی، ریاضیات و الهیات زیست می‌کرد. 🔻در زمانه‌ای که فلسفه مکانیکیِ دکارت و بویل در پی تقلیل تمام جهان به «ماده و حرکت» و طرد علت‌های غایی بود، لایبنیتس نشان داد که برای تبیین عقلانی و بنیادین پدیده‌های طبیعی، گریزی از بازگشت به مفاهیم غایت‌شناسانه و علل صوری ارسطویی نیست. کتاب مرجع The Oxford Handbook of Leibniz، یکی از جامع‌ترین پژوهش‌های معاصر است که پیوند عمیق میان ابعاد مابعدالطبیعی، علم‌شناسی و پژوهش‌های تجربی لایبنیتس (از اپتیک و دینامیک تا فیزیولوژی و ریاضیات) را بررسی می‌کند. _ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔹روش‌شناسی ماکس وبر تحت تأثیر مکتب نوکانتیِ جنوب‌غربی، بر تمایز میان علوم طبیعی (Naturwissenschaft) و علوم فرهنگی (Kulturwissenschaft) تأکید می‌ورزد 🔻با اینکه وبر از واژه‌های "علیت" و "تحلیل علّی" در تحلیل جامعه‌شناختی خود بهره می‌برد و این امر ممکن است این تصور را ایجاد کند که روش او در علوم فرهنگی به علوم طبیعی نزدیک شده است، اما تحلیل علّی وبر—بر خلاف تبیین‌های مبتنی بر قوانین جهان‌شمول در علوم طبیعی—همچنان به تمایز نوکانتی پایبند می‌ماند و با تکیه بر قواعد تجربی و تحلیل‌های علّیِ منفرد، در پی فهم و تبیین معنادار پدیده‌های انسانی و تاریخی است. 📚منبع: شمسی، علی؛ الستی، کیوان (۱۴۰۳). «بازتفسیر تحلیل علیت ماکس وبر در علوم فرهنگی: نقش قواعد تجربی و شرطی‌های خلاف‌واقع در حفظ تمایز نوکانتی»، فصلنامه پژوهش‌های فلسفه علم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دوره ۱۴، شماره ۲ (پاییز و زمستان ۱۴۰۳)، صص ۱۷۱–۱۹۷. _ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔹مخالفت ابن رشد با ابن سینا در نظریه تولد 🔻آموس برتولاچی در مقاله خود به نقد ابن‌رشد بر آموزهٔ ابن‌سینا در باب تولید غیرجنسی/خودبه‌خودی انسان در «شرح طولانی بر متافیزیک» می‌پردازد. این مقاله نشان می‌دهد این نقد هم از نظر تاریخی بر فلسفهٔ لاتین تا رنسانس اثر داشته و هم الگویی از جدل ایدئولوژیک ضدابن‌سینایی ابن‌رشد است: لحن تند و شخصی، تأکید بر فاصلهٔ ابن‌سینا از استادان باستانی، و متهم‌کردن او به آمیختگی با الهیات اسلامی. در پایان استدلال می‌کند ابن‌رشد تصویر جانبدارانه‌ای از موضع ابن‌سینا ارائه می‌دهد؛ زیرا ابن‌سینا آن نسخهٔ موردنسبت را نمی‌پذیرد، آموزه‌اش ریشهٔ باستانی دارد و ویژگی‌های غیردینی/غیرالهیاتی آشکار دارد. 🔻در این ویدئو به شرح مقاله (آموس برتولاچی) تحت عنوان (مخالفت ابن رشد با ابن سینا در باب خلقت خودبه‌خودی انسان: نقطه شروع یک بحث پایدار) پرداخته‌ایم. 📚منبع _ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_ #فلسفیلم 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔹لایبنیتس در رساله تنتامن آناگوژیکوم (Tentamen Anagogicum) رویکرد بهینه‌سازیِ خود در استخراج قوانین نورشناسی را صراحتاً به دفاع از غایت‌شناسی الهی پیوند می‌زند. از یک سو، او استدلال می‌کند که قوانین اپتیک را نمی‌توان نه کاملاً ضروری و نه یکسره تصادفی دانست؛ بنابراین این قوانین باید "از خردِ صانع خود یا از اصلِ بیشترین کمال سرچشمه گرفته باشند که به انتخاب آن‌ها انجامیده است". از سوی دیگر، او نشان می‌دهد که چگونه توجه به غایات الهی می‌تواند به پیشرفت‌های عینی در شناخت طبیعت منجر شود. در حقیقت، قوانین اپتیک بهترین نمونه لایبنیتس برای این مدعاست که قوانین طبیعت باور به طرح هدفمند جهان را تأیید می‌کنند؛ و این استوارترین پاسخ او به دیدگاه دکارت است که می‌خواست "جستجوی علل غایی را از قلمرو فلسفه طرد کند". 📚منبع: McDonough, Jeffrey K. (2018). "Optics", in Maria Rosa Antognazza (ed.), The Oxford Handbook of Leibniz, Oxford: Oxford University Press, Chapter 23, p. 432. _ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute