با بررسی دقیق و مجموعی نقدهای ابنرشد، روشن میشود که فلسفه او دارای دو قطب اصلی است: یک قطب مثبت که ارسطو نماینده آن است، و یک قطب منفی که ابنسینا آن را تشکیل میدهد. ابنسینا—اگرچه از موضعی نقادانه و سلبی—یکی از مهمترین منابع منظومه فکری ابنرشد است و احتمالاً پس از ارسطو، به همراه فارابی، بیش از هر متفکر دیگری در آثار او مورد استناد و چالش قرار گرفته است. (Bertolacci, 2013, p. 39)
📚منبع:
Bertolacci, Amos (2013). "Averroes against Avicenna on Human Spontaneous Generation: The Starting-Point of a Lasting Debate", in A. Akasoy and G. Giglioni (eds.), Renaissance Averroism and Its Aftermath: Arabic Philosophy in Early Modern Europe, Dordrecht: Springer, pp. 37–54.
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#برش_مقاله
#تاریخ_علم #طبیعیات_کهن #ابن_سینا #ابن_رشد
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
15.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔹پیشنیازها و ویژگیهای طالب «فلسفه اولی»
آیا هر علاقهمندی بدون تمهیدات فکری و اخلاقی میتواند به عرصه مابعدالطبیعه (فلسفه اولی) ورود کند؟ فیلسوفان مسلمان (از فارابی و ابنسینا تا ملاصدرا) مابعدالطبیعه را شریفترین و عالیترین مرتبه دانش میدانستند و آموختن آن را نیازمند شرایط و پیشنیازهای ویژه علمی، منطقی و اخلاقی میدیدند.
🔹 محورهای کلیدی مطرحشده در ویدیو:
تمهید و آمادگی علمی: ضرورت ورزیدگی در منطق و آموختن مقدماتی از علوم طبیعی و ریاضی پیش از ورود به الهیات بالمعنیالأخص.
تهذیب اخلاقی و غایتشناسی: اهمیت خلوص نیت، حقیقتجویی و دوری از منفعتطلبی یا جدالهای بیثمر در مسیر مطالعه فلسفه.
ترتیب منطقی آموزش: چرا ورود پیشازموعد به عمیقترین مباحث هستیشناختی میتواند موجب حیرت، مغالطه یا انحراف فکری گردد؟
در این ویدیوی آموزشی، مروری دقیق و مستند بر ضوابط، پیشنیازها و ویژگیهای طالب فلسفه اولی صورت گرفته است تا نقشه راه روشنی برای پژوهشگران و دانشجویان ارائه شود.
📚منبع
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#فلسفیلم
#فلسفه_اولی #مابعدالطبیعه #فلسفه_اسلامی #آموزش_فلسفه
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
🔬 سگی رباتی که با نورونهای زنده انسان هدایت میشود!
دانشمندان شرکت Cortical Labs در استرالیا یک سگ رباتی ساختهاند که بهجای کنترل با نرمافزارهای معمول، با مجموعهای از نورونهای انسانی کشتشده در آزمایشگاه به سمت هدف حرکت میکند. این نورونها مستقیماً روی یک تراشه رشد داده شدهاند و الکترودها سیگنالهای الکتریکی دوطرفه بین نورونها و ربات برقرار میکنند.
🧠 چطور کار میکند؟
فعالیت نورونهای روی تراشه با الکترودها خوانده و تحریک میشود. پژوهشگران با ایجاد حلقههای بازخورد الکتریکی، سیگنالهای نورونی را به حرکت ربات ترجمه کردند تا سگ رباتی در یک نقشه ساده به سمت هدف برود. یعنی ربات نه با یک برنامه از پیش نوشتهشده، بلکه با واکنش نورونهای زنده به سیگنالها هدایت میشود.
⚡ چرا این موضوع مهم است؟
مغز زیستی با وجود پیچیدگیاش، برای کار کردن انرژی بسیار کمتری نسبت به سیستمهای رایانهای مصرف میکند و در مواجهه با شرایط ناآشنا انعطاف بیشتری دارد. هدف بلندمدت این فناوری، ساخت رباتها و سیستمهای خودمختاری است که بتوانند در محیطهای غیرقابلپیشبینی دنیای واقعی تصمیم بگیرند؛ مثلاً در محیطهای دورافتاده یا خطرناک، یا بهعنوان دستیارهایی که به مرور زمان یاد میگیرند.
🧪 پیشتر چه کاری انجام شده بود؟
پیشتر شرکت Cortical Labs نشان داده بود که خوشههای نورونی میتوانند کارهای رایانهای انجام دهند، از جمله بازیهای Pong و Doom. اکنون همین ایده به دنیای فیزیکی و رباتیک وارد شده است. در همکاری با مؤسسه تحقیقاتی هوندا اروپا نیز نمایش مشابهی در محیط مجازی اجرا شد: هدایت یک عامل در یک شبکه ساده به دنبال پاداش. در این آزمایش بیش از ۴۰۰۰ ساعت تعامل و حدود ۱۳۰۰ ترکیب مختلف سیگنال آزمایش شد.
⚠️ محدودیتها را هم باید جدی گرفت
این فناوری هنوز خیلی اولیه است؛ سرعت و بازدهی بالایی ندارد و مقدار زیادی آزمون و خطا لازم است. پژوهش ناوبری سگ رباتی هنوز داوری همتا نشده، اما در کنفرانس NeurIPS 2026 ارائه شده و نسخه پیشچاپ آن در arXiv در دسترس است. همچنین این ربات یک «مغز کامل» ندارد؛ نمایشی از توانایی برقراری ارتباط و آموزش یک مجموعه کوچک نورون است.
🎯 جمعبندی
این آزمایش نشان میدهد که سلولهای زنده میتوانند بهعنوان بخشی از سیستم محاسباتی و کنترلی رباتها به کار بروند. هنوز راه زیادی تا کاربرد عملی باقی است، اما اگر چالشهای سرعت، پایداری و مقیاسپذیری حل شود، محاسبات زیستی میتواند مسیر تازهای برای رباتیک و هوش مصنوعی باز کند.
📚 منبع
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#چکیده_سایت
#رباتیک #محاسبات_زیستی #نورون #هوش_مصنوعی #فناوری #علمی
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
17.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔹مصاحبه با هایدگر؛ مسئله هستی و انسان، نظر هایدگر درباره تکنولوژی
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#مصاحبه
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
🌊 آزمایش قوانین اینشتین در ژرفای دریای مدیترانه
آیا قوانین فیزیک در همه جای جهان یکساناند؟ این اصل بنیادی که «ناوردایی لورنتس»¹ نام دارد، در قلب نظریه نسبیت اینشتین قرار گرفته است. اما برخی نظریهها که میخواهند گرانش و فیزیک کوانتومی را آشتی دهند، احتمال میدهند این اصل همیشه برقرار نباشد.
🔭 چه کاری انجام شد؟
همکاری بینالمللی ³KM3NeT با تحلیل ۵٬۸۲۸ رویداد نامزد نوترینوی² جوّی که تلسکوپ نوترینوی ⁴KM3NeT/ORCA در اعماق دریای مدیترانه ثبت کرده بود، به جستوجوی نشانههای نقض ناوردایی لورنتس پرداخت. این تحلیل بر پایه ۱٫۴ سال داده و تنها شش واحد آشکارسازی نخستین این تلسکوپ انجام شد.
🧪 نتیجه چه بود؟
پژوهشگران هیچ شاهدی بر نقض ناوردایی لورنتس پیدا نکردند. اما این یعنی چنین اثری غیرممکن نیست؛ بلکه توانستند محدودیتهای آزمایشی تازهای تعیین کنند بر اینکه چنین اثرهایی حداکثر چقدر میتوانند بزرگ باشند بدون اینکه با مشاهدهها تناقض پیدا کنند.
⚡ نکته مهم
این نتایج، حتی با آرایش اولیه و جزئی آشکارساز، با نتایج آزمایشهای طولانیمدتی مانند IceCube و Super-Kamiokande قابلرقابت است. برای نخستین بار محدودیتهای مستقیم تعیین شد بر برخی اثرهای احتمالی نقض ناوردایی لورنتس که مربوط به دو نوع نوترینو — نوع میون و نوع تاو — و نحوه تبدیل شدن این دو نوع به هم در مسیر حرکت است.
🔮 چشمانداز
پژوهشگران امیدوارند با دادههای بیشتر و گسترش آشکارساز، اثرهای کوچکتری را جستوجو کنند. در آینده نیز میخواهند بررسیها را به ⁴KM3NeT/ARCA گسترش دهند که بر نوترینوهای بسیار پرانرژی از منابع اخترفیزیکی دور تمرکز دارد؛ چون برخی اثرهای احتمالی نقض ناوردایی لورنتس در مسافتهای بسیار طولانی و انرژیهای بالاتر آشکارتر میشوند.
🏅 اهمیت این حوزه پژوهشی اخیراً با جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ به فرانسیس هالزن برای سهمهای پیشگامانهاش در رصدخانه نوترینوی IceCube و کشف نوترینوهای پرانرژی فضایی نیز به رسمیت شناخته شد.
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
۱- ناوردایی لورنتس: قوانین فیزیک برای همهٔ ناظرهایی که با سرعت ثابت نسبت به هم حرکت میکنند یکسان است؛ نمیتوان با آزمایش فهمید کدام «ساکن» است و کدام «متحرک». نتیجهٔ مهمش این است که سرعت نور برای همه یکسان است و این اصل پایهٔ نسبیت اینشتین است.
۲- نوترینو یک ذرهٔ بنیادی بسیار سبک و بدون بار الکتریکی است که تقریباً فقط با نیروی هستهای ضعیف برهمکنش میکند. به همین دلیل بهندرت با ماده برخورد میکند و میتواند مسافتهای عظیم، حتی از درون زمین، را بدون مانع طی کند. نوترینوها در واکنشهای هستهای در خورشید، راکتورها، انفجارهای ابرنواختری و برخورد پرتوهای کیهانی با جوّ زمین تولید میشوند. سه «طعم» یا نوع دارند: الکترون، میون و تاو؛ و میتوانند در مسیر حرکت از یک نوع به نوع دیگر تبدیل شوند (نوسان نوترینو). همین ویژگی باعث میشود نوترینوها ابزار خوبی برای آزمون قوانین بنیادی فیزیک باشند.
در این پژوهش، نوترینوهای مورد بررسی «جوّی» بودند؛ یعنی نوترینوهایی که از برخورد پرتوهای کیهانی با جوّ زمین تولید میشوند. آشکارساز ORCA در ژرفای دریا، نور بسیار ضعیفی را ثبت میکند که در اثر برهمکنش نادر این نوترینوها با آب تولید میشود.
۳- توضیح KM3NeT: یک رصدخانه بینالمللی نوترینو است که در اعماق دریای مدیترانه در حال ساخت است. نام آن به معنای «تلسکوپ نوترینوی کیلومتر مکعبی» است و اشاره به حجم عظیم آشکارسازهای آن دارد.
۴- رصدخانه KM3NeT از دو آشکارساز با فناوری یکسان اما اهداف متفاوت تشکیل شده است:
آشکارساز ORCA در فرانسه: آرایش متراکم، ویژه انرژیهای پایین (گیگاالکترونولت) برای مطالعه فیزیک ذرات و نوسان نوترینوها.
آشکارساز ARCA در ایتالیا: آرایش پراکنده (فاصله رشتهها حدود ۹۰ متر)، ویژه انرژیهای بسیار بالا (تراالکترونولت تا پتاالکترونولت) برای اخترفیزیک و شکار نوترینوهای کیهانی دور.
📚 منبع
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#چکیده_سایت
#فیزیک #نوترینو #نسبیت #KM3NeT #علمی #فناوری
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
📌 فناوری چگونه جهان را برای ما «چارچوببندی» میکند؟
مارتین هایدگر، فیلسوف آلمانی، معتقد بود فناوری مدرن فقط یک ابزار نیست؛ بلکه نحوهٔ ادراک ما از جهان را شکل میدهد. او مفهوم «گِشتِل» (Gestell) یا «چارچوببندی» را مطرح کرد: فناوری همهچیز را به «ذخیرهٔ آمادهٔ مصرف» تبدیل میکند—رودخانه به منبع انرژی، زمین به معدن، و حتی انسان به نیروی کار.
🔹 نتیجه چیست؟
گسست از معنای اصیل هستی. ما جهان را فقط از دریچهٔ سودمندی میبینیم و ارزش ذاتی چیزها را نادیده میگیریم.
🔹 هشدار هایدگر:
فناوری میتواند ما را از هستی اصیل خود بیگانه کند. اما راهحل، انکار فناوری نیست؛ مواجههای تأملیتر با آن است.
🔹 پارادایم دستگاه:
آلبرت بورگمان این ایده را بسط داد: دستگاهها واسطهٔ رابطهٔ ما با جهان میشوند و ما را از تجربههای معنادار دور میکنند.
💭 پرسش برای تأمل:
آیا ما فناوری را کنترل میکنیم یا فناوری نحوهٔ بودن ما را؟
📚 منبع
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#چکیده_سایت
#فلسفه #فناوری #هایدگر #گشتل #تفکر_انتقادی
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
10.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔹فلسفه کجای زندگی من است؟
🎤پاسخ از دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#مصاحبه
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
🔹علوم پایه؛ پیشران پیشرفت
🔻هر ملّتی که به جایی رسیده، از علوم پایه رسیده و کشور بدون توسعه در این علوم، همواره عقب میماند.
✍️🏼 رهبر معظم انقلاب | ۴/آبان/۱۴۰۵
📚منبع
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
📍آیا روانشناسی بدون فلسفه امکانپذیر است؟ / پذیرش یا انکار روح در ساختار وجودی انسان
🔻احمد شهگلی، مدرس و پژوهشگر فلسفه، در یادداشتی مطرح کرد؛
🔹موضوع علم روانشناسی از پیشفرضهای بنیادین فلسفی تأثیر عمیقی میپذیرد؛ خواه روانشناس به این مبانی التفات داشته باشد و خواه نداشته باشد.
🔹بنیانهای نظری علم روانشناسی بر موضوعاتی استوار است که ذاتاً فلسفیاند؛ موضوعاتی همچون پذیرش یا انکار روح در ساختار وجودی انسان، مادی یا مجرد دانستن ادراک و آگاهی، وجود یا فقدان فطرت در انسان، جاودانگی یا فناپذیری او، پیوند یا عدم پیوند وجودی انسان با مبدأ هستی و اختیار یا جبر انسان.
🔹موضعگیری در قبال این مسائل، در شکلگیری نگرش به ماهیت انسان نقشی تعیینکننده دارد. این مبانی بر چیستی موضوع، صورتبندی مسائل، روش و جهتگیریهای نظری و عملی روانشناسی تأثیرگذار است.
📚منبع
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#یادداشت
#فلسفه_روانشناسی
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
علم، خود را یک ماجرای اندیشورانه کلان نشان داده است؛ ماجرایی که شرکت در آن، تخیلی خلاقانه میخواهد؛ و هسته سختی از مدارک مشاهداتی، که با نظمی اکید آب دیده باشد. علم، برخی از بهترین مغزهای هر تمدنی را که تا آن مرحله پیشرفت کرده است که بتواند به این نحو با طبیعت پنجه در پنجه افکند به خود جلب کرده است.
📚 منبع: رنان، کالین ا. (۱۳۶۶). تاریخ علم کمبریج، ترجمه حسن افشار، تهران: شرکت نشر مرکز، فصل اول: «سرچشمههای علم»، ص ۱۳
.
ـ_ــ_ـ_ـ
#جملات_منتخب
#برش_کتاب #تاریخ_علم #فلسفه_علم #سرچشمههای_علم
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
🔹پیروزی عصر جدید و چرخش جهان
«جهان چرخید. یکی از بزرگترین قارههای زمین کشف شد... صنعت چاپ بذر دانش را کاشت. باروت در روش جنگ انقلابی پدید آورد. دستنوشتههای باستانی احیا شد... اینها همگی گواه پیروزی عصر جدید هستند.»
👤 ژان فرنل (پزشک و اندیشمند سده 1500 میلادی).
📚منبع: کوریک، جیمز آ. (۱۳۸۲). رنسانس، ترجمه آزیتا یاسائی، تهران: انتشارات ققنوس، پیشگفتار: «عصر جدید»، ص ۱۱
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
📌 هوش مصنوعی سرعت میدهد، اما روز کاری را طولانیتر میکند
پژوهش تازه آزمایشگاه بهرهوری ActivTrak بر پایه دادههای واقعی کار دیجیتال ۹٬۱۴۰ کارمند دانشی در ۴۶۷ شرکت نشان میدهد استفاده از هوش مصنوعی لزوماً به معنای کارآمدتر شدن نیست؛ گاه اصطکاک تازهای در گردش کار ایجاد میکند.
🔍 یافتههای اصلی
- روز کاری طولانیتر: روز کاری کاربران هوش مصنوعی بین ۸٫۴ تا ۹٫۱ ساعت است، در برابر ۷٫۶ ساعت برای غیرکاربران؛ یعنی تا ۹۰ دقیقه بیشتر در روز.
- ساعتهای پس از کار: کاربران پرمصرف سهمی تقریباً برابر با غیرکاربران از کار بیرون از ساعت رسمی دارند (۳۲٫۳٪ در برابر ۳۱٫۹٪)، اما چون روز کاریشان طولانیتر است، روزانه ۱۸ دقیقه بیشتر به این زمان افزوده میشود.
- جابهجایی بیشتر میان برنامهها: کاربران پرمصرف با ۱٫۱ جابهجایی در ساعت، ۱۵٫۲٪ بیشتر از غیرکاربران میان برنامهها رفتوآمد میکنند.
- تمرکز پیوسته کوتاهتر: میانگین دورههای تمرکز بدون وقفه برای کاربران پرمصرف ۳۷٫۸ دقیقه است، در برابر ۴۸٫۲ دقیقه برای کاربران کممصرف؛ یعنی ۲۲٪ کمتر.
- جلسات کمتر: جلسات رسمی فقط ۳٪ از زمان کاری کاربران پرمصرف را میگیرد، در برابر ۵٪ برای غیرکاربران.
⚙️ نکته مهم: شیوه دسترسی به هوش مصنوعی اثر دارد
- هوش مصنوعی تعبیهشده در برنامههای اصلی کار با جابهجایی کمتری همراه است: بهطور میانگین ۰٫۶ جابهجایی در ساعت.
- هوش مصنوعی مبتنی بر مرورگر جابهجایی را بهشدت بالا میبرد: ۴٫۲ جابهجایی در ساعت، بیش از چهار برابر غیرکاربران. اینجاست که هزینه پنهان رفتوآمد مکرر میان ابزارها آشکار میشود.
👨💻 تفاوت بر اساس نقش شغلی
- مهندسان نرمافزار که بیشتر از ابزارهای تعبیهشده استفاده میکنند: ۰٫۶ جابهجایی در ساعت و گذراندن ۷۸٫۵٪ زمان فعال در برنامههای اصلی کدنویسی.
- مدیران عملیات که بیشتر به ابزارهای مبتنی بر مرورگر تکیه میکنند: ۱٫۱ جابهجایی در ساعت که در دورههای هماهنگی سنگین به ۴٫۱ میرسد.
💡 نتیجه مدیریتی
به گفته گابریلا ماوخ، رئیس آزمایشگاه بهرهوری ActivTrak: «هدف نمیتواند صرفاً استفاده از هوش مصنوعی باشد؛ باید استفاده از آن را وسیلهای برای بهبود قابلاندازهگیری بهرهوری، کارایی و عملکرد کسبوکار دانست.» یافتهها نشان میدهد یکپارچهسازی هوش مصنوعی در همان برنامههای کاری موجود میتواند از جابهجایی مکرر و هدر رفتن تمرکز بکاهد؛ ابزارهای مستقل و مبتنی بر مرورگر، اگر در گردش کار ادغام نشوند، گامهای اضافی میسازند.
📚 منبع
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#چکیده_سایت
#هوش_مصنوعی #بهره_وری #محیط_کار #تحلیل_داده #فناوری
💻 آدرس تارنمای ما:
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute