بذارید خیلی ساده براتون توضیح بدم.
فرض کنید یه کشور سالانه میلیاردها دلار انرژی از خلیج فارس وارد میکنه.
این کشور برای ادامه اقتصادش به امنیت و ثبات مسیر انرژی نیاز داره.
حالا ایران نباید فقط بشینه بگه:
«خب، از کشتی شما عوارض میگیریم.»
نه!
من اگر جای مسئولین کشور بودم، میگفتم:
چرا فقط بابت عبور پول بگیریم؟!
چرا کاری نکنیم که همین عبور، برای کارخانه و تولیدکننده ایرانی بازار درست کنه؟
مثلاً به یک کشور میگیم:
شما قرارداد بلندمدت انرژی میخوای؟
خیلی خب...
🔹 در کنارش بیا در ایران سرمایهگذاری کن.
🔹 از تولیدکننده ایرانی خرید کن.
🔹 از محصولات پتروشیمی ایران استفاده کن.
🔹 از فولاد و مس و سیمان و محصولات کشاورزی ایران خرید کن.
🔹 شرکت مشترک راه بنداز.
🔹 فناوری بیار.
🔹 حتی بخشی از تولیدت رو داخل ایران انجام بده و از ایران به کشورهای منطقه صادر کن.
🔻 یعنی چی؟
یعنی ما به جای اینکه فقط از جیب اون کشور پول عوارض بگیریم، کاری کنیم که سالها از بازار اون کشور درآمد داشته باشیم.
این خیلی مهمتره.
فرض کنید یک کشور ۱۰ میلیارد دلار در سال برای واردات انرژی خودش هزینه میکنه.
چرا ایران نباید بتونه حتی بخشی از تجارت اون کشور رو به سمت خودش بکشونه؟
چرا باید نفت و گاز از کنار ایران رد بشه و کارخانه ایرانی بیکار بمونه؟
چرا باید کشتیها از هرمز عبور کنند ولی تولیدکننده ایرانی نتونه کالاش رو بفروشه؟
اینجا دقیقاً همون جاییه که باید از قدرت ژئوپلیتیکی هرمز استفاده کنیم.
🔻 ولی یه نکته مهم!
ما باید کاری کنیم که خرید از ایران برای کشورهای دیگه هم صرفه اقتصادی داشته باشه.
یعنی طرف مقابل خودش بگه:
«اگر با ایران قرارداد ببندم، هم انرژی و مسیر تجارتم امنتره، هم از بازار و تولید ایران استفاده میکنم، هم سود اقتصادی میبرم.»
این یعنی قدرت واقعی.
🔻 حالا تصور کنید این سیاست رو برای چند کشور اجرا کنیم.
🔸 یکی از ایران فولاد بخره.
🔸 یکی پتروشیمی.
🔸 یکی محصولات کشاورزی.
🔸 یکی دارو.
🔸 یکی تجهیزات صنعتی.
🔸 یکی خدمات فنی و مهندسی.
🔸 یکی بیاد توی ایران کارخانه بزنه.
🔸 یکی سرمایه بیاره.
🔸 یکی فناوری منتقل کنه.
اون موقع دیگه داستان فقط فروش نفت نیست.
🔹 ما داریم بازار میسازیم.
و این دقیقاً همون چیزیه که ایران بهش نیاز داره.
🔻 اینجا یه اتفاق خیلی مهم هم میفته.
تحریم وقتی خطرناک میشه که اقتصاد یک کشور فقط به یک مسیر و یک منبع درآمد وابسته باشه.
اما اگر ما از هرمز استفاده کنیم و در کنارش:
- تولید داخلی رو بالا ببریم،
- صادرات غیرنفتی رو زیاد کنیم،
- سرمایه خارجی جذب کنیم،
- تولید مشترک راه بندازیم،
- بنادر جنوب رو توسعه بدیم،
- و تجارت منطقهای رو گسترش بدیم،
اون موقع دشمن هرچقدر هم تحریم کنه، نمیتونه همه این زنجیره رو یکجا متوقف کنه.
🔻 به نظر من این باید یکی از اصلیترین برنامههای اقتصادی ایران در مورد هرمز باشه.
ما نباید فقط به این فکر کنیم که:
«از هر کشتی چقدر عوارض بگیریم؟»
باید بپرسیم:
«چطور هر کشتی که از هرمز عبور میکنه، برای اقتصاد ایران یک فرصت ایجاد کنه؟»
یک کشتی عبور میکنه؛
- سوخت میگیره.
- یک شرکت ایرانی خدمات میده.
- یک کالای ایرانی میفروشه.
- یک بندر ایرانی خدمات ارائه میکنه.
- یک کارخانه ایرانی سفارش میگیره.
- یک سرمایهگذار خارجی وارد ایران میشه.
- و یک بازار جدید برای تولیدکننده ایرانی باز میشه.
- اون موقع دیگه هرمز فقط یک تنگه نیست.
هرمز تبدیل میشه به موتور اقتصاد ایران
و به نظرم این همون نقطهایه که باید بین قدرت نظامی و قدرت اقتصادی ایران ارتباط برقرار کنیم.
نیروی نظامی امنیت رو ایجاد میکنه.
جغرافیای ایران فرصت رو ایجاد میکنه.
دیپلماسی قرارداد رو میبنده.
و تولیدکننده ایرانی پولش رو درمیاره.
این یعنی تبدیل قدرت نظامی به قدرت اقتصادی.
و اگر درست انجام بشه، اون وقت دشمن فقط با ایرانِ نظامی طرف نیست؛
بلکه با یک ایرانِ قدرتمند اقتصادی، صنعتی و تجاری طرفه.
حالا این گوی و این میدان برای مسئولین کشور...