محمود فرشچیان (۴ بهمن ۱۳۰۸ – ۱۸ مرداد ۱۴۰۴)[۱] نقاش و نگارگر ایرانی بود. او برای ساخت آثار با مضامین شیعی شهرت دارد. برخی از آثار او توسط وزیران امور خارجهٔ ایران (کمال خرازی و محمدجواد ظریف) به عنوان هدیه به سفرا و وزرای کشورهای خارجی اهدا شده است.[۲] آثار او در بسیاری از شهرهای جهان مانند پاریس، نیویورک، شیکاگو و توکیو به نمایش گذاشته شده است.[۳] در سال ۱۳۹۳، نشان افتخار جهادگر عرصه فرهنگ و هنر به وی اهدا شد.
محمود فرشچیان در ۴ بهمنِ ۱۳۰۸ در اصفهان به دنیا آمد.[۴] پدر فرشچیان که نماینده فرش اصفهان بود، او را به کارگاه نقاشی میرزا آقا امامی برد و امامی به استعداد فرشچیان در زمینه نقاشی پی برد. فرشچیان پس از آموزش نزد او و عیسی بهادری و دانشآموختگی از مدرسه هنرهای زیبای اصفهان، برای گذراندن دوره هنرستان هنرهای زیبا به اروپا سفر کرد و چندین سال به مطالعهٔ آثار هنرمندان غربی در موزهها پرداخت. بنا بر گفته خودش، در اروپا اول کسی بود که با بستهای از کتاب و قلم وارد موزه میشد و آخر از همه از موزه خارج میشد.[۵]
پس از بازگشت به ایران، فرشچیان کار خود را در اداره کل هنرهای زیبای تهران آغاز کرد و به مدیریت اداره ملی و استادی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران برگزیده شد. فرشچیان در نیوجرسی، ایالات متحده ساکن بود و سفرهای دورهای و فصلی به ایران داشت.[۶][۷]
فرشچیان در سال ۱۳۳۴ با نیادخت قوامی ازدواج کرد و سه فرزند به نامهای علیمراد، لیلا و فاطمه به دنیا آورد. علیمراد پزشک و لیلا روانشناس است. فاطمه فرزند دیگر فرشچیان در دهه ۱۳۶۰ به سازمان مجاهدین خلق ایران پیوست و سال ۱۳۶۷ به همراه همسرش ابوذر ورداسبی در عملیات فروغ جاویدان کشته شد.[۴]
از فرشچیان نقل شده که چون از امام هشتم شیعیان برای دست معیوبش شفا گرفت خادم افتخاری حرم وی شده است.[۸]
فرشچیان اسفند سال ۹۷ همزمان با ثبت ملی «هنر نگارگری مینیاتور» در فهرست میراث ناملموس، به عنوان حامل میراث فرهنگی در فهرست گنجینههای زنده بشری قرار گرفت.[۹]
در ۱۶ مرداد ۱۴۰۴، سخنگوی شهرداری اصفهان اعلام کرد که فرشچیان در بیمارستانی در ایالات متحده بستری است و وضعیت جسمانی او «وخیم» گزارش شده است.[۱۰] با این حال، بهمن نامورمطلق، رئیس پیشین فرهنگستان هنر و رئیس سابق دانشگاه استاد فرشچیان، این خبر را تکذیب کرد و اظهار داشت که بر اساس گفتوگو با همسر فرشچیان، او به دلیل زمینخوردن به بیمارستان مراجعه کرده و در آنجا به ذاتالریه مبتلا شده است. نامورمطلق همچنین از قول همسر فرشچیان افزود که او در منزل تحت مراقبت است و در وضعیت هوشیاری کامل به سر میبرد.[۱۱] فرشچیان در صبح ۱۸ مرداد ۱۴۰۴ در ایالات متحده درگذشت.[۱۲][۱۳]