حیدری،نَمَتی(نعمتی)
جَوونا، مُسِن ترا،نو جَوونا/
بِشنویی این قصه از اون زَمونا/
منظور از اون زَمونا شَص سال پیشه/
دل من چون کَلَک و توش آتیشه/
شُو اُ روز روضه مُخوندن تو خونا/
عَلَم و کُتَل بو پُر تو میدونا/
نَمَتی،حیدریا رقیب بودن/
نَبو جنسُشون جَلَب،نجیب بودن/
حیدری حُرمت هر بازار نویی/
نعمتی نعمته بَخچ چَرخُویی/
دوتا دَسّه، یَکی این داش یَکی اون/
همه زَنجیل مِزدَن با دل و جون/
آضیا،سنائی با انصاریا/
صدری با امام و هم بازاریا/
حاجی جعفر زاده با تبارکی/
جفتُشون با فدوی هم پالَکی/
مَمَدی،تقدیری با فلاحیا/
روضَشون خالی بود از رِینگ و ریا/
داوری هَمپا بو با صداقَتا/
مَیلِسِ شاهینی داش حکایتا/
مَمبَرا گرم و پامَمبر هَمیرُو/
نَمِزد بخچِ کسی هیشکی زیرُو/
مِکشید شا(ه) سَمُوار تا بِجوشه/
روی اِیوون، بیخ منقَل تو گوشه/
بَخچ اَعیون قِیلونا چاغ مِشُدَن/
مِزَدن پُک واشِ شوت،داغ مِشُدن/
شُوِ آخِر صدریا شوم مِدادن/
شربت از طَشت و اُو از جوم مِدادن/
نَمِرَف روضه کسی بَخچ پلو/
نَبو دوربین پشت سر یا از جلو/
دهه آخِر شبی هر شُو بو بپا/
یَکی اینجا،یَکی اونجا،جابجا/
کم و بیش هه اثر از اون آدما/
اما نیس هیش خبر از اون آدما/
روضه خوندن حالا پاک عوض شده/
نوحه ها،ترانه با غرض شده/
مِبا دل عاشق و با خدا باشه/
تا که روضه خالی از ریا باشه/
اَگه رفتی روضه با صدق و صفا/
مِشی فارغ ز غم و جور و جفا/
قبول باشه
شص=شصت/ کَلک=ظرف گِلی برای آتش/
نَمَتی= نعمتی=پیروان شاه نعمت الله ولی/
حیدری=پیروان قطب الدین حیدر/ جَلَب=بدجنس و شیطان صفت/ بخچ= برای/ دسه=دسته عزاداری/زنجیل=زنجیر/ممدی= محمد فتوحی قهوه چی/مَیلس=مجلس/زیرُو=زیر آب/اعیون= افراد اعیان و متشخص/واش= همراه با /جوم=جام =ظرف برنجی/شبی=شبیه خوانی/مِبا=باید
•|روابط عمومی موسسه فرهنگی هنری افق کویر|•
@ofoghkca
🌿 آموزش ساخت گلدان آویز با بطری پلاستیکی ♻️
با کمی خلاقیت، یک بطری پلاستیکی ساده میتواند به گلدانی زیبا برای گلها و گیاهان تبدیل شود.
در این آموزش یاد میگیریم چگونه با استفاده از بطریهای پلاستیکی دورریختنی، یک گلدان آویز بسازیم و به جای تبدیل شدن به زباله، دوباره از آن استفاده کنیم.
#زمین_امانت_ماست
•|روابط عمومی موسسه فرهنگی هنری افق کویر|•
@ofoghkca
🔸 اردکان در محرم؛ از مشعلگردانی ۵۰۰ ساله تا «یارونِ» عقدا و تعزیه «توت»
با فرارسیدن ماه محرم، شهرستان اردکان در استان یزد به کانون برگزاری آیینهای کهن و ملی عزاداری تبدیل میشود؛ دیاری کویری که با ثبت بیش از ۱۱ رسم عاشورایی در فهرست آثار ملی ایران، از «مشعلگردانی» و «تعزیهخوانی» گرفته تا آیینهای بومی «یارون»، قدمت و ارادت دیرینه خود را به نمایش میگذارد.
اردکان، که یکی از قدیمیترین مناطق کویر مرکزی ایران به شمار میرود، در ماه محرم رنگ و بویی دیگر میگیرد. آنچه این آیینها را از سایر نقاط کشور متمایز کرده، نهتنها قدمت آنها، بلکه اجرای خودجوش و مردمیشان در دل کوچههای تنگ و بافت تاریخی شهر و روستاهای اطراف است؛ مردمی که نسلبهنسل این میراث را پاس داشتهاند.
🔸 یارونِ عقدا؛ حلقههایی از ارادت در روشنایی چراغ نفتی
نادر پیری اردکانی، پژوهشگر و محقق اردکانی، در گفتوگو با ایسنا یکی از این آیینها را مراسمی منحصربهفرد با نام «یارون» ذکر کرد که در شهر تاریخی عقدا برگزار میشود و در نوع خود کمنظیر است.
وی در تشریح این آیین گفت: «دستههای عزاداری بهصورت دو حلقه دایرهوار شکل میگیرند؛ حلقه اول را معمولاً پیشکسبان و حلقه دوم را جوانان تشکیل میدهند. زنان نیز دستهها را همراهی میکنند و کودکان با در دست داشتن پرچمهای حسینی، پیشاپیش حرکت میکنند.»
پیری اردکانی افزود: «نکته قابلتوجه در مراسم یارون، حضور فردی با چراغ نفتی در میان دستههاست که کوچهپسکوچههای تاریک و قدیمی عقدا را برای عبور عزاداران روشن میکند.»
به گفته وی، دستهها از حسینیههای قدیمی این شهر بهراه افتاده و پس از عبور از بافت تاریخی، همزمان به حسینیه بزرگ میرسند و حلقهای عظیم از عزاداران را تشکیل میدهند.
🔸 مشعلگردانی؛ دعوت به عزا با نور نیاکان
در مرکز شهرستان، یعنی شهر اردکان، آیینهای کهنتری برگزار میشود. شب اول محرم، مراسم «مشعلگردانی» با قدمتی بیش از ۵۰۰ سال، با غروب خورشید در حسینیههای اصلی شهر مانند کوشکنو، بازارنو، علیبیک، چرخاب، جنتآباد و شریفآباد آغاز میشود.
به گفته پیری، در این آیین، مشعلها به نشانه دعوت از مردم برای حضور در مراسم عزاداری روشن شده و در کوچههای شهر به گردش درمیآیند. وی با بیان اینکه آتشافروختن بر فراز پشتبامها و برافراشتن مشعلهای فروزان، نمادی از روشنایی در مسیر عشق به سیدالشهداست، ادامه داد: «این مراسم بهگونهای است که اهالی شهرهای همجوار و حتی دیگر نقاط کشور نیز برای تماشای آن به اردکان سفر میکنند.»
🔸 پوشکشی چرخاب؛ آیینی ۱۲۰ ساله از قاجار تا امروز
این پژوهشگر اردکانی از دیگر آیینهای منحصربهفرد محرم در اردکان را «پوشکشی» یا «پوش بالاکنی» نام برد که در دومین روز محرم در محله تاریخی چرخاب برگزار میشود.
به گفته وی، این آیین کهن با قدمتی بیش از ۱۲۰ سال، مربوط به اواخر دوره قاجار است که هر ساله با شکوه خاصی در حسینیه چرخاب برگزار میشود. عزاداران با برافراشتن پرچمهای بزرگ سیاه و پوشکشی حسینیه در آیینی خاص، ارادت خود را به اباعبدالله الحسین(ع) به نمایش میگذارند.
🔸تعزیه «توت»؛ روایت حماسه در دل معماری خشتی
پیری اردکانی خاطرنشان کرد: «در بخش خرانق، یکی از مناطق تاریخی و گردشگری اردکان، مراسم تعزیهخوانی در روستای توت، هر ساله باشکوهترین رویداد دهه پایان صفر را رقم میزند.»
به گفته این محقق، این آیین نمایشی و مذهبی که با حفظ اصالت دیرینه برگزار میشود، روایتگر حماسه کربلا به زبانی تأثربرانگیز و با حضور گسترده عزاداران از نقاط مختلف است. فضای سنتی بخش خرانق و معماری خشتی منطقه، جلوهای ویژه به این تعزیهها بخشیده است.
🔸 از پرسهزنی تاسوعا تا شدّهبندی احمدآباد:
از دیگر آیینهای ثبتشده این شهرستان میتوان به «پرسهزنی» در روز تاسوعا و «شدّهبندی» احمدآباد در بخش مرکزی اشاره کرد که هر یک، گوشهای از فرهنگ غنی عاشورایی این دیار را روایت میکنند. مردم اردکان چند روز قبل از آغاز محرم، به سیاهپوش کردن تکایا، حسینیهها و خیابانها میپردازند و فضای شهر را برای برگزاری هرچه باشکوهتر این آیینها آماده میکنند.
🔸نگاه مسئولان به میراث عاشورایی:
مصطفی سپهری اردکانی، سرپرست اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان اردکان، در گفتوگو با ایسنا ضمن اشاره به اهمیت معرفی این آیینهای سنتی اظهار کرد: «تاکنون بیش از ۱۱ آیین محرمی مردم این منطقه در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.»
وی خاطرنشان کرد: «این اقدام گامی مؤثر در جهت حفظ و ماندگاری این میراث ارزشمند برای نسلهای آینده محسوب میشود و ثبت دیگر آثار معنوی شهرستان نیز در دستور کار است.»
•|روابط عمومی موسسه فرهنگی هنری افق کویر|.
@ofoghkca
#محرم_در_لنز_افق
⚫️ چند روایت تصویری به نگاه ارزشمند هنرمندان جوان اردکانی:
مهلا سرافراز
نرگس فتاحی
فاطمه عابدینی
در مراسم شیرخوارگان حسینی، محرم ۱۴۰۵
#عکاسی_محرم
•|روابط عمومی موسسه فرهنگی هنری افق کویر|•
@ofoghkca