کتاب The Wisdom of the World
The Human Experience of the Universe in Western Thought نوشته Rémi Brague را میتوان مکمل عمیقترِ پروژهی فکری او در نقد مدرنیته دانست. اگر «پادشاهی انسان» درباره بحران پروژهی مدرن بود، این کتاب درباره چیزی بنیادیتر است:
اینکه انسان غربی در طول تاریخ، «جهان» را چگونه تجربه کرده است.
براگ در این کتاب صرفاً تاریخ فلسفه نمینویسد.
او سعی میکند نشان دهد هر دورهی تاریخی، نوع خاصی از رابطه میان انسان و کیهان ساخته است.
مسئله اصلی کتاب این است:
انسان وقتی به جهان نگاه میکند، دقیقاً چه میبیند؟
نظم؟
خانه؟
مادهی خام؟
بیمعنایی؟
یا صرفاً فضایی سرد و بیتفاوت؟
براگ معتقد است تمدن غرب در طول تاریخ، سه تجربهی بزرگ از جهان داشته است.
در جهان یونانی، کیهان «کاسموس» بود.
یعنی نظمی زیبا، عقلانی و هماهنگ.
برای یونانیان، جهان فقط مجموعهای از اشیا نبود؛ نوعی هارمونی داشت.
انسان باید خودش را با این نظم هماهنگ میکرد.
اینجا تأثیر Plato و Aristotle مهم است.
جهان برای آنان intelligible بود؛ یعنی قابل فهم و دارای معنا.
در تجربهی مسیحیِ قرون وسطی، جهان همچنان معنادار بود، اما این معنا از خدا میآمد.
کیهان دیگر فقط نظم طبیعی نبود؛ آفرینش بود.
یعنی جهان ردّی از خالق را در خود داشت.
در این دوره، انسان هنوز مرکز مطلق نبود.
او مخلوقی درون نظمی بزرگتر بود.
اما براگ نشان میدهد که مدرنیته این رابطه را شکست.
از قرن هفدهم به بعد، جهان آرامآرام از «خانه» به «شیء» تبدیل شد.
علم جدید جهان را قابل اندازهگیری، قابل محاسبه و قابل تسلط کرد.
این تحول قدرت عظیمی به بشر داد؛ اما همزمان تجربهی معناییِ جهان را فرسوده کرد.
اینجا براگ نقد تندی به نگاه مدرن دارد:
او نمیگوید علم اشتباه است؛ بلکه میگوید علم مدرن فقط به جنبهی کمیِ جهان نگاه میکند و پرسش از معنا را حذف میکند.
در نتیجه، انسان مدرن در جهانی زندگی میکند که از نظر تکنیکی فهمیده شده، اما از نظر وجودی تهی شده است.
این نکته خیلی مهم است:
براگ معتقد نیست بحران مدرن صرفاً اخلاقی یا سیاسی است؛ بحران در خود «تجربهی جهان» رخ داده.
یعنی انسان دیگر احساس نمیکند در جهانی معنادار زندگی میکند.
جهان تبدیل شده به فضایی خنثی و بیروح.
اینجا او به شکلی غیرمستقیم به متفکرانی مثل Martin Heidegger نزدیک میشود، مخصوصاً در نقد تکنولوژی و فراموشی هستی.
اما برخلاف هایدگر، براگ کمتر شاعرانه و بیشتر تاریخی و الهیاتی فکر میکند.
یکی از بحثهای مهم کتاب، تفاوت میان نگاه باستانی و مدرن به «آسمان» است.
برای انسان باستان، آسمان نوعی نظم مقدس بود.
اما پس از انقلاب علمی، آسمان تبدیل شد به فضای فیزیکیِ بیتفاوت.
براگ میگوید این تغییر فقط علمی نبود؛ تجربهی درونی انسان را تغییر داد.
در جهان قدیم، انسان زیر سقف کیهان زندگی میکرد.
در جهان مدرن، انسان در خلأ شناور است.
و این همان چیزی است که به اضطراب متافیزیکیِ انسان مدرن منجر میشود.
کتاب در بعضی بخشها سنگین و آکادمیک است، چون براگ مدام میان فلسفه یونانی، الهیات مسیحی، علم مدرن و تاریخ اندیشه حرکت میکند.
اما اگر کسی بخواهد بفهمد چرا انسان مدرن با وجود پیشرفت عظیم، احساس بیخانمانی میکند، این کتاب بسیار مهم است.
نکته مهم این است که براگ صرفاً ضدمدرن نیست.
او دستاوردهای علم را انکار نمیکند.
اما هشدار میدهد که اگر جهان فقط «مادهی قابل کنترل» دیده شود، انسان هم در نهایت به شیئی قابل مدیریت تبدیل خواهد شد.
برای بحثهای ما در «جامعه باز»، این کتاب مهم است چون بحران امروز را فقط سیاسی یا اقتصادی نمیبیند؛ بلکه ریشه را در نحوهی تجربهی جهان جستوجو میکند.
یعنی شاید انسان امروز بیش از هر چیز، رابطهاش را با خودِ جهان از دست داده است.
و این شاید یکی از عمیقترین بحرانهای مدرنیته باشد:
ما جهان را بیشتر از هر زمان دیگری میشناسیم،
اما کمتر از هر زمان دیگری در آن «سکونت» میکنیم.
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
#ادبیات
Don't think about what was
asked, but about why? If you guess what it's for, then you'll know how to answer it
Maxim Gorky
«به این فکر نکن که چه چیزی پرسیده شده است،
بلکه به این بیندیش که چرا پرسیده شده.
اگر حدس بزنی هدف از آن چیست،
آنگاه خواهی دانست چگونه پاسخ بدهی.»
ماکسیم گورکی
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
🔎کایزن
💎 کایزن به ما میآموزد که تغییرات بزرگ، حاصل قدمهای کوچک و پیوستهاند؛ نه تصمیمهای بزرگ و هیجانزده.
بیشتر افراد به دنبال تحولهای سریع و نتایج فوری هستند، اما پیشرفت واقعی معمولاً آرام، تدریجی و در ابتدا تقریباً نامحسوس است. بااینحال، همین بهبودهای کوچک، اگر هر روز ادامه پیدا کنند، در گذر زمان به دستاوردهایی بزرگ تبدیل میشوند.
برای مثال، اگر هر روز تنها یک درصد بهتر از دیروز باشید؛ کمی سالمتر غذا بخورید، چند صفحه کتاب بخوانید، اندکی ورزش کنید یا یک عادت نادرست را کمتر تکرار کنید، شاید امروز تفاوت محسوسی نبینید؛ اما پس از چند ماه یا چند سال، نتیجهٔ آن میتواند زندگی شما را دگرگون کند.
♥️ پیام اصلی کایزن این است که موفقیت، بیش از آنکه به استعداد وابسته باشد، به استمرار در انجام کارهای درست وابسته است. همانگونه که شکست نیز معمولاً حاصل یک اشتباه بزرگ نیست، بلکه نتیجهٔ انباشته شدن انتخابهای نادرست کوچک در طول زمان است.
📍 کایزن یعنی هر روز اندکی بهتر از دیروز شدن؛ زیرا نتایج بزرگ، از بهبودهای کوچک و مداوم پدید میآیند، نه از انگیزههای زودگذر.
کایزن (Kaizen) یک فلسفه و رویکرد مدیریتی ژاپنی است که بر «بهبود مستمر و تدریجی» تمرکز دارد. این روش با ایجاد تغییرات کوچک اما مداوم با مشارکت همهی افراد، به دنبال ارتقای کیفیت، افزایش بهرهوری و حذف هدررفتها (ضایعات) است.
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
انتقاد هوسرل به علم مدرن
+ ادموند هوسرل فیلسوف و استاد برجسته فلسفه (مارتین هایدگر یکی از شاگردان هوسرل است) و بنیانگذار مکتب پدیدارشناسی معتقد بود که علوم مدرن بیش از حد غرق در اندازهگیری، ریاضیات و ابزارها شدهاند و یادشان رفته که اساساً برای چه به وجود آمدهاند. او میگوید علم به ما اطلاعات میدهد، اما معنای زندگی را از دست داده است و فلسفه باید این معنا را به ما بازگرداند ...
وی در بخش اول کتاب بحران علوم اروپایی و پدیدارشناسی متعالی چنین مینویسد: «علومِ مبتنی بر حقایقِ صرف، انسانهاییِ صرفاً حقیقتیاب (تکنسین) میسازند... در اضطرارِ زندگیمان، این علم چیزی برای گفتن به ما ندارد. علم اصلاً همان سؤالاتی را پاک میکند که برای انسانِ گرفتار در دگرگونیهای سرنوشت ساز، سوزانترین هستند: سؤالات مربوط به معنا یا بیمعنایی کل این وجودِ انسانی.»
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
2.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#حسخوبآرامش
ما باور کرده ایم که
خداوند از بالا ما را میبیند،
اما او در واقع از درون ما را میبیند.
اولین روز هفته به خیر و شادی❤️🌸
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
🛸 انسان دارای عقل است تا خود را از آنچه ناراحتش میکند خلاص کند.
#آنا_کارنینا📕
#لئو_تولستوی✍
✒️اگر خواستید عقیدهای را بسنجید ابتدا ببینید افرادی كه پیرو آن عقیده هستند به جامعۀ بشری چه خدماتی کردهاند !!🖋
#جورج_اورول
✍️انسان آن چیزی نمیشود که آرزو میکند، آن میشود که تکرار میکند.
#یونگ
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
3.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
.
- کودکی که کار میکند، تنها یک «کودک کار» در آمارها نیست؛ انسانی است با احساسات، آرزوها و رؤیاهایی که لگدمال شده است.
- جامعهای که صدای کودکانش را نمیشنود. بخشی از انسانیت خود را از دست داده است.
- کودکی که مجبور است زودتر از زمان خود بزرگ شود، روایتی از نابرابری را با خود حمل میکند؛ روایتی که شنیدن آن، وظیفهٔ ماست.
[دیده اما نشنیده: اهمیت صدای کودکان/ جانا مور لون/ مرتضی براتی / چاپ دوم]
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
One-Dimensional Man: Studies in the Ideology of Advanced Industrial Society — Herbert Marcuse
With a New Introduction by Douglas Kellner
در میان آثار مکتب فرانکفورت، One-Dimensional Man یکی از تأثیرگذارترین نقدهای فلسفی و اجتماعی بر سرمایهداری پیشرفته و جامعه صنعتی مدرن است. هربرت مارکوزه این کتاب را در سال ۱۹۶۴، در اوج رونق اقتصادی غرب، منتشر کرد؛ زمانی که بسیاری گمان میکردند دموکراسی لیبرال و رشد فناوری، آزادی انسان را تضمین کردهاند. مارکوزه برخلاف این خوشبینی استدلال میکند که رفاه، مصرفگرایی و فناوری میتوانند به ابزارهای تازهای برای سلطه تبدیل شوند.
ایده مرکزی کتاب این است که جامعه صنعتی پیشرفته، چه در شکل سرمایهداری و چه در شکل سوسیالیسم بوروکراتیک، انسانی «تکساحتی» میآفریند؛ انسانی که توانایی نقد بنیادین نظم موجود را از دست داده است. نظام سیاسی و اقتصادی دیگر تنها از طریق زور حکومت نمیکند، بلکه با تولید نیازهای کاذب، فرهنگ مصرفی، رسانهها و عقلانیت تکنولوژیک، افراد را با نظم موجود سازگار میکند.
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
اینشتین و جویندگان حقیقت
برگردیم به 82 سال قبل، یعنی 6 سال پس از درگذشت ادموند هرسول ...
در آن سال آلبرت اینشتین طی مکاتبات و نامه هایش با رابرت تورنتون (فیزیکدان و استاد برجسته دانشگاه) به برخی از مردم و دانشمندانی اشاره میکند که ذهنشان با فلسفه بیگانه است و یا از پیشینه تاریخی علم آگاهی ندارند و یا دچار تعصبات هستند وی تاکید میکند مردم و حتی دانشمندان هم در دوران تربیت و آموزش اگر به تعصبات نسلی مبتلا شوند رنج خواهند برد و این افراد را به کسانی تشبیه کرد که شاید هزاران درخت را دیده باشند اما درکی از جنگل ندارند.
وی در بخشی از نامه، فعالان دنیای علم و دانش را به دو گروه تقسیم میکند یک دسته کسانی که صرفا صنعتگر، متخصص یا تکنسین هستند و دسته دیگر کسانی که بینش فلسفی به مسائل جهان دارند و بواسطه آن میتوانند به استقلال فکری برسند، اینشتین از گروه دوم با عنوان "جویندگان واقعی حقیقت" نام برد ...
____
✉️ ماجرای نامه چه بود؟
در سال 1944 رابرت تورنتون (استاد فیزیک) قصد ارائه طرحی جدبد داشت که در آن به دانشجویان فیزیک، دروس فلسفه، روش شناسی و تاریخ علم هم آموزش داده شود و برای اجرای این طرح بحث برانگیز به آلبرت اینشتین نامه نوشت و از او درباره درست بودن یا نبودن این کار مشورت و نظر خواست، اینیشتین هم جواب او را داد و ضمن موافقت با این طرح، توصیه هایی هم نوشت که اینجا بخشهایی از آن را مرور کردیم که به نوعی در ارتباط با دیدگاه ادموند هوسرل بود.
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
✒️علامت مساوی ( = ) در سال 1557 توسط ریاضیدان اهل ولز Robert Recorde اختراع شد. چون از بارها و بارها نوشتن جمله " برابر است با" خسته شده بود.🖋
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
#سهروردی شناسی
#دکترسیدمحمددیباجی
داستان #کیخسرو در #شاهنامه را میتوان یکی از عمیقترین روایتهای رمزی و حکمی این اثر دانست. شخصیت کیخسرو صرفاً یک قهرمان تاریخی یا اسطورهای نیست، بلکه نماد «انسان کامل» و «شاهِ حکیم» در سنت ایرانی است.
مهمترین رمزهای داستان کیخسرو عبارتاند از:
#فرّه #ایزدی (Xvarnah): کیخسرو از آغاز حامل فرّه ایزدی است. این فرّه نشانه #مشروعیت #سیاسی نیست، بلکه #نور #الهی و حکمت قدسی است که او را از دیگر پادشاهان متمایز میکند.
جام کیخسرو: جام نماد آگاهی شهودی است؛ یعنی توانایی دیدن حقیقتِ عالم، نه صرفاً مشاهده با چشم ظاهر. در تأویل عرفانی، این جام همان قلبِ صیقلیافته انسان کامل است.
خونخواهی سیاوش تنها انتقام شخصی نیست، بلکه نماد غلبه عدالت بر ظلم و بازگرداندن نظم قدسی به جهان است افراسیاب را میتوان نماد نفس سرکش، جهل یا نیروهای آشوب دانست. غلبه کیخسرو بر او، پیروزی نور بر تاریکی و حکمت بر نادانی است.
شاید عمیقترین رمز داستان این باشد که کیخسرو، پس از رسیدن به اوج قدرت، سلطنت را رها میکند. این نشان میدهد که مقصد نهایی انسان، قدرت دنیوی نیست، بلکه کمال معنوی است.
پایان زندگی کیخسرو، که به جای مرگ عادی با ناپدید شدن همراه است، یادآور عروج معنوی است به عالم نور و از این جهت با شخصیتهایی چون خضر و برخی #اولیای #الهی قابل مقایسه است.
سهروردی، کیخسرو را حلقه اتصال میان #حماسه #ایرانی، حکمت خسروانی و عرفان اشراقی میداند؛ شخصیتی که در شاهنامه با زبان حماسه و در آثار سهروردی با زبان فلسفه و عرفان بازآفرینی میشود
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا
7.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#آموزش
🔺 باور کردنش سخت است؛ اما اینها دانشآموزان دوره اول دبیرستان هستند.
این صحنه، زنگ خطری برای نظام آموزش است؛ نتیجه سالها افت کیفیت آموزشی، تعطیلیهای مکرر مدارس و آزمونهایی که گاهی جدی گرفته نشده است.
https://eitaa.com/phwsla
#انجمنبوعلیسینا