ابوعلی سینا و رستاخیز علمی زبان فارسی از جمله خدمات انقلابی این دانشمند بی‌بدیل به فرهنگ و زبان فارسی، اعطای زبان علمی به آن بود؛ چرا که تا پیش از او، «عربی» زبان غالبِ علم و فلسفه در ایران و جهان اسلام به شمار می‌رفت. اما این نابغه ایرانی بعنوان رئیس فلاسفه مشاء، ورق را برگرداند و فرزندی نوپا و نیرومند به جهان ادب و تفکر اهدا کرد: فلسفه و حکمت به زبان فارسی. او نگارندهٔ نخستین دانشنامهٔ مدون فلسفه و علوم عقلی به زبان فارسی در تاریخ است؛ یعنی کتاب «دانشنامه علائی». ابن‌سینا در این اثر با واژه‌سازی‌های خلاقانه و بی‌نظیر، ثابت کرد که زبان فارسی ظرفیت بیان عمیق‌ترین و پیچیده‌ترین مفاهیم عقلانی و تجریدی جهان را دارد. 🗞 نسخهٔ اصلی بخش ریاضیات (هندسه، حساب، موسیقی و نجوم) در جریان حملات و غارت‌های آن عصر مفقود شد؛ اما بعدها، شاگرد وفادار و ممتازش ابوعبید جوزجانی این بخش‌ها را بر اساس دیگر متون استاد گردآوری و به فارسی ترجمه کرد تا این دانشنامهٔ جاودان کامل گردد ... https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

اکنون به قلم شخص ابوعلی سینا، مطالبی را که حدود هزار سال قبل در باب "منطق و حقیقت برهان" در برابر افت‌های اندیشه، جدل و مغلطه بیان نمود ... و اندیشه را آفت‌ها باشد که وی را از راستی بگرداند و به نادرستی اندر افکند. و این آفت‌ها یا از لفظ باشد و یا از معنی. اما آنچه از لفظ باشد، آن است که واژه‌ای بود دارای دو معنی یا بیشتر، و کس آن را به یک معنی به‌کار دارد و دگری به معنیِ دگر فهم کند. و اما آنچه از معنی باشد، آن است که آنچه را که علت نیست علت انگیزد، یا حکمی را که بر بخشی از چیزها درست است بر همه روان دارد. و منطق دانشی است که ترا از این آفت‌ها نگاه دارد تا اندیشهٔ تو از خطا ایمن باشد ... برهان، قیاسی است متشکل از مقدماتِ یقینی، ضروری و دائمی که برای افادهٔ یقینِ دائمی به‌کار می‌رود. هدف از برهان تنها قانع ساختنِ مخاطب یا غلبه بر خصم نیست — که این غرضِ جدل است — بلکه کشفِ حقیقتِ امر آن‌چنان که در نفس‌الأمر هست می‌باشد. از این رو، مقدماتِ برهان باید بالذات اولی و علّتِ تصدیق به نتیجه باشند. #ابوعلی_سینا ✏️ پاراگراف اول از کتاب دانشنامه علایی (بخش منطق). پاراگراف دوم از کتاب منطق شفا، بخش برهان، ترجمه مهدی قوام صفری https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

چرا باید #فلسفه را به کودکان آموزش دهیم؟ من سه دلیل برای معرفی فلسفه در دبستان ارائه می‌دهم که کودک می‌تواند آن‌ها را تایید کند: ۱. شرکت در گفت‌وگوهای فلسفی، معنای خود را در کودکان تقویت می‌کند. ۲. فضای امنی را برای بحث درباره مسائلی که در زندگی با آن مواجه می‌شوند فراهم می‌کند. ۳.  روشی قابل‌تحسین برای حل تعارض ایجاد می‌کند که کودکان می‌توانند در زمینه‌های دیگر از آن استفاده کنند. از #کتاب #فکر‌کردن به‌واسطه داستان‌ها اثر #توماس وارتنبرگ، ترجمه مرتضی براتی، #نشرلگا https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

🔍 نقش و نقد ابوعلی‌ سینا بر ارسطو در عبور بشریت از فیزیک باستان و پی‌ریزی فیزیک مدرن: نقش ابن‌سینا در پیدایش فیزیک مدرن، نقشی بنیادی، انتقادی و انتقال‌دهنده است. فیزیک مدرن بر پایه رد اصول فیزیک باستان شکل گرفت، اما دانشمندان برای رسیدن به اصل اینرسی، نیازمند گامی استوار و بلند بودند که شالوده فیزیک ارسطو را بشکند، و عبور از نام بزرگ ارسطو کاری بس دشوار بود همچون شکستن یک بت. آن گام بزرگ تاریخی را ابوعلی سینا برداشت: ۱. رد نظریه ارسطو: ابن‌سینا با دلایل منطقی اثبات کرد که برخلاف نظر ارسطو، هوا عامل حرکت پرتابه‌ها نیست، بلکه مانعی در برابر حرکت است. او با انتقال علت تداوم حرکت به «درون جسم»، ذهن بشر را از طلسم فیزیک باستان آزاد کرد. ۲. صورت‌بندی «نظریه میل: او مطرح کرد که پرتاب‌کننده کیفیتی درونی به نام «میل» به جسم می‌بخشد. ابن‌سینا استدلال کرد که در صورت فرضِ وجود خلاء و غیاب موانع (هوا و اصطکاک)، این میل در جسم باقی مانده و حرکت تا ابد ادامه می‌یابد. / یک تحول فکری درخشان که پیش‌درآمد مستقیم اصل اینرسی شد. ۳. انتقال به غرب و رسیدن به نیوتن: با ترجمه لاتین آثار ابن‌سینا (به‌ویژه بخش طبیعیات کتاب الشفاء)، فیلسوفان طبیعی در اروپا و مکتب پاریس چون ژان بوردان، این اندیشه را با عنوان نظریه امپتوس (Impetus) گسترش دادند. این خط فکری راه را برای گالیله و دکارت باز کرد تا در نهایت اسحاق نیوتن با صورت‌بندی قانون اول حرکت (اصل اینرسی) -که بیان می‌دارد هر جسمی حالت سکون یا حرکت یکنواخت خود را ادامه می‌دهد مگر آنکه نیرویی خارجی بر آن وارد شود- فیزیک مدرن را تثبیت کرد. ✏️ به‌طور خلاصه: می‌توان گفت ابن‌سینا بیش از ۶ قرن پیش از نیوتن، با نقد شجاعانه فیزیک ارسطو و صورت‌بندی «نظریه میل»، شالوده‌شکن فیزیک باستان شد و شاهراه فکری جدیدی گشود که در نهایت به تولد فیزیک مدرن انجامید. به مناسبت هزار و چهل و ششمین سال تولد ابوعلی سینا https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

#معرفی کتاب ابن سینا و تمثیلات عرفانی،هانری کربن #ترجمه دکتر انشااله رحمتی #خانه تاریخی سرتیپ سدهی اصفهان https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

بزرگداشت ابن سینا (شیخ الرئیس) این‌بار این شخصیت ایرانی را از نگاه برخی از بزرگترین دانشمندان تاریخ غرب 🔺جرج سارتون (پدر تاریخ علم): سارتون در کتاب تاریخ علم، ابن‌سینا را یکی از برجسته‌ترین دانشمندان جهان در تمامی نژادها، زمان‌ها و مکان‌ها معرفی میکند، همچنین او در تقسیم‌ بندی ادوار تاریخ علم، سال‌های ۱۰۰۰ تا ۱۰۵۰ میلادی جهان را تحت عنوان «عصر ابن سینا و بیرونی» لقب گذاری کرد. 🔺ویلیام اسلر (پدر پزشکی مدرن): اسلر در کتاب تکامل پزشکی خود اشاره می‌کند که قانون ابن‌سینا برای قرن‌ها مانند «انجیل پزشکی» در دانشگاه‌های اروپا حکومت میکرد و تدریس می‌شد و آن را مقتدرترین دانشنامه درسی در تاریخ پزشکی عنوان کرد. 🔺 دانته آلیگیری (پدر زبان ایتالیایی، شاعر و نویسنده): دانته در شاهکار بزرگ خود یعنی کتاب "کمدی الهی" ابن‌سینا را در کنار ارسطو، بقراط، جالینوس و ابن‌رشد به عنوان یکی از دانایان بزرگ جهان یاد کرده است. 🔺راجر بیکن (از بنیانگذاران روش تجربی در علم غرب): بیکن در کتاب "Opus Majus" از ابن‌سینا به عنوان پیشوای فیلسوفان، شارح اعظم و جانشین ارسطو یاد می‌کند. 🔺ویلیام اوکامی (فیلسوف تکفیرشده از سوی پاپ "جان بیست‌و‌دوم" و ارائه دهنده اصل معروف تیغ اوکام): او در کتاب Summa Logicae برای تبیین نظریه خود درباره اصل بی طرفی «ماهیت»، صریحاً به تحلیل ابن‌سینا در کتاب الهیات الشفاء (ترجمه لاتین: Metaphysica) ارجاع می‌دهد. 🔺توماس آکویناس (بزرگ‌ترین فیلسوف اروپا در قرن سیزدهم): آکویناس در آثار خود (از جمله De Ente et Essentia) به آراء ابن‌سینا ارجاع داده و در صورت‌بندی بحث "وجود" و "ماهیت" و «واجب‌الوجود» مستقیماً از اندیشه ابن‌سینا بهره برده است. 🔺برتراند راسل (فیلسوف و تاریخ‌دان): وی در کتاب تاریخ فلسفه غرب به استعداد خارق‌العاده، نفوذ و سلطه چند صد ساله سیستم فکری ابوعلی سینا بر شرق و غرب جهان اشاره می‌کند. https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

در بررسی ابعاد شخصیت علمی ابن‌سینا (شیخ‌الرئیس) باید توجه نمود که او تنها یک متفکر یا دانشمند تک‌بعدی نیست، بلکه دانشمندی جامع‌الأطراف (Polymath) است؛ یعنی انسانی که بر اکثر علوم زمانه خود احاطه دارد. این نابغه بر تمام دانش عصر خویش مسلط بود؛ او هم‌زمان فیلسوف، الهی‌دان، پزشک، منطق‌دان، ریاضی‌دان، اخترشناس، فیزیک‌دان، طبیعی‌دان، جغرافی‌دان، زمین‌شناس، شاعر و موسیقیدان بود. پس وقتی با تأثیرات و نظریات ساختارشکنانه او در علوم مختلف روبرو می‌شویم، نباید شگفت‌زده شد ...

📷 پازولینی در اصفهان؛ شهری میان خاطره و بولدوزرها پیر پائولو پازولینی، شاعر و فیلمساز نامدار ایتالیایی، زمانی که برای یافتن لوکیشن‌های فیلمش به اصفهان بازگشت، با شهری روبه‌رو شد که دیگر تماماً همان اصفهانِ به‌یادمانده در ذهنش نبود. او از مواجهه‌اش با تخریب بافت قدیمی شهر چنین گفته است: «من اصفهان را به‌عنوان شهری زیبا به یاد داشتم و امیدوار بودم بتوانم از تمام شهر استفاده کنم. اما وقتی این بار برای بازدید از لوکیشن‌ها به آنجا رفتم، بولدوزرهایی دیدم که آخرین خانه‌ها را خراب می‌کردند و جرثقیل‌هایی که روی ویرانه‌ها، شهری مدرن و معمولی برپا می‌کردند. خوشبختانه هنوز چند مجموعه، بنا و معبد زیبا باقی مانده‌اند.» تصویر ضمیمه، گوشه‌ ای از همان اصفهان و لوکیشن‌هایی است که پازولینی دید؛ شهری که زیبایی تاریخی‌اش او را مجذوب کرده بود و هم‌زمان، سرعت دگرگونی و تخریبش به چشم او می‌آمد. نیم‌قرن بعد، شاید این تصاویر فقط اسنادی از حضور یک فیلمساز بزرگ در ایران نباشند؛ سندی تصویری از اصفهانی‌اند که بخشی از آن دیگر وجود ندارد. #اصفهان #پیر_پائولو_پازولینی #میراث_فرهنگی #تاریخ_سینما https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

دريغا آنچه به صفات بشريت تعلّق دارد، چون اكل و شرب و جماع و نوم است. طايفه خواص اين صفات را به کلّ از خود نفی كنند. آنها به خودشان نگويند: خورديم و خفتيم، بلكه گويند: بخورد و بخفت و گرسنه است و تشنه است. ارباب بصيرت را اين احوال به طريق مشاهدات معلوم شده است و بدانستند كه جان راكب است و قالب مركوب، چون كسی اسب را علف دهد و او خورد، هرگز نسبت خوردن اسب با خود نكند. اين قوم روا ندارند انتساب خوردن و خفتن با خود كردن، بدان كه حقيقت ذات انسان چيزی ديگر باشد و آنچه خورد و خسبد چيزی دیگر. #عین‌القضات_همدانی https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

در جهان #باستان، مردم کمتر از امروز گمان می‌بردند که «تفکّر مثبت» سالم است. احتمالاً حق با آن‌ها بود. هدفِ فلسفه، داشتن باورهایی عقلانی و واقع‌گرایانه است، نه «مثبت‌اندیشی»ِ اجباری. پژوهش‌های روانشناسی جدید نشان می‌دهد کسانی که می‌توانند افکار و احساسات ناخوشایند را بپذیرند، بدون آنکه غرقشان شوند، از کسانی که سعی می‌کنند از آن‌ها بگریزند یا خود را سرگرم کنند، تاب‌آورترند (هیز، استروسال و ویلسون، ۲۰۱۲؛ رابرتسون، ۲۰۱۲) #کتاب فلسفه رواقی و هنر شادکامی، #دونالدرابرتسون #ترجمه مرتضی براتی https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

💠 ابن‌سینا: 🏷 «وَالْحَقُّ يُوجِبُ فِيهَا مَا لَا يَجِبُ أَنْ نَسْتَحْيِيَ مِنْهُ.» ▫️«و راستی و حقیقت را در این میانه اقتضایی است که شرمساری از بیانِ آن، روا نباشد.» کتاب النجاة #ابن‌سینا https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا

هر دوی ما زندانی هستیم... 🗞 بخشی از مقاله معروف ضدجنگ ویرجینیا وولف در سال ۱۹۴۰ میلادی در اوج حملات هوایی آلمان نازی به بریتانیا: «دیشب و شبِ قبل از آن، جنگنده‌های آلمانی بالای سر خانه ما بودند. امشب هم دوباره آمده‌اند. تجربه عجیبی است: در تاریکی دراز کشیدن و گوش سپردن به زوزه‌ی زنبوری که می‌تواند هر لحظه با نیش خود تو را به کام مرگ بکشاند. این صدایی است که تفکر خونسردانه و پیوسته درباره صلح را مختل می‌کند. با این حال، این صدایی است که — بسیار بیشتر از دعاها و سرودهای ملی — باید انسان را وا دارد تا به صلح بیندیشد؛ اگر نتوانیم صلح را با اندیشیدن خلق کنیم، ما در همین تاریکی خواهیم خفت و همین صدای خرخر مرگ را بالای سر خود خواهیم شنید. این حقیقت ندارد که ما آزادیم. امشب هر دوی ما زندانی هستیم؛ او (خلبان جنگنده) در ماشینِ پروازش با سلاحی در دست محبوس است، و ما در تاریکی با ماسک ضدگاز در دست دراز کشیده‌ایم... اما راه دیگری هم برای مبارزه در راه آزادی بدون سلاح وجود دارد؛ ما می‌توانیم با «ذهن» بجنگیم. ما می‌توانیم ایده بیافرینیم. احساس ترس و نفرت، عقیم و بی‌ثمر است. به محض آنکه ترس می‌گذرد، ذهن دست به‌کار می‌شود و غریزی با تلاش برای «خلق کردن»، خود را احیا می‌کند...» #ویرجینیا_وولف --------- ✏️ در اوت ۱۹۴۰، در اوج نبرد هوایی و زیر باران بمب‌های آلمان، ویرجینیا وولف مقاله‌ی درخشان Thoughts on Peace in an Air Raid را نوشت. وولف در این متن، جنگ را نه صرفاً مبارزه‌ای نظامی، بلکه اسارت طرفین در ماشین ویرانی می‌بیند؛ مواجهه‌ای که در آن، خلبان آلمانی و شهروند زیر بمباران هر دو به یک اندازه زندانی ترس و خشونت شده‌اند. ارزش این متن در پیشنهاد وولف برای مقاومت است: او تسلیم شدن به «ترس و نفرت» را انفعالی عقیم می‌داند و «تفکر و آفرینش» را تنها فرمِ اصیل برای بازگرداندن بنیادی آزادی به انسان در نظر می‌گیرد. از نگاه او، وقتی صدای بمب‌ها تفکر را مختل می‌کند، تنها راه فرار از آن تاریکی، نترسیدن و پناه بردن به قدرت بی‌بدیل ایده و خلق کردن است. https://eitaa.com/phwsla #انجمن‌بوعلی‌سینا